TƯ VẤN DI TRUYỀN TRƯỚC SINH TSBS NGUYỄN KHẮC HÂN HOAN Trưởng Khoa Xét nghiệm Di truyền Y học Bệnh viện Từ Dũ... Kiểu di truyền phức tạp Hội chứng DiGeorge Trội Đục thủy tinh thể bẩm sin
Trang 1TƯ VẤN DI TRUYỀN TRƯỚC SINH
TSBS NGUYỄN KHẮC HÂN HOAN
Trưởng Khoa Xét nghiệm Di truyền Y học Bệnh viện Từ Dũ
Trang 2Dị tật bẩm sinh & di truyền
Tỉ lệ ngày càng tăng
30% các bệnh nhập viện ở trẻ em
20% tử vong sơ sinh &50% tử vong ở TE
> 50% sẩy thai trước 13 tuần do rối loạn NST
Khó điều trị, tốn kém, chất lượng cuộc sống kém
Nguồn: Prenat Neonat Med 1999;4:157-164
Trang 3Phòng ngừa rối loạn di truyền
Trang 5Nguyên nhân gây dị tật bẩm sinh
Khó tìm nguyên nhân nếu chỉ có 1 dị tật bẩm sinh
• Sứt môi
• Fallot 4
Trang 6Kiểu di truyền phức tạp
Hội chứng DiGeorge Trội
Đục thủy tinh thể bẩm sinh Trội, Lặn, X lặn
Điếc bẩm sinh Trội, Lặn, X lặn, Ti thể Hội chứng Ehlers-Danlos Trội, Lặn, X lặn
U sắc tố võng mạc Trội, Lặn, X lặn, Ti thể
Trang 7Chương trình Chẩn đoán trước sinh
bất thường gen, nhiễm sắc thể
Miller-Dieker
DiGeorge
DiGeorge
Trang 8Siêu âm hình thái học
Trang 9Chọc hút dịch ối (thai 16 – 22 tuần)
Trang 10Đánh giá mẫu ối
Không lẫn máu Nhiễm máu +
Bs Nguyễn Khắc Hân Hoan
Trang 11Các kỹ thuật XN gen, nhiễm sắc thể trước sinh
Chẩn đoán trước sinh
Karyotype
FISH
Prenatal BoBs
Micro-Array
Cấu trúc đại thể +
số lượng NST
Số lượng NST
Hoặc 1 Xóa vi đoạn
Thực hiện riêng biệt
Số lượng NST
Xóa vi đoạn
Số lượng NST
VÀ 9 Xóa vi đoạn Thực hiện 1 LẦN
Trang 12Karyotype thai Trisomy 13 – Hội chứng Patau
Trang 13Hội chứng Patau – Trisomy 13
Trang 14Xét nghiệm Prenatal BoBs
Phát hiện lệch bội nhiễm sắc thể: 13, 18, 21, XY
và 9 xóa vi đoạn nhiễm sắc thể có tần suất cao
Trang 15Hội chứng DiGeorge
Trang 16Ai cần Tư vấn Di truyền Trước sinh
Trang 17Mục đích Tư vấn Di truyền Trước sinh
pháp
Nguy cơ thai mắc bệnh
Chẩn đoán, Điều trị
Kiểu gen, Kiểu hình bệnh
Kiểu di truyền cho con:
Mendel, không Mendel
Khách hàng tự quyết định Không lo âu, khủng
hoảng Không cảm thấy TỘI LỖI
Trang 18Định lượng nguy cơ mắc bệnh của thai
Nguy cơ thai bị bệnh là bao nhiêu
• 25% (1/4) Thiếu máu thalassemia
Trang 19Định tính nguy cơ
Tính chất của nguy cơ bị bệnh di truyền, DTBS
• Có điều trị triệt để được không
• Hậu quả, Chất lượng cuộc sống thế nào
• Có chẩn đoán – can thiệp trước sinh được không
Phẫu thuật được Phù nhau thai
Thai chết lưu DTBS tim, RL phát triển tâm thần vận động
Không chữa khỏi
Thừa ngón,
dính ngón
1/2
Alpha thalassemia
1/4
Hội chứng DiGeorge 1/200
Trang 20Trường hợp: Nhiễm sắc thể 21 hòa nhập tâm
Nguy cơ sinh con bị Hội chứng Down (Trisomy 21): 100%
Giải pháp: xin trứng, tinh trùng
Trang 21Nguy cơ tái mắc một số dị tật bẩm sinh
1:2 2:3
4-5 4-5
-
4 Hẹp môn vị Nam
Nữ
2,5 0,5
Trang 22Trường hợp mang thai sứt môi, chẻ hàm
Đột biến gen: 487 gen
(Winter and Baraitser (2001) London
Dysmorpholgy Database)
phẫu thuật sau sinh
Trang 23Khoảng mờ gáy trên siêu âm
Thai 11 – 13 tuần 6 ngày (CDĐM: 45 – 84mm)
Càng lớn càng tăng nguy cơ dị tật, bất thường bẩm sinh
Trang 24Dị tật bẩm sinh ở thai có khoảng mờ gáy lớn
Trang 25Thai có khoảng mờ gáy 7mm, Karyotype bình thường
Tử vong sau sinh 2 tuần
Trang 26NT(mm)
(n = 1.063)
NST bất thường
%
NST bình thường % Sinh sống
không bị DTBS
%
DTBS /
HC di truyền
Sinh sống không DTBS
Ayras (2013) Prenat Diag, 33:856-862
Dị tật bẩm sinh - Hội chứng di truyền
ở thai có NT tăng + Karyotype bình thường
Tỉ lệ thực tế có thể cao hơn vì được chấm dứt thai kỳ trước khi sẩy thai hoặc chết lưu
Trang 27Lưu ý
Tại sao kết quả xét nghiệm (gen, nhiễm sắc thể) bình thường, nhưng vẫn bị dị tật bẩm sinh?
Xét nghiệm gen, nhiễm sắc thể trước sinh
• không thể khảo sát hết các nguyên nhân gây bất thường di truyền và DTBS
Trang 28Ghi nhớ
thường di truyền và DTBS
Trang 29Cám ơn
TS BS NGUYỄN KHẮC HÂN HOAN
Email: drhoan@gmail.com
Di động: 08 8888 4400