MỤC TIấU BÀI HỌC: Giúp học sinh nắm đợc: -Đặc điểm của cụm DT.. -Cấu tạo của phần trung tâm, phần trớc và phần sau.. Giới thiệu bài Khi DT hoạt động trong cõu, để dảm nhiệm một chức vụ c
Trang 1Tiết 44 : CỤM DANH TỪ
A MỤC TIấU BÀI HỌC: Giúp học sinh nắm đợc:
-Đặc điểm của cụm DT
-Cấu tạo của phần trung tâm, phần trớc và phần sau
-Rèn kĩ năng nhận diện và phân tích cầu tạo của cụm DT
-Đặt câu với các cụm DT
B CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
+ Bảng phụ viết VD, mô hình, bài tập
- Học sinh: + Soạn bài
C CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài
cũ:
1 Vẽ sơ đồ thể hiện cỏc loại DT đó học?
3 Bài mới * Giới thiệu
bài
Khi DT hoạt động trong cõu, để dảm nhiệm một chức vụ cỳ phỏp nào đú, trước và sau DT cũn cú thờm một số từ ngữ phụ Những từ ngữ này cựng
Trang 2với DT tạo thành một cụm, đó là cụm DT bài học hôm nay sẽ nghiên cứu về cụm từ đó
* Bài mới Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
Hoạt động
1:
Tìm hiểu khái niệm cụm DT i cụm dt là gì:
- GV treo bảng phụ đã viết VD
- Các từ in đậm bổ nghĩa cho
những từ ngữ nào?
- Các từ đó thuộc từ loại gì?
-* GV: Tổ hợp từ bao gồm DT
và các từ ngữ bổ sung ý nghĩa
cho nó được gọi là cụm DT
- Thế nào là cụm DT?
- So sánh các cách nói sau:
+ túp lều/ một túp lều
+ một túp lề / một túp lều nát
+ một túp lều nát / một túp lều
nát trên bờ biển
- HS đọc
- HS trả lời
- HS rút ra ghi nhớ
1 Ví dụ:
Ngày xưa, có hai vợ chồng ông lão đánhcá ớ với nhau trong một túp lều nát bên bờ biển.
* Nhận xét:
- Các từ in dậm bổ nghĩa cho các từ:
Ngày, vợ chồng, túp lều ⇒ đều
là DT
2 Ghi nhớ:
a Khái niệm:
Cụm DT là tổ hợp từ do DT với một số từ ngữ phụ thuộc tạo thành
Trang 3- Em hãy rút ra nhận xét về
nghĩa của cụm DT so với
nghiac của một DT?
* GV: Nghiã của cụm DT đầy
đủ hơn nghĩa của một DT Cụm
DT càng phức tạp (số lượng
phụ ngữ càng nhiều) thì nghĩa
của cụm DT càng dầy đủ
- Em hãy tìm một DT và phát
triển thành cụm?
- Nhận xét về vai trò ngữ pháp
của cụm DT
- HS trao đổi cặp trong 1phút
- HS VD: HS ⇒ tất
cả HS lớp 6A
- HS trả lời
b Đặc điểm:
- Cụm DT có ý nghĩa đầy đủ, cấu tạo phức tạp hơn DT
- Hoạt động trong câu giống như DT
Hoạt động
2:
Tìm hiểu về cấu tạo của cụm DT II Cấu tạo của cụm DT:
- GV treo bảng phụ đã viết VD
- Em hãy tìm các cụm DT trong
câu trên?
- Chỉ rõ các từ ngữ đứng trước
và sau DT?
* GV: Phần trung tâm của cụm
DT là một từ ghép sẽ tạo thành
- HS đọc
- HS lên bảng gạch chân
1 VD: SGK - Tr117
* Nhận xét:
- Các cụm DT:
+ làng ấy + ba thúng gạo nếp
Trang 4trung tâm 1 và TT2 TT1 chỉ
đơn vị tính toán, chỉ chủng loại
khái quát, TT2 chỉ đối tượng cụ
thể
- Đọc to những phụ ngữ đứng
trước và xếp chúng thành từng
loại?
- Đọc những phụ ngữ đứng sau
và cho biết chúng mang ý nghĩa
gì?
- HS trả lời
+ ba con trâu đực + ba con trâu ấy + chín con + năm sau + cả làng
- Phụ ngữ đứng trước có hai loại:
+ cả: chỉ số lượng ước chừng + ba: chỉ số lượng chính xác
- Phụ ngữ đứng sau có hai loại: + ấy chỉ vị trí để phân biệt + đực nếp: chỉ đặc điểm
Phần trước
Phần trung tâm
phần sau
- Hãy điền các cụm DT trên vào
mô hình?
- Vậy cụm DT thường có cấu
tạo như thế nào?
- Trong cụm DT phần nào
không thể vắng mặt?
- HS lên bảng điền
- Phần TT
ba
làng thúng gạo nế
p ấy
- Cụm DT gồm ba phần:
+ Phần TT: DT đảm nhiệm
Trang 5- Đọc ghi nhớ 2?
- HS đọc
+ Phần phụ trước: phụ ngữ bổ nghĩa cho DT về số lượng
+ Phụ sau: nêu đặc điểm của DT hoặc xác định vị trí của DT ấy trong không gian và thời gian
2 Ghi nhớ SGK - Tr 118
Hoạt động
3:
Hướng dẫn HS luyện tập III.luyện tập:
- Đọc và tìm các cụm DT
- Điền vào mô hình
- Cho DT nhân dân
- HS đọc
- HS tìm
- HS lên bảng điền
- HS làm
Bài 1:
a Một người chồng thật xứng đáng
b một lưỡi búa của cha dể lại
c Một con yêu tinh ở trên núi,
có nhiều phép lạ Bài 2:
Bài 3:
Lần lượt thêm: rỉ ấy, đó hoặc: ấy, lúc nãy, ấy
Bài 4: Triển khai thành cụm DT
và đặt câu:
toàn thể ND VN phấn khởi đi bầu cử Quốc hội khoá XI
4 Hướng dẫn học tập:
Trang 6- Học bài, thuộc ghi nhớ.
- Hoàn thiện bài tập
- Ôn tập các nội dung: nghĩa của từ, từ nhiều nghĩa, chữa lỗi, DT và cụm DT
để kiểm tra