Bài 11 cụm danh từ

Xét ví dụ 1:Ngày xưa có hai vợ chồng ông lão đánh cá ở với nhau trong một túp lều nát trên bờ biển... Xét ví dụ 2: So sánh các cách nói sau: Nêu sự vật một cách chung/Làm rõ hơn về số l

Xét ví dụ 1:

Ngày xưa có hai vợ chồng ông lão đánh cá ở với

nhau trong một túp lều nát trên bờ biển.

a) Túp lều / một túp lều.

b) Một túp lều / một túp lều nát.

c) Một túp lều nát / một túp lều nát trên bờ biển.

Xét ví dụ 2: So sánh các cách nói sau:

Nêu sự vật một cách chung/Làm rõ hơn về số lượng

Nêu số lượng và đặc điểm của sự vật

Nêu số lượng, đặc điểm và vị trí của sự vật

* Nghĩa của cụm danh từ đầy đủ, cụ thể hơn nghĩa của danh từ.

* Số lượng phụ ngữ càng tăng, càng phức tạp thì nghĩa của cụm danh từ càng đầy đủ hơn.

VÝ dô 3

Cụm danh từ trong câu hoạt động giống như danh từ

* Ghi nhí 1 :

- Cụm danh từ là loại tổ hợp từ do danh từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành

- Cụm danh từ có ý nghĩa đầy đủ hơn và có cấu tạo phức tạp hơn một mình danh từ, nhưng hoạt động trong câu giống như một danh từ

Lan là một học sinh giỏi.

CN VN cụm danh từ

Tất cả học sinh lớp 6A1 đang lao động.

Vua sai ban cho làng ấy ba thúng gạo nếp với

ba con trâu đực, ra lệnh phải nuôi làm sao cho ba con trâu ấy đẻ thành chín con, hẹn năm sau phải đem nộp đủ,

nếu không thì cả làng chịu tội.

( Em bé thông minh)

Xét ví dụ:

ba, chín

cả

nếp, đực

ấy

 Phụ ngữ trước

 Phô ng÷ sau.

: Chỉ số lượng chính xác .

: Chỉ số lượng ước chừng.

: Chỉ đặc điểm.

: Chỉ vị trí

Các từ ngữ phụ thuộc đứng trước danh từ

Các từ ngữ phụ thuộc đứng sau danh từ

 Các phụ ngữ ở phần sau nêu lên đặc điểm của sự vật mà danh từ biểu

thị hoặc xác định vị trí của sự vật ấy trong không gian hay thời gian.

 Các phụ ngữ ở phần trước bổ sung cho danh từ các ý nghĩa về số

và lượng

Phần phụ trước Phần trung tâm Phần phụ sau

chín con

Ghi nhớ 2:

Mô hình cụm danh từ

Tất cả những em học sinh chăm

ngoan ấy

Trong cụm danh từ:

- Các phụ ngữ ở phần trước bổ sung cho danh từ các ý nghĩa

về số và lượng

- Các phụ ngữ ở phần sau nêu lên đặc điểm của sự vật mà danh từ biểu thị hoặc xác định vị trí của sự vật ấy trong

không gian hay thời gian.

Bài 3: SGK tr 118

Khi kéo lưới lên, thấy nằng nặng, Lê Thận chắc mẩm được mẻ

cá to Nhưng khi thò tay vào bắt cá, chàng chỉ thấy có một thanh sắt Chàng vứt luôn thanh sắt ……… xuống nước, rồi lại thả lưới ở một chỗ khác

Lần thứ hai cất lưới lên cũng thấy nặng tay, Thận không ngờ thanh sắt ……… lại chui vào lưới mình Chàng lại ném nó xuống sông Lần thứ ba, vẫn thanh sắt ……mắc vào lưới

( Theo Sự tích Hồ Gươm)

ấy

vừa rồi

cũ

Viết một đoạn văn ngắn nêu ý nghĩa của truyện

Thầy bói xem voi trong đó có sử dụng cụm danh từ (chỉ

rõ cấu tạo của cụm danh từ đó).