Giáo viên chưa thể hiện tốt được vai trò tổ chức hướng dẫn của mình, giáoviên còn làm việc quá nhiều trong khi học sinh thì lại phải tiếp thu bài một cách thụđộng, ỷ lại, không chịu làm
Trang 1DẠY NGỮ LIỆU THEO PHƯƠNG PHÁP MỚI
I ĐẶT VẤN ĐỀ:
Tầm quan trọng và những thực trạng của vấn đề nghiên cứu:
Trong tình hình thế giới hiện nay, các nước đang tăng cường các mối quan hệ
quốc tế, thì sự hiểu biết tiếng nói của nhau đã trở thành một điều kiện không thểthiếu được để phát triển các mặt hoạt động như: Chính trị, quân sự, ngoại giao, kinh
tế, văn hóa, khoa học, kĩ thuật, giáo dục, thông tin, bưu điện, du lịch của mỗinước Chính vì vậy việc dạy học ngoại ngữ nói chung, đặc biệt là tiếng Anh- mộtngôn ngữ thông dụng được đưa vào trong chương trình giáo dục phổ thông đang làmột yêu cầu bức bách của nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam
Thực hiện theo chương trình do Bộ giáo dục và đào tạo ban hành, tiếng Anh đãđược đưa vào giảng dạy là một trong 3 môn công cụ trong chương trình phổ thông.Tuy nhiên trong quá trình giảng dạy chúng tôi nhận thấy hiệu quả và chất lượng bộmôn chưa cao Có nhiều nguyên nhân dẫn đến kết quả như vậy nhưng nguyên nhânchủ yếu vẫn là phương pháp dạy học Một số giáo viên vẫn còn sử dụng phươngpháp truyền thống, thiên về diễn giải lí thuyết, đưa ra các cấu trúc, mẫu lời nói, coinhẹ thực hành rèn luyện kĩ năng của hoc sinh, do vậy mục tiêu dạy học không đạtđược Giáo viên chưa thể hiện tốt được vai trò tổ chức hướng dẫn của mình, giáoviên còn làm việc quá nhiều trong khi học sinh thì lại phải tiếp thu bài một cách thụđộng, ỷ lại, không chịu làm việc
Chính điều này khiến tôi trăn trở rất nhiều Làm thế nào để nâng cao chấtlượng của việc dạy và học tiếng Anh, làm thế nào để học sinh có hứng thú trong giờhọc tiếng Anh, làm thế nào để học sinh tiếp tục học được những chương trình caohơn ở bậc học trên và có thể sử dụng tiếng Anh như một công cụ giao tiếp mới đểchiếm lĩnh những tinh hoa văn hóa của nhân loại
Với 58 đơn vị bài học được biên sọan trong 4 cuốn sách tiếng Anh 6, 7, 8, 9 tôi
và đồng nghiệp không có tham vọng rằng có thể giải quyết được tất cả những mong
Trang 2muốn trên Tuy nhiên chúng tôi cũng đã cố gắng tìm tòi, trao đổi với nhau, thamkhảo các tài liệu nghiên cứu về phương pháp dạy học bộ môn tiếng Anh của nhiềutác giả để tìm ra một phương pháp dạy học tích cực, có hiệu quả nhằm tạo cho các
em những bước đi ban đầu vững chắc
Không chỉ riêng gì chúng tôi những người trực tiếp giảng dạy có mong muốntìm được một phương pháp tối ưu để mang lại hiệu quả cao cho người học mà trongnhiều năm qua một số các phương pháp dạy học đã được đề cập đến như: Phươngpháp nghe nhìn, phương pháp nghe nói, phương pháp thực hành, phương pháp giaotiếp tích cực Các phương pháp này đã được thử nghiệm và đi vào thực tiễnnhưng chưa có phương pháp nào đáp ứng được lòng mong đợi của người học.Chúng tôi nghĩ rằng sẽ không thể có một một phương pháp dạy học ngoại ngữ nàotối ưu, phù hợp với mọi đối tượng, mọi hoàn cảnh, mọi điều kiện Chính vì vậy,muốn có được một kết quả mong muốn chúng ta phải dựa vào hoàn cảnh cụ thể,đối tượng cụ thể để lựa chọn và áp dụng những phương pháp phù hợp với đốitượng đó trong hoàn cảnh đó
Trước thực trạng chung của việc dạy và học ngoại ngữ ở trường THCS trongtoàn huyện, và tình hình thực tế việc dạy và học ngoại ngữ của trường THCS KimSơn, tôi đã nghiên cứu về vấn đề này với mong muốn tìm ra cho mình một số giảipháp phù hợp với đối tượng học sinh của tôi nhằm mang lại hiệu quả cao trong việcdạy và học môn tiếng Anh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện củanhà trường Tôi hy vọng rằng những ý kiến mà tôi đưa ra ở đây sẽ được tham khảo
và có thêm ý kiến đóng góp của đồng nghiệp giúp tôi có được một phương phápdạy học đạt hiệu quả cao nhất
Lý do chọn đề tài:
Qua thực tế dạy học theo phương pháp mới- lấy học sinh làm trung tâm Tôi
nhận thấy những yêu cầu đổi mới, những định hướng và phương pháp đổi mới màtài liệu bồi dưỡng giáo viên đề cập tới là hoàn toàn có thể thực hiện được đối với cảgiáo viên và học sinh Để có được một tiết lên lớp đúng theo tinh thần đổi mới, đòihỏi sự chu đáo của cả thầy và trò, đặc biệt là sự gia công của thầy Hiện nay hầu
Trang 3như trang thiết bị phục vụ cho mỗi môn học đã được cung cấp và mua sắm nhưđài, băng, giáo vụ trực quan ( tranh ), sách tham khảo, sách bài tập, sách hướng dẫncủa giáo viên và đặc biệt khi xã hội ngày càng phát triển, sự giao lưu quốc tế trênmọi lĩnh vực của cuộc sống ngày càng lớn mạnh, nó giúp cho các em thấy được sựcần thiết và tầm quan trọng của môn học, qua đó giúp cho các em phát triển được
sự say mê yêu thích của bản thân đối với môn học, ngoài sự gợi ý dẫn dắt khéo léogây hứng thú của thầy
Song bên cạnh những thuận lợi trên đây, việc giảng dạy môn ngoại ngữ còn gặpkhông ít khó khăn vì đây là tiếng nước ngoài nó có cấu tạo viết từ và phát âm hoàntoàn không giống nhau do vậy dễ gây nên sự chán nản cho học sinh
Trước những thuận lợi và khó khăn trên, tôi nghĩ cần phải nghiêm túc trong việchọc hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp trong và ngoài nhà trường, đọc và tham khảonhiều loại sách để tìm ra những thủ thuật phù hợp áp dụng cho từng bài dạy để tạo
ra được hứng thú say mê của học sinh đối với môn học này và hơn thế nữa là ngàycàng đáp ứng dược sự phát triển cao của giáo dục là đổi mới phương pháp dạy học.Phát huy tính tích cực của học sinh
- Giảng dạy lấy học sinh làm trung tâm
Giới hạn nghiên cứu của đề tài:
Đề tài xoay quanh đề tài nghiên cứu giảng dạy và học tập môn tiếng Anh củagiáo viên và học sinh bậc THCS ở các lớp 6,7,8,9 truờng THCS Kim Sơn Songđối tượng nghiên cứu điển hình mà tôi đã mạnh dạn áp dụng đề tài này là khối lớp
7 năm học 2011 - 2012
1 CƠ SỞ Lí LUẬN:
Mục đích của giáo dục XHCN ở nước ta là phát triển toàn diện và hài hoà vớicon người, như vậy việc đặt cơ sở ban đầu rất quan trọng cho sự phát triển toàndiện nhân cách con người
Trong trường THCS việc giáo dục đạo đức và trang bị kiến thức khoa học cho họcsinh là vấn đề cấp thiết và vô cùng quan trọng, nó giúp học sinh có đủ điều kiện
Trang 4phát triển toàn diện cả về nhân cách và tri thức để trở thành một công dân có íchcho xã hội.
Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, Đảng ta đã xác định "Giáo dục là quốc sáchhàng đầu" Vì vậy, nâng cao chất lượng giáo dục ngày càng được quan tâm và chútrọng Để chất lượng giáo dục ngày càng được nâng cao đòi hỏi phải có sự đổi mớinội dung và phương pháp dạy học bởi vai trò của người thầy là chủ đạo trong dạyhọc Người thầy là người thiết kế tổ chức hoạt động, trò là người thực hiện các hoạtđộng Do đó giáo viên phải sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học bộ mônnhằm phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo Một trong các phương pháp đó làphương pháp dạy học tích cực, hướng tới việc hoạt động hoá, tích cực hoá nhậnthức của người học nghĩa là tập trung và phát huy tính tích cực của người học chứkhông phải là đặt người dạy vào vị trí trọng tâm của quá trình dạy học
2 CƠ SỞ THỰC TIỄN:
2.1 Ưu điểm
Mặc dù có những điều kiện khách quan và chủ quan ảnh hưởng trực tiếptrong quá trình giảng dạy nhưng chúng tôi đó biết khắc phục vượt lên những khókhăn trước mắt, từng bước nâng cao chất lượng giờ dạy mụn tiếng Anh nhằm đápứng mục đích chương trình, SGK mới
*Về phía giáo viên:
- Bước đầu đó tiếp cận sử dụng tương đối tốt các kỹ thuật dạy học đặc trưng - kỹthuật dạy ngữ liệu mới
- Phối hợp khá linh hoạt các kỹ thuật dạy học
- Sáng tạo ra nhiều đồ dùng dạy học phù hợp với nội dung bài dạy, vì vậy nhiều tiếtdạy trở nên sinh động , có sức lôi cuốn và đạt hiệu quả cao
- Sử dụng vận hành các trang thiết bị dạy học hiện đại phục vụ tốt cho quá trình dạyngữ liệu: tranh ảnh, trực quan, vật thực …
* Về phía học sinh:
- Học sinh đó được quen dần với các thủ thuật dạy ngữ liệu
Trang 5- Một số học sinh đã hình thành kỹ năng, kỹ xảo trong học tập.
2.2 Tồn tại:
* Giáo viên:
Vẫn còn một số giáo viên gặp một số khó khăn nhất định trong việc thựchiện các thao tác, kỹ thuật dạy ngữ liệu, trong việc lựa chọn các kỹ thuật cho phùhợp với từng tiết dạy, từng giai đoạn của tiết dạy Còn ngại sử dụng đồ dùng dạyhọc phục vụ cho tiết dạy ( trực quan, hình minh họa )
*Học sinh:
- Một số em còn ngại nói bằng tiếng Anh, còn sợ bị mắc lỗi
* Kết qủa khảo sát đầu năm
II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Trang 6Căn cứ vào tình hình thực tế học sinh, chất lượng tổng thể ở mức trung bình.Học sinh mới chỉ dừng lại ở việc bắt chước làm theo hay tìm ý trong bài nhưngviệc tổng hợp kiến thức hay những câu hỏi mang tính tổng hợp, khái quát thì họcsinh chưa biết cách làm, hoặc làm nhưng chất lượng chưa cao, chưa chủ động tưduy, kết hợp kiến thức để đưa ra câu trả lời tốt nhất Với sự thay đổi lớn về phươngpháp dạy học hiện nay đòi hỏi học sinh phải là trung tâm Học sinh phải tận dụngđược mọi tình huống để phát huy hết tính tích cực và khả năng vận dụng ngôn ngữcủa mình để tư duy độc lập sáng tạo trong học tập, chủ động trong sử dụng ngônngữ Muốn có được như vậy thì vai trò của người thày giáo vô cùng quan trọng,phải đưa ra được những câu nói ngắn gọn, dễ hiểu, rõ ràng, dứt khoát, linh hoạt.Đơn giản hoá vấn đề có lôgic tình huống, tạo nhiều cơ hội cho học sinh rèn luyện,tạo không khí vui vẻ trong giờ học, khuyến khích học sinh thực hành.
II.1 Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện tốt đề tài nghiên cứu, cần phải thực hiện các phương pháp sau:
- Dự giờ thăm lớp của đồng nghiệp để rút ra những ưu khuyết điểm
- Trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp để dự đoán và tìm cách tháo gỡ nhữngtình huống có thể xảy ra ở mỗi dạng bài khi giảng dạy trên lớp
- Nhận xét, đánh giá qua sự làm việc và kết quả của học sinh
II.2 Các bước tiến hành thực nghiệm.
Mục tiêu giáo dục hiện nay đang tập trung hướng vào việc phát triển tính năngđộng, sáng tạo, tích cực của học sinh nhằm tạo khả năng nhận biết và giải quyếtvấn đề cho các em để đạt được mục tiêu này việc thay đổi phương pháp dạy họctrong nhà trường theo hướng coi trọng người học, coi người học là chủ thể hoạtđộng, khuyến khích các hoạt động học tập tích cực, chủ động sáng tạo của ngườihọc trong quá trình dạy học là rất cần thiết Trong dạy học ngoại ngữ, các luận điểmnày càng đúng vì không ai có thể thay thế người học trong việc nắm các phươngtiện ngoại ngữ và sử dụng ngoại ngữ trong hoạt động giao tiếp bằng chính năng lựcgiao tiếp của mình
Trang 7Tuy vậy để đạt được mục tiêu này người giáo viên cần phải hiểu rõ một số vấn
đề sau:
- Quan điểm giao tiếp là quan điểm đặc thù của môn ngoại ngữ trong nhàtrường Quan điểm giao tiếp qui định " tính giao tiếp" của hoạt động dạy học ngoạingữ Môn ngoại ngữ đòi hỏi nhận thức và giải quyết hợp lí mối quan hệ giữa kiếnthức và kĩ năng - hai thành tố chủ yếu của nội dung học Kĩ năng là trung tâm, làmục đích cuối cùng của quá trình dạy học Kiến thức là điều kiện, là phương tiện,
là nền tảng Chỉ có kiến thức mà không có kĩ năng thì không có khả năng giao tiếp,ngược lại, chỉ có kĩ năng mà không có kiến thức thì khả năng giao tiếp bị hạn chế
và không phát triển được
- Dạy học ngoại ngữ thực chất là hoạt động rèn luyện kĩ năng lời nói (bằngngoại ngữ) dưới các dạng: Nghe, nói, đọc, viết Muốn rèn luyện được kĩ năng lờinói cần có môi trường với những tình huống đa dạng của cuộc sống Môi trườngnày chủ yếu do giáo viên tạo ra dưới dạng những tình huống giao tiếp và học sinhphải tìm cách ứng xử bằng ngoại ngữ cho phù hợp với từng tình huống giao tiếp cụthể
- Học ngoại ngữ học sinh đồng thời tiếp cận với một đất nước, một nền vănhóa xa lạ Mức độ tiếp cận càng cao thì việc dạy học càng thuận lợi Điều này đòihỏi nhiều thiết bị dạy học và nhiều hình thức dạy học linh hoạt
- Mục đích của việc dạy học ngoại ngữ không nhằm hướng học sinh vào việcnghiên cứu hệ thống ngôn ngữ, mà nhằm giúp các em sử dụng hệ thống ngôn ngữ
đó như một công cụ giao tiếp nghĩa là nhằm rèn luyện cho học sinh khả năng hoạtđộng lời nói Khả năng hoạt động lời nói này được biểu hiện bằng khả năng sửdụng sáng tạo những qui tắc ngôn ngữ để thực hiện những hành động lời nói theotình huống Tóm lại, mục đích cuối cùng của của việc dạy học ngoại ngữ khôngphải là biết các hệ thống ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp mà là biết sử dụng các hệthống đó để đạt những mục đích giao tiếp cụ thể
Qua thực tế giảng dạy của chính bản thân, qua việc thăm lớp dự giờ của đồngnghiệp, vấn đề nổi cộm tôi nhận thấy đó chính là phương pháp dạy học môn tiếng
Trang 8Anh ở trường THCS vẫn còn nhiều bất cập Một số giáo viên vẫn còn sử dụng nặng
về phương pháp dạy học truyền thống, chưa thật quan tâm đến trạng thái của ngườihọc, đến tính mục đích, hiệu quả của một giờ dạy Điều này được thể hiện trong cácbước lên lớp như:
* Vào bài:
Hoạt động vào bài là một hoạt động rất quan trọng, nhưng phần lớn các giáoviên thường bỏ qua hoạt động này hoặc rất xem nhẹ Thay vào đó, giáo viên thườngkiểm tra mức độ chuyên cần của học sinh, chữa bài làm ở nhà và cho điểm Nếunhư học sinh làm bài tốt các em sẽ cảm thấy phấn khởi tự tin khi học bài mới.Nhưng ngược lại, các em sẽ cảm thấy buồn chán, không khí lớp học căng thẳng,học sinh và giáo viên đều bị ức chế, học sinh không có hứng thú khi học bài mới.điều này hoàn toàn bất lợi cho việc tiếp thu bài mới của học sinh
* Giới thiệu ngữ liệu mới:
Khi dạy từ mới, giáo viên thường cho học sinh đọc to từ mới sau đó giải thích nghĩa của từ và trong một bài dạy thường thì giáo viên giới thiệu hết các từ mới cótrong bài Dạy theo cách này học sinh tiếp thu một cách thụ động hoàn toàn khôngnhu cầu và không mục đích
Khi dạy cấu trúc, giáo viên thường bắt đầu bằng cách giới thiệu, giải thích cấutrúc mới sau đó học sinh làm các bài tập( thường là trong SGK) về các cấu trúc đó.Trong khi giới thiệu ngữ liệu mới, giáo viên chủ yếu là dạy "chay", ngoài SGK
ra giáo viên chưa có điều kiện sử dụng nhiều đồ dùng dạy học (trừ khi thao giảnghoặc thi giảng) để tạo ngữ cảnh và tình huống Do vậy, không khí học tập trong lớpthường buồn tẻ thiếu sinh động, kém hứng thú
* Kiểm tra mức độ hiểu ngữ liệu mới:
Sau khi giới thiệu ngữ liệu mới giáo viên thường không kiểm tra mức độ hiểungữ liệu mới của các em Do có sự chênh lệch về trình độ ngoại ngữ giữa các emhọc sinh nên một số các em yếu kém không theo kịp các bạn nên không hiểubài.Chính vì vậy các em sẽ cảm thấy chán nản và không thực hiện được các nhiệm
vụ tiếp theo của bài học
Trang 9* Luyện tập cấu trúc:
Trong quá trình luyện tập cấu trúc giáo viên chưa làm tốt được vai trò tổ chức,hướng dẫn của mình trong quá trình dạy học theo quan điểm giao tiếp, giáo viênchưa biết thiết kế những việc cần thiết để động viên, kích thích nhiều đối tượng họcsinh tham gia vào việc giải quyết các nhiệm vụ của bài tập ( giao tiếp) Vì vậy họcsinh chưa có điều kiện để phát huy vai trò chủ động tích cực hoạt động của mình.Các em ít có điều kiện để thực hành những điều mà các em đã được học
Tất cả những điều nói trên đã ảnh hưởng nhiều tới chất lượng của việc dạy vàhọc ngoại ngữ ở trường THCS Để khắc phục được tình trạng này thì việc đổi mớiphương pháp dạy học ngoại ngữ theo hướng tích cực càng cấp bách và cần thiếtđược thực hiện triệt để
Được ngành quan tâm và ban giám hiệu tạo điều kiện, tôi được dự các lớp tậphuấn về phương pháp dạy học môn tiếng Anh do sở, phòng tổ chức, tự nghiên cứucác tài liệu tham khảo, được dự các chuyên đề, các giờ dạy mẫu của giáo viên cốtcán và được trực tiếp giảng dạy chương trình sách giáo khoa mới từ lớp 6 đến lớp
9 Sau một số năm giảng dạy chương trình sách giáo khoa mới, tôi tự phân tích,tổng hợp và rút kinh nghiệm nhằm tìm ra một phương pháp phù hợp với tình hìnhthực tế của học sinh trong nhà trường
Cấu trúc chương trình sách giáo khoa bậc THCS được biên soạn theo quanđiểm chủ điểm, theo nguyên tắc xoáy ốc bảo đảm tính hệ thống, phù hợp với hoàncảnh, điều kiện thực tiễn và điều kiện giáo dục của đất nước, góp phần giáo dục vàphát triển những phẩm chất và năng lực được đặt ra trong mục tiêu chung củangành giáo dục
Tùy theo nội dung mỗi tiết lên lớp, giáo viên có thể thiết kế một cấu trúc bàidạy riêng sao cho phù hợp với đối tượng từng lớp
Ví dụ :
+ Kiểu bài dạy ngữ liệu:
+ Kiểu bài dạy kĩ năng:
+ Kiểu bài dạy phối hợp cả kĩ năng và ngữ liệu:
Trang 10Cấu trúc bài dạy theo phương pháp mới được xây dựng trên cơ sở cấu trúc củabài dạy theo phương pháp cũ nhưng trong từng bước lên lớp cần có sự đổi mới.Trong phạm vi bài viết này tôi xin nêu ra cấu trúc bài dạy ngữ liệu theophương pháp giao tiếp để các bạn đồng nghiệp cùng tham khảo và cho ý kiến.
Cấu trúc bài dạy ngữ liệu theo phương pháp giao tiếp
Các bước dạy học Cách thực hiện
1 Warm up Các thủ thuật do giáo viên chủ động thực hiện
4 Production
Giáo viên cho học sinh tự vận dụng linh hoạt kiến thức mới học theo khả năng có thể của từng em với bạn theo hình thức cặp hoặc nhóm tùy theo đơn vị kiến thức Qua đó giáo viên giúp học sinh ghi nhớ trọng tâm của bàihọc
5 Home work Giáo viên giao bài về nhà một cách cụ thể, có hướng dẫn.Trên cơ sở cấu trúc bài học như trên giáo viên cần cụ thể hóa các bước dạy chotừng giờ học cụ thể vào trong giáo án của mình và có phương pháp dạy học phùhợp với đối tượng học sinh của trường mình
Định hướng một tiết dạy ngữ liệu mới
1 Warm up: Những hoạt động vào bài mặc dù thường chiếm một khoảng thời
gian rất ngắn so với cả bài học, song vô cùng quan trọng
Trang 11Tùy theo mục đích và đặc thù của giờ dạy, người giáo viên có thể chọn nhữngthủ thuật và hoạt động cụ thể cho phù hợp Sau đây là một số gợi ý cho các mụcđích cụ thể:
* Tạo tâm thế cho học sinh:
+ Tạo không khí dễ chịu giữa thầy và trò, tạo thế chủ động, tự tin cho học sinhbằng các hoạt động như tự giới thiệu mình, chào hỏi học sinh, hỏi chuyện gẫu, kểchuyện vui
+ Tập trung sự chú ý, ổn định lớp, gây hứng thú bằng cách bắt đầu ngay mộthoạt động nào đó như: nghe một bài nghe ngắn, quan sát tranh, hỏi và trả lời đượctranh, giải được câu đố, đố từ, chơi một trò chơi ngôn ngữ, làm một bài tập về từvựng có tính thách đố
+ Luôn thay đổi cách vào bài
* Chuẩn bị tâm lý và kiến thức cho bài học mới ;
+ Khai thác kiến thức tổng hợp đã biết bằng cách hỏi gợi mở và nêu vấn đề để
cả lớp đóng góp ý kiến
+ Liên hệ với bài cũ những vấn đề có liên quan đến bài mới bằng các hìnhthức khác nhau như: hỏi câu hỏi, ra các bài tập về nội dung bài cũ có liên quan; sửdụng trong các loại hình hoạt động gây hứng thú và ổn định lớp
+ Tạo ngữ cảnh, tình huống, có giao tiếp cho các hoạt động tiếp theo của bài
có thể dùng các hình thức như:
- Giáo cụ trực quan ( Đồ vật, tranh, phim ảnh )
- Các mẩu chuyện có thật hoặc tự tạo
- Các bài đọc ngắn
- Các bài tập hoặc câu hỏi
- …
Chú ý : Việc vào bài bằng các công việc như kiểm tra bài cũ, chữa bài làm ở
nhà, cho điểm và kiểm tra mức độ chuyên cần, như thực tế cho thấy một không khíbuồn tẻ, đối phó, nhàm chán, không tạo được môi trường có lợi cho học tập, đồngthời là cách ổn định lớp kém hiệu quả nhất Do vậy, để vẫn thực hiện được quy chế,
Trang 12người thầy có thể dùng thủ thuật kiểm tra bài cũ một cách gián tiếp qua các hoạtđộng và bài tập thực hành sau mỗi phần bài học.
2 Presentation:
* Mục tiêu chung:
Mục tiêu của giai đoạn giới thiệu ngữ liệu mới là làm cho học sinh hiểu đượcnghĩa, cách phát âm và chính tả của từ, cách sử dụng cấu trúc mới Nói cách khác,việc giới thiệu ngữ liệu mới phải làm rõ 3 yếu tố:
Ngữ âmChữ viết Ngữ pháp
a, Giới thiệu từ vựng.
Khi nói đến ngữ liệu mới là chủ yếu nói đến ngữ pháp và từ vựng Từ vựng
và ngữ pháp có mối quan hệ khăng khít với nhau, luôn được dạy phối hợp để làm
rõ nghĩa của nhau Tiến trình giới thiệu ngữ liệu được trình bày ở trên được coi nhưtiến trình chung cho cả ngữ pháp và từ vựng tuy nhiên, phần giới thiệu từ vựngcũng có những vấn đề cần quan tâm cụ thể Phần này sẽ trình bày rõ hơn những vấn
đề cụ thể đó
* Chọn từ để dạy.
Thông thường, trong một bài học luôn luôn xuất hiện từ mới Song khôngphải từ nào cũng có thể đưa vào để dạy và dạy như nhau Để lựa chọn từ cần phảidạy, cần xem xét những vấn đề sau:
Trang 13Từ chủ động - Từ bị động (active and pasive vocabulary)
+Từ chủ động là từ học sinh hiểu, nhận biết và sử dụng được trong giao tiếp
Do vậy giáo viên cần biết lựa chọn và quyết định xem trong 1 bài dạy từ nào
sẽ dạy theo cách dạy từ chủ động và từ nào dạy theo cách dạy một từ bị động
Để không bị phí thời gian, người thầy luôn luôn phải đảm bảo những từmình dạy là những từ cần dạy (từ mới học sinh chưa biết) Để tránh dạy những từkhông thật sự cần thiết, giáo viên có thể dùng những thủ thụât nhằm phát hiện racác em đã biết những từ đó chưa và biết được đến đâu, có thể là thủ thuật hỏi gợi
mở (eliciting), hoặc đưa ra tình huống để học sinh tự đưa ra nhu cầu về từ vựng cầnthiết
* Những yếu tố cần làm rõ khi giới thiệu từ mới:
Như đã trình bày ở phần giới thiệu ngữ liệu chung, khi giới thiệu ngữ liệu mớicần làm rõ 3 yếu tố cơ bản của ngôn ngữ là " hình thái, ngữ nghĩa và cách sử dụng".Khi giới thiệu từ mới nếu chỉ cho học sinh biết chữ viết và nghĩa như từ điển thìchưa đủ đảm bảo cho học sinh biết cách dùng chúng trong giao tiếp, đặc biệt lànhững từ chủ động Học sinh còn phải biết cách phát âm không chỉ ở từ đơn lẻ màcòn phải nhận biết và phát âm đúng những từ đó trong chuỗi lời nói và đặc biệt làbiết nghĩa và cách dùng chúng trong giao tiếp Những yếu tố cần làm rõ khi giớithiệu từ mới được cụ thể hóa bằng sơ đồ giới thiệu ngữ liệu chung như sau:
Giới thiệu từ mới
Ngữ âmChữ viếtNgữ nghĩa
Trang 14Hình thái ngữ phápCách sử dụng
* Ngữ cảnh hóa nghĩa của từ:
Ngoài những gợi ý ở phần giới thiệu ngữ liệu chung, có thể sử dụng một sốthủ thuật làm sáng tỏ nghĩa của từ Cụ thể là:
+ Dùng giáo cụ trực quan như đồ vật trên lớp, tranh ảnh, hình vẽ, hình cắt dán
- Đoán nghĩa từ trong ngữ cảnh
- Dựa vào các quy tắc hình thành từ, tạo từ
Ví dụ: Giới thiệu từ mới "Supermaket ", sau khi đã làm rõ nghĩa của từ( có
thể qua ngữ cảnh, giải thích đặc điểm của một siêu thị khác với một chợ thường,phối hợp cùng với tranh minh họa và dich ra tiếng Việt nếu cần) giáo viên có thểđặt ra câu hỏi như sau:
(?) Is there a supermaket in your area ?
(?) What can you buy in the supermaket ?
(?) How do you get the things you want in the supermaket?
(?) How do you pay ?
(?) How often does your mother go to the supermaket ?
Trang 15Bằng cách nghe và trả lời câu hỏi như vậy, học sinh được luyện tập nghe và sửdụng từ mới trong ngữ cảnh và chuỗi lời nói, đồng thời thể hiện mức độ hiểu nghĩa
và cách sử dụng từ đó Nhờ vậy giáo viên biết được mức độ tiếp thu bài của cácem
Sau bước giới thiệu ngữ liệu, từ vựng phải được thường xuyên củng cố, phốihợp với các bài thực hành cấu trúc ngữ pháp và các bài tập giao tiếp sau này Cácthủ thuật và hoạt động cho việc rèn luyện này sẽ được trình bày ở phần thực hànhtiếp theo
b, Giới thiệu hình thái ngữ pháp mới:
Ngoài việc dùng ngữ cảnh để giới thiệu ngữ nghĩa và cách dùng, giáo viêncũng cần làm cho học sinh nắm được hình thái của cấu trúc, các quy tắc ngữ pháp
để học sinh có thể dễ dàng nắm được cấu trúc khái quát và hệ thống hóa những ngữliệu đã học, từ đó có thể sử dụng ngữ liệu được dễ dàng Ví dụ: mục dạy của bài làcách thực hiện lời mời bằng Tiếng Anh ( Unit 13: B1 - Tiếng Anh 7 ), giáo viên cóthể giới thiệu mẫu câu khái quát:
Would you like to go to the cinema ?
( Bare inf )
Và làm rõ khả năng thay thế ở phần 2 sau "to" như sau:
Would you like to
go to the post office ? have dinner with me tonight ? play tennis ?
* Điều cần lưu ý :
+ Công thức hay mẫu câu khái quát hóa có cấu trúc ngữ pháp rất có tác dụnglàm rõ hình thái ngữ pháp (form) của lời nói, song không thể qua đó làm rõ ngữnghĩa (meaning) hay cách sử dụng (use) của cấu trúc ngữ pháp đó