Ngữ văn 8 Tiết 41 NÓI GIẢM NÓI TRÁNH Nói giảm, nói tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề, tránh thô tục,
Trang 1Giáo viên: Trần Thanh HòaTrường THCS Nguyễn Khắc Nhu- TP Bắc Giang
Trang 21.Thế nào là nói quá?
2.Trong những ví dụ sau, ví dụ nào sử dụng biện pháp nói quá.
a Đồn rằng bác mẹ em hiền.
Cắn hạt cơm không vỡ, cắn đồng tiền vỡ đôi.
( Ca dao)
b Nhà bạn ấy giàu nứt đố đổ vách.
c Bác đã lên đường theo tổ tiên.
Mác Lê-nin, thế giới người hiền.
( Tố Hữu)
KiÓm tra bµi cò
Đáp án: a,b sử dụng biện pháp nói quá.
Trang 3TiÕt 41
Trang 4và bạn bè khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột.
b.Bác đã đi rồi sao Bác ơi!
Mùa thu đang đẹp nắng xanh trời.
c.Lượng con ông Độ đây mà Rõ tội nghiệp, về đến nhà thì bố mẹ chẳng còn
Trang 5vô cùng.
(Nguyên Hồng-Những ngày thơ ấu)
- « bầu sữa » : cách dùng từ tế nhị tránh gây
thô tục.
Trang 6Con dạo này lười lắm.
Con dạo này không được chăm chỉ lắm
Trang 7Ngữ văn 8 Tiết 41
NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Nói giảm, nói tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề, tránh thô tục, thiếu lịch sự
Nói giảm, nói tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề, tránh thô tục, thiếu lịch sự
I Nói giảm nói tránh và tác dụng
( Cô bé bán diêm- An-đéc-xen)
Trang 8Ông cụ chết rồi
Ông cụ đã quy tiên rồi.
- Dùng các từ ngữ đồng nghĩa.
Bài thơ của anh dở lắm.
Bài thơ của anh chưa được hay lắm.
Thật ra thì lão chỉ tâm ngẩm thế, nhưng cũng ra phết chứ chả vừa đâu
( Lão Hạc)
- Dùng cách nói trống (không nêu rõ đối tượng muốn nói đến).
3 Lưu ý:
* Các cách nói giảm, nói tránh:
NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Tiết 41
I Nói giảm nói tránh và tác dụng
1 Ví dụ:
2 Ghi nhớ (SGK/ 108)
Trang 9I Nói giảm nói tránh và tác dụng của
nói giảm nói tránh:
3 Lưu ý:
* Các cách nói giảm, nói tránh:
* Các trường hợp không nên nói giảm, nói tránh:
NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Tiết 41
Trang 10• Trong một cuộc họp lớp kiểm điểm bạn Hạnh hay đi học muộn:
Lan Anh nói: - Từ nay cậu không được đi học muộn nữa vì như vậy không những ảnh hưởng đến việc rèn luyện đạo đức của bản thân cậu mà còn ảnh hưởng đến phong trào thi đua của lớp.
Bạn Hoa cho rằng Lan Anh nói như vậy là quá gay
gắt, chỉ nên nhắc nhở bạn Hạnh là : " Cậu nên đi học đúng giờ.”
Em đồng tình với ý kiến nào? Vì sao?
Trang 11I Nói giảm nói tránh và tác dụng của
nói giảm nói tránh:
3 Lưu ý:
* Các cách nói giảm, nói tránh:
* Các trường hợp không nên nói giảm, nói tránh:
NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Trang 13Bài tập:1(sgk/108):
a Khuya rồi, mời bà
b Cha mẹ em từ ngày em còn rất bé, em
về ở với bà ngoại
c Đây là lớp học cho trẻ em
d Mẹ đã rồi, nên chú ý giữ gìn sức khoẻ
đi nghỉ, khiếm thị, chia tay nhau, có tuổi, đi bước nữa.
Điền các từ ngữ nói giảm nói tránh sau đây vào chỗ trống:
đi nghỉ, khiếm thị, chia tay nhau, có tuổi, đi bước nữa.
Ngữ văn 8
NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Tiết 41
Trang 14a 1 Anh phải hoà nhã vớí bạn bè!
b 1 Anh ra khỏi phòng tôi ngay!
c 1 Xin đừng hút thuốc trong phòng !
c 2 Cấm hút thuốc trong phòng học!
d 1 Nó nói như thế là thiếu thiện chí
d 2 Nó nói như thế là ác ý
e 1 Hôm qua em hỗn với anh, em xin anh thứ lỗi
e 2 Hôm qua em có lỗi với anh, em xin anh thứ lỗi
a 2 Anh nên hoà nhã với bạn bè!
b 2 Anh không nên ở đây nữa!
Bài tập2/sgk 109: Trong mỗi cặp câu dưới đây, câu nào có
sử dụng cách nói giảm nói tránh
NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Tiết 41
Trang 15- Hãy quan sát tranh minh hoạ trên
tránh để đặt lại các câu trong những
tình huống sau và cho biết ở mỗi tình
nói tránh nào?
BÀI TẬP BỔ SUNG 1
Trang 16Tình huống 1
Nói giảm nói tránh bằng cách phủ định từ ngữ trái nghĩa
Trang 17Những đứa trẻ này bố mẹ chết hết rồi, thật đáng
thương.
Những đứa trẻ
mồ côi này thật đáng thương.
TÌNH HUỐNG 2
Nói giảm nói tránh bằng cách dùng từ đồng nghĩa.
Trang 20BÀI TẬP BỔ SUNG 2
a Đây là ngôi trường của những trẻ em tàn tật.
b Các chiến sĩ đã chết để bảo vệ quê hương.
c Kiến thức toán của em còn kém lắm!
d Bác sỹ pháp y đang mổ xác chết.
cách diễn đạt có sử dụng nói giảm nói tránh?
Trang 21So sánh sự khác nhau của hai biện pháp tu từ nói quá
và nói giảm nói tránh
- Biện pháp tu từ diễn đạt tế nhị, uyển chuyển.
- Tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự
Trang 23Ngữ văn 8 Tiết 41
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
giảm, nói tránh
- Sưu tầm một số câu ca dao và thơ văn có
sử dụng nói giảm, nói tránh.
- Sưu tầm một số câu ca dao và thơ văn có
sử dụng nói giảm, nói tránh.
- Học thuộc bài.
- Chuẩn bị chủ đề : Văn thuyết minh.
NÓI GIẢM NÓI TRÁNH