tiết 59 - tuyến yên - tuyến giáp

Các hormon tuyến yên & tác dụng của chúngHormon Cq chịu ảnh hưởng Tác dụng chính Thuỳ trước tiết : Kích tố nang trứng FSH Kích tố thể vàng LH ICSH ở nam Kích tố tuyến giáp TSH Kích tố

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

CHÀ LÀ

Sinh 8

Tiết 59 : TUYẾN YÊN, TUYẾN GIÁP

? Phân biệt tuyến nội tiết, ngoại tiết

? Tính chất & vai trò của hormon

- Tuyến nội tiết : chất tiết ngấm vào máu  cơ quan đích.

- Tuyến ngoại tiết : chất tiết theo ống dẫn  cơ quan tác động

1 Tính chất :

- 1 loại hormon chỉ ảnh hưởng đến 1 hoặc 1số cơ quan.

- Hormon có hoạt tính sinh học cao.

- Hormon không mang tính đặc trưng cho loài.

2 Vai trò :

- Duy trì & ổn định môi trường trong.

- Điều hoà các quá trình sinh lý diễn ra bình thường

Tiết 59 : TUYẾN YÊN, TUYẾN GIÁP

I TUYẾN YÊN :

Nghiên cứu thông tin, quan sát H55.3, B56.1 :

Bảng 56.1 Các hormon tuyến yên & tác dụng của chúng

Hormon Cq chịu ảnh

hưởng

Tác dụng chính

Thuỳ trước tiết :

Kích tố nang trứng (FSH)

Kích tố thể vàng (LH)

(ICSH ở nam)

Kích tố tuyến giáp (TSH)

Kích tố vỏ tuyến trên thận

(ACTH)

Kích tố tuyến sữa (PRL)

Kích tố tăng trưởng (GH)

Buồng trứng, tinh hoàn.

Buồng trứng, tinh hoàn.

Tuyến giáp Tuyến trên thận

Tuyến sữa Hệ cơ xương

Nữ : phát triển bao noãn, tiết ostrogen.

Nam : sinh tinh.

Nữ : rụng trứng, tạo & duy trì thể vàng.

Nam : tiết testosteron.

Tiết hormon tiroxin.

Tiết hormon điều hoà hoạt động sinh dục, TĐC đường & khoáng.

Tiết sữa (tạo sữa) Tăng trưởng cơ thể

Hormon Cq chịu ảnh

hưởng

Tác dụng chính

Thuỳ sau tiết :

Kích tố chống đái tháo nhạt

(kích tố chống đa niệu)

(ADH)

Ôxitôxin

Thận.

Dạ con, tuyến sữa.

Giữ nước (chống đái tháo nhạt)

Tiết sữa, co bóp dạ con lúc sinh sản.

? Vị trí của tuyến yên ?

? Tuyến yên có cấu tạo như thế nào ?

 Vị trí : nằm ở nền sọ có liên quan  vùng dưới đồi

 Gồm có 3 thuỳ : trước, giữa, sau Thảo luận trả lời :

? Tuyến yên có vai trò gì ?

? Hoạt động của tuyến yên phụ thuộc vào cơ quan nào?

 Hoạt động của tuyến yên chịu sự điều khiển trực tiếp hay gián tiếp của hệ thần kinh

+ Tiết hormon kích thích hoạt động của các tuyến nội tiết khác + Tiết hormon ảnh hưởng  1số quá trình sinh lý trong cơ thể.

Tiết 59 : TUYẾN YÊN, TUYẾN GIÁP

I TUYẾN YÊN :



- Vị trí : nằm ở nền sọ có liên quan  vùng dưới đồi.

- Cấu tạo gồm 3 thuỳ : trước, giữa, sau.

- Hoạt động của tuyến yên chịu sự điều khiển trực tiếp hay gián tiếp của hệ thần kinh.

- Vai trò :

+ Tiết hormon kích thích hoạt động của các tuyến nội tiết khác + Tiết hormon ảnh hưởng  1số quá trình sinh lý trong cơ thể.

II TUYẾN GIÁP :

Nghiên cứu thông tin, H56.2,3 :

? Vị trí, cấu tạo tuyến giáp ?

 Vị trí nằm trước sụn giáp.

- Cấu tạo : nang tuyến & tế bào tiết.

? Ý nghĩa của cuộc vận động toàn dân dùng muối iôt ?

 Vận động mọi người dùng muối iốt để cơ thể hấp thu kích thích tuyến giáp tiết hormon tiroxin, cơ thể phát triển bình thường, giúp trẻ chóng lớn, não hoạt động tốt.

? Vậy vai trò của tuyến giáp, cận giáp là gì ?

 Hormon tiroxin có vai trò rất quan trọng trong TĐC &

chuyển hoá của tế bào.

- Tuyến giáp & cận giáp có vai trò điều hoà, trao đổi Ca, P trong máu (hormon canxitonin)

Tiết 59 : TUYẾN YÊN, TUYẾN GIÁP

I TUYẾN YÊN :



II TUYẾN GIÁP :

- Vị trí nằm trước sụn giáp.

- Cấu tạo : nang tuyến & tế bào tiết.

- Vai trò : Hormon tiroxin có vai trò rất quan trọng trong TĐC & chuyển hoá của tế bào.

- Tuyến giáp & cận giáp có vai trò điều hoà, trao đổi Ca, P trong máu (hormon canxitonin)

Câu 2 sgk : Phân biệt bệnh Bazơdo và bướu cổ.

Bệnh Bazơdo Bệnh bướu cổ

Do tuyến giáp hoạt động mạnh,

tiết ra nhiều hormon làm tăng

cường TĐC, tăng tiêu dùng O 2 ,

tăng nhịp tim, người bệnh luôn

căng thẳng, hồi hộp, mất ngủ,

sút cân.

Do tuyến hoạt động mạnh gây phì đại tuyến, cổ to ra, mắt lồi

do tích nước (phù nề).

Khoanh tròn vào câu đúng :

1 Kích tố tuyến giáp (TSH) có tác dụng là :

a Kích thích quá trình TĐC của xương.

b Kích thích tuyến giáp tiết hormon tiroxin.

c Kích thích quá trình rụng trứng ở nữ.

d Cả a, b, c.

2 Kích tố thể vàng (LH) có tác dụng nào duới đây ?

a Kích thích quá trình rụng trứng, tạo và duy trì thể vàng (ở nữ).

b Kích thích bài tiết sữa mẹ lúc nuôi con.

c Làm giảm quá trình sản xuất nước tiểu của thận.

d Gây co rút tử cung khi đẻ con.

3 Vị trí của tuyến giáp nằm ở vị trí nào trên cơ thể ?

a Nằm ở nền sọ.

b Nằm ở cổ, phía sau sụn giáp của thanh quản.

c Nằm ở cổ, phía trước sụn giáp của thanh quản.

d Nằm trên ống của thanh quản.

4 Hormon của tuyến giáp là tiroxin (TH) ,trong thành có chứa :

 Học bài, chuẩn bị bài.

 Nghiên cứu H57.1,2.

Mong các bạn góp ý thêm cho mình để mình hoàn thành giáo

án tốt hơn.

Chúc các bạn thành công &

nhiều sức khoẻ.