Giáo án điện tử Hệ thần kinh sinh dưỡng - Giáo án sinh học 8

Dựa vào chức năng Hệ thần kinh vận động Hệ thần kinh: Hệ thần kinh sinh d ỡng Phân hệ thần kinh giao cảm Phân hệ thần kinh đối giao cảm... Bài 48: hệ thần kinh sinh d ỡng I- Cung phản x

TËp thÓ líp 8A NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy, c« vÒ dù giê th¨m líp

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Trình bày cấu tạo ngoài của đại não ng ời?

Trả lời: *Cấu tạo ngoài gồm:

-Rãnh liên bán cầu chia đại não làm 2 nửa

-Rãnh sâu chia bán cầu não làm 4 thuỳ: thuỳ trán, thuỳ đỉnh, thuỳ chẩm, thuỳ thái d ơng

-Khe và rãnh tạo thành khúc cuộn não làm tăng diện tích bề mặt của não

Dựa vào chức năng

Hệ thần kinh vận động

Hệ thần kinh:

Hệ thần kinh sinh d ỡng

Phân hệ thần kinh giao cảm

Phân hệ thần kinh đối giao

cảm

Bài 48: hệ thần kinh sinh d ỡng

I- Cung phản xạ sinh d ỡng

Da

Rễ sau

Sừng bờn

Rễ

sau

Sừng trước

Hạch giao cảm

Cơ Ruột

Hỡnh 48-1: Cung phản xạ

A-Cung phản xạ vận động

B-Cung phản xạ sinh d ỡng

Em hóy cho biết 1 cung phản xạ gồm mấy yếu tố?Đú là những yếu tố nào?

Gồm 5 yếu tố : + Cơ quan thụ cảm (VD: Da, thành dạ dày)

+ Dõy hướng tõm( cảm giỏc), + Dây trung gian(liên lạc), + Dõy li tõm(vận động) + Cơ quan phản ứng(VD: bắp cơ)

Rễ sau Rễ sau

Da

Cơ

Sừng sau

A Cung phản xạ vận động

B Cung phản xạ

sinh dưỡng

Bài 48: Hệ thần kinh sinh d ỡng

I- Cung phản xạ sinh d ỡng

Rễ tr ớc

? Em hãy mô tả đ ờng đi (

 )của xung thần kinh của Cung phản xạ vận

động?

Cơ quan

thụ cảm

Hướng tõm

Tủy sống

Li tõm

Cơ quan phản ứng

Rễ trước

Rễ sau

Hạch thần kinh

Da

Ruột

Cơ

A Cung phản xạ vận động

B Cung phản xạ

sinh dưỡng

Bµi 48: HÖ thÇn kinh sinh d ìng

Sõng bªn I- Cung ph¶n x¹ sinh d ìng

? Em h·y m« t¶ ® êng ®i (  ) cña xung thÇn kinh

ë Cung ph¶n x¹ sinh d ìng?

Nơron sau hạch

Cơ quan thụ cảm

Sừng bên tủy

sống

Hạch giao cảm

Cơ quan phản ứng

Nơron trước hạch

Hướng tâm

Bài 48: hệ thần kinh sinh d ỡng

I- Cung phản xạ sinh d ỡng

Quan sát hình 48-2

Sợi cảm giỏc

Sợi tr ớc hạch

Hạch đối giao cảm Sợi hạch sau Dây phế vị

Trả lời: Từ thụ quan áp lực

phát xung thần kinh cảm giác

theo sợi cảm giác về trung tâm

thần kinh ở trụ não (hành tuỷ),

từ đây phát xung thần kinh

theo dây phế vị qua sợi tr ớc

hạch tới hạch đối giao cảm qua

sợi sau hạch tới tim làm giảm

nhịp tim

Thụ quan

áp lực

?Em hãy mô tả đ ờng đi của xung thần kinh trong cung phản xạ điều hoà hoạt động của

tim?

Cung phản xạ điều hoà hoạt

động của tim

Em hóy xỏc định trung khu thần kinh của cung phản xạ sinh dưỡng nằm ở

đõu?

Bài 48: hệ thần kinh sinh d ỡng I- Cung phản xạ sinh d ỡng

Đặc điểm Cung phản xạ vận động Cung phản xạ sinh d ỡng

Cấu

tạo

Trung

ơng

Hạch

thần

kinh

Đ ờng h

ớng tâm

Đ ờng li

tâm

Chức năng

Dựa vào đ ờng đi của xung thần kinh trong 2cung phản xạ hình 48.1,2 thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập sau:

Đặc điểm Cung phản xạ vận động Cung phản xạ sinh d ỡng

Cấu

tạo

Trung

ơng

Hạch

thần

kinh

Đ ờng h

ớng tâm

Đ ờng li

tâm

Chức năng

Phiếu học tập

Tuỷ sống Trụ não sừng bên của tuỷ

sống

- Có

- Không có

Từ cơ quan thụ cảm trung ơng

Từ cơ quan thụ cảm trung ơng

Đến thẳng cơ quan phản ứng

Chuyển giao ở hạch thần kinh

Điều khiển hoạt động của cơ vân (có ý thức)

Điều khiển hoạt động nội quan (không có ý thức)

II-CÊu t¹o cña hÖ thÇn kinh sinh d ìng

Nghiên cứu thông tin mục 2 cùng quan s¸t h×nh 48.3

? HÖ thÇn kinh sinh d

ìng gåm cã những bé

phËn nµo ?

H×nh 48.3 HÖ thÇn kinh sinh d ìng

Bµi 48: hÖ thÇn kinh sinh d ìng

II-Cấu tạo của hệ thần kinh sinh d ỡng

Quan sỏt hỡnh và

nghiờn cứu thụng tin

? Hệ thần kinh sinh d

ỡng gồm mấy phân hệ ?

Trả lời: gồm hai phân

hệ:

Hệ thần kinh sinh d ỡng

Phân hệ giao cảm Phân hệ đối giao cảm Bài 48: Hệ thần kinh sinh d ỡng

Nơron trước hạch

Nơron trước hạch Nơron sau hạch

Quan sát hình 48.3 và bảng 48.1 hoàn

thành sơ đồ sau

phản ứng

Phân hệ giao cảm

Phân hệ đối giao cảm

Nơron sau hạch

phản ứng

Nhân xám

ở sừng bên

tủy sống

Sợi trục ngắn Chuỗi hạch giao cảm xa cơ quan

phụ trách

Sợi trục dài

Nhân xám ở

trụ não và đoạn

cùng tủy sống

Sợi trục dài Hạch gần

cơ quan phụ trách

Sợi trục ngắn

bài 48: Hệ thần kinh sinh d ỡng I- Cung phản xạ sinh d ỡng

II-Cấu tạo của hệ thần kinh sinh d ỡng

III- Chức năng của hệ thần kinh sinh d ỡng

Bảng 48.2: So sánh chức năng của phân hệ giao cảm và phân hệ đối giao cảm

Cỏc phõn hệ

Tim Tăng lực và nhịp cơ Giảm lực và nhịp cơ

Phổi Dón phế quản nhỏ Co phế quản nhỏ

Ruột Giảm nhu động Tăng nhu động

Tuyến nước bọt Giảm tiết Tăng tiết

Phân

hệ

giao

cảm

Phân

hệ đối giao cảm

Tim

Phân

hệ

giao

cảm

Phân

hệ đối giao cảm

Co

Đồng tử

Dã n

Phế nang D

- Em có nhận xét gì về chức năng của hai phân

hệ giao cảm và đối giao cảm?

Hai phân hệ hoạt động đối lập nhau

- Điều đó có ý nghĩa gì đối với đời sống?

Điều hòa hoạt động của các cơ quan nội

tạng Giúp cơ thể tự điều chỉnh → thích nghi với những biến đổi của môi trường

Bài tập củng cố

Bài 1: Chọn đáp án đúng:

1 Phần ngoại biên của hệ thần kinh sinh d ỡng gồm: a) Các dây thần kinh và hệ thần kinh

b) Các dây thần kinh và hạch thần kinh

c) Các nơron

d) Các hạch thần kinh

b

Bài tập củng cố

Bài 1: Chọn đáp án đúng:

2 Chức năng của hệ thần kinh sinh d ỡng là:

a) Điều khiển, i u ho hoạt động của cơ quan nội điều hoà hoạt động của cơ quan nội ều hoà hoạt động của cơ quan nội à hoạt động của cơ quan nội tạng

b) Điều khiển hoạt động có ý thức

c) Điều khiển hoạt động của cơ vân

d) Cả a,b và c

a

dÆn dß vÒ nhµ

*Häc bµi vµ tr¶ lêi c¸c c©u hái cuèi bµi

*§äc phÇn“ Em cã biÕt” (trang 154)

*Xem tr íc“ Bµi 49: C¬ quan ph©n tÝch thÞ gi¸c”

C¸m ¬n quý thÇy c« vµ c¸c em!