GIÁO án NGỮ văn THEO PHƯƠNG PHÁP mới NHẤT 2016

1. Khái niệm Thiết kế bài dạy học thiết kế dạy học (soạn bài, lập kế hoạch bài dạy học (động từ), giáo án, bài soạn (danh từ) :+ Quá trình lập kế hoạch và hiện thực hoá kế hoạch bài dạy học thành văn bản chi tiết theo một trình tự lô gic những dự kiến mà giáo viên mong muốn sẽ thực thi trên lớp của mình để đạt mục tiêu bài dạy học.+ Văn bản chi tiết theo một trình tự lô gic những dự kiến mà giáo viên mong muốn thực thi trên lớp để đạt mục tiêu dạy học (Thiết kế bài học được thể hiện bằng văn bản ghi chép hoặc soạn thảo là cơ sở để thiết kế giáo án điện tử (nếu như giáo viên có sử dụng).

GIÁO ÁN NGỮ VĂN THEO PHƯƠNG PHÁP MỚI NHẤT 2016

Thiết kế bài dạy học là một khâu quan trọng để tạo nên thành công một giờ dạy học, đòi hỏi sự đầu tư trí tuệ, kinh nghiệm và thể hiện dấu ấn sáng tạo của người giáo viên, đặc biệt giáo viên Ngữ văn

1 Khái niệm

- Thiết kế bài dạy học/ thiết kế dạy học (soạn bài, lập kế hoạch bài dạy học (động từ), giáo án, bài soạn (danh từ) :

+ Quá trình lập kế hoạch và hiện thực hoá kế hoạch bài dạy học thành văn bản chi tiết theo một trình

tự lô gic những dự kiến mà giáo viên mong muốn sẽ thực thi trên lớp của mình để đạt mục tiêu bài dạy học

+ Văn bản chi tiết theo một trình tự lô gic những dự kiến mà giáo viên mong muốn thực thi trên lớp để đạt mục tiêu dạy học

(Thiết kế bài học được thể hiện bằng văn bản ghi chép hoặc soạn thảo là cơ sở để thiết kế giáo án

điện tử (nếu như giáo viên có sử dụng).

2 Quy trình thiết kế bài dạy học

- Nghiên cứu kĩ lưỡng nội dung bài học

+ Xác định mục tiêu bài học (kiến thức, kĩ năng, thái độ) Mục tiêu bài dạy học cần được thể hiện

bằng các động từ có thể lượng hoá được để thuận lợi cho hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả dạy học (ví dụ : Nhận diện/ hiểu/ phân tích/ vận dụng để làm gì/ Nhận thức được điều gì,…)

+Xác định cấu trúc tri thức bài học (bài học gồm các đơn vị kiến thức nào, cách tổ chức, trình bày các đơn vị kiến thức đó của sách giáo khoa, đơn vị kiến thức nào là trọng tâm,…)

+ Xác định mối liên hệ giữa tri thức, kĩ năng bài học với các tri thức, kĩ năng HS đã và sẽ được học trong chương trình để có cách định hướng, khai thác phù hợp

+ Phân chia nội dung kiến thức bài học thành các đơn vị kiến thức để học sinh tiếp nhận

- Tìm hiểu đối tượng người học: những kiến thức, kĩ năng đã có, những lỗ hổng kiến thức, những kĩ năng chưa thuần thục, lôgic của sự tiếp nhận kiến thức, kiến thức nào có thể tự hình thành bằng hoạt động, kiến thức nào cần giáo viên cung cấp, kiến thức nào dưới sự hướng dẫn của giáo viên HS có thể hình thành được,

- Xác định phương pháp, biện pháp, phương tiện, các hoạt động, hành động, thao tác sẽ tiến hành trong bài học: phần nào nên sử dụng phương pháp, hoạt động nào, phần nào kết hợp sử dụng phương tiện, dự kiến và hình dung trước những phản hồi của người học và dự kiến phương án điều chỉnh,

- Soạn bài theo tiến trình dạy học dự kiến

- Kiểm tra và hoàn thiện thiết kế bài học

- Rút kinh nghiệm và điểu chỉnh thiết kế (nếu có) sau giờ dạy học

3 Hình thức thiết kế

Thiết kế bài học có thể được trình bày linh hoạt, không nhất thiết gò bó vào một hình thức

nào Sự đổi mới thể hiện ở tinh thần của thiết kế là để giáo viên dễ dàng truyền đạt kiến thức

hay là để học sinh tích cực, chủ động khám phá và kiến tạo tri thức chứ không phải chỉ ở hình thức bên ngoài của thiết kế Dấu hiệu đổi mới rõ rệt nhất của dạy học theo tinh thần tích cực hoá

người học được thể hiện ở việc người soạn đã xây dựng được một hệ thống các hoạt động dạy học bao gồm : hoạt động của giáo viên, hoạt động của học sinh để học sinh có thể chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện kĩ năng qua hoạt động và hình thành nhận thức, tình cảm, thái độ cùng với kiến thức và kĩ năng đạt được Hình thức để tổ chức các hoạt động cũng là điều giáo viên cần đầu tư để có được những cách thức tiến hành phong phú, sáng tạo, mới mẻ, hấp dẫn đối với học sinh, đảm bảo đặc trưng bộ môn, phù hợp với cơ sở vật chất và điều kiện sư phạm của nhà trường

- Thiết kế có thể được soạn theo trật tự tuyến tính thông thường, không kẻ cột Ưu điểm của thiết kế này là tiết kiệm số trang, tuy nhiên GV khó quan sát sự tương ứng giữa hoạt động của gv, học sinh

và yêu cầu cần đạt được Thiết kế này thường là các tài liệu được biên soạn để giáo viên tham khảo thêm trong quá trình dạy học

- Thiết kế có thể được chia thành các cột : Hiện nay có một số cách chia cột phổ biến như sau:

+ Chia làm 4 cột : Thời gian - Hoạt động của giáo viên - Hoạt động của học sinh - Yêu cầu cần đạt/ Kiến thức cần đạt/ Nội dung kiến thức

+ Chia làm 4 cột : Hoạt động của giáo viên - Hoạt động của học sinh – Yêu cầu cần đạt/ Kiến thức cần đạt/ Nội dung kiến thức - Nội dung ghi bảng (Thời gian dự kiến được xác định cùng với nội dung hoạt động)

+ Chia làm 4 cột : Thời gian, phương tiện - Hoạt động của giáo viên - Hoạt động của học sinh – Yêu cầu cần đạt/ Kiến thức cần đạt/ Nội dung kiến thức

+ Chia làm 3 cột : Hoạt động của GV - Hoạt động của học sinh - Yêu cầu cần đạt/ Kiến thức cần đạt/ Nội dung kiến thức

+ Chia làm 2 cột: Hoạt động của GV-HS; Phương pháp, Phương tiện; Yêu cầu cần đạt

4 Giới thiệu các hình thức thiết kế bài dạy học Ngữ văn

Tiết học (Theo phân phối chương trình)

Tên bài (Viết in hoa hoặc in thường) Tên tác giả (Nếu có)

Đối tượng dạy học : Học sinh lớp, năm học

A Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức

2 Kĩ năng

3 Thái độ

B Chuẩn bị của giáo viên, học sinh và các phương pháp dạy học

1 Chuẩn bị của giáo viên

2 Chuẩn bị của học sinh

3 Các phương pháp dạy học

C Tiến trình dạy học

Người soạn có thể lựa chọn cách trình bày theo trật tự tuyến tính hoặc kẻ cột Tuy nhiên, để

tiện theo dõi sự tương thích giữa các hoạt động của thầy và trò với mục tiêu cần đạt, người soạn nên

kẻ cột.

Ví dụ về thiết kế bài dạy được chia làm 2 cột:

Hoạt động của gv-hs, phương pháp, phương

tiện

Yêu cầu cần đạt

Bước 1 : Ổn định tổ chức và Kiểm tra bài cũ

(Thời gian)

Hoạt động này có thể tiến hành ở đầu giờ, trước

bài học hoặc tích hợp vào trong quá trình làm việc

của GV và HS Nếu tích hợp thì ghi rõ vào nội

dung nào.

Ghi rõ yêu cầu cần đạt

- Ghi rõ nội dung định kiểm tra, dự kiến kiểm tra

bao nhiêu học sinh

Bước 2: Giới thiệu bài mới (Thời gian)

Ghi rõ cách thức giới thiệu (GV giới thiệu hay

gợi dẫn từ câu trả lời của học sinh Nên chú ý đến

mối quan hệ giữa kiểm tra bài cũ, câu trả lời của

học sinh và việc giới thiệu vào bài mới)

Bước 3 : Hướng dẫn học sinh học bài mới

(Thời gian)

Từ đây trở đi sẽ bám theo đặc điểm của từng dạng

bài dạy học để tổ chức các hoạt động hướng dẫn

HS tiếp nhận theo trình tự lô gíc bài học và

lôgic tiếp nhận của HS Người soạn có thể bám

theo các đơn vị kiến thức cơ bản của bài học để gọi

tên hệ thống các hoạt động.

GV dự kiến rõ các hoạt động, hành động, thao tác

(vd câu hỏi, phiếu học tập, trò chơi nhận thức, )

và dự kiến các phương án phản hồi của HS,

phương án điều chỉnh của GV, các phương tiện

cần dùng.

VD: với bài dạy đọc hiểu văn bản có thể lựa chọn

trật tự hoạt động sau đây:

- Hoạt động 1: HDHS tìm hiểu các tri thức

ngoài văn bản (Tiểu dẫn, tri thức đọc hiểu) (Thời

gian)

- Hoạt động 2 :HDHS đọc, tóm tắt, cảm nhận

chung về văn bản (Văn bản dài có thể đọc kết hợp

với tóm tắt) (Thời gian)

- Các hoạt động tiếp theo : HD HS tiếp nhận lần

lượt từng đơn vị kiến thức bài học (Thời gian)

Ghi rõ yêu cầu cần đạt

- Ghi các đơn vị kiến thức (đề mục) và yêu cầu cần đạt của HS

Bước 4 : Hướng dẫn HS tổng kết bài học (Thời

gian)

Xác định rõ cách thức, hành động hướng dẫn HS

tổng kết.

Bước 5 : Hướng dẫn HS luyện tập và dặn

dò (Thời gian)

Bước này tuỳ theo từng bài học mà có thể được

tiến hành trên lớp hay yêu cầu học sinh luyện tập ở

nhà GV cũng xác định rõ lựa chọn phương án nào

trong thiết kế bài dạy học.

I Tìm hiểu chung/ Tiểu dẫn

II Đọc hiểu văn bản/Tìm hiểu văn bản

1 Tóm tắt/ Cảm nhận chung/ Nhan đề/Đề

từ, (Tuỳ vào từng văn bản cụ thể để quyết

định có dựng mục này hay không)

2.Tiêu đề (Đơn vị kiến thức cơ bản thứ nhất của bài học)

3.Tiêu đề (Đơn vị kiến thức cơ bản thứ hai của bài học)

III Tổng kết

-Ghi rõ nội dung tổng kết cần đạt

IV Luyện tập (Có thể kết hợp cả hai đề

mục Tổng kết và Luyện tập)

Ghi rõ nội dung luyện tập cần đạt và nội dung dặn dò

D Nhận xét, rút kinh nghiệm sau giờ dạy

Ví dụ mẫu thiết kế 3 cột:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Yêu cầu cần đạt

Bước 1 : Ổn định tổ chức

vàKiểm tra bài cũ (Thời

gian)

Bước 2: Giới thiệu bài mới

(Thời gian)

- Lời vào bài hoặc các hình

thức vào bài khác

Bước 3 : Hướng dẫn học

sinh học bài mới (Thời

gian)

Hoạt động 1 : Tìm hiểu tri

thức ngoài văn bản

(Xác định các hình thức hoạt

động của giáo viên, ví dụ :

Yêu cầu 1HS đọc Tiểu dẫn,

các học sinh khác theo dõi

sách giáo khoa, sau đó trả lời

câu hỏi A hoặc yêu cầu học

sinh đọc thầm, đánh dấu

thông tin bên lề văn bản và

thực hiện yêu cầu B (tóm tắt,

nêu nội dung chính,…), hoặc

dựa vào phần kiến thức được

cung cấp trong Tiểu dẫn để

làm bài tập trắc nghiệm, chơi

ô chữ,…

-Ổn định trật tự

- Thực hiện nội dung kiểm tra, tự nhận xét/ nhận xét

-Lắng nghe, tạo tâm thế tiếp nhận/ Thực hiện yêu cầu của giáo viên (nếu giáo viên vào bài bằng hình thức hoạt động khác)

-Xác định hình thức hoạt động của học sinh: Đọc to đoạn văn bản/ Theo dõi bạn đọc/ Trả lời câu hỏi/ Thực hiện bài tập/ Tham gia trò chơi nhận thức,….

Ghi rõ yêu cầu cần đạt

Ghi đề mục Ghi rõ yêu cầu cần đạt VD: Các thông tin chính về tác giả, tác phẩm,…

D Nhận xét, rút kinh nghiệm sau giờ dạy

Tương tự như vậy, người soạn có thể thiết kế bài dạy theo các hình thức 4 cột Bản chất của tư

tưởng đổi mới thể hiện ở hệ thống các hoạt động giáo viên thiết kế tạo hứng thú học tập cho học sinh, lôi cuốn học sinh làm việc để đạt được mục tiêu bài học, thay vì chỉ giảng bình say sưa, truyền đạt kiến thức một chiều cho học sinh.

5 Tổ chức quá trình dạy học theo thiết kế

Giáo viên thực hiện thiết kế dạy học một cách linh hoạt Có những phương án GV đã dự kiến sẵn và cũng có những tình huống xảy ra bên ngoài thiết kế, GV cần chủ động ứng biến trong các tình huống đó để đưa bài học về đúng quỹ đạo của mình Nếu sử dụng thiết bị công nghệ thông tin hỗ trợ thì cần phải soạn thêm kịch bản giờ học trên máy Nói chung chuẩn bị thiết kế công phu là một yếu tố quan trọng để giờ dạy có thể đạt hiệu quả cao Sau khi tiến hành bài dạy, GV cần tự nhìn lại để đánh giá và rút kinh nghiệm cho bản thân, trên cơ sở đó có thể điều chỉnh để bài soạn tốt hơn

SV đọc Thiết kế bài dạy học tác phẩm văn chương trong nhà trường phổ thông, Phan Trọng Luận, NXB Giáo dục, H.1996; Các thiết kế bài dạy học 10, 11, 12, của Phan Trọng Luận (chủ biên), NXB Giáo dục 2006, 2007, 2008)

Đọc tài liệu tham khảo Đổi mới phương pháp dạy học, chương trình sách giáo khoa, NXB Đại

học Sư Phạm, 2007, trang 68 -79

Giáo án Ngữ văn 11 cơ bản: Văn tế nghĩa sĩ cần giuộc

Để hỗ trợ các thầy cô trong quá trình soạn giáo án giảng dạy môn Ngữ văn lớp 11 thì chúng tôi đã tổng hợp và biên soạn văn bản Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc từ nhiều giáo án hay của các giáo viên dạy giỏi trên toàn quốc

Giáo án Ngữ văn 11 tuần 1: Vào phủ chúa Trịnh

Giáo án Ngữ văn 11 tuần 2: Câu cá mùa thu

Giáo án Ngữ văn lớp 11 cơ bản

Giáo án bài Tràng Giang

VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC.

( Nguyễn Đình Chiểu )

A Mục tiêu bài học

1 Kiến thức:

• Nắm được những nét chính về cuộc đời, nghị lực, nhân cách và giá trị thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu

• Cảm nhận được vẻ đẹp bi tráng của bức tượng đài nông dân nghĩa sĩ có một không hai trong lịch sử văn học Trung đại Cảm nhận được tiếng khóc bi tráng của Nguyễn Đình Chiểu trong một thời kỳ lịch sử đau thương nhưng vĩ đại của dân tộc

• Hiểu được giá trị nghệ thuật của bài văn tế: tính trữ tình, nghệ thuật tương phản

và việc sử dụng ngôn ngữ

2 Kĩ năng:

Đọc hiểu bài văn tế theo đặc trưng thể loại

3 Thái độ:

Nhận thức được những giá trị cơ bản về thể văn tế và nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật tạo nên giá trị sử thi của bài văn

B Chuẩn bị bài học

1 Giáo viên:

1.1 Dự kiến bp tổ chức hs hoạt động cảm thụ tác phẩm:

• Phương pháp đọc hiểu, đọc diễn cảm

• Phương pháp phân tích, bình giảng, so sánh và gợi mở, kết hợp nêu vấn đề qua hình thức trao đổi, thảo luận nhóm

• Tích hợp phân môn Làm văn, Tiếng Việt, Đọc văn

1.2 Phương tiện:

Sgk, giáo án, đọc tài liệu tham khảo

2 Học sinh:

Hs tìm hiểu về tác giả, thể loại, đọc kĩ về tác phẩm theo hệ thống câu hỏi sgk

C Hoạt động dạy và học

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

3.Giới thiệu bài mới

Khi viết về Nguyễn Đình Chiểu, Phạm Văn Đồng viết: Trên đời có những ngôi sao sáng khác thường, nhưng con mắt của chúng ta phải chăm chú thì mới thấy được, và càng nhìn càng thấy sáng Văn thơ Nguyễn Đình Chiểu cũng vậy, có người chỉ biết Nguyễn Đình Chiểu là tác giả Lục Vân Tiên mà còn rất ít biết về thơ văn yêu nước của ông - khúc ca hùng tráng của phong trào chống bọn xâm lược Pháp lúc chúng đến bờ cõi nước ta cách đây hơn một trăm năm và "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc" là một kiệt tác, là bài văn tế hay nhất, bi tráng nhất trong văn học Việt Nam trung đại

Hoạt động vủa Gv và

Hoạt động 1: Gv

hướng dẫn hs tìm

hiểu khái quát

1 Hãy nêu hoàn

cảnh sáng tác bài

văn tế nghĩa sĩ Cần

Giuộc?

2 Vị trí bài văn tế

trong sáng tác NĐC

và trong lịch sử văn

học Việt Nam?

3 Em hiểu như thế

nào về thể loại văn

tế? (mục đích, nội

dung, hình thức)

• Cần Giuộc thuộc tỉnh Long An Trận Cần Giuộc là một trận đánh lớn của quân ta diễn ra đêm 14/ 12/ 1861, hơn 20 nghĩa quân đã hi sinh anh dũng

• Theo yêu cầu của tuần phủ Gia Định là Đỗ Quang, NĐC viết bài văn

tế này đọc trong lễ truy điệu các nghĩa sĩ Bài văn là tiếng khóc từ đáy lòng của tác giả và là tiếng khóc lớn của nhân dân trước sự hi sinh của những người anh hùng

• Bài văn tế nằm trong giai đoạn thứ 2 thuộc bộ phận văn thơ yêu nước của NĐC Là tác phẩm có giá trị đặc biệt và độc đáo trong văn học dân tộc

• Lần đầu tiên trong lịch sử văn học tác giả đã dựng một tượng đài nghệ thuật về hình ảnh những người nông dân chống thực dân Pháp tương xứng với phẩm chất vốn có của họ ở ngoài đời

• Văn tế là một thể văn dùng để tế người chết (đôi khi cũng để tế người sống)

• Nội dung: kể về tính tình công đức của người mất và tỏ lòng kính trọng thương tiếc của mình

• Bố cục: 4 phần

o Lung khởi: khái quát bối cảnh của thời đại và khẳng định ý nghĩa cái chết bất tử của người nông dân

o Thích thực: Hồi tưởng lại hình ảnh và công đức người nông dân - nghĩa sĩ

o Ai vãn: Bày tỏ lòng thương tiếc, sự cảm phục của tác giả đối với người nghĩa sĩ

o Khốc tận (Kết): Ca ngợi linh hồn bất tử của các nghĩa sĩ

BÀI: SÔNG NƯỚC CÀ MAU

- (Trích Đất rừng phương Nam - Đoàn

Giỏi)-I Mục tiêu:

1 Kiến thức: HS biết:

• Sơ giản về tác giả và tác phẩm “Đất rừng phương Nam”.

• Cảm nhận được sự phong phú và độc đáo của thiên nhiên và cuộc sống con người ở một vùng đất phương Nam của tổ quốc HS hiểu, nắm được tác dụng của nghệ thuật miêu tả sông nước.

• Biết những con sông ở Tây Ninh.

2 Kĩ năng:

• Thực hiện thành thạo kĩ năng đọc diễn cảm phù hợp nội dung văn bản.

• Thực hiện được kĩ năng nhận diện văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh.

• Thực hiện thành thạo kĩ năng nhận biết các biện pháp nghệ thuật sử dụng trong văn bản.

• Thực hiện được kĩ năng vận dụng chúng khi làm văn miêu tả thiên nhiên.

3 Thái độ:

• Có thói quen quan sát, so sánh khi viết văn miêu tả

• Giáo dục cho học sinh ý thức học tập nghệ thuật miêu tả đặc sắc của tác giả và tình cảm yêu thương, gắn bó quê hương.

• Giáo dục HS ý thức bảo vệ môi trường thiên nhiên.

II Nội dung học tập

• Thiên nhiên và hoạt động của con người ở vùng sông nước Cà Mau, tình cảm của tác giả đối với quê hương.

• Nghệ thuật miêu tả cảnh độc đáo của tác giả.

III Chuẩn bị

• Giáo viên: Tranh ảnh về sông nước Cà Mau.

• Học sinh: Đọc văn bản, tìm hiểu về tác giả, phong cảnh, con người ở sông nước Cà Mau.

IV Tổ chức các hoạt động học tập

1 Ổn định tổ chức và kiểm diện:

2 Kiểm tra miệng:

Câu 1: Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn là gì? (8 đ)

Đáp án: Khinh thường Dế Choắt, trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế

Choắt.

Ở đời mà có thói hung hăng, bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình.

Câu 2: Em hãy cho biết văn bản “Sông nước Cà Mau” là tác phẩm của ai?

(2đ)

Đáp án: Đoàn Giỏi.

3 Tiến trình bài học:

Có lẽ, nhắc đến bộ phim "Đất phương Nam" thì các em ở đây ai cũng biết.

Đó là bộ phim nhiều tập rất hay, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng

khán giả Bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm văn học "Đất rừng

phương Nam" của nhà văn Đoàn Giỏi "Sông nước Cà Mau" là đoạn trích từ

chương XVIII trong truyện "Đất rừng phương Nam" mà chúng ta sẽ học

hôm nay.