Bài dự thi KTLM "Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt"

Tiếng Việt đã là một thứ tiếng giàu đẹp vàtrong sáng, như nhà văn Đặng Thai Mai đã viết: “Tiếng Việt, một biểu hiện hùnghồn của sức sống dân tộc.. Trong truyện, thầy giáo Ha- men đã nóiv

BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN

ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN

DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC

Môn: NGỮ VĂN - Lớp 7

- Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Giang

- Phòng Giáo Dục và Đào tạo Lục Nam

- Trường Trung học cơ sở Phương Sơn

- Địa chỉ: xã Phương Sơn - huyện Lục Nam

- Điện thoại : 02403885198

- Email: c2phuongsonln.bacgiang.@moet.edu.vn

- Thông tin về nhóm học sinh:

1 Nguyễn Thị Phương Anh - Lớp 7A

2 Trịnh Thị Hồng Ngọc - Lớp 7A

BÀI DỰ THI

“VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN

ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN”

1.Tình huống cần giải quyết:

Tên tình huống: “Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt”.

Trong xu thế hội nhập hiện nay, cùng với sự phát triển của nhiều lĩnh vựcđời sống, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ và Internet,tiếng Việt cũng có nhiều thay đổi Hiện tượng từ “lạ” xuất hiện ngày càng nhiều.Đặc biệt là ở giới trẻ hiện nay, họ đã tạo cho mình một thứ ngôn ngữ gọi là “ ngônngữ @”

Nhận xét về hiện tượng này có người cho rằng đó là sự “sáng tạo” làm giàuthêm vốn ngôn ngữ, là hiện tượng bình thường, “dễ thương” và không nên từ chối

Em có suy nghĩ như thế nào về hiện tượng trên ?

2 Mục tiêu giải quyết tình huống:

- Hiểu được tầm quan trọng của việc bảo vệ và giữ gìn sự trong sáng của TiếngViệt

- Nâng cao ý thức rèn luyện bảo vệ sự trong sáng của ngôn ngữ dân tộc mình -Biết trân trọng, yêu quý và tự hào về ngôn ngữ dân tộc mình

- Tích cực tuyên truyền, tham gia các hoạt động ngoại khóa, hoạt động tập thểvới chủ đề “Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt”.

3 Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống:

Vận dụng kiến thức liên môn:

+ Môn Ngữ văn: Tích hợp với tập làm văn nghị luận lớp 7, văn bản “ Sự giàu đẹpcủa tiếng Việt” (lớp 7) văn bản “ Buổi học cuối cùng” ( lớp 6), bài “ Từ mượn”(lớp 6), bài “ Chuẩn mực sử dụng từ ” (lớp 7)

+ Môn Lịch sử: Thời kì Bắc thuộc, Pháp thuộc.

+ Môn GDCD: Biết ơn (lớp 6), kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dântộc (lớp 9)

+ Môn Tin học : Ứng dụng CNTT

4 Giải pháp giải quyết tình huống:

Vận dụng các kiến thức liên môn trong nhà trường cùng việc quan sát từthực tế đời sống để thấy rõ việc sử dụng Tiếng Việt hiện nay của người Việt nam,nhất là thế hệ trẻ như chúng em

Ngoài ra chúng em còn ứng dụng CNTT được thể hiện qua việc sử dụngnguồn tài liệu trên các trang web Bởi ngôn ngữ @ là loài hình ngôn ngữ mới, cácthông tin về ngôn ngữ @ được thu thập từ internet cụ thể là các trang mạng xã hội,blog, diễn đàn và tin nhắn điện thoại

5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:

Viết các ý chính -> Tìm hiểu -> Trao đổi -> Viết thành bài văn

Có thể nói rằng ngôn ngữ (tiếng nói) của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc là mộtthứ tài sản vô cùng quý giá Ngôn ngữ không chỉ là phương tiện quan trọng trongcác hoạt động giao tiếp của con người và xã hội mà đối với mỗi dân tộc, ngôn ngữcòn được ví như một thứ “căn cước” của nền văn hóa Chính vì thế mà sống cách

ta gần nửa thế kỷ, ông chủ bút báo Nam Phong khi diễn thuyết về Nguyễn Du vàTruyện Kiều đã từng khẳng định “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn Tiếng ta còn,nước ta còn” Chính vì lẽ đó mà giữ gìn, bảo vệ ngôn ngữ dân tộc là một việc làmcần thiết và thường trực của mỗi con người, mỗi quốc gia

Trước hết ta phải thấy được giá trị của ngôn ngữ dân tộc mình Nhắc đến vẻđẹp của tiếng Việt, là người con đất Việt, chắc không ai không biết vẻ đẹp mộcmạc, giản dị, trong sáng như chính những con người đất nước hình chữ S vậy.Tiếng Việt không chỉ đẹp mà còn vô cùng phong phú đa dạng với những vùngmiền đặc trưng, lại có những cách phát âm khác nhau nhau góp phần làm cho hệ

thống ngôn ngữ tiếng Việt càng thêm phong phú và thú vị, “phong ba bão tápkhông bằng ngữ pháp Việt Nam” Tiếng Việt đã là một thứ tiếng giàu đẹp vàtrong sáng, như nhà văn Đặng Thai Mai đã viết: “Tiếng Việt, một biểu hiện hùnghồn của sức sống dân tộc Tiếng Việt có những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, mộtthứ tiếng hay …” hay như nhận xét của nhà thơ Xuân Diệu: “Sự trong sáng củangôn ngữ là kết quả của một cuộc phấn đấu Trong và sáng dính liền nhau…”.Ngoài ra không thể không nhắc tới khẳng định của Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng :

“Tiếng Việt của chúng ta rất giàu Tiếng Việt của chúng ta rất đẹp Giàu bởi kinhnghiệm đấu tranh của nhân dân ta lâu đời và phong phú Đẹp bởi tâm hồn củangười Việt Nam ta rất đẹp Hai nguồn của cái giàu, cái đẹp ấy là ở chỗ tiếng Việt làtiếng nói của nhân dân, đầy tình cảm, màu sắc và âm điệu, hồn nhiên, ngộ nghĩnh

và đầy ý nghĩa; đồng thời nó là ngôn ngữ của văn học mà những nhà thơ lớn nhưNguyễn Trãi, Nguyễn Du… và những nhà văn, nhà thơ ngày nay ở miền Bắc vàmiền Nam đã nâng lên đến trình độ rất cao về nghệ thuật.”

Nói đến sức mạnh của ngôn ngữ dân tộc ta lại nhớ đến truyện ngắn “ Buổihọc cuối cùng” của An- phông- xơ Đô- đê Trong truyện, thầy giáo Ha- men đã nóivới học trò của mình : “Khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ, chừng nào họ vẫn giữvững tiếng nói của mình thì chẳng khác gì nắm được chìa khóa chốn lao tù”.Đúng vậy, sức mạnh của Tiếng Việt là chìa khóa giải phóng dân tộc Việt Nam khỏiách nô lệ - một sự thật không thể nào chối cãi Tiếng Việt đã trở thành vũ khí củadân tộc Việt Nam, thoát khỏi mọi vòng xiềng xích nô lệ để trở thành một quốc giađộc lập như ngày hôm nay Không những thế, nó còn làm nên bản sắc Việt Nam,

mà chúng ta hay nói đến một cách tự hào với cụm từ “niềm kiêu hãnh dân tộc” Thực tế đã chứng minh qua hàng ngàn năm lịch sử, mặc dù bị 1000 nămBắc thuộc ̣ với đủ các thủ đoạn, chúng khiến đất nước ta phải học và viết theo tiếngHán, khiến đất nước ta không có một chữ viết riêng tiếp theo là 100 năm thực dânPháp đô hộ với những chính sách ngu dân, nhưng dân tộc ta với tinh thần bất khuấtvươn lên tiếng Việt vẫn được hình thành và không ngừng phát triển cho đến tậnbây giờ

Mỗi quốc gia, mỗi dân tộc trên thế giới phân biệt với nhau là nhờ các yếutố: lãnh thổ, chế độ chính trị, văn hóa, dân tộc Trong đó yếu tố đóng vai trò quantrọng không kém các yếu tố chủ yếu khác như lãnh thổ hay văn hóa chính là ngôn

ngữ, là tiếng mẹ đẻ Trong những ngôn ngữ trên thế giới, tiếng Việt có lẽ là thứ

ngôn ngữ phong phú nhất, trong sáng nhất Tuy nhiên hiện nay vẻ trong sáng ấycủa tiếng Việt đang dần bị đánh mất từng ngày Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh,Thủ tướng Phạm Văn Đồng luôn chú trọng việc giữ gìn sự trong sáng của tiếngViệt và giáo dục nhân dân phải làm cho tiếng nói, chữ viết ngày càng thêm đẹp,thêm phong phú, hiện đại…Theo dòng cuốn của quá trình hội nhập thế giới, sựgiao thoa văn hóa xã hội đòi hỏi ngôn ngữ phải có những thay đổi để đáp ứng cácnhu cầu giao tiếp mới Không thể phủ nhận một thực tế rằng, trước sự phát triểnnăng động của cuộc sống, tiếng Việt cũng phải mở rộng, phải phát triển vốn từ đểđáp ứng nhu cầu sử dụng Và bằng nhiều cách như vay mượn yếu tố ngôn ngữnước ngoài hay sự sáng tạo từ những yếu tố tiếng Việt đã có, chúng ta đã tạo ranhiều từ ngữ mới chuẩn xác, tinh tế làm cho tiếng Việt thêm giàu và đẹp Ví dụnhư “ngân hàng đề thi”, “toàn cầu hóa”, “tăng trưởng nóng”, “siêu tốc” hay “tuổiteen” Nhưng sự mới lạ không phải bao giờ cũng đồng nghĩa với cái tích cực,đúng đắn Sự tăng trưởng “nóng” của tiếng Việt trong thời gian gần đây đang thểhiện những yếu tố tiêu cực Tiếng Việt đẹp là vậy phong phú là vậy nhưng một bộphận giới trẻ ngày nay đã làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt bằng những thứngôn ngữ teen, bằng cách chèn thêm tiếng Anh vào những câu tiếng Việt như mộtthứ mốt để thể hiện sự hiểu biết của mình Họ- thế hệ tương lai của đất nước lạiđang là "thủ phạm" chính trong việc góp phần "huỷ hoại" sự trong sáng của ngônngữ nước nhà Thoạt nghe thì có vẻ thật nghịch lý, nhưng dường như đối với giớitrẻ Việt Nam ngày nay, việc viết đúng chính tả tiếng mẹ đẻ của mình dường như làchuyện không hề đơn giản Không đơn giản là vì các bạn trẻ ngày ngày tiếp xúcvới thế giới internet cũng như điện thoại di động - nơi mà cách viết cũng như phát

âm tiếng Việt bị bóp méo với hàng trăm, hàng ngàn kiểu

Thoạt đầu là tìm những từ viết tắt, những tiếng nước ngoài thay thế để chonhanh, tiết kiệm thời gian trong việc nhắn tin hay tán gẫu, rồi sau đó tìm cách chếbiến ra hàng trăm, hàng ngàn kiểu viết khác mà có lẽ rằng những người không có

“kinh nghiệm” trong việc đọc những ngôn ngữ thế này thì khó mà đoán được ýnghĩa chính xác của chúng Rồi như một thói quen, cách sử dụng ngôn ngữ bừa bãinhư vậy dần lan truyền trong cuộc sống hàng ngày và nổi lên như một trào lưu, đểrồi tiếng Việt “hiện đại” ngày một trở nên lộn xộn hơn

Là học sinh, chúng em cũng không thể không bất ngờ, ngạc nhiên đến bănkhoăn, day dứt khi đọc được những dòng chữ “tiếng Việt” của thế hệ 8x, 9x, 10xhiện nay như “Pan co koe ko?”, “Pan dag lam j?”, “Pan nâu mam ckua?” Khôngchỉ dừng lại ở việc nhắn tin qua điện thoại cho bạn bè, cho người cùng trang lứa

mà nhiều khi các bạn còn sử dụng kiểu viết ấy để giao tiếp với cả anh chị, bố mẹ,thầy cô giáo.Thậm chí trong cả những bài kiểm tra văn, chắc hẳn cũng không ítgiáo viên phải đau đầu vì thường xuyên đọc những kiểu viết biến tướng như thếnày

Thực tế cho thấy, tiếng Việt hiện nay đang dần dần bị sử dụng sai đi về mọimặt một cách cố ý Từng chữ, từng âm, cách viết, cách đọc, chính tả… tất cả đềubị thay đổi một cách kì lạ mà các bạn trẻ vẫn biện minh theo suy nghĩ của chínhmình là đa dạng hóa tiếng Việt, “dễ thương hóa” hay “teen hóa” tiếng Việt Điều

này rất dễ để kiểm chứng, hãy thử lướt một vòng vào các diễn đàn (forum), cáctrang nhật ký các nhân (blog) hay đơn giản là tán gẫu hàng ngày (Chat) xem.Trong đó có bao nhiêu phần trăm là tiếng Việt, bao nhiêu phần trăm là tiếng gì đó(không thể định nghĩa được đó là thứ ngôn ngữ gì, nhiều bạn trẻ gọi là ngôn ngữteen, ngôn ngữ 9X).

Nếu không có người dịch liệu có ai đọc được những dòng chữ này???

Vào một diễn đàn của những “9X” nói trên, những khung chữ chat, ta dễdàng bắt gặp thứ ngôn ngữ ấy Chẳng hạn như câu: “Ngài mai chắc tớ không đi dựtiệc sinh nhật của bạn rôi, bài vở nhiều quá, với lại nhà đi bận việc hết, chỉ cònmình tớ.”, khi chuyển thành ngôn ngữ 9X đơn giản sẽ là:”Ngaj` maj chak to’ hk djparty of you uj`, pai` vo~ nhiu` woa’, zj laj nha` busy hjt’ uj`, to’ alone” Hoặc nếuthêm những quy tắc thường dùng của ngôn ngữ 9X như viết hoa tùy ý, thay chữbằng số, thêm tiếng lóng thì sẽ trở thành: “nG4j` m4j cH4k tO’ hK dJ p4rtY of y0uUj`, p4j` v0~ nhIu` vãj, zj l4j nh4` bUsy hjK rUj`j, I’m 4l0n3” Không chỉ vậy, córất nhiều quy tắc của ngôn ngữ 9X Những biến tướng của tiếng Việt “hiện đại” cóthể kể đến hàng loạt như: viết chữ i thành chữ j, c thành k (vd như kái, kơm),

không thay bằng ko hoặc hk, rồi thay bằng ùi, oài, rùi, biết thay bằng pít, pk …,viết theo kiểu ngôn ngữ nói của địa phương (teo, mài, zìa…), viết theo kiểu nửaTây nửa ta (Vd như “Maybe today lớp mình sẽ được off 2 tiết” – Có thể hôm naylớp mình sẽ được nghỉ 2 tiết), Việt hóa cách phát âm của từ ngữ nước ngoài (xì tai– style) Thử đọc vài câu comment ngắn trong một trang facebook của một 9X:

“Seo zị, chiện như zị mà mài cũng bùn là seo hử?” (Sao vậy, chuyện như vậy màmày cũng buồn là sao hả?) Hay “Chài ai, hum wa đi zìa trùi mưa lớn wé! Mệt hem

ăn kơm đc lun” (Trời ơi, hôm qua đi về trời mưa lớn quá, mệt không ăn cơm đượcluôn)

Những cuộc“trao đổi ngắn” của các bạn trong giờ học

Đây là kiểu viết của một số bạn học sinh trường em

Một kiểu chữ của thế hệ @

Tiếng Việt đã được viết lại với một kiểu khác

mà chỉ có những thế hệ tuổi 8X hay 9X mới có thể hiểu

Ảnh chụp qua màn hình đoạn chat hội thoại của 2 bạn trẻ

Giới tuổi teen thích thú với ngôn ngữ này (Ảnh: Internet)

Ngôn ngữ không thể hiểu nổi của teen ngày nay.

Có những bạn còn tự ý sáng chế ra kiểu ngôn ngữ độc quyền của mình vàrất tự hào về điều đó, rồi dần dần, việc sử dụng ngôn ngữ biến tướng như thế này

không chỉ dừng lại ở cuộc sống online, mà còn lan rộng ra cả cuộc sống thực Nổilên như một cách giao tiếp thời thượng được đông đảo bạn trẻ cổ xúy mà chúng ta

có thể bắt gặp hằng ngày từ nhà ra ngõ, từ công sở đến trường học: ''Đi gì mà đầulâu thế?'' - ''Ừ, tại đường Hà Đông quá!''; ''Bắc Cạn đi, các ông ơi!''; ''Cả lớp ơi, LệQuyên vào đi chơi thôi!''; ''Em cà-rốt quá chị ạ, biết tay ấy Lê Văn Sỹ thế thì emphải việc gì phải mở nhiều bia cho hắn Lục Tốn!''; ''Trần Tiến lên đi, không có anhhùng Núp đâu!'' ''Này, hết bao nhiêu đấy, để còn Campuchia?''; ''Từ đây đến đấycòn Natasa không mày?''; ''Thôi, tôi Lương Văn Can ông, đừng đến đấy!''; ''Hômnay trông hơi nhà vệ sinh đấy!''; ''Lát nữa có đê tiện đi siêu thị, nhớ mua hộ chainước mắm nhé!'' “Bố mua đồ chơi hoành tá tràng (hoành tráng) quá!” ; “Bạn A.trình còi, đạp xe đạp không bằng con đâu mẹ ạ!”.v.v

Thậm chí những sáng tạo này, còn được các phương tiện truyền thông “tiếpsức” khi sáng tạo ra những kết hợp kiểu biến danh từ thành tính từ chưa có trong từđiển: ''một cảm giác rất yomost'', ''một phong cách thật xì-tin'' Bên cạnh đó nhữngcách diễn đạt đã ăn sâu đến mức là câu “cửa miệng” của không nhỏ bộ phận giớitrẻ: từ “vãi” +… kiểu như: mệt vãi chưởng, buồn ngủ vãi, xinh vãi Những cụm từquen thuộc như “đắng lòng”, “người nông dân biết phải làm sao”, “có một chút…nhẹ” cũng đã trở nên quen thuộc với cư dân mạng…

“Có một chút buồn nhẹ”, một trong số câu nói quen thuộc với nhiều bạn trẻ Việt.

Có một nghịch lý là nếu như một đứa trẻ từ khi còn bé, khi bắt đầu tập viết,tập phát âm thì đã được dạy phải viết đúng chính tả, phát âm cho chuẩn, thì khi lớnlên, các bạn lại cố tình “viết sai” một cách vô ý thức mà lại xem nó như một cách

để thể hiện mình để rồi dần dần nó đi vào cuộc sống thật lúc nào không hay biết.Thật đáng buồn!

Những tin nhắn hàng ngày các bạn trẻ vẫn gửi cho nhau

Cuộc trò chuyện qua facebook của các bạn học sinh trường em

Trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay, việc các bạn sử dụng các kíhiệu đơn giản là không sai Nhưng điều đáng nói, các bạn trẻ đã nhầm lẫn khi biến

nó thành những kí hiệu chung để nói và viết ở mọi lúc, mọi nơi Có thể nói đâychính là sự “sáng tạo” tiếng Việt một cách kì quặc, quái dị, khác thường Nó không

chỉ làm cho tiếng Việt mất đi sự trong sáng mà còn là những hành động đi ngượclại với đạo lí truyền thống, với thuần phong mỹ tục, làm mất đi đặc sắc của văn hóadân tộc Nó chính là yếu tố góp phần không nhỏ tạo nên sự hỗn loạn, “ô nhiễm”trong đời sống ngôn ngữ.Những biến tướng của tiếng Việt ngày nay quả là đang ởmức độ báo động, tuy nhiên dường như phần lớn mọi người đều không có thái độ

gì trước vấn nạn đó Giới trẻ thì hùa theo, bình thản sử dụng kiểu ngôn ngữ nàytrong giao tiếp hàng ngày Người lớn thì im lặng, mặc kệ cho những gì xảy ra xungquanh như nó vốn là như vậy, một phần phải chăng do họ quá vô tình, hay là họnghĩ rằng cũng chẳng thể làm gì được Thậm chí có trường hợp bố mẹ, ông bà lại

“học” theo ngôn ngữ của con cháu mình với hy vọng sẽ gần hơn với chúng?!Chính những thái độ này vô hình chung lại càng làm cho tiếng Việt ngày một suythoái, lộn xộn hơn

Việc sử dụng ngôn ngữ “mới lạ” này có vẻ như vô hại nhưng nó đang dần

để lại một hệ quả khó lường Từ học sinh cấp 1, cấp 2, cấp 3 đến sinh viên đại học,nhân viên văn phòng đang lạm dụng loại ngôn ngữ này Họ không những sử dụng chúng trên mạng mà còn đem chúng ra cuộc sống hằng ngày áp dụng vào mọi tình huống, mọi lúc, mọi nơi mà không cần biết chúng có thích hợp hay không Chẳng hạn như học sinh - sinh viên mang ngôn ngữ này viết vào trong bài thi, bài kiểm trakhiến cho giáo viên phải đau đầu vì phải ngồi dịch Tiếng Việt Việc sử dụng ngôn ngữ này trong một thời gian dài, liên tục, không có sự tự giác và kiểm soát đã hình thành một thói quen vào trong tiềm thức của mọi người khiến cho họ sử dụng nó trong vô thức Chắc hẳn đa số các bạn trẻ hiện nay đều gặp không ít rắc rối với việc viết sao cho đúng chính tả, đặt câu sao cho đúng ngữ pháp hay sử dụng từ ngữnhư thế nào cho đúng với ngữ nghĩa, phù hợp với hoàn cảnh

Có cô giáo dạy văn đã buộc phải cho 2 học sinh kiểm tra lại vì hầu như toànbài văn “tô điểm” bằng những câu viết “tiếng Việt không ra tiếng việt” Trong bài

viết, cô giáo ấy đã cung cấp một đoạn thế này: “…“Pạn đến chơi nhà” được lập í bèng cák ngụ í nói hông kó gì típ pạn của NK Kó lẽ zới một người pạn thân đã lâu hông gặp, hông thể kó zật chất nào đủ điều kiện để típ đúng một tìn pạn…”(Bạn