Khám cấp cứu cơn đau bụng cấp

- Giải thích: cách thức và vị trí thăm khám- Vừa khám vừa hỏi - Liên quan chặt chẽ với LDNV... CÁCH THĂM KHÁM- Vừa thăm khám vừa hỏi bệnh - Cho thấy CÓ SỰ QUAN TÂM+THÔNG CẢM ĐẾN BỆNH NH

BS BÙI MINH THANH Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

- CT scan và/hoặc MRI

Các ca lâm sàng minh họa

1 BN nhập viện tại phòng CC :Hỏi gì để lấy thông tin ?

Sơ lược :

 - Xác định đúng BN: tên, tuổi ,địa chỉ,…

 - Đánh giá tri giác , sinh hiệu

 - Lý do nhập viện

 - Diễn tiến của bệnh ĐỢT NÀY ( Bệnh sử)

- Hỏi và quan sát, đánh giá

 + Tri giác, sự thức tỉnh ?

 + Thái độ hợp tác ?

 + Sự thành thật ?

Các dấu hiệu có thể nhìn thấy :

 +Nhiễm trùng : môi khô, lưỡi dơ, hơi thở hôi

 +Mất máu cấp : da xanh, kích động hoặc lừ đừ

 +Tắc mật : vàng da, bụng báng

 +Tắc ruột : bụng chướng, quai ruột nổi, rắn bò

- Giải thích: cách thức và vị trí thăm khám

- Vừa khám vừa hỏi

- Liên quan chặt chẽ với LDNV

THĂM KHÁM ĐẶC BIỆT

- Thăm trực tràng âm đạo :

 -Che chắn và đảm bảo sự riêng tư của BN

 - Giải thích rõ : vì sao khám, khám như thế nào

BN nữ : LUÔN LUÔN PHẢI CÓ NHÂN VIÊN Y TẾ

LÀ NỮ TRONG PHÒNG KHÁM !!!

CÁCH THĂM KHÁM

- Vừa thăm khám vừa hỏi bệnh

- Cho thấy CÓ SỰ QUAN TÂM+THÔNG CẢM ĐẾN

BỆNH NHÂN ( không phải chỉ là căn bệnh hoặc bệnh

nguyên)

- Sự nhẹ nhàng của thao tác khám

- Vùng không đau  đau

* Giải thích bệnh, vấn đề mổ , mức độ nặng hoặc các nguy

cơ : NÊN PHỐI HỢP VỚI BS CHUYÊN KHOA ĐỂ GIẢI THÍCH

Trả lời câu hỏi: Tại sao cần phải làm các xét nghiệm đó ?

Công thức máu trả lời vấn đề gì ?

 Chức năng đông máu : nhiễm trùng, cần can thiệp ?

 Nhóm máu : dự trù truyền máu

 Các chỉ số khác

 Chức năng gan- thận ?

 Chức năng thận : ure (BUN), creatinin : để làm gì ?

 Chức năng gan ?

GOT , GPT (AST, ALT) ?

 Đánh giá sự hoại tử của tế bào gan ( hoặc tim…)

 Lý do tăng men gan ?

Chức năng gan : các nhóm chức năng

Các xét nghiệm sinh hóa khác (khi nào làm ?)

- Ion đồ

- Cồn trong máu

- Beta- HCG

- Amylase

1 SIÊU ÂM

 - Không xâm lấn

 - Thực hiện được nhiều lần

 - Đánh giá tốt các tạng đặc và dịch

 - Đánh giá kém : khí hoặc bụng chướng hơi

 - Phụ thuộc vào Khả năng người đọc KQ

Dùng siêu âm để làm gì ? Mong muốn các kết quả gì ?

- X-Quang bụng đứng(Xquang bụng

không sửa soạn)

 Hình 1

Hơi tự do dưới hoành 2 bên + liệt ruột

 Hình 2 :

Tắc ruột non

do dính

 Hình 3 :

 Tắc đại tràng

do u sigma

 Dấu hiệu

chuỗi tràng hạt / tắc ruột

X-Quang tim phổi thẳng

- Họ , tên Ngày giờ Tính chất phim

- Quan sát : bóng tim, nhu mô phổi, dịch bất thườngmàng phổi

 Liềm hơi dưới hoành

 Hình

 Tràn máu màng phổi, gãy xương sườn 5-6 (P) /chấn thương ngực kín.

Làm sao đọc CT scan

 - Biết giải phẫu thiết đồ

 - Các tính chất của

bệnh lý

 Thiết đồ

 BN nam, 22t

 Đau bụng TV lan HCP 1 ngày, sốt 38,5 độ

 Ấn đau đề kháng rõ ¼ dưới phải

 Nghĩ đến bệnh gì ?

 XN gì để chẩn đoán ?

CĐ : Viêm ruột thừa nghi viêm phúc mạc khu trú ngày 2

 Minh họa

Hình ruột thừa viêm trong PT nội soi

BN nam, 43t

Tiền căn nghiện rượu

Cách 15h : đau bụng dữ dộikhắp bụng

 XQ thấy:

 Hỏi thêm thông tin gì ?

 Khám đánh giá gì ?

BN nữ, 18t , đau HCP và hạ vị 1 ngàyKhám : BN tỉnh, than khát nước

 Vấn đề : Tiền sốc- nghi do mất máu cấp

Tình huống

- Quickstick âm tính

- Siêm âm : dịch ổ bụng lượng nhiều

M 100 , HA 70/50 sau khi truyền 2000ml dịch NaCl 9%

 Các XN khác chưa có KQ

  Xử trí tiếp theo ?

 CHỌC DÒ Ổ BỤNG

  ra máu không đông

 MỔ CẤP CỨU KHẨN

 DỰ TRÙ MÁU TRUYỀN

 BN nữ, 65 tuổi

 LDNV : Bụng chướng

 BN đau quặn bụng 5 ngày, chưa đi tiêu, ói 3 lần

 TC : chưa phẫu thuật gì

 THA, ĐTĐ 2

 XQ bụng đứng

Cần hỏi thêm gì ?Khám thêm gì ?Chẩn đoán ?

Tắc ruột nghĩ do u trực tràng giữa ngày 5/ THA, ĐTĐ 2

 CTscan

Chẩn đoán :

 Viêm phúc mạc mật do hoại tử túi mật + NTĐM do sỏi ống mật chủ ngày 3 / ĐTĐ 2

  MỔ CẤP CỨU

Đánh giá nhanh:

- sinh hiệu, tri giác, Glasgow

 Các cơ quan nào đang tổn thương

 - Tình trạng bụng cấp

 + hội chứng xuất huyết nội

 + hội chứng viêm phúc mạc

1 Khám bệnh nhân tại phòng cấp cứu, cần:

A Đánh giá tình trạng tri giác, sinh hiệu

B Đối chiếu với phần hành chánh trong hồ sơ

C Hội chẩn các chuyên khoa nếu tình trạng bệnh phức tạp

D Các ý trên đều đúng

2 BN nữ, 24t, nhập viện vì đau bụng vùng hạ vị và HCP 3 ngày BN có sốt 38,5 độ lúc nhập viện Ấn đau rõ HCP và vùng hạ vị Kinh nguyệt đều Anh (chị) cần làm xét nghiệm nào giúp chẩn đoán bệnh ?

A X quang bụng đứng và phim KUB

B X quang bụng đứng và thử công thức máu

C Công thức máu và siêu âm bụng

D Siêu âm bụng và XQ tim phổi thẳng

B Báo cơ quan công an địa phương

C Hội chẩn liên chuyên khoa

D Làm xét nghiệm XQ phổi và siêu âm bụng tại giường

 4 BN nữ, 78 tuổi, nhập viện vì đau quặn bụng 3 ngày BN đôi khi có ói, 2 ngày nay thấy bụng chuớng lên, khó đi tiêu

BN đôi khi đi tiêu có lẫn phân nhày và máu bầm Khám thấy bụng chướng vừa XQ bụng đứng có mực nước hơi đại

tràng Anh (chị) cần đề nghị thêm xét nghiệm nào để chẩn đoán ?

 A CT scan bụng có cản quang

 B Siêu âm bụng tổng quát

 C Nội soi khung đại tràng

 D Thử marker ung thư

5 Tạng đánh dấu (*) tên là :

A Gan to

B Lách to

C Thận trái to

D U dạ dày