Tuần 28. Ông già và biển cả

- Hê-minh-uê là người đề xướng lối viết kiệm lời với nguyên lí sáng tác “Tảng băng trôi”  Theo ông, một tác phẩm văn chương phải là một “Tảng băng trôi” mà “bảy phần tám khối lượng c

HÊ – MINH – UÊ

Thảo Ly- soạn thuyết trình

Diệu Hiền – Trinh Nguyên : thuyết trình

 Ơ-nít Hê-minh-uê

(1899-1961) là một

trong những nhà văn vĩ đại nhất nước Mĩ thế kỉ XX.

 Sinh tại bang I-li-noi

trong một gia đình trí

thức.

 Sau khi tốt nghiệp

trung học, ông làm

phóng viên.

 19 tuổi, ông tham gia chiến tranh thế giới thứ nhất ở chiến

trường I-ta-li-a.

 Một năm sau, ông bị thương và trở về Mĩ với nỗi thất vọng, tự nhận mình thuộc “thế

hệ mất mát”.

 Sau đó ông sang

Pháp, vừa làm báo

vừa viết văn.

ra đời tiểu thuyết

“Mặt trời vẫn mọc” và trở nên nổi tiếng trên văn đàn.

 Hê-minh-uê tập trung vào sáng tác

- Yêu nhiên nhiên hoang dại,thích phiêu lưu mạo hiểm

- Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, Hê-minh-uê tham gia lực lượng quân Đồng minh và là một trong những người đầu tiên tiến vào giải phóng Pa-ri.

 Năm 1952, ông cho ra đời tiểu thuyết “Ông già và biển cả”, trở thành một trong những nhà văn hàng đầu thế giới.

 Năm 1953, ông nhận giải Pu-lít-dơ.

 Năm 1954, ông nhận giải Nô-ben về văn học

3

195 4

Huy chương giải Nô-ben

*Tác phẩm tiêu biểu :

Các tiểu thuyết :

+ Giã từ vũ khí (1929)+ Chuông nguyện hồn ai (1940)+ Ông già và biển cả (1952)

NGUYÊN LÍ SÁNG TÁC “TẢNG BĂNG TRÔI”

- Hê-minh-uê là người đề xướng lối viết kiệm lời với

nguyên lí sáng tác “Tảng băng trôi”

 Theo ông, một tác phẩm văn

chương phải là một “Tảng băng

trôi” mà “bảy phần tám khối

lượng của nó chìm dưới nước,

chỉ một phần tám của nó nổi lên

cho mọi người thấy”.

 Nhà văn không trực tiếp , công

khai nói ra ý tưởng của mình

mà phải xây dựng những hình

tượng có nhiều sức gợi, những

câu văn có nhiều khoảng trống

để người đọc tự hiểu, tự rút ra

phần ẩn ý của tác phẩm.

Lối sống giản

dị của nhà văn

* Suốt cuộc đời ước mơ “viết một áng văn xuôi giản

dị và trung thực về con người”

2 Tác phẩm

 Tiểu thuyết “Ông già và biển cả” được xuất bản lần đầu trên báo “Đời sống” (1952)

 Là tác phẩm tiêu biểu cho

nguyên lí sáng tác “Tảng băng trôi” của Hê-minh-uê

 Câu chuyện âm vang nhiều ý nghĩa đằng sau sự thất bại của ông lão Xan-ti-a-gô

2-Tác phẩm : “Ông già và biển cả” (1952)

- Ông lão Xan-ti-a-gô 74 tuổi, thường đánh cá ở vùng nhiệt lưu, bờ biển Nam Mĩ Suốt tám mươi tư ngày liền không bắt được con cá nào…

Thế rồi cậu bé Manolin đến giúp ông lão

Hai người

dự định về chuyến ra khơi rất

xa để câu cá…

… Nhưng chú bé phải tạm biệt ông lão theo thuyền

người khác đi câu

Ông Xantiagô ra khơi một mình từ khi trời còn

chưa sáng…

Và chuẩn bị sẵn sàng mồi câu…

BUÔNG CÂU

ÔNG LÃO THẢ 4 DÂY CÂU

Thuyền bị kéo phăng ra

khơi khi con cá lớn mắc câu

Đó là vào ngày thứ tám mươi lăm,

có một con cá kiếm đã cắn câu

Ông lão đã đương đầu với con cá kiếm suốt ba ngày hai đêm

- Đàn cá mập kéo đến, rỉa thịt

cá kiếm, lão phải tiếp tục

đương đầu với đàn cá dữ

- Đàn cá mập kéo đến, rỉa thịt

cá kiếm, lão phải tiếp tục

đương đầu với đàn cá dữ

… Nhưng khi đưa được con cá vào bờ, nó chỉ còn lại một bộ xương khổng lồ

Ông lão vác cột buồm, trở về căn lều của mình ngủ thiếp đi Trong giấc mơ, lão mơ thấy đàn sư

tử Châu Phi.

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1 Đoạn trích “Ông già và biển cả”

a)Vị trí:

Đoạn trích nằm ở phần gần cuối tác phẩm,

kể lại việc ông lão Xantiagô theo đuổi,

vật lộn để chinh phục con cá kiếm

b) Bố cục :

Phần 1: Từ đầu…bồng bềnh

theo sóng: Diễn biến cuộc

chinh phục cá kiếm của ông lão

Phần 2: còn lại: Hành trình trở về của ông lão

2.Hình tượng con cá kiếm

a Một con cá rất lớn và đẹp

 Tạo ấn tượng qua những vòng lượn tròn rất lớn

 “Một cái bóng đen vượt dài qua dưới con thuyền”,

“lão không thể tin nổi độ dài của nó”

 “Cái đuôi lớn hơn cả chiếc lưỡi hái lớn, màu tím hồng dựng trên mặt đại dương xanh thẫm”

 “thân hình đồ sộ và những sọc dài màu tía”, “bộ vây

to sụ bên sườn xòe rộng”

 “Con cá lớn đến nỗi trông như thể lão buộc một con thuyền khác lớn hơn nhiều vào con thuyền mình”

b Một con cá khôn ngoan, đầy

sức mạnh

 Khi đã mắc câu, con cá bắt đầu chậm rãi

lượn vòng hai tiếng đồng hồ, có lúc lại quật đột ngột.

 Khi đã mệt, nó lại “lượn vòng chầm chậm”.

 Có lúc ông lão tưởng như đã kìm được con

cá, nhưng nó lại lật thẳng mình, từ từ bơi ra xa.

 Con cá khiến lão cảm thấy “hoa mắt”, “chóng mặt”, “choáng váng ”

c Con cá đầy kiêu hùng,

bất khuất

 Những vòng lượn thể hiện cố gắng cuối cùng của nó muốn thoát ra khỏi sự bủa

vây của người ngư phủ.

 Nó “phóng vút lên khỏi mặt nước phô hết tầm vóc khổng lồ, vẻ đẹp và sức lực Nó dường như treo lơ lửng trong không

trung….rơi sầm xuống làm nước bắn tung trùm lên cả ông lão và chiếc thuyền ”.

- Con cá kiếm là “hình tượng văn học mang tính người”, toát lên vẻ đẹp của sự kiêu dũng, hiên ngang, bất khuất

Vẻ đẹp của cá kiếm có

ý nghĩa tôn vinh vẻ đẹp và

sức mạnh của con người.

d Thái độ của ông lão

với con cá kiếm

 Trò chuyện thân mật

với nó.

 Gọi nó là “cu cậu”,

“người anh em”.

Ý NGHĨA BIỂU TƯỢNG

 Biểu tượng cho vẻ đẹp và sức mạnh của tự nhiên

 Biểu tượng cho những

chông gai của cuộc đời

 Biểu tượng cho ước mơ sáng tạo của nghệ sĩ

 Biểu tượng cho những

thành quả của người lao động

 Kiêu hùng và nhanh đến bất ngờ , dường như không chấp nhận cái chết ,phóng vút lên , phô lên tầm vóc và sức mạnh.

 Là đối thủ ngang sức,ngang tài với ông lão Ngay cả khi sức kiệt nó vẫn thể hiện phong

cách cao thượng, uy dũng

CÁI CHẾT CỦA CÁ KiẾM

=>>Từ cái chết của con cá kiếm

tác giả thể hiện thái độ trân trọng

vẻ đẹp của con cá kiếm.

Và nâng cao tầm vóc của Xan-ti-a-gô

2 Hình tượng ông lão

chùng của sợi dây ->

biết phải kéo vào

hoặc nới ra

 Hành động phóng lao

trúng tim con cá

 Luôn vững tin sẽ khuất phục được con cá

 Luôn động viên mình

- Khẳng định và ca ngợi

vẻ đẹp và sức mạnh của con người.

- Tin tưởng vào thắng

lợi của con người trên hành trình chinh phục thử thách.

- Liên tục kéo  hoa mắt

- Nới thêm chút dây

- Liên tục thu dây  choáng váng

- Dốc sức kéo con cá gần hơn

- Dồn hết mọi đau đớn, sức lực và lòng kiêu hãnh 

phóng lao

2)Cuộc đấu trí cá kiếm với ông lão

3- Đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích:

chuyện và ngôn ngữ trực tiếp của nhân vật : Độc thoại nội tâm và đối thoại hướng đến cá kiếm

b-Văn tả kết hợp với kể, tạo ra nhiều “khoảng trống” :

Ví dụ :

•Khi tả sợi dây câu : “…Thế rồi sợi dây câu thoát đi mất

[…]có thể hiểu thêm là : Lão sợ sợi dây đứt nên buông dây ra…

luận về tác phẩm.

Đa tầng nghĩa –hình tượng ông lão trong cuộc chiến với cá kiếm.

•Nghệ thuật bậc thầy viết văn của Hê-minh-uê: Biểu hiện Nguyên lí sáng tác :

tác phẩm nghệ thuật như một “ tảng băng trôi ”

1 Đoạn trích minh chứng cho nguyên lí

b Phần chìm (ý nghĩa biểu tượng)

vọng đẹp.

thiên nhiên và ước mơ, khát vọng của con người.

động sáng tạo của con người.

chinh phục thiên nhiên.

+ Hành trình theo đuổi ước mơ và

biến ước mơ thành hiện thực.

+ Hành trình vượt qua thử thách để thành công.

2 Chủ đề

 Thông qua hình tượng ông lão quật

cường , chiến thắng con cá kiếm bằng kĩ năng và tay nghề điêu luyện, tác giả gửi gắm niềm tin lớn lao vào con người

Trong bất kì hoàn cảnh nào “Con người

có thể bị huỷ diệt nhưng không thể bị

đánh bại”

CẢM ƠN CÁC BẠN VÀ THẦY

ĐÃ THEO DÕI BÀI THUYẾT TRÌNH CỦA TỔ 4 *CƯỜI*