Bài 11. Cụm danh từ

Bài 11. Cụm danh từ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế,...

PHÒNG GD – ĐT HUYỆN THƯỜNG XUÂN

TRƯỜNG PTDTBT – THCS BÁT MỌT.

1 Điền kiến thức về phân loại danh từ vào sơ đồ sau:

Danh từ

đơn vị tự nhiên đơn vị quy ước

Chính xác Ước chừng

DT chung DT riêng

2 Chỉ ra danh từ trong các cụm từ sau:

Những cánh đồng thơm mát

Những ngả đường bát ngát

Những dòng sông đỏ nặng phù sa

(Nguyễn Đình Thi)

4

I Cụm danh từ là gì?

Ví dụ: SGK/116

1 Ngày xưa, có hai vợ chồng ông lão đánh cá

ở với nhau trong một túp lều nát trên bờ biển (Ông lão đánh cá và con cá vàng)

→ Cụm danh từ: Là tổ hợp từ do danh từ và một số từ

ngữ phụ thuộc nó tạo thành.

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

2 So sánh các cách nói

- Túp lều

- Một túp lều.

- Một túp lều nát

- Một túp lều nát trên bờ biển.

Cụm DT

Rõ về số lượng

Số lượng + tính chất

Số lượng + tính chất + vị trí

DT

- Cụm danh từ có ý nghĩa đầy đủ hơn và có cấu tạo phức tạp hơn một mình danh từ

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

So sánh DT với cụm DT

Giống

nhau Đều có danh từ

Khác

nhau

-Ý nghĩa: Chung chung

- Cấu tạo: Đơn giản

-Ý nghĩa: Đầy đủ,

cụ thể

- Cấu tạo: Phức tạp

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

3 Tìm cụm danh từ Đặt câu với cụm danh từ đó.

– Học sinh lớp 6B

– Tất cả học sinh lớp 6B / đang chăm chú nghe giảng

– Bố em là bác sĩ giỏi

CDT làm CN CDT làm VN

=> Trong câu,

=> Trong câu, cụm danh từ hoạt động giống như một danh từ

danh từ

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

I Cụm danh từ là gì?

 Ghi nhớ:

 Cụm danh từ là loại tổ hợp từ do danh

từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo

thành.

 Cụm danh từ có ý nghĩa đầy đủ hơn và

có cấu tạo phức tạp hơn một mình danh

từ, nhưng hoạt động trong câu giống như

một danh từ.

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

II Cấu tạo của cụm danh từ:

Ví dụ: SGK/117

Vua sai ban cho làng ấy ba thúng gạo nếp với

ba con trâu đực, ra lệnh phải nuôi làm sao cho

ba con trâu ấy đẻ thành chín con, hẹn năm sau phải đem nộp đủ, nếu không thì cả làng phải tội.

(Em bé thông minh)

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

II Cấu tạo của cụm danh từ:

- Làng ấy – Ba con trâu đực.

- Ba thúng gạo nếp – Chín con.

- Ba con trâu ấy – Năm sau.

– Cả làng

* Nhận xét

- Phụ ngữ đứng trước: 2 loại - Tổng lượng: Cả

- Số lượng: Ba, Chín

- Đặc điểm, tính chất: Nếp,

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

II Cấu tạo của cụm danh từ

Mô hình cụm danh từ đầy đủ:

Phần trước Phần trung tâm Phần sau

t2 t1 T1 T2 s1 s2

Tổng

lượng số lượng DT chỉ đơn vị

DT chỉ đối tượng

Đặc điểm tính chất vị trí

toàn thể

tất cả

toàn bộ

Hết thảy

…

Mọi, các, những, mỗi, hai,

ba, …

này, ấy, kia, nọ

…

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

II Cấu tạo của cụm danh từ

* Điền các cụm danh từ tìm được vào mô hình của danh từ:

ba ba ba

Chín

thúng

con

làng

ấy con

con

trâu

ấy

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

II Cấu tạo của cụm danh từ

 Ghi nhớ:

• Mô hình cụm danh từ:

Phần trước Phần trung tâm Phần sau

Tất cả những em học sinh chăm ngoan ấy

• Trong cụm danh từ:

– Các phụ ngữ ở phần trước bổ sung cho danh từ các ý nghĩa về số và lượng.

– Các phụ ngữ ở phần sau nêu lên đặc điểm của sự vật

mà danh từ biểu thị hoặc xác định vị trí của sự vật ấy

trong không gian hay thời gian.

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

III Luyện tập

Bài tập 1: SGK trang 118

Tìm các cụm danh từ trong các câu sau:

a) Vua cha yêu thương Mị Nương hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng.

(Theo Sơn Tinh, Thủy Tinh)

b) […] Gia tài chỉ có một lưỡi búa của cha để lại.

(Thạch Sanh)

c) Đại bàng nguyên là một con yêu tinh ở trên núi, có

nhiều phép lạ.

(Thạch Sanh)

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

III Luyện tập

Bài tập 2: (SGK trang 118)

Phần trước Phần trung tâm Phần sau

t2 t1 T1 T2 s1 s2

một

lưỡi một

thật xứng đáng

chồng người

của cha

để lại búa

nhiều phép lạ

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

III Luyện tập:

Bài tập 3:

Cho các danh từ: con bò, nông dân.

Thêm các phụ ngữ trước và phụ ngữ sau để tạo thành cụm DT.

Đặt thành câu và xác định chức năng ngữ pháp của cụm DT đó

TIẾT 44: CỤM DANH TỪ

II Luyện tập:

Bài tập 3:

Cho các danh từ: con gà, nông dân.

Ví dụ:

Những con bò vàng kia đang mải miết gặm cỏ Bác em là một nông dân hiền lành, chất phác

(CDT làm CN)

(CDT làm VN)

Học thuộc bài học đã ghi.

Soạn bài: “Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng”.