Trung khu của các phản xạ vận động và phản xạ sinh dưỡng nằm ở đâu?. So sánh cấu tạo của phân hệ giao cảm và phân hệ phó giao cảm Cấu tạo Phân hệ giao cảm Phân hệ đối giao cảm tuỷ sống
Trang 1TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CHÀ LÀ
Sinh 8
Tiết 50 : HỆ THẦN KINH
SINH DƯỠNG
Trang 2? Trình bày cấu tạo và chức năng đại não ?
1 Cấu tạo :
- Bề mặt đại não là lớp vỏ chất xám cuộn khúc.
- Bề mặt não có 3 rảnh chia não thành 4 thuỳ có nếp gấp để tăng diện tích vỏ não.
- Dưới vỏ não là chất trắng, là những đường dẫn truyền thần
kinh nối các phần vỏ não & có sự bắt chéo thần kinh.
2 Chức năng :
- Vỏ não chia thành các vùng chức năng riêng : cảm giác, vận động, hiểu tiếng nói, chữ viết, vận động ngôn ngữ, vị giác, thị
giác, thính giác.
- Vỏ não là trung khu các PXCĐK, tư duy trù tượng, hoạt động có ý thức về trí nhớ, trí thông minh.
Trang 3Tiết 50 :
I CUNG PX SINH DƯỠNG :
Quan sát H48.1,2 :
Trang 4Trả lời câu hỏi :
? Trung khu của các phản xạ vận động và phản xạ sinh dưỡng nằm ở đâu ?
Trung khu của phản xạ vận động nằm ở tuỷ sống, còn phản xạ sinh dưỡng nằm ở tuỷ sống và trụ não.
Trang 5Cung phản xạ vận động Cung phản xạ sinh dưỡng Giống nhau
Khác nhau
? So sánh cung phản xạ sinh dưỡng với cung phản xạ vận động ?
- Có 5 thành phần tham gia.
Xung thần kinh đi qua hạch giao cảm và đối giao cảm.
Trung ương thần kinh điều khiển, điều hoà trực tiếp
? Vai trò của cung phản xạ sinh dưỡng ?
Điều khiển hoạt động nội quan.
Trang 6HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Tiết 50 :
I CUNG PX SINH DƯỠNG :
- Trung khu nằm trongtrụ não, sừng bên tuỷ sống. - Xung thần kinh được chuyển qua hạch giao cảm.
- Điều khiển hoạt động nội quan.
II CẤU TẠO CỦA HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG : CẤU TẠO CỦA HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Nghiên cứu H48.3, B48.1 :
Trang 7Bảng 48.1 So sánh cấu tạo của phân hệ giao cảm và phân hệ phó
giao cảm
Cấu tạo Phân hệ giao cảm Phân hệ đối giao cảm
tuỷ sống (từ đốt tuỷ ngực I đến đốt tuỷ thắt lưng thứ III)
Các nhân xám ở trụ não và đoạn cùng tuỷ sống.
Ngoại biên gồm :
- Hạch thần kinh (nơi
chuyển tiếp nơron)
- Nơron trước hạch (sợi
trục có bao mielin)
- Nơron sau hạch (không
có bao mielin)
Chuỗi hạch nằm gần cột sống (chuỗi hạch giao cảm) xa cơ quan phụ trách Sợi trục ngắn
Sợi trục dài
Hạch nằm gần cơ quan
phụ trách
Sợi trục dài
Sợi trục ngắn
Trang 9Trả lời câu hỏi :
? Trình bày rõ sự khác nhau giữa 2 phân hệ giao cảm và đối giao cảm.
Phân hệ giao cảm : có trung ương nằm ở chất xám thuộc sừng bên tuỷ sống, các nơron trước hạch đi tới chuỗi hạch giao cảm và tiếp cận với nơron sau hạch.
Phân hệ đối giao cảm : có trung ương là các nhân xám trong trụ não và đoạn cùng tuỷ sống, các nơron trước hạch đi tới các hạch đối giao cảm để tiếp cận các nơron sau hạch.
? Vậy cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng thế nào ?
Trang 10HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Tiết 50 :
I CUNG PX SINH DƯỠNG :
II CẤU TẠO CỦA HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG : CẤU TẠO CỦA HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
III CHỨC NĂNG CỦA HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG : CHỨC NĂNG CỦA HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Quan sát H48.3, B48.2 :
Trang 12Bảng 48.2 So sánh chức năng của phân hệ giao cảm và phân hệ đối
giao cảm
Các phân hệ
Tác động lên
Giao cảm Đối giao cảm
Tim
Phổi
Ruột
Mạch máu ruột
Mạch máu đến cơ
Mạch máu da
Tuyến nước bọt
Đồng tử
Cơ bóng đái
Tăng lực và nhịp cơ Dãn phế quản nhỏ Giảm nhu động Co
Dãn Co Giảm tiết Co
Dãn
Giảm lực và nhịp cơ
Co phế quản nhỏ Tăng nhu động Dãn
Co Dãn Tăng tiết Dãn
Co
Trang 13Trả lời câu hỏi :
? Căn cứ H48.3, B48.2, em có nhận xét gì về chức năng của 2 phân hệ giao cảm và đối giao cảm ? Điều đó có ý nghĩa gì đối với đời
sống ?
Phân hệ thần kinh giao cảm & phó giao cảm có tác dụng đối lập nhau đối với các hoạt động của các cơ quan sinh dưỡng.
Nhờ tác dụng đối lập nhau mà HTK sinh dưỡng điều hoà được hoạt động của các cơ quan nội tạng.
Trang 14HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Tiết 50 :
I CUNG PX SINH DƯỠNG :
II CẤU TẠO CỦA HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG : CẤU TẠO CỦA HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
III CHỨC NĂNG CỦA HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG : CHỨC NĂNG CỦA HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
- Phân hệ thần kinh giao cảm & phó giao cảm có tác dụng đối lập nhau đối với các hoạt động của các cơ quan sinh dưỡng.
- Nhờ tác dụng đối lập nhau mà HTK sinh dưỡng điều hoà
được hoạt động của các cơ quan nội tạng.
Trang 15? Trình bày PX điều hoà hoạt động của tim & hệ mạch
trong lúc huyết áp tăng cao, lúc lao động ?
Kích thích PHĐGC tim làm giảm nhịp co & lực
co, đồng thời làm dãn mạch gây hạ huyết áp.
1 Sợi trục có bao mielin dẫn truyền xung thần kinh với tốc độ nhanh hơn (100 – 120m/s) sợi trục không có bao mielin (1m/s).
2 Sự khác biệt của HTK sinh dưỡng và HTK vận động là sự điều khiển, điều hoà hoạt động các cơ quan nội tạng là những hoạt động không
ý thức, khác với hoạt động có ý thức của với sự tham gia của bán cầu đại não.
Trang 16 Học bài, chuẩn bị bài : cơ quan phân tích thị giác.
Trang 17Mong các bạn góp ý thêm cho mình để mình hoàn thành giáo
án tốt hơn.
Chúc các bạn thành công &
nhiều sức khoẻ.
