tiêt 59 Tuyến Yên Tuyến Giáp

Buồng trứng Tinh hoàn Tuyến giáp Tuyến trên thận Phát triển bao noãn, tiết ơstrôgen, rụng trứng, tạo và duy trì thể vàng Sinh tinh, tiết testôstêron Tiết sữa tạo sữa Kích tố tuyến sữa Tă

Nhiệt liệt chào mừng các thày giáo, cô giáo

và các em học sinh !

Giáo viên dạy: hoàng thị phương hạnh

Tieỏt 59 - Baứi 56:

?1 Phân biệt tuyến nội tiết và tuyến ngoại tiết.

?2 Nêu tính chất và vai trò của hormon.

-Tuyến nội tiết : Các chất tiết ra được ngấm thẳng vào máu và vận

chuyển trong cơ thể.

-Tuyến ngoại tiết: Các chất tiết ra theo ống dẫn đổ ra ngoài tuyến

* Tính chất:

- Mỗi loại hormon chỉ ảnh hưởng đến 1 hoặc 1 số cơ quan xác định.

- Hormon có hoạt tính sinh học rất cao.

- Hormon không mang tính đặc trưng cho loài.

* Vai trò:

- Duy trì được tính ổn định của môi trường bên trong cơ thể.

- Điều hòa các quá trình sinh lý diễn ra bình thường

Tiết 59 - Bài 56

I Tuyến yên

Tuyến yên

Dưới đồi thị Đồi thị

Thùy trước

Thùy giữa

Thùy sau

?2 Tuyến yên có cấu tạo như thế nào?

?1 Nêu vị trí của tuyến yên ?

- Vị trí: nằm ở nền sọ có liên quan đến vùng dưới đồi.

- Cấu tạo gồm 3 thùy: thùy trước, thùy giữa, thùy sau.

Tiết 59 - Bài 56

I Tuyến yên

- Vị trí: nằm ở nền sọ cĩ liên quan đến vùng dưới đồi.

- Cấu tạo gồm 3 thùy: Thùy trước, thùy giữa, thùy sau.

- Hoạt động của tuyến yên chịu sự điều khiển trực tiếp hoặc gián tiếp của thần kinh.

? Hoạt động của tuyến yên

ch u s i u khi n c a c ị ự đ ề ể ủ ơ quan nào?

Buồng trứng Tinh hoàn

Tuyến giáp

Tuyến trên thận

Phát triển bao noãn, tiết ơstrôgen, rụng trứng, tạo và duy trì thể vàng Sinh tinh, tiết testôstêron

Tiết sữa (tạo sữa) Kích tố tuyến sữa Tăng trưởng cơ thể

Kích tố tuyến giáp

Kích tố thể vàng Kích tố nang trứng

Kích tố tăng trưởng

Hệ cơ xương (thông qua gan)

Kích tố vỏ tuyến trên thận

Điều hòa hoạt động sinh dục trao đổi chất đường, khoáng Tiết hoocmôn tirôxin

Em hãy quan sát hình và cho biết thùy trước tuyến yên tiết ra các hormon gì ?

Cơ quan nào chịu ảnh hưởng của hormon đó ?

Quan sát hình, kết hợp bảng 56.1SGK và cho biết tác dụng chính của

hormon đến cơ quan mà nó tác động?

Thùy sau và thùy giữa tuyến yên có vai trò gì ?

+ Thùy trước tuyến yên tiết hoocmôn : PRL, LH, FSH, TSH, GH, ACTH kích thích hoạt động

của các tuyến nội tiết khác, ảnh hưởng đến một số quá trình sinh lí trong cơ thể.

+ Thùy sau tuyến yên tiết hoocmôn ADH (kích tố chống đa niệu) tác dụng lên thận giúp giữ

nước (chống đái tháo nhạt) Tiết Ôxitôxin (OT) tác dụng lên dạ con, tuyến sữa giúp tiết sữa

và co bóp tử cung khi đẻ.

+ Thùy giữa tuyến yên chỉ phát triển ở trẻ nhỏ, có tác dụng đối với sự phân bố sắc tố da.

? Tại sao nói tuyến yên là tuyến quan trọng nhất trong các tuyến nội tiết.

Tiết 59 - Bài 56

I Tuyến yên

- Vị trí: nằm ở nền sọ cĩ liên quan đến vùng dưới đồi.

- Cấu tạo gồm 3 thùy: Thùy trước, thùy giữa, thùy sau.

- Hoạt động của tuyến yên chịu sự điều khiển trực tiếp hoặc gián tiếp của thần kinh.

- Vai trị:

+ Tiết hormon kích thích hoạt động của nhiều tuyến nội tiết khác + Tiết hormon ảnh hưởng tới một số quá trình sinh lý trong cơ thể

Hormon tăng trưởng (GH) tiết nhiều gây bệnh khổng lồ

He Pingping cao 74,6cmHormon tăng trưởng (GH) tiết ít

Tiết 59 - Bài 56

I Tuyến yên

- Vị trí: nằm ở nền sọ cĩ liên quan đến vùng dưới đồi.

- Cấu tạo gồm 3 thùy: Thùy trước, thùy giữa, thùy sau.

- Hoạt động của tuyến yên chịu sự điều khiển trực tiếp hoặc gián tiếp của thần kinh.

Tĩnh mạch chủ

?Nêu vị trí và cấu tạo của tuyến giáp.

- Vị trí: nằm trước sụn giáp của thanh quản.

- Cấu tạo: nang tuyến và tế bào tiết.

Tĩnh mạch chủ

TUYẾN GIÁP

? Tuyến giáp tiết hormon nào, hormon đó có vai trò gì?

- Vai trò:

+ Tiết hormon Tirôxin (TH), trong thành phần có iôt Hormon này có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hoá vật chất và năng lượng của cơ thể

Điều hoà hoạt động của tuyến giáp

Số người mắc bệnh bướu cổ trên thế giới hiện nay:

Châu Á : 750 triệu.

Châu Phi : 230 triệu

Châu Mỹ La Tinh :60 triệu Công đồng châu Âu : 20-30 triệu Các cụm dân cư miền núi : 35%

Do thiếu iốt (tuyến giáp tiết ít tirôxin), tuyến yên

sẽ tiết hormon thúc đẩy tuyến giáp tăng cường

hoạt động gây phì đại tuyến (cổ to ra).

Tuyến giáp tiết ít hormon Tirôxin (do thiếu iot) sẽ gây bệnh gì ?

? Ý nghĩa của cuộc vận động: “ toàn dân dùng muối iôt”

- Dùng muối iốt để ngừa bệnh bướu cổ

? Em cần làm gì để phịng bệnh bướu cổ cho bản thân, gia đình

và những người xung quanh em ?

Cá biển

Do tuyến giáp hoạt động mạnh, tiết ra nhiều hormon gây b nh ệ Bazơđơ.

Phân bi t b nh Baz đơ v i b nh b ệ ệ ơ ớ ệ ướ u c v nguyên nhân và h u qu ổ ề ậ ả

Nguyên nhân

Hậu quả

- Do thiếu iốt (tuyến giáp tiết ít tirơxin)

- Do tuyến hoạt động mạnh gây phì đại tuyến (cổ to ra)

- Trẻ chậm lớn, trí não kém phát triển.

- Người lớn hoạt động thần kinh giảm sút, trí nhớ kém.

- Do tuyến giáp hoạt động mạnh (tiết nhiều hoocmơn)

- Do tuyến giáp hoạt động mạnh, tiết ra nhiều hormon làm t ăng trao đổi chất, tăng tiêu dùng oxi, nhịp tim tăng

- Người bệnh luơn hồi hộp, căng thẳng, mất ngủ, sút cân nhanh.

? Tuyến giáp ngoài tiết hormon Troxin, còn tiết hormon nào, hormon đó có vai trò gì?

- Vai trò:

+ Tiết hormon Tirôxin (TH), trong thành phần có iôt Hormon này có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hoá vật chất và năng lượng của cơ thể

+ Ti t hormon Canxitônin cùng v i ế ớ tuy n c n giáp ế ậ tham gia đi u hòa Canxi và Photpho trong máu ề

Tuyến cận giáp

Tuyến giáp

Tiết 59 - Bài 56

I Tuyến yên

- Vị trí: nằm ở nền sọ cĩ liên quan đến vùng dưới đồi.

- Cấu tạo gồm 3 thùy: Thùy trước, thùy giữa, thùy sau.

- Hoạt động của tuyến yên chịu sự điều khiển trực tiếp hoặc gián tiếp của thần kinh.

- Vai trị:

+ Tiết hormon kích thích hoạt động của nhiều tuyến nội tiết khác + Tiết hormon ảnh hưởng tới một số quá trình sinh lý trong cơ thể

II Tuyến giáp

- Vị trí: nằm trước sụn giáp của thanh quản.

- Cấu tạo: nang tuyến và tế bào tiết.

- Vai trị:

+ Tiết hormon Tirơxin (TH), trong thành phần cĩ iơt Hormon

này cĩ vai trị quan trọng trong quá trình chuyển hố vật chất và

năng lượng của cơ thể

+ Ti t hormon Canxitơnin cùng v i ế ớ tuy n c n giáp ế ậ

Khoanh tròn vào câu tr l i đúng : ả ờ

a Kích thích quá trình TĐC của xương.

b Kích thích tuyến giáp tiết hormon tiroxin.

c Kích thích quá trình rụng trứng ở nữ.

d Cả a, b, c.

a Kích thích quá trình rụng trứng, tạo và duy trì thể vàng (ở nữ).

b Kích thích bài tiết sữa mẹ lúc nuôi con.

c Làm giảm quá trình sản xuất nước tiểu của thận.

d Gây co rút tử cung khi đẻ con.

a Nằm ở nền sọ b Nằm trên ống của thanh quản.

c Nằm ở cổ, phía sau sụn giáp của thanh quản.

d Nằm ở cổ, phía trước sụn giáp của thanh quản.

a Glucozơ b Muối NaCl.

1 Kích tố tuyến giáp (TSH) có tác dụng là :

2 Kích tố thể vàng (LH) có tác dụng :

3 Vị trí của tuyến giáp nằm ở vị trí nào trên cơ thể ?

Hướng dẫn về nhà:

xác định vị trí và vai trò của từng tuyến ghi vào bảng 56-2 SGK

CHÚC CÁC THÀY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH : SỨC KHỎE , HẠNH PHÚC VÀ THÀNH ĐẠT

TRONG CUỘC SỐNG !