Bài 12. Kể chuyện tưởng tượng

Vai trò của ngôi kể trong văn tự sự: 1.Ngôi kể: Ngôi kể là vị trí giao tiếp người kể sử dụng để kể chuyện... Tô Hoài - Dế Mèn phiêu lưu ký Kể theo ngôi thứ nhất,người kể xưng “tôi”,là

Trang 1

Giáo viên: Trần Minh Thơ Trường THCS Hướng Thọ Phú

Trang 2

“Cây bút thần” là truyện cổ tích về nhân vật có

tài năng kì lạ.Truyện thể hiện quan niệm của nhân

dân về công lí xã hội…

Hãy cho biết những từ gạch chân thuộc từ loại gì?

Cho biết chức năng điển hình của danh từ là gì?

Trang 4

Tiết 33 NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN

TỰ SỰ

I Vai trò của ngôi kể trong văn

tự sự:

1.Ngôi kể:

Ngôi kể là vị trí giao tiếp người

kể sử dụng để kể chuyện.

2.Các loại ngôi kể:

- Ngôi kể thứ nhất

- Ngôi kể thứ ba

Trang 5

Xác định ngôi kể trong các ví dụ sau:

Ví dụ 1: Tôi sinh ra và lớn lên ở một vùng ven biển

Tôi không còn nhớ mặt bố tôi ra sao nữa vì bố tôi mất sớm

Ví dụ 2: Năm tháng trôi qua, Mã Lương không ngừng

học vẽ.

Ngôi kể thứ nhất

Ngôi kể thứ ba

Trang 6

TỰ SỰ

Đoạn 1:

Vua và đình thần chịu thằng bé là thông minh lỗi lạc Nhưng vua vẫn còn muốn thử một lần nữa Qua hôm sau, khi hai cha con đang ăn cơm ở công quán, bỗng có sứ nhà vua mang tới một con chim sẻ, với lệnh bắt

họ phải dọn thành ba cỗ thức ăn Em bé nhờ cha lấy cho một cái kim may rồi đưa cho sứ giả, bảo:

- Ông cầm lấy cái này về tâu đức vua xin rèn cho tôi thành một con dao để xẻ thịt chim Vua nghe nói, từ đó mới phục hẳn.

( Trích Em bé thông minh)

I.Vai trò của ngôi kể trong văn tự

sự:

1.Ngôi kể:

3.Vai trò của ngôi kể:

Đoạn 1:Sgk/88

Kể theo ngôi thứ ba,người kể giấu mình

Đoạn 2:Sgk/88

Đoạn 2:

Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế

thanh niên cường tráng Đôi càng tôi

mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phành phạch vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua

Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã

(Tô Hoài - Dế Mèn phiêu lưu ký)

Kể theo ngôi thứ nhất,người kể

xưng “tôi”,là Dế Mèn,không phải là tác giả…

Kể tự do, linh hoạt những gì

diễn ra với nhân vật

Có thể trực tiếp kể ra những gì

mình nghe,thấy,trải qua,trực tiếp nói ra

cảm tưởng ý nghĩ của mình

Trang 7

THẢO LUẬN

Nhóm 3 và 4: Có thể đổi ngôi kể thứ ba trong đoạn

1 thành ngôi kể thứ nhất xưng “ tôi ” được không?

Vì sao?

Nhóm 1 và 2 : Hãy thử đổi ngôi kể ở đoạn văn thứ 2 thành ngôi kể thứ 3 em sẽ có một đoạn văn như thế nào?

Trang 8

TỰ SỰ

sự:

1.Ngôi kể:

Đoạn 1:Sgk/88

Đoạn 2:Sgk/88

Có thể đổi ngôi kể thứ nhất thành ngôi kể thứ ba nhưng khó có thể đổi ngôi kể thứ ba sang ngôi kể thứ nhất

Vì nếu đổi thì phải cấu tạo lại hầu như cả đoạn văn, phá vỡ cách kể ban đầu và nội dung chuyện cũng phải thêm bớt mới phù hợp với cách kể mới.

Trang 9

Ng«i kÓ Nhược điểm

- Trực tiếp kể.

Ngôi thứ nhất - Lời kể thân mật gần

gũi,có cảm xúc cá nhân.

- Kể hạn chế (chỉ kể được những gì mình biết và cảm thấy).

Ngôi thứ ba

- Kể linh hoạt, tự do, khách quan.

- Người kể có mặt ở mọi nơi, biết mọi chuyện (kể

cả những tâm tư thầm kín của nhân vật) - Không trực tiếp

nói lên cảm tưởng của mình.

Ưu điểm

Trang 10

TỰ SỰ

sự:

1.Ngôi kể:

Đoạn 1:Sgk/88

Đoạn 2:Sgk/88

*Ghi nhớ:Sgk/89

Thế nào là là ngôi kể?

Khi nào thì kể theo ngôi thứ ba?

Khi nào thì kể theo ngôi thứ nhất?

Trang 11

TỰ SỰ

II Luyện tâp:

1.Bài tập 1

sự:

Trang 12

Ngày nào cũng vậy, suốt buổi Dế Mèn chui vào trong cùng hang, hì

hục đào đất để khoét một cái ổ lớn làm thành một cái giường ngủ sang

trọng Rồi cũng lo xa như các cụ già trong họ hàng dế, Dế Mèn đào

hang sâu sang hai ngả làm những con đường tắt, những cửa sau,

những ngách thượng, phòng khi gặp việc nguy hiểm, có thể thoát thân

ra lối khác đư ợc

1 Bài tập 1: Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn sau thành ngôi kể thứ ba và nhận xét ngôi kể đem lại điều gì mới cho đoạn văn:

“Ngày nào cũng vậy, suốt buổi tôi chui vào trong cùng hang, hì hục đào đất để khoét một cái ổ lớn làm thành một cái giường ngủ sang trọng Rồi cũng lo xa như các cụ già trong

họ hàng dế, tôi đào hang sâu sang hai ngả làm những con đường tắt, những cửa sau, những ngách thượng, phòng khi gặp việc nguy hiểm, có thể thoát thân ra lối khác được.”

(Tô Hoài - Dế Mèn phiêu lưu ký)

Thay “ tôi ” → “Dế Mèn” ⇒ Có sắc thái khách quan, như là đã xảy ra.

Trang 13

2 Bài tập 2: Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn

sau thành ngôi thứ nhất và nhận xét ngôi kể

đem lại điều gì khác cho đoạn văn:

“Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt ra, rơi

xuống mặt bàn Thanh định thần nhìn rõ:

con mèo già của bà chàng, con mèo già vẫn

chơi đùa với chàng ngày trước Con vật

nép chân vào mình phe phẩy cái đuôi, rồi

hai mắt ngọc thạch xanh giương lên nhìn

người Thanh mỉm cười lại gần vuốt ve con

mèo.”

Thạch Lam (- Dưới bóng hoàng lan )

Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt

ra, rơi xuống mặt bàn Tôi định

thần nhìn rõ: con mèo già của bà

tôi, con mèo già vẫn chơi đùa với tôi

ngày trước Con vật nép chân vào

mình phe phẩy cái đuôi, rồi hai mắt

ngọc thạch xanh giương lên nhìn

người Tôi mỉm cười lại gần vuốt ve

con mèo.

Thay: “Thanh”, “chàng” → “tôi” ⇒ tô đậm thêm sắc thái tình cảm của đoạn văn

Trang 14

3.Bài tập 3:Truyện cây

bút thần kể theo ngôi

nào ? Vì sao như vậy?

Truyện “Cây bút thần”

được kể theo ngôi thứ 3

Vì không có nhân vật

nào xưng “tôi” khi kể.

Trang 15

4.Bài tập 4:Vì sao trong các truyện cổ tích,truyền thuyết người ta hay kể chuyện theo ngôi thứ ba mà không kể chuyện theo ngôi thứ nhất?

truyện

Trang 16

Tiết 33 NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

6.Bài tập 6: Kể lại bằng miệng cảm xúc của em khi nhận được quà của người thân.

Trang 17

Bài tập trắc nghiệm

1 Ngôi kể là:

B Vị trí xã hội của nhân vật trong tác phẩm.

C Vị trí của nhân vật này khi đối thoại với nhân vật khác.

D Vị trí của nhân vật trong không gian, thời gian.

2.Dòng nào nói không đúng về cách kể theo ngôi thứ ba:

A Là cách kể mà người kể giấu mình.

B Là cách kể kín đáo, gọi sự vật bằng tên của chúng.

C Người kể chuyện có thể kể linh hoạt, tự do.

D Kể theo ngôi thứ ba, người kể dễ dàng bộc lộ nhận xét cá nhân.

3.Khi nào thì kể theo ngôi thứ nhất:

A Khi người kể giấu mình.

B Khi người kể có mặt khắp nơi.

C Khi ngườ kể xưng “tôi”.

Trang 18

-Hoàn thành các bài tập vào vở bài tập.

- Học bài.

-Chuẩn bị bài: Ông lão đánh cá và con

cá vàng

Trang 19

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ GIÁO

VÀ CÁC EM HỌC SINH

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	2,39 MB