-Làm quen với nét độc đáo trong nghệ thuật văn xuôi của Hê-minh-uê:từ những chi tiết giản dị,chân thực của một cuộc săn bắt cá gợi mở những tầng ý nghĩa rộng lớn ,khiến hai nhân vật chín
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12 Ông già và biển cả (Hê-minh-uê)
I.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS :
1 Kiến thức :
-Cảm nhận được vẻ đẹp không những của lão ngư phủ đơn độc và dũng cảm mà cả vẻ đẹp của nhân vật cá kiếm-kì phục địch thủ của ông
-Làm quen với nét độc đáo trong nghệ thuật văn xuôi của Hê-minh-uê:từ những chi tiết giản dị,chân thực của một cuộc săn bắt cá gợi mở những tầng ý nghĩa rộng lớn ,khiến hai nhân vật chính mang nghĩa biểu tượng.từ đó rút ra ra một bài học về lối viết:chống lối viết hoa mỹ mà rỗng tuếch
2 Kĩ năng : Đọc –hiểu đoạn trích
3 Thái độ : Giáo dục cho HS sự tin tưởng vào nghị lực , sức mạnh tinh thần và niềm kiêu
hãnh về con người trong bất cứ hoàn cảnh nào
II Phương tiện thực hiện :
- Giáo viên :SGK – SGV – Tư liệu tham khảo
- Học sinh : SGK
III Cách thức tiến hành : Phát vấn –Gợi mở –Thảo luận –Diễn giảng
IV Tiến trình dạy học :
1 Ổn định lớp : Điểm danh
2 Kiểm tra bài cũ : Tóm tắt truyện ngắn “Số phận con người”
3 Bài mới :
Trang 2Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
* Hướng dẫn HS tìm hiểu chung về tác
giả và tác phẩm
GV gọi HS đọc phần 1 trong SGK
Trình bày những nét chính về cuộc đời
của nhà văn Hê- minh –uê ?
GV có thể bổ sung
Em hiểu như thế nào là nguyên lí “
Tảng băng trôi “ ?
Em hãy nêu một số tác phẩm tiêu
biểu của nhà văn Hê- minh –uê?
Nêu xuất xứ tác phẩm(GV nhấn mạnh:
Tác phẩm “OGVBC” góp phần làm nên
giải Nobel của Hêminhuê)
GV gọi HS tóm tắt tác phẩm GV tóm
tắt!
-Em hãy xác định vị trí của đoạn trích ?
GV gọi HS đọc đoạn trích (phần đầu)
Hình ảnh,chi tiết nào lặp lại nhiều lần
thể hiện Cuộc chiến giữa ông già và con
cá kiếm giữa biển ?(Dựa vào câu 1 SGK
để phát hiện)
I Tìm hiểu chung :
1 Tác giả :
a.Tiểu sử:( 1899 – 1961 ) người Mĩ, Hê- minh –uê bước vào đời với nghề viết báo và phóng viên mặt trận trong chiến tranh thế giới hai
b.Văn chương
- Nguyên lí “ Tảng băng trôi “, quan niệm “Viết
mốt áng văn xuôi đơn giản và trung thực về con người”-Góp phần đổi mới lối viết truyện của thế giới
-Các tác phẩm tiêu biểu: Giã từ vũ khí,Chuông
nguyện hồn ai,Ông già và biển cả….
2 Tiểu thuyết “ Ông già và biển cả “ a.Xuất xứ :1952
b.Cốt truyện : SGK c.Đoạn trích
II Đọc – hiểu đoạn trích :
1 Đọc
2 Tìm hiểu đoạn trích a.Cuộc chiến giữa ông già và con cá kiếm giữa biển
* Hình ảnh những vòng lượn của con cá kiếm :
Trang 3
HS nêu các luận cứ vê vòng lượn con
cá kiếm?
Phần chìm của những vòng lượn?
Tìm và Đọc những lời độc thoại,đối
thoại của ông già với con cá kiếm?
GV đọc!
Qua lời độc thoại,đối thoại của ông già
với con cá kiếm,hãy phát hiện thái độ
của ông già đối với con cá kiếm?
GV bình!
-“vòng tròn rất lớn”,”Bây giờ nó đang lượn đến chỗ xa nhất của vòng tròn rồi đấy”, “bắt đầu lại lượn vòng chầm chậm” “đến vòng thứ ba,lão lần đầu tiên thấy con cá”
-Gợi: hình ảnh một người ngư phủ lành nghề và kiên cường,đầy vẻ đẹp
Gợi: hình ảnh mãnh liệt của con cá kiếm:dũng cảm
và kiên cường không kém người ngư phủ -nghệ thuật miêu tả đơn giản nhưng nhiều sức gợi
*Những lời độc thoại,đối thoại của ông già với con cá kiếm
-“Ta không thể tự chơi xỏ mình và chết trước một con cá như thế này được…Chúa giúp ta chịu đựng Ta sẽ đọc một trăm lần kinh Lạy Cha và một trăm lần kinh Mừng Đức Mẹ”, “Ta không thể bị chuột rút” “Hãy bình tĩnh và giữ sức,lão già ạ””Cá ơi cá này,dẫu sao thì mày cũng sẽ chết” “Đầu ơi,hãy tĩnh táo Ta là lão già mệt mỏi.Nhưng ta đã giết con cá này,người anh em ta” “ta nghĩ Đi Ma-giô sẽ tự hào vế ta hôm nay ” “Rồi đầu óc lão bắt đầu hơi lẫn lộn và lão nghĩ con cá đưa ta hay ta đang đưa nó vào bờ?
->Sự cảm nhận của lão ngư phủ về con cá kiếm khơng phải là của một kẻ đi săn với con mồi mà là
sự chiêm ngưỡng ,ngưỡng mộ
Cách viết trung thực mà hàm ý sâu sắc
Trang 4Con cá kiếm biểu tương cho điều gì?
(gọi nhiều HS)
Gv gợi và bình
Chiến thắng của ông già là biểu tương
chiến thắng gì của con người?
Theo em,cái gì đã làm nên chiến thắng
của ông lão?
Bộ xương của con cá kiếm ở kết thúc tác
phẩm hàm ý điều gì?
HS đọc to phần tổng kết!
GV có thể liên hệ đến các tác phẩm của
Sếcxpia,Số phận con người(Sô lô khốp)
b.Ý nghĩa biểu tượng của cuộc chiến giữa ông già và con cá kiếm giữa biển
*Ý nghĩa Hình tượng con cá kiếm
-Khát vọngcủa con người -Lí tưởng của con người -Hành trình thực hiện ước mơ của con người +Hình ảnh cá kiếm khi chết,và bộ xương của nó:kết thúc chinh phục một khát vọng của con ngườimột khát vọng mới của con người,một hành trình mới lại bắt đầu
Ý nghĩa Hình tượng lão già đánh cá Xan ti
a gô
*vẻ đẹp:
-Chiến thắng con cá kiếmĐã thực hiện được khát vọng
sức mạnh của con người có được từ những khát vọng, trí tuệ, và lòng cao thượng
khát vọng của con người là vô cùng,không có giới hạn
con người có thể bị thất bại nhưng không thể
bị khuất phục III Tổng kết –Luyện tập : 1.Tổng kết:
Trang 5HS thực hiện bài tập bên
a.Nội dung: Hình ảnh ông lão đánh cá đơn độc
dũng cảm săn đuổi con cá kiếm lớn nhất đời là một biểu tượng về vẻ đẹp của ước mơ và hành trình gian khổ của con người để biến ước mơ thành hiện thực
b.Nghệ thuật
-Cách viết chân thực,đơn giản nhưng mang nghĩa hàm ẩn rông lớn và sâu sắc-Tác phẩm như một
“Tảng băng trôi”
2.Luyện tập
a.Lời độc thoại nội tâm của ông giàdưới mắt ông:cá kiếm như một con người-một biểu tương của cái đẹp má con người luôn ngưỡng vọng và muốn đạt đến
b.Tên TP “The old man and the sea”-Ông già và biển-Ông già và biển cả
4 Củng cố: -Phần chìm của văn bản
Trang 6
5 Dặn dò : - Học bài
- Chuẩn bị bài : Nêu yêu cầu của phần mở bài,kết bài trong văn nghị luận
@Câu hỏi kiểm tra: Qua đoạn trích,hãy làm rõ quan niệm “Viết một áng văn xuôi đơn giản
và trung thực về con người” của Hê minh-uê?
D.Rút kinh nghiệm