Bồi dưỡng học sinh giỏi môn sử ( phần 4 )

Tom tit npi dung mpt so dai hpi tieu bieu ciia Dang: tir Dai hpi Ian thii I den Dai hpi Ian thu VIII Thang 3-1935 Xac dinh ba nhi^m vy ciia Dang trong thai gian truoc mat la: ciing c6

TUYỂN TẬP ĐỀ THI TÀI LIỆU ÔN THI MÔN LỊCH SỬ

B S I dLT&n^ HSG L/ch Si} 12 - Ths Truong Ngpc Thai

+ Cai tao quan h§ san xua't

Cong cuQC cai tao xa hpi chu nghla dupe day manh v d i toe dp nhanh trong

cac v u n g m o i giai phong 6 mien N a m Giai cap t u san mai ban bi xoa bo Dai

bp phan nong dan mien N a m d i vao con duong lam an tap the, tham gia

nhCrng hinh thuc to chuc san xua't p h u hpp, n h u to doan ke't san xua't, tap doan

san xua't, hpp tac xa san xua't

Van hoa, gido due, y tc: , ,

Nganh giao due mau giao, giao due pho thong, giao due dai hpc va trung

hoc chuyen n g h i f p phat trien manh, phong trao binh dan hpc v u da thu hut

dupe nhieu nguoi tham gia

Mang luoi cac benh v i ^ n , phong kham ehCra b?nh, tram y te, nha hp sinh, eo

so dieu d u o n g dupe m a rpng Cac hoat dpng van hoa, van nghe, the dye the

thao da tao thanh phong trao quan chiing trong cac dja phuong, xi nghi^p,

truong hpc

- Nhung khfl khan, yen kern:

Ben canh nhiing thanh t u u , chiing ta gap rat nhieu kho khan, han che^ nha't

la trong linh vuc kinh te - xa hpi

Kinh te'ciia ta mat can do'i Ion, kinh te quo'c doanh va tap the trong san xua't

luon bi tho l6, khong phat huy dupe tac dung; kinh te t u nhan va ca the bj

ngan cam, khong the phat trien San xua't phat trien cham, thu nh^p quo'c dan,

nang suat lao dpng tha'p, dai song nhan dan gap rat nhieu kho khan

- Nguyen nhan eua nhung kho khan, ye'u kem:

Kinh te'nuac ta von da ngheo nan lac hau lai bj chien tranh tan pha nang ne

Do chinh sach cam van cua M l lam can tro quan h ^ kinh tegiua nuoc ta v a i cac

nuoc Do su lanh dao eiia Dang va Nha nuoc c6 nhiing sai lam trong viee de ra

chu truong cai tao, xay d u n g kinh te the h i f n 6 t u tuong chu quan nong vpi

trong viec de ra bi?n phap to chuc va chi dao thue h i f n , quan If kinh te theo

kieu bao thii, tri tre

2 Ke hoach N h a nuac 5 nam 1981 -1985

- Nhiem vu va mue tieu:

Dai hpi dai bieu toan quo'c Ian t h u V cua Dang hpp t u ngay 27 den ngay

31 - 3 - 1982 de ra nhi^m v y each mang giai doan tiep theo nham xay d u n g chu

nghla xa hpi va bao v? To quo'c xa hpi chu nghla, hai n h i ^ m v y chien lupc do

quan he mat thie't v o i nhau

Dai hpi khang d j n h tiep tyc d u o n g 161 chung each mang xa hpi chu nghla

va d u o n g 16'i xay d y n g kinh te trong thai k i qua dp bat dau eo sy dieu chinh,

bo sung, phat trien, cy the hoa cho tung chang duong, tirng giai do^n p h u hgp

voi dieu k i ^ n lieh su cy the

Ke hoach 5 nam c6 nhiem v u "phat trien them mpt buoc, sap xe'p lai ca ca'u

a day manh cai tai xa hpi chu nghia nen kinh te quo'c dan" nham ca ban on

^jnh tinh hinh kinh te - xa hpi, dap ung yeu cau cap bach thie't ye'u nha't cua

<Jai song nhan dan, giam nh? su mat can doi nghiem trpng ciia nen kinh te

- Thanh tuu dqt dieoc:

Trong san xua't nong nghiep va cong nghiep da chan dupe da giam sut cua

nhrnig nam 1976 -1980

Vexdy dung eo so vat ehat - ki thuqt, trong 5 nam da hoan thanh hang tram

cong trinh tuong doi Ian, hang nghin cong trinh vua va nho, trong do c6

nhung CO so quan trpng ve dien, dau khi, xi mang, eo k h i giao thong, thuy Ipi,

d^t Cac hoat dpng khoa hpc - k l thuat dupe trien khai, gop phan thiic day san xua't, nha't la san xua't nong nghiep

Trong cai tai quan he san xua't, dai bp phan nong dSn mien N a m di vao con

duong lam an tap the Cung voi vi^e ap d y n g nhung thanh tuu ve khoa hpc

-kl thuat, viec thuc hi#n rpng rai phuong thue khoan san pham cuo'i ciing den nhom va nguai lao dpng theo dja Chi thj 100 (nami981) cua Ban bi t h u Trung uong Dang tuy chua hoan thi^n va con nhieu thie'u sot, song da gop mpt phan quan trpng tao nen buoc phat trien san xua't nong nghiep, m o ra phuang huong diing cho vi^c cung eo'quan h$ kinh te'mdi 6 nong thon

Cham lo dai song cua nhan la nhiem vy thuong xuyen va he't sue kho khan

ciia Dang va Nha nuoc ta trong hoan canh nen kinh te'con ye'u kem, thien tai don dap, dan so tang nhanh Cac nen k i n h te quo'c dan da c6 t h u h u t them

4 trieu lao dpng Su nghiep van hoa, giao due, y te, the due the thao, van hpc

nghe thuat phat trien va c6 nhirng dong gop nha't djnh vao viec xay d u n g nen van hoa m o i , eon nguoi mai

- Nhifng kho khan, ye'u kem:

Ben canh nhirng thanh t u u , chiing ta gap rat nhieu kho khan, han che, nha't

la trong llnh vuc kinh te - xa hpi

Kinh te'cua ta mat can doi Ian, kinh te'quoc doanh va tap the trong san xua't luon bi tho l6, khong phat huy dupe tac dyng; kinh te t u nhan va ca the bj ngan cam, khong the phat trien San xua't phat trien cham, thu nhap quo'c dan, nang suat lao dpng tha'p, dai song nhan dan gap rat nhieu kho khan

- Nguyen nhan cua nhung kho khan, ye'u kem:

Cung la nguyen nhan khach quan, chii quan cua thai k i truoc chua dupe

l«hac phue, nha't la nguyen nhan do "Sai lam, khuye't diem trong lanh dao, quan l i ciia Dang va Nha nuoc gay nen" ^

II C O N G C U Q C D O I M O I DI L E N C H U N G H I A XA HQI (1986 - 2000)

1 Hoan canh dat nuoc va the gioi Npi dung duang loi doi moi ve kinh te va

chinh trj cua Dang

a Hoan earth dat nude:

Trong hon mot thap ki thirc hi^n hai ke hoach Nha nuoc 5 nam (1976

1985), each mang xa hgi chii nghia 6 nuoc ta dat dugc nhirng thanh t y u va uu

diem dang ke tren ITnh vyc cua dai song xa hoi Song each mang ciing gap

khong it kho khan, dat nuoc lam vao tinh trang khung hoang, truoc het la

khung hoang kinh te - xa hoi M o t trong nhi>ng nguyen nhan co ban cua kho

kh^n, ye'u kem la do mac phai "sai lam nghiem trong va keo dai ve chu truong,

chirih sach Ion, sai lam ve chi dao chien luge va to ehue thyc hi^n"

De khac phuc sai lam, khuye't diem dua dat nuoc v u g t quan khung hoang

va day manh each mang xa hoi chu nghia tien len Dang va Nha nuoc ta phai

tien hanh doi m o i

b Hoan canh the gioi:

D u o i tac dong cua each mang khoa hoc - k l thuat lam cho quan h ^ cua cac

nuoc thay doi theo xu the'mai

Cugc khung hoang toan di^n, tram trgng cua Lien X6 va cac nuoc xa hoi chu

nghia khac cijng doi hoi Dang va Nha nuoc ta phai tien hanh doi m o i

N h u vay, doi moi la van de cap bach, c6 y nghia song con doi voi chii nghia

xa hoi 6 nuoc ta dong thai la van de phu hgp voi xu thechung cua thoi dai

c Noi dung duang loi doi moi vekinh leva chinh tri cua Dang

D u o n g loi doi m o i cua Dang dugc de ra dau tien tai Dai hoi V I (12 - 1986),

dugc dieu chinh, bo sung phat trien Dai hgi VII (6 -1991), Dai hgi VIII (6 - 1996),

Dai hoi IX (4-2001)

* Doi moi kinh te:

Phat trien kinh te'hang hoa nhieu thanh phan theo djnh huong xa hgi chu

nghia, nham phat huy sue manh cua cac thanh phan kinh t e v a tao sue manh

tong hgp eiia nen kinh te nhieu thanh phan

Cai tao quan he san xuat, cac thanh phan kinh te'lae hau k i m ham su phat

trien Cai tao di doi voi su d y n g va thiet lap quan he san xuat xa hgi ehu nghia

Cai tai phai dugc coi la nhiem vu thuong xuyen, lien tuc trong suot thoi ki qua

dg Xoa bo co c h e q u a n li kinh te tap trung, bao cap, hinh thanh co che thj

truong CO sy quan l i ciia Nha nuoc

Thyc hien chinh sach m o cua, m o rgng quan he kinh t e d o i ngoai, mo rgng

su phan eong lao dong va hgp tac kinh te'quoe tc, tich eye khai thae nguon

von, khai thae eong nghe khai thae thi truong

184

* Doi nuri chinh tri:

Xay d u n g lai Nha nuoc xa hgi chii nghia, Nha nuoc cua nhan dan, do dan

va v i dan lay liem minh giai cap eong nhan, nong dan va tang lap tri thuc lam

nen tang cua Nha nuoc do Dang Cong san lanh dao Xay d u n g nen dan chu xa hgi chii nghia, bao dam quyen lye thuge ve nhan dan Thyc hien quyen dan chu cua nhan dan, chuyen chinh doi voi moi hanh dong xam pham igi ich To quoc cua nhan dan Thyc hi^n chinh sach dai doan ket dan toe, tap hgp mgi lye lugng cua dan tgc, phan dau sy nghiep dan giau, nuoc manh, xa hgi eong bang, dan chu, van minh Thyc hien chinh sach doi ngoai hoa binh, hOu nghi, hgp tac, "Viet N a m muon la ban ciia tat ca cac nuoc"

2 Nhi^m vu va muc tieu cua timg ke hoach Nha nuoc 5 nam: 1986 - 1990,

1991 - 1995, 1990 - 2000

Cac ke hoach

1986-1990 Can tap trung sue nguoi, sue cua thyc hien bang dugc

nhiem v u , muc tieu cua Ba chiam;^ trinh kinh te'va hmng

tituc, thuc pham, hang tieu dimg va han;:; xuat khau

M u o n thuc hi^n nhung muc tieu cua Ba chuong trinh kinh te, thi nong nghiep, ke ca lam nghiep va n g u nghiep phai dugc dat dung vi tri la mat tran hang dau

va dugc uu tien nhu eau ve von dau t u , ve nang lye, vat lye, lao dong, k! thuat v.v

1991 -1995 Day liii va kiem soat dugc lam phat On djnh phat

trien nang cao hieu qua nen san xuat xa hgi On djnh va tung buoc cai thien nang cao doi song nhan dan Bat dau

CO tich lijy ngi bg kinh te

De thyc hien muc tieu tren, phat huy sue manh ciia cac thanh phan kinh te, day manh Ba chuong trinh kinh te voi nhirng ngi dung cao han truoc va tung buoc xay

d y n g CO eau kinh tetheo yeu eau eong nghiep hoa

1996 - 2000 Day manh eong cugc doi moi mot each toan dien va

dong bg, tie'p tuc phat trien nen kinh te hang hoa nhieu thanh phan Phan dau dat va v u g t muc tieu tang truong kinh te'nhanh, hieu qua cao va ben vi>ng di doi voi giai quyet nhi>ng van de buc xuc ve xa hgi; cai thien doi song nhan dan, nang'cao tich luy tu n g i b g den kinh te

185

3 Nhmig thanh tmi va yeu kem ve kinh te - xa hpi ciia nuoc ta trong t ^ g ke

ho^ch Nha nuoc 5 nam: 1986 - 1990,1991 - 1995,1990 - 2000

Cac ke hoach

1986 -1990 Ve luang thuc, thyc

pham, tit cho thieu an

trien mien, chiing ta da

v u o n len dap ling nhu cau

trong nuoc, c6 d u tru va

xua't khau, gop phan quan trong on dinh d o i song nhan dan va thay doi can can xua't - nhap khau

Hang hoa tren thi truong, nhat la hang tieu dung, doi dao, da dang va luu thong

tuong doi thuan Igi

K i n h te doi ngoai phat trien manh, m o rong Hon truoc ve quy mo, hinh thuc da gop phan quan trong vao vi^c thuc hi^n cac muc tieu kinh te - xa hoi

Da k i m che dugc m o t buoc da lam phat

Buoc dau hinh thanh nen kinh te hang hoa nhieu thanh phan, van hanh

theo CO che thi truong c6

su quan h' ciia Nha nuoc

Nhirng thanh t u u , u u diem, tie'n bo dat dugc chung to duong 161 doi moi ciia Dang la dung, buoc d i ciia cong cupc doi

m o i ve co ban la phu hgp

186

Nen kinh te con mat can doi Ion, lam phat van 6 muc cao, lao dong thieu vi^c lam tang, h i ^ u qua kinh te tha'p, nhieu ca so san xua't dinh don keo dai

Che d p tien l u o n g bat hop li, d o i song ciia nhung nguoi lao dpng chii yeu bang l u o n g hoac trg cap xa hpi va cua mot so bp phan nong dan bi giam sut

Su nghi^p van hoa c6 nhiing mat tiep tuc xuong cap, tinh trang tham nhung,

an hoi 16, mat dan chii, bat cong xa hpi va nhieu hien tupng tieu cue khac nang

ne va pho bieh

"^991 -1995 N h i p d p phat trien kinh

te day manh, nhieu muc tieu chu yeu cua ke hoach

5 nam hoan thanh vupt muc

Kinh te d6'i ngoai phat trien, thj truong xua't nhap khau dupe m o rpng, nguon v o n dau t u ciia nuoc ngoai tang nhanh

Khoa hoc va cong nghe

CO buoc phat trien m o i , van hoa xa hpi c6 nhiing chuyen bien tich cue

O n d j n h tinh hinh chinh trj - xa hpi dupe g i u vung, qu6'c phong va an ninh dupe Cling c6'

M o rong quan h$ doi ngoai, pha the bao vay, tham gia tich cue vao cac hoat dpng ciia cpng dong qu6'c te

N u o c ta v a n con la m p t trong nhirng nuoc ngheo tren the'gioi: luc l u p n g san xua't nho be, co so vat chat

- k l thuat lac hau; trinh dp khoa hpc va cong ngh§ chuyen bien cham; nang suat lao dpng, chat lupng san pham, chat lupng cong trinh tha'p

Tinh trang tham nhung, lang phi, buon lau, lam an phi phap cung n h u hien tupng tieu cue trong bp may N h a nuoc ehua dupe ngan chan triet de

Su phan hoa giau ngheo gii>a cac vung, giiia thanh thj va nong thon, giira cac tang l o p c u dan tang nhanh D o i song ciia m p t

bp phan nhan dan, nhat la nhung v u n g sau, v i m g xa, con nhieu kho khan

1996-2000 N e n kinh te van giii

dupe nhjp dp tang truong

kha, CO cau kinh te co su

chuyen djch tich cue

Can can doi chii yeu trong nen kinh te da dupe dieu chinh thich hpp Kinh te doi ngoai phat trien

Khoa hpc va cong n g h ^

CO buoc chuyen bien tich

cue Giao due va dao tao

CO buoc phat trien m o i ca

Nen kinh te phat trien chua virng chac; nang suat lao dpng hieu qua va sue canh tranh tha'p - M p t so vah de buc xiic ve van hoa -

xa hpi con cham dupe giai quye't

10 I 1-)t.)) 'Iff i<iyuL inu)

ve q u y mo, chat l u g n g

H i n h t h i i c dao tao va co so vat chat

Cac ITnh v u c van hoa - xa

4 Y nghia cua n h u n g thanh tuu ve k i n h te - xa hpi nuoc ta trong 15 nam

(1986 - 2000) thyc h i ? n duong loi doi moi N h u n g k h o k h a n yeu k e m

a Nlmri*; thanh tyu vc kinh tc'- xa hoi nuvc ta tron^ 15 nam dot m&i (1986 ~

2000) CO y n^hia v6 cutig^ quan tron^, do la:

Da tang c u o n g siic m a n h t o n g h o p cua dan toe tren tat ca cac ITnh v u c kinh

te, c h i n h t r j , xa h o i , v a n hoa, giao due

C o n g cupc d o i m o i v o i n h u n g thanh t u u dat d u o c t r o n g 15 n a m qua da lam

thay d o i bo m a t cua dat n u o c va cuoc song cua nhan d a n

N h O n g t h a n h t u u cua cong cupc d o i m o i gop phan c u n g co v u n g chac doc

lap dan tpc va c h e d o xa h o i chu nghia, nang cao vj t h e v a u y t i n ciia V i ^ t Nam

tren t r u o n g quoc te

h NhCmg kho khan va yeu kem vekinh tc- xH hoi cua nude ta sau 15 nam (1986 - 2000)

thifc hien difdn^ loi doi moi

Mot la, nen k i n h t e p h a t t r i e n chua that s u v u n g c h i c , n a n g sua't lao dong,

hi#u qua va sue canh t r a n h tha'p Chat l u p n g san p h a m chua that s u tot, gia

thanh van con cao Quan he san xuat m o t so mat chua p h u hop K i n h te'Nha nuoc

chua d u p e cung c o t u o n g x u n g v o i vai tro chu dao K i n h te'tap the chua manh

Hai la, m o t so v a n de v a n hoa - xa hpi buc xiic va gay gat c h a m d u p e giai

quye't Cac boat d p n g khoa hoc va cong n g h ^ chua d a p u n g tot y e u cau cU'i

cong n g h i f p hoa, hien dai hoa, xay d u n g va bao ve T o quoc T i le that n g h i ^ p

t h a n h thj va thie'u viec l a m 6 n o n g thon con 6 m i i c cao

Ba la, t i n h t r a n g t h a m n h u n g chua d u p e khac p h u c t r i ^ t de

c A u Hdii O N T A P

lU 1 Sau thang i p i khang chien chong MT c i i u nuoc, each m a n g 6 hai m i e n

- N a m CO n h u n g t h u a n i p i va k h o k h a n gi? N h i i n g t h a n h t u u dat d u p e 6

lam sau n a m 1975

Cau 2 D a n g va c h i n h q u y e n each m a n g da c6 n h u n g chu t r u o n g va bien

phap g' nhSm giai quye't n h i i n g n h i e m v u cap bach sau k h i cupc k h a n g chien chong MT ke't thiic?

Cau 3 T r o n g viec t h y c hien k e h o a c h N h a n u o c 5 nam 1976 1980 va 1981

-j985, nuoc ta dat d u p e n h u n h thanh t u u g i , co n h u n g k h o k h a n va y e u k e m gi?

fjguyen nhan cua nhOng k h o khan, yeu kem do

Cau 4 V i e t N a m t h u c h i ^ n d u o n g loi d o i m o i t r o n g hoan canh d a t n u o c va

g i o i n h u the nao? N e u n p i d u n g d u o n g loi d o i m o i ve k i n h te'va c h i n h t n

Cdu 7 D o i m o i dat n u o c d i len chii nghia xa h p i t u D a i h p i V I (12 - 1986) ciia

D^ng d u p e hieu n h u the nao? N e u y nghTa ciia n h i i n g t h a n h t u u ve k i n h te - xa

hpi nuoc ta t r o n g 15 n a m (1986 - 2000) t h u c hien d u o n g 161 d o i m o i

Cdu 8 So sanh cong cupc cai to cua Lien X6 v o i cong cupc d o i m o i 6 Viet

Nam theo yeu cau sau:

jiCaM 9 N e u n h i r n g thang I p i Ijch s u tieu bieu cita each m a n g V i e t N a m d u o i

I lanh dao cua Dang t u nam 1930 den nay Nguyen nhan co ban va bai hpc

n i ; h i e m ciia thang I p i d o la gi?

!^«« 10 L a p b a n g ve n h i i n g s u k i e n tieu b i e u gan v o i t i r n g g i a i d o a n t r o n g

t r i n h Ijch sir V i e t N a m tir sau C h i e n t r a n h t h e ' g i o i t h i i nha't (1919) d e n

l y (2000)

Chuy§n di 6: TdNG K^T LICH SU VI$T NAM 1919 - 2000

1 N h u n g t h ^ n g Igri lich su tieu bieu cua each mang V i f t N a m d u o i s\ Ig^j^

dao ciia D a n g tvr nam 1930 den nay Nguyen nhan co ban cua t h ^ n g I g i do

- Nhung thang Icn tieu bieu:

Dang Cong san Vi^t N a m ra doi vao ngay 3 - 2 - 1930, m o ra mpt bu6c

ngoat Ijch su v6 cung quan trong trong lich su cua dan tpc ta

Cach mang thang Tam nam 1945 thang Igi, m o ra mot ki nguyen moi cho

dan tpc: k i nguyen doc lap dan tpc gan lien v o i chii nghla xa hpi, giai p h o , ,

dan tpc gan lien voi giai phong giai cap

Chien dich Di?n Bien Phii thang Ipi nam 1954, bupc thuc dan Phap k i ke't

H i f p d i n h Gionevo, cong nhan dpc lap chu quyen, thong nha't va toan ven lanh

tho ciia ba nude Dong D u o n g , ke't thuc cupc khang chien chong thyc dan Phap

va can thi^p M i , dua mien Bac tien len xay d u n g chii nghla xa hpi

Cupc l o n g tien cong va noi day miia Xuan nam 1975, danh bai am m u u

xam lupc cua M i 6 Vi^t N a m , dua ca nude buoc vao thai k i xay d u n g chu

nghia xa hpi

Cong cupc doi m o i dat nude dupe de ra t u Dai hpi Ian t h i i V I cua Dang,

khae phuc n h i i n g kho khan, sua ehua sal lam, dua dat nude v u p t qua thoi ki

khung hoang, day su nghiep each mang xa hpi chii nghla tien len

- Nguyen nhan thang Igi:

Nhan dan ta doan ket mot long, giau long yeu nude lao dpng can cii sang

tao, chien dau kien cudng v i dpc lap t u do Truyen thong do ciia dan tpc duoc

phat huy cao dp trong thai k i each mang do Dang lanh dao

Dang Cong san Vi?t N a m do Chu tjch H o Chi M i n h sang lap, la dpi tien

phong ciia giai cap cong nhan, dai d i f n tieu bieu cho quyen Ipi cua giai cap va

dan tpc Su lanh dao sang suot ciia Dang vdi dudng 161 each mang diing dan,

sang tao, dpc lap, t u chu la nhan to thang Ipi hang dau, chi phoi cac nhan to

khae ciia each mang Viet N a m

2, N h i h i g bai hpc k i n h nghi?m cua each m ^ n g V i ^ t N a m tir n a m 1930 den

nam 2000

N a m viiTig dupe ngpn ed dpc lap dan tpc va ehu nghla xa hpi, m p t bai hc^'

xuyen suot qua trinh each mang nude ta

Su nghiep each mang la eiia nhan dan, do nhan dan va v i dan N h a n dan 1''

ngudi lam nen thSng Ipi lich su

Khong ngirng eiing cd, tang cudng doan ket: dogm ket toan Dang, doan ket

toan dan, doan ke't dan tpc, doan ket quoc te

3, N h u n g sv k i ^ n tieu bieu g i n v d i t i m g giai doan trong tien t r i n h lich su

V i ? t N a m tir n a m 1919 den nam 2000

a) Tit nam 1919 den nam 1930

Thuc dan Phap tien hanh khai thae thupe dia Ian thii hai, xa hpi Vi?t N a m

CO nhifng bien doi sau sac M a u thuan dan tpc va giai cap gay g i t Phong trao dau tranh chong thyc dan Phap do giai cap t u san va tieu t u san biing no, euoi eiing that bai

Nguyen A i Quoc t i m d u d n g euu nude den v d i chu nghla Mac - Lenin, t i m

ra con d u d n g each mang diing dan, dd la con d u d n g each mang v6 san Lan lirgrt truyen ba chii nghla Mac - Len nin vao Vi^t N a m

Phong trao dau tranh ciia giai cap cong nhan Vi^t N a m tir nam 1919 - 1925 con mang tinh t u phat

To chiic chinh trj ciia giai cap v6 san: H p i Vi^t N a m Cach mang Thanh nien thanh lap (6 - 1925); ciia tang Idp tieu t u san: Tan V i f t Cach mang dang (8 -1928) lam nhi?m v u truyen ba chii nghla Mae - Lenin vao V i ^ t N a m de chuan

bi cho sy hinh thanh dang ciia giai cap v6 san; to ehue chinh t r i ciia giai cap t u san dan tpc: V i ^ t N a m Quoc dan dang thanh lap (12 - 1927) to ehiic cupc khdi nghla Yen Bai bj that bai, cham diit vai trd doi v d i each mang Vi?t N a m

Phong trao dau tranh ciia cong nhan trong nhiing nam 1926 - 1929 ehuyen sang dau tranh t u giac, tao dieu k i ^ n cho ehii nghla Mac - Len nin dupe truyen

ba sau rpng vao V i ^ t N a m

Ba to ehiic epng san noi tiep nhau ra d d i nam 1929, chuan bj trye tiep cho sy thanh lap Dang Cpng san Vi^t N a m

Dang Cong san Viet Nam ra dai (3 -2 - 1930) ma ra mot buac ngoat lich su vd

cung quan trong trong lich sit dan toe Viet Nam Dang ra dai la su chuan bi td\ dau Hen c6 tinh quyet dinh cho nhitng buac phat trien nhay vot tiep theo trong lich sit dan toe Viet Nam

b) Tit nam 1930 den nam 1945

Tac dpng ciia cupc khung hoang kinh te tren the gidi 1929-1933 eiing v d i cupc " k h i i n g b d t r a n g " ciia Phap sau khdi nghla Yen Bai (9 - 2 -1930), da lam

b i i n g no p h o n g trao each mang ciia quan chiing ca nude trong nhirng nam

1930 -1931 Sy lanh dao ciia Dang Cpng san Vi?t N a m da dua phong trao len tdi dinh cao v d i sy thanh l^p X6 viet d Ngh? Tinh Phong trao tir cudi nam

191

1931 di vao thoai trao, each mang Vi$t N a m chuyen sang dau tranh nh3m phuc

hoi phong trao (1932 - 1935)

Trong boi canh lich su nhfrng nam 1936 - 1939, khi chu nghla phat xit xua't

hi^n, de doa hoa binh tiie gioi va phong trao chong phat xit 6 Phap gianh

thang \gi buoc dau, 6 nuoc ta day len phong trao dau tranh cong khai rong

Ion Phong trao da thu hiit dong dao quan chung tham gia d u o i sir lanh dao

ciia Dang, dau tranh doi t u do dan sinh, dan chu, com ao, hoa binh Day la

phong trao quan chiing c6 muc tieu, hinh thuc dau tranh moi me 6 nuoc ta va

rat hiem c6 mot nuoc thuoc dja

Cuoc Chien tranh the gioi t h u hai (1939 - 1945) da tac dong den toan the

gioi Cugc chien dau cua nhan dan Lien X6 va cac luc lugng dan chu the gioi

chong phat xit thang Igi da tao dieu ki?n thuan Igi cho each mang nuoc ta va

nhieu nuoc tien len giai phong dan tgc

Dau nam 1941, Nguyen Ai Quoc ve nuoc true tiep lanh dao each mang, tai

hgi nghj Trung uong 8 (5 - 1941) da hoan chinh chii truong chuyen huong dau

tranh de ra tai hgi nghj Trung uong 6 (11 - 1939): Giuong cao hon nua nggn c6

giai phong dan tgc, giai quyet van de dan tgc trong pham vi titng nude 6 Dong

Duong T u day, each mang nude ta day manh ehuan bj tien tdi khoi nghla

gianh ehinh quyen

Khoi nghla gianh ehinh quyen dua den thSng Igi Caeh mang thang Tam 1945

la ket qua cua qua trinh ehuan bj va tap d u g t trong 15 nam t u khi Dang ra doi

Dang da lanh dao cugc dau tranh qua nhieu thoi k i m toan d i ^ n va true tiep

nhat la thai ki tien tdi ehuan bj Tong khoi nghla 1939 - 1945 Cugc khdi nghla

t h i n g Igi, ehinh quyen ve tay nhan dan, nude Viet N a m Dan chu Cong hoa

dugc thanh lap

c) Tit nam 1945 den nam 1954

Trong hon nam dau sau Cach mang thang Tam, dat nude gap muon vang

khd khan t h u thach, tinh the he't sue hiem ngheo khae nao "N;^an can trco sai

toe" Nhan dan ta vua xay d u n g chinh quyen each mang, xay d u n g che dp dan

ehu nhan dan, giai quyet nan doi, nan dot va nhirng khd khan ve tai chinh, vua

dau tranh ehd'ng ngoai xam ngi phan, bao ve nen dgc lap T u euoi nam 1946, toan

dan ta tien hanh cugc khang chien chong thuc dan Phap tren pham vi ca nude

Cugc khang chien chong Phap (1945 - 1954) tien hanh trong dieu k i ^ n nude

ta da gianh dugc doe lap va ehinh quyen V i vay, vira khang chien vua kien

qudc la hai nhi^m v u chien luge each mang nude ta trong giai doan nay

Cugc khang chien chong thuc dan Phap xam luge, va t u nam 1950 ehd'ng ca

su can thi^p cua de qudc M l , trai qua hai giai doan Phong ngu (tir dau den

Cty TNHH MTV PWH Khang Vi^t

trudc chien dich Bien gidi thu - dong 1950) va Tien cong (tu chien djch bien gidi

thu - dong 1950) Dien Bien Phu la tran t h i n g quyet dinh d i den v i f c k i ket Hi?p Gionevo 1954 ve Dong Duong

d) Tit nam 1954 den nam 1975

Sau H i ^ p dinh Gionevo, M i nhay vao mien N a m V i f t N a m thyc hi^n m u u

do xam luge nude ta Xua't phat t u tinh hinh dat nude bi tam thai chia cat lam hai mien Dang de ra nhiem vu cho each mang hai mien, moi quan he giCra each mang khae nhau va nhiem vu chung cho each mang hai mien, moi quan

giiia each mang hai mien N h i f m vu chung, dd la "nhiem vu khang chien

chong Ml ci'fu nuac"

6' mien Nam, tien hanh cugc each mang dan tgc dan chu nhan dan phat

trien len khai nghla (tu 1959 - 1960) rdi chien tranh giai phong (tu giOa 1961), ket

hgp khdi nghla v d i chien tranh qua 5 thdi k i ta Ian lugt danh bai 4 chien luge thong trj va xam luge thuc dan m o i ciia MT' 1954 - 1960 danh bai chien luge

"Chien tranh d o n p h u o n g " cua Aixenhao; 1961 - 1965 danh bai "Chien tranh dae biet" cua Kennodi; 1965 -1968 danh" bai chien luge "Chien tranh cue bg cua Gidnxon; 1969 - 1973 danh bai hoan toan chien luge "Viet N a m hoa chien tranh" ciia Nichxon va Pho, tien len "Danh cho nguy nhao"

O mien Bac, thuc hien nhiing n h i ^ m vu ciia each mang trong thdi k i qua do

di len chii nghla xa hgi la san xua't, lao dong xay d u n g , va khi M i m d rgng chien tranh pha hoai bang khdng quan va Hai quan thi mien Bac ket hgp chien dau va san xua't Dong thdi nhan dan mien Bac eon lam n h i ^ m v y cua hau phuong ehi v i | n cho tien tuyen mien N a m va thuc hien n h i ^ m v u quoc te'ddl vdi Lao, Campuehia Mien Bac da gianh thang Igi trong cugc chien dau ehd'ng cugc chien tranh pha hoai eiia de'qudc MT: Ian thu nhat bat dau tir ngay 5 - 8 -1964,

chinh thiic ngay 72 1965 den ngay 1 11 1968; Ian t h u hai bat dau ngay 6

-4 - 1972, ehinh thuc t u ngay 16 - -4 -1972 den ngay 15 - 1 -1973

Cugc Tdng tien cong va ndi day Xuan 1975 da giai phdng hoan toan mien Nam, thong nhat dat nude, sau dd dua ca nude tien len xay dung chii nghla xa hgi ;

e) Tit nam 1975 den nam 2000

Trong 10 nam dau (1976 - 1986), nhan dan da thuc hien ke hoach Nha nude ,5 nam (1976 - 1980 va 1981 - 1985) do Dai hgi IV (thang 12 -1976) va Dai hgi V (thang 3 - 1982) ciia Dang de ra Ben canh nhieu thanh t u u va u u diem ta gap khdng it khd khan, ye'u kem, ca sai lam, khuye't diem K h d khan ciia ta ngay cang Idn, sai lam cham dugc sua chua, dua den khiing hoang ve kinh te - xa hgi, doi hoi phai dd'i m d i

Dirang lo'i doi mai dugc de ra tu Dai hpi VI (1986) nham khac phuc kho

khan, san xua't sai lam, vugt qua khiing hoang, day manh sy nghi^p each mang

xa hoi chu nghia tie'n len Trai qua gan hai thap ki, nhan dan ta da thuc hien

thing lo'i 3 ke hoach Nha nuoc 5 nam (va dang thuc hi?n ke hoach 5 nam laVi

thu tu 2001 - 2005) do Dai hoi VI (thang 12 -1986), Dai hpi VII (thang 6 - 1991),

Dai hpi VIII (thang 6 - 1996) va Dai Hpi IX (thang 4 - 2001) cua Dang ta de ra

Cong cupc doi moi da va gianh dupe thang Ipi ThSng Ipi da dem lai nhieu

thanh tuu quan trpng ve cac mat chinh trj, kinh te- xa hpi, van hoa - giao due

va quan h^ doi ngoai Dong thoi tung buoc thuc hi^n tien trinh cong nghiep

hoa, hi^n dai hoa dat nuac nham muc tieu dan giau, nuoc manh, xa hpi cong

bang dan chii van minh Thing Ipi khang dinh duong lo'i doi mdi ciia Dang la

dung, budc di cua cong cupc doi moi la phu hpp

4 Tom tit npi dung mpt so dai hpi tieu bieu ciia Dang: tir Dai hpi Ian thii I

den Dai hpi Ian thu VIII

Thang 3-1935 Xac dinh ba nhi^m vy ciia Dang trong

thai gian truoc mat la: ciing c6' sir phat trien Dang; tranh thu quan chiing rpng rai; chong chie'n tranh de'quo'c

Thong qua Nghj quyet chinh tri, Dieu 1^

Dang, cac nghj quyet ve v|in dpng cong nhan, nong dan, binh h'nh, phu nir ; ve cong tac trong cac dan tpc thieu so', ve dpi tu vf

va cuu te'do

Bau ra Ban Chap hanh Trung uang va bau

Le Hong Phong lam Tong Bi thu ciia Dang

Nguyen Ai Quoc dupe cii lam dai di$n cua Dang ben canh Quoc te Cpng san

2) Dai hpi

Ian thu II

Tu ngay 11 den ngay 19 - 2 -

1951

Thong qua Bao cao chinh trj ciia Ban Chap hanh Trung uong Dang do Chii tich

Ho Chi Minh trinh bay

Thong qua bao cao "Ban ve each mang Vi^t Nam" do dong ehi Truong Chinh trinh bay

Thao luan va quyet djnh nhieu chinh sach

CO ban ve cong tac xay dung va ciing co IQ4

Cty TNHH MTV PWH Khan^ ViSt

chinh quyen, quan dpi, mat tran thong nha't dan tpc, cong tac tai chinh

Bau Ban Chap hanh Trung uong mai, do

Ho Chi Minh lam Chii tjch Dang va Trudng Chinh lam Tong Bi thu

1960

Dai hpi de ra nhi^m vu chie'n lupc ciia each mang ca nuac va nhi^m vy ciia each

mang tung mien; ehi ro v\, vai tro ciia

each mang tung mien, moi quan hf giiia each mang hai mien

Cach mang hai mien c6 quan h^ mat thiet, g i n bo vdi tac dpng Ian nhau nham hoan thanh cupc each mang dan tpc dan chii nhan dan trong ca nude, thuc hi^n hoa binh thong nha't dat nude

Thong qua Bao cao chinh tri, bao cao sua chira doi Dieu 1^ Dang va thong qua ke hoach Nha nude 5 nam thii nha't (1961 - 1965) nham xay dyng budc dau co so vat chat - kl thuat ciia chii nghia xa hpi, thyc hi^n mpt budc cong nghif p hoa xa hpi chii nghia

Bau Ban Cha'p hanh Trung uong mdi ciia Dang Ho Chi Minh dupe bau lam Chii tich Dang, Le Duan gii> chiic Bi thu thii nha't ciia Dang

4) Dai hpi Ian thii IV

Dai hpi quyet dinh phuang hudng, nhi?m

vy va mye tieu ciia ke hoach Nha nude

5 nam (1976 - 1980), la xay dung xa hpi chu

nghia, nham hai mye tieu ca ban: xay dung

mot bmc ca sa vat chat - ki thuat cua chu nghta

xa hoi, bmc dau hinh thanh ca cd'u kinh temai

I A C

twng cd nieac ma bo phdn chu ye'u Id ca cd'u cong nghiep - nong nghicp vd cdi thien mot bif&c dffi so'n<^ vat chd't vd van hod cua nhdn dan lao dgng

vu, muc tieu ciia each mang trong thai ki doi m o i

K h i n g djnh tiep tuc d u o n g loi chung each mang xa hoi chu nghla va d u o n g loi xay

d u n g kinh te xa hoi chu nghla do cac dai hoi IV va V cua Dang de ra

De ra d u o n g loi xay d u n g chu nghla xa hoi trong thoi k i qua do tiep tuc duoc cu the hoa tren ca so nang cao nhan thuc ve dac diem thoi ki qua do len chu nghla xa hoi 6 Viet Nam Truoc mat, trong 5 nam tir nam

1986 den nam 1990, can tap trung sue nguai, sue cua thuc hien bang dugc nhiem

vu, muc tieu cua Ba chimng tnnh kinh tevd

luang thuc, thuc pham, hang tieu dung vd hang xud't khd'u

k h i c phuc nhCrng kho khan, ye'u kem mac phai trong buoc dau doi m o i

Quyet djnh mot so van de ve chien luge lau dai Do la thong qua "Cuong ITnh xay

d u n g dat nuoe trong thoi k i qua do di len chu nghla xa hoi" va "Chien luge on djnh va phat trien kinh te - xa hoi den nam 2000"

De ra nhiem v u , muc tieu kinh te - xa hoi ciia kehoach 5 nam (1991 -1995)

7) Dai hoi Ian thii' VIII

L

T u ngay 2 8 - 6 den ngay 1 - 7 -

1996

Tong ket 10 nam dat nuoc thuc h i f n duong loi doi moi, de ra chii truong, nhiem

vu trong nhiem ki m o i Khang d j n h tiep tuc n i m vCrng hai nhiem

vu chien luge xay d y n g va bao v^ to quoe

xa hoi chii nghla

De ra phuong huong, nhiem v u , muc tieu kehoach kinh te - xa hgi 5 nam 1996 - 2000

« Vai tro lanh dao ciia D a n g doi v o i thang Igi ciia each mang V i f t N a m

T h a i k i lich sii Vai tro lanh dao ciia Dang

Phong trao da the hien dugc vai tro lanh dao ciia Dang trong thuc tien dau tranh each mang The hien dugc sue manh ciia lien minh eong - nong

Day la eugc dien tap Ian dau tien chuan bj cho Cach mang thang Tam nam 1945

5) 1932- 1935

Mac dau bj thuc dan Phap dan ap, khiing bo nhung

d u o i su lanh dao ciia Dang, cac chien sT cgng san va quan chiing nhan dan van kien tri dau tranh de hoi phuc phong trao

Den thang 3 - 1935, sau khi phong trao each mang dugc phuc hoi Dang ta tien hanh Dai hgi Ian t h u nha't de eiing

C O to chuc Dang va vaeh ra phuong h u o n g lanh dao, chuan bj cho mot phong trao each mang m o i

J) 1936-1939

Truoe n h i i n g bien doi ciia tinh hinh the gioi va trong nude Dang ta chii truong chuyen h u o n g chi dao chien luge, sach luge di den thuc hien eugc van dgng dan chii voi muc tieu dau tranh doi tu do, dan chii, com ao, hoa binh Qua eugc van dgng dan chii 1936 - 1939, Dang da tap hgp dugc mot lue lugng chinh trj quan ehung dong dao

va sir d u n g dugc nhieu hinh thire dau tranh phong p h u Day la eugc dien tap Ian thir hai chuan bj cho Cach mang thang Tam nam 1945

4) 1939-1945

•

a-Khi Chie'n tranh the gioi thii hai bung no, thyc dan Phap tang cuang dan ap, boc Ipt nhan dan Dong Duong

Sau do Nhat nhay vao Dong D u o n g cau ke't voi Phap dan

ap, boc Ipt nhan dan ta Van m?nh cac dan tpc Dong

D u o n g bj de doa nghi^m trpng

Truoc tinh hinh do Dang ta tri^u tap H p i nghi Trung uong thang 11 - 1939 va H p i nghj Trung u o n g Ian t h u 8 (5 - 1941) Cac hpi nghi nay da de ra va hoan chinh chu truong chuyen huong chi dao chien lupc cho each mang, dat van de giai phong dan tpc len hang dau, xay dung mat tran Vi?t M i n h , chuan bi luc l u p n g chinh trj, luc lupng v u trang, can cu dja each mang, da don va chop

thoi CO lanh dao nhan ta v i i n g day cuop chinh quyen,

dua Cach mang thang Tam den thang Ipi cuol ciing

Thang Ipi eiia Cach mang thang Tam nam 1945 da dap tan hai tang xieng xich cua Phap - Nhat; dua nuoc ta tu mpt nude thupc dja nua phong kien tro thanh mpt nuoc

dpc lap CO chu quyen; dua dan tpc ta t u than phan no le

tro thanh nguoi lam chii dat nuoc

5)1945 -1954 Sau Cach mang thang Tam, dat nuoc ta gap muon vang

kho khan Dang da de ra nhirng chinh sach dol dpi dung dan, nhirng chinh sach doi ngoai mem deo, nho vay ta da giii vung dupe chinh quyen va xay dung dupe nen mong cho che'dp moi, bao v? dupe thanh qua Cach mang thang Tam

Khi thue dan Phap tro lai xam lupc nuoc ta Dang ta da

de ra d u o n g loi khang chien: Toan dan, toan dien, lau dai

va t u lyc canh sinh va lanh dao nhan dan ta khang chien

Sau gan 9 nam khang chie'n truong k i , gian kho, nhan dan ta da Ian lupt danh bai mpi am m u u va thu doan cua thuc dan Phap va bpn can thiep M I , dua cupc khang chie'n den thanh cong

Thang Ipi cua cupc khang chie'n eho'ng Phap da cha'm dut cupc chie'n tranh xam lupc, dong thoi cha'm d u t ach thong trj ciia thuc dan Phap trong gan mpt the ki tren da't nuoc ta; mien Bac nuoc ta dupe giai phong, chuyen sang giai doan each mang xa hpi chii nghia, tao co so de nhan dan ta giai phong mien N a m , thong nhat To quoc

6) 1954 -1975 Sau khi H i ^ p dinh Gionevo nam 1954 dupe k i ke't, mien

BSc nuoc ta dupe hoan toan giai phong, nhung mien N a m con bi de quoc M i va tay sai thong trj Dang ta da lanh dao nhan dan ta tie'n hanh hai n h i ^ m v u chie'n lupc: Xay

d y n g chu nghia xa hpi 6 mien Bac va dau tranh giai phong dan tpc 6 mien N a m

Tie nam 1954 den nam 1960: ',' ' •

Doi voi mien Bac: Dang ta lanh dao nhan dan mien Bac tien hanh cai each rupng da't, khoi phue kinh te^ han gan vet thuong chien tranh, tien hanh cai tao xa hpi chii nghia

Doi voi mien N a m : Dang de ra N g h j quye't 15 (1 - 1959),

N g h j quye't chu truong cho dong bao mien N a m co the dung lyc lupng vu trang ke't hpp voi luc lupng chinh trj

de dau tranh chong M i - Di?m D u o i anh sang cua N g h i quye't 15, dortg bao mien N a m da lam nen cupc Dong khoi cuoi nam 1959 dau nam 1960, dua each mang mien

N a m tien len mpt buoe phat trien nhay vpt

Tif nam 1961 den nam 1965:

Doi v o i mien B3c: Dang ta lanh dao nhan dan xay

d y n g CO so vat chat - ki thuat cho chu nghia xa hpi, thuc

hi?n ke'hoach nha nuoc 5 nam (1961 -1965)

D61 voi mien N a m : Dang lanh dao nhan dan mien Nam danh bai chien lupc "Chien tranh dac bi^t" cua M I , dua each mang mien N a m tien len mpt buoc phat trien moi

Tif nam 1965 den nam 1968:

Dol voi mien Bac: Dang ta lanh dao nhan dan danh bai cupc chien tranh pha hoai Ian t h u nhat ciia M I , bao v?

v i i n g chac mien Bac, chi v i ^ n day d i i , k i p thoi cho each mang mien N a m

Dol v o i mien N a m : Dang lanh dao nhan mien N a m dau tranh danh bai chie'n lupc "Chien tranh eye bp" cua

M I Cung voi thang Ipi ciia quan dan mien Bac, bupc M I phai chap nhan ngoi vao ban dam phan o H p i nghj Pari

Tif nam 1969 den nam 1973:

Dol voi mien Bac: Dang ta lanh dao nhan dan danh bai cupc chien tranh pha hoai Ian t h u hai cua M I , tao nen

mot "Di#n Bien Phu tren khong" M i e n Bac tie'p tuc tro

thanh hau phuong Ian cho tien tuyen Ion 6 mien N a m Dol voi mien N a m : Dang lanh dao nhan dan mien

N a m danh bai chien luge " V i ^ t N a m hoa" va "Dong

D u o n g hoa" chien tranh ciia MT Cung v o i thang Igi ciia

quan dan mien Bac, buQC M I phai chap nhan lei ke't Hiep

djnh Pari nam 1973

TiV nam 1973 den nam 1975: Dang lanh dao nhan dan ta

chop thoi CO, Tong tien cong va noi day mua Xuan n a m

1975 voi ba chien djch: Tay Nguyen, Hue - Da Nang va

chien djch H o Chi M i n h Ijch sir, giai phong hoan toan mien N a m , thong nha't To quoc

7) 1975 -1991 Dang lanh dao nhan dan ta khac phuc hau qua chien

tranh, khoi phuc va phat trien kinh te

Truoc nhi>ng kho khan to Ion cua dat nuoc Dang de ra

d u o n g loi doi moi da't nuoc D u o n g 16'i nay dug'c the hien trong N g h j quyet Dai hpi Ian t h u V I (12 - 1986) N h o vay, dat nuoc da tung buoc v u g t qua con k h i i n g hoang va tie'p tuc tien len

Tat cd cdc sif kien tren chi'mg to ran^, vai trb lanh dao cua Dang Id nhan toquyel dinh moi thdng loi cua cdch mang Viet Nam

6, Nhirng cong hien to Ion cua Nguyen Ai Quoc - Ho C h i minh doi voi lich

su dan tpc ta tu nam 1911 den nam 1945

Tir nam 1911

den nam

1920

* Tim duang cuu nuoc, den vai chu nghia Mac - Lenin, tint

ra con duomg cuu nuoc dung dan:

Ngay 5 - 6 - 1 9 1 1 , roi ben cang Nha Rong bat dau C U Q C

hanh trinh t i m d u o n g cuu nuoc Cuoi nam 1912 N g u o i d i

M I , cuoi nam 1913 tir M I tro ve A n h N a m 1917, Cach mang

thang M u o i Nga bung no va thang loi Nguyen A i Quoc roi Luan D o n (Anh) ve Pari (Phap) N g u o i tham gia boat dong trong phong trao cong nhan Phap va t i m hieu ve Cach mang thang M u o i Nga Ngay 1 8 - 6 - 1 9 1 9 , thay mMt nhirng

nguoi V i ^ t N a m yeu nuoc t^ii Phap, Nguyen Ai Quoc giri

200

den Hoi nghi Vecxai Ban yen sack cua nhan dan An Nam Ban

yeu sach doi Chinh phii Phap va cac nuoc dong m i n h thira nhan cac quyen t u do, dan chii va quyen binh dSng ciia nhan dan A n N a m Giira nam 1920, Nguyen A i Quoc doc

ban So thdo Ian thu nha't luan cwang vevd'n dcddn toe thuoc dia

Luan cuong ciia Lenin da giup Nguyen A i Quoc kh^ng dinh muon ciru nuoc va giai phong dan tpc la phai di theo con d u o n g each mang v6 san

T u y n i d i Nguyen Ai Quoc lap ra Hoi lien hiep thuoc dia 6

Pari de tap hop tat ca nhirng nguoi dan thuoc dia song tren

da't Phap Co quan ngon luan ciia H o i la bao Ngirai cung kho

N g u o i con vie't nhieu bai cho cac bao Nhan dao, Dai song

cong nhan va dac biet la cuon Ban an chedo thuc dan Phdp (1925) Thang 6 - 1923, Nguyen Ai Quoc bi mat roi nuoc

Phap sang Lien X6 d u Hoi nghi Quoc te'Nong dan (Thang 10

-1923) N g u o i 6 lai Lien X6, vira nghien cuu, hoc tap, vie't bai

cho bao Su that ciia Dang Cong san Lien X6, tap chi Thu tin

Quoc tecua Quoc te'Cgng san Tai Dai hoi Quoc te'cpng san

Ian t h u V (1924), Nguyen Ai Quoc trinh bay lap truong quan diem ciia m i n h ve vj tri chien luge ciia each mang cac nuoc thugc dja, ve moi quan h f giira phong trao cong nhan

a cac nuoc de quoc voi phong trao each mang 6 cac nuoc

thuoc dia Ngay 11 - 11 - 1924, Nguyen Ai Quoc den Quang Chau (Trung Quoc) Thang 6 - 1925, Nguyen Ai Quoc thanh lap H o i Vi?t N a m Cach mang Thanh nien de truyen ba chii nghia Mac - Lenin ve Viet N a m

1

201

A?/ duefng H5G L/ch Si? 12 - Jhs Truong N0(>c Thai

T u nam 1929

den nam

1930

* Sang lap ra Dang Cgng san Viet Nam: ~~'

N a m 1929, ba to chuc cpng san noi tie'p nhau ra d o i 6 Vi^t

N a m : Dong D u o n g Cpng san dang; A n N a m Cpng san dang

va Dong D u o n g Cpng san lien doan Su hoat dpng rieng le cua ba to chuc nay gay anh huong khong tot den tien trinh each mang, can phai hpp nhat Nguyen A i Quoc thay mat Quoc te'Cpng san to chuc va chii tri H p i nghj hpp nhat ba to chuc cpng san de di den thong nhat thanh lap Dang Cpng san Viet Nam H p i nghj con thao luan va thong qua Chinh

cuong van tat, Sach lupc vin tat, Dieu 1$ van tSt do Nguyen

A i Quoc soan thao Day la Cuong ITnh chinh t n dau tien ciia Dang nham vach ra nhCmg net co ban nhat ve d u o n g loi chien lupc va sach lupc cho each mang Vi^t N a m

5 - 1941) de hoan thanh chii truong chuyen h u o n g chi dao chien lupe dupe de ra trong H p i nghj Trung uong thang 11 nam 1939 Do la: Giuong cao hon nua ngpn eo giai phong dan tpc Giai quyet van de dan toe trong khuon kho tirng nuoc Dong Duong, thanh lap Mat tran Viet M i n h De ra ehii truong khoi nghia gianh chinh quyen, tir khoi nghla t i m g phan phat trien len Tong khoi nghla khi thoi eo thuan Ipi, dat nhiem v u chuan bj khoi nghla v u trang la trung tam

* Cung Trung ucmg Dang xay dung luc luang each mang:

- Luc luang chinh tri: De eo luc lupng chinh trj, N g u o i sang

lap Mat tran Vi^t Minh, mpt hinh thuc mat tran co to chire khap ea nuoc do N g u o i d u n g dau, la mpt trung tarn doan ke't dau tranh chong Phap - Nhat gianh doe lap Mat tran Viet M i n h da thanh lap eac hpi cuu quoc de xay d y n g luc

l u p n g ehi'nh trj cua quan chiing rpng khap trong ea nuoc

Tny-nvrm MI V LVVH Knan§ yiptr

Trong k h i chii trpng toi cong nhan va nong dan, N g u o i ciing Trung uong Dang con tranh thu tap hpp rpng rai cac tang lop khac n h u sinh vien, hoc sinh, tri thuc, t u san dan

tpc vao mat tran cuu nuoc N a m 1943, Dang dua ra ban De

cuang Van hod Viet Nam, van dpng thanh lap Hoi van hod cuu quoc Viet Nam va dang Dan chu Viet Nam d u n g trong Mat

tran V i ^ t M i n h

- Luc luang vu trang: Ciing voi vi^e xay d u n g luc l u p n g

chinh trj, cong tac xay d y n g luc lupng v u trang each mang dupe H o Chi M i n h va Trung uong Dang dac biet coi trpng

Sau cupc khoi nghla BMc Son that bai, mpt bp phan luc

l u p n g k h o i nghla v u trang chuyen sang xay d u n g thanh nhirng dpi d u kich hoat dpng 6 nhirng c u dia Bac Son -

V u N h a i Buoc san^ nam 1941, nhirng dpi du kich Bac Son Ion

manh len va thong nhat lai thanh Trung doi citu quoc quan I

(14 - 2 - 1941) Ciru quoc quan phat dpng chien tranh d u kich trong 8 thang (tir thang 7 -1941 den thang 2 - 1942) de doi pho v o i su vay quet cua dich, sau do phan tan thanh nhieu bp phan de chan chinh luc l u p n g , gay d u n g co so chinh t r i trong quan chung tai cac tinh Thai N g u y e n ,

T u y e n Quang, Lang Son Ngay 15 - 9 - 1941, Trung doi citu

quoc U ra d o i

Ngay 22 -12 -1944, H o Chi M i n h chi thj thanh lap Doi Viet

Nam tuyen truyen giai phong quan Sau khi ra doi, dpi da

danh thang lien tie'p 6 hai tran 6 Phay Khat va Na Ngan (Cao Bang) Can eu Cao - BSc - Lang dupe eung eo va m o rpng Thang 4 - 1945, N g u o i eiing Trung u o n g Dang tri^u tap H p i nghi Quan su each mang BSc K i H p i nghi quyet

d j n h thong nhat eae lye l u p n g vu trang va nira vu trang;

tich eye phat trien chien tranh d u kich Ngay 15 - 5 - 1945, thyc hi^n quyet dinh ciia H o Chi M i n h va Trung uong Dang, Vi^t N a m Cuu quoc quan va Vi^t N a m tuyen truyen

giai phong quan thong nhat thanh Viet Nam giai phong quan

~ ' ' 203

* Ho Chi Minh cung Tning uomg Dang xay dung can cvc each

mang:

Cong tac xay d u n g can cu dia each mang cung dugc H o

Chi M i n h va Trung uong Dang quan tam V i i n g BSc Son

-V i i N h a i duoc xay d u n g thanh can cu dja each mang To

chuc xay d u n g can cii each mang: ban dau la can cii' dja Cao

B^ng, den thang 6 - 1945 thanh lap khu giai phong Viet Bac,

bau Uy ban giai phong do N g u o i d u n g dau

* Ciing Trung uong Dang lanh dao Tong kh&i nghia thang

Tain 1945:

Ngay t u ngay 13 - 8 - 1945, khi nhan duoc nhirng thong tin

ve Nhat dau hang, H o Chi M i n h cung T r u n g u o n g Dang va

Tong bo Viet M i n h lap tuc thanh lap Uy ban khoi nghia loan

quae va ra "Qmn lenh sol" chinh thuc phap l^nh Tong khoi

nghla trong ea nuoc

T u ngay 14 den ngay 15 - 8 - 1945, H o C h i M i n h va T r u n g

u o n g Dang chi dao Hoi nghi loan quae cua Dang hop 6 Tan

Trao (Tuyen Quang), quyet dinh phat d p n g Tong khoi

nghTa trong ca nuoc, gianh chinh quyen truoc k h i quan

D o n g m i n h vao Dong D u o n g ; quyet d j n h n h u n g van de

quan trong ve chinh sach doi noi, doi ngoai sau khi gianh

ditgc chinh quyen

Tiep do, t u ngay 16 den ngay 17 - 8 - 1945, Dai hoi quoc

dan duoc tri^u tap 6 Tan Trao Dai hpi tan thanh Tong khoi

nghTa ciia Dang thong qua 10 chinh sach cua Viet M i n h , c u

ra U}/ ban dan toe giai phong Viet Nam do dong chi H o Chi

M l n h lam Chu tich Dai hoi quyet d j n h lay la c6 do sao vang

nam each lam Quoe k i , bai hat tien quan ca lam Quoc ca

D u o i su lanh dao eiia Dang va H o Chi M i n h , Cach mang

thang Tam dien ra trong 15 ngay (tu ngay 14 den ngay 28

-8 - 1945) va nhanh chong gianh duoc thang Igi

* Thdo vd doc Tuyen ngon Doe lap:

Sau k h i CUQC Tong khoi nghTa thang Tam thang Igi, Chii

tjch H o Chi M i n h thay mat Dang va Chinh phu lam thdi

doe Tuyen ngon Doe lap do chinh N g u o i soan thao Tuyen

ngon tuyen bo khai sinh nuoc Vi^t N a m Dan chii Cong hoa,

danh dau thang Igi hoan toan euge Caenh mang thang Tam

Cty TNHH MTV PVVH Khane Vi^t

\ Cong tac xay dung Mat tran ciia Dang ta trong each mang Viet Nam Bai

I hpc ve xay dtmg Mat tran ciia Dang ta

* Cong tac xay dimg Mat tran:

D u o n g " , n h u n g chua thuc hi^n dugc

H a n che: chua thay dugc kha nang each mang cua cac giai cap va tang lop khae trong xa hoi Viet N a m

2) 1936-1939

Can cu vao tinh hinh the'gioi va trong nuoc nhirng nam

1936 - 1939, dong thoi can cu vao chu t r u o n g cua Quoc te Cong san, thuc h i f n chinh sach cua M a t tran Nhan dan Phap

Tai H g i nghi Ban Chap hanh T r u n g u o n g Dang Cong san

D o n g D u o n g (thang 7 - 1936), Dang ta nhan d j n h : ke thu nguy hiem, truoc mat ciia nhan dan D o n g D u o n g khong phai la thuc dan Phap noi chung ma la bgn phan dong thugc dja va tay sai ciia chiing Xae d j n h nhiem v u chieh luge ciia each mang t u san dan quyen D o n g D u o n g la chong de'quoc va phong kien; nhiem v u true tiep, truoc mat

la dau tranh chong che do phan dong thugc dja, chong phat xit, chong nguy co chien tranh, doi t u do, dan sinh, dan chii, com ao va hoa binh

H g i nghj chii truong thanh lap M a t tran thong nhat nhan dan phan de'Dong D u o n g

Tai H g i nghj Ban Chap hanh Trung u o n g thang 3 - 1938,

M a t tran thong nhat nhan dan phan de D o n g D u o n g doi

thanh Mat tran thong nhat dan chu Dong Duong, ggi tat la Mat

tran dan chu Dong Duvng

3) 1939 -1945

K h i Chien tranh the'gioi t h u hai bung no, thuc dan Phap tang cuong dan ap, boc Igt nhan dan D o n g D u o n g , van m^nh eac dan tgc D o n g D u o n g bj de doa nghiem trgng De gianh dgc lap, phai tap hgp rgng rai lue l u g n g dan toe, xay

d u n g mat tran dan toe thong nhat H g i nghj T r u n g u o n g Ian

t h u 6 (11 - 1939) da ehii t r u o n g thanh lap M a t tran thong nhat dan tgc phan de'Dong D u o n g

M a t tran thong nhat dan tgc phan d e ' D o n g D u o n g doan ket rong rai cae tang lop, eac giai cap, eac dan tgc, ke ca ea

nhan yeu nuac 6 Dong Duong, chia mui nhpn vao ke thu

chii yeu truoc m i t la chvi nghia de quoc phat xi't Phap

-Nhat, gianh dpc lap dan toe cho cac nuoc Dong Duong

Den Hpi nghi Trung uong Ian thu 8 (5 - 1941) duoi sy chii tri ciia Nguyen A i Quoc chu truong giai quyet van de dan toe, tap hgp luc lugng, xay dung mat tran thong nhat dan tgc cho tung nude 6 Dong Duong O Vi?t Nam, Dang ta thanh lapVi^t Nam dgc lap dong minh (ggi tat la Mat tran Viet Minh)

Mat tran Viet Minh lien hi?p het thay cac gioi dong bao yeu nuoc, khong phan bi^t giau ngheo, gia tre, gai trai, khong phan bi^t ton giao va xu huong chinh tri, dang ciing nhau muu cugc dan tgc giai phong va sinh ton

Mat tran Vif t Minh ra doi vao ngay 19 - 5 - 1941 va ton tai den thang 2 - 1951 Mat tran Vi^t Minh c6 vai tro to Ion trong vi^c chuan bj va lanh dao Cach mang thang Tam nam

1945 th^ng Igi

4)1945 -1954 Sau Cach mang thang Tam nam 1945, Dang ta thay Mat

tran Vi^t Minh van chua thu hiit tang lop tren va van nghe

SI theo sang kien ciia Chu tjch Ho Chi Minh, thang 5

-1946, Dang ta thanh lap Mat tran Lien Vi#t de thu hiit hp

Cac to chuc quan chiing cua Mat tran cung ra dai

Nam 1951, do yeu cau ciia cupc khang chie'n va su phat trien ciia each mang Dang ta da thong nhat hai mat tran Vi?t Minh va Lien Vi^t thanh mat tran Lien Vi?t, khoi doan ket toan dan cang duge tang cuong

5) 1954-1975

Sau khi phong trao Dong khoi 1959 - 1960 6 mien Nam gianh duge thang Igi, do yeu eau ciia each mang mien Nam sau Dong khoi nen Mat tran Dan tgc giai phong mien Nam Vi^t Nam ra doi vao ngay 20 - 12 - 1960 Mat tran Dan tgc giai phong mien Nam Vi^t Nam ra doi da tro thanh nggn c6 doan ket 14 tri^u dong bao mien Nam dung len dau tranh

de cuu nude ciiu nha

6) 1976 den

nay

Sau khi da't nude duge dgc lap, hoa binh va thong nhat

Dang ta hgp nhat cac mat tran trong ca nude thanh lap Mat tran To quoc Vi?t Nam de doan ket toan dan, xay dung chii nghla xa hgi trong ca nude

W * Bat hoc vexay dung Mat tran:

I N3m vCrng tinh chat dan tgc ciia mat tran, chong tu tudng hiru khuynh va

ta khuynh trong van de xay dyng Mat tran

Phai dung virng tren lap trudng eiia giai cap cong nhan de xay dung Mat tran phuong cham ciia Mat tran la doan ket - dau tranh Doan ket de dau tranh y(^i ke thu ed hi^u qua Dau tranh la de dam bao khoi doan ket trong Mat tran (Jugc virng chae han NhiSng mau thuan trong ngi bg Mat tran la mau thuan trong ngi bg nhan dan, chi cd the duge giai quyet theo phuong phap dau tranh

^ thuong lugng - nhan nhugng

Khong ngung cving c6' va tang cudng su lanh dao ciia Dang doi vdi cong tae Ivlat tran, trong dd, mau chdt la eiing co'khoi lien minh cong nong that viing chae

Cd chii truong, chinh sach doan ket diing dan, dong thdi phai cd hinh thue

to chuc, tap hgp phong phii, linh boat, thi moi hinh thanh duge Mat tran dan tgc thong nhat Hinh thue Mat tran qua cac thdi ki phai thay doi cho phu hgp vdi yeu cau, nhi^m vu each mang ciia tirng thdi ki Phai xay dung nhieu Mat tran khac nhau

8 S\ nghi^p dau tranh ngo?i giao trong tien trinh each mang nuoc ta tu nam

Thue hien sdch luge hoa hoan vai quan Trung Hoa Dan quoc:

Nhugng cho cac dang Vi?t Quoc, Vi^t Cach tay sai ciia Trung Hoa Dan quoc 70 ghe trong quoc hgi khong bau

cu, 4 ghe'Bg trudng trong Chinh phii lien hifp chinh thiic Nhan nhugng cho Trung Hoa Dan quoc mot so quyen Igi

ve kinh te, nhu cung cap mgt phan luong thue, thue pham, phuong ti^n giao thong van tai, cho phep dung tien Trung Quoc tren thj trudng

Doi vai to chuc phan each mang, tay sai cua Trung Hoa Dan quoc (Viet Quoc, Viet each). Chinh quyen each mang dua vao quan chiing, kien quyet vaeh tran am muu va hanh dgng chia re, pha hoai eiia chiing Nhij-ng ke pha hoai cd dii bang chung thi bj trung trj theo phap luat Chinh phii con ban hanh mgt so sac lenh nh5m tran ap bgn phan each mang

207

eSi du&ng H9G Ljch Sir 12 - Ths Tnrcme Ngpc Thai

Nhimg bicn phdp sack lucre nhdn nhieang tren day da hqn chc aic boat dong chohg phd cita Trung Hoa Dan quoc vd tay sai, Idni that bqi dm mim Idt dochinh quycn each mqng ci'ia quart chting

* Til-ngay 6-3 den 14-9- 1946: Hod hodn vcd Phdp nhatn dayqudn Trung Hoa Dan quoc ra khoi nuac ta

Sau khi chie'm dong cac do thj 6 N a m Bo va N a m Trung

Bo, thuc dan Phap de ra ke hoach tien quan ra BMc nham thon ti'nh ca nuoc ta '

De tranh d u n g do vox luc lugng khang chien cua ta, thuc

dan Phap dieu dinh voi Chinh phii Trung Hoa Dan quoc, ki hiep Hoa - Phap (28 - 2 - 1946), theo do Trung Hoa dan quoc duoc Phap tra lai cac to gioi va nhugng dja ciia Phap tren dat Trung Quoc va dugc van chuyen hang hoa qua cang Hai I^hong va Hoa N a m khong phai dong thue De doi

l ^ i , Phap dugc dua quan ra Bac thay quan Trung Hoa Dan quoc lam nhiem vu giai giap quan Nhat Ban

Hi?p u6c Hoa - Phap da dat nhan dan ta truoc su lua chgn mgt trong hai con duong: hoac cam sung chien dau chong thuc dan Phap, khong cho chiing do bg len mien B^c;

hoac hoa hoan, nhan nhugng Phap de tranh tinh trang phai doi pho voi mgt liic voi nhieu ke thii

Chieu 6 - 3 - 1946, tai Ha N g i , Chii tjch H o C h i M i n h thay mat C h i n h phu Vi?t N a m Dan chii cgng hoa k i voi

G Xanhtoni - dai dien Chinh phu Phap - ban Hiep dinh So bo

- Noi dung cua Hiep dinh:

Chinh phu Phap cong nhan nuoc Viet N a m Dan chu Cong hoa la mgt quoc gia t u do, c6 chinh phii rieng, nghj vien rieng, quan dgi rieng, tai chinh rieng, va la thanh vien

Lien bang Dong Duong, nam trong khoi Lien hi^p Phap

Chinh phu Vi^t N a m Dan chii Cgng hoa thoa thuan cho 15000 quan Phap vao mien Bac thay quan Trung Hoa Dan quoc lam nhiem v y giai phap quan Nhat, so quan nay

se dong 6 nhiing dia diem quy djnh va riit dan trong thoi han 5 nam

Hai ben ngirng mgi cugc xung dot a mien N a m va giu

nguyen quan dgi ciia minh tai vi tri cQ, tao khong khi thuan Igi cho d i den cugc dam phan chinh thuc ban cac van de

ngoai giao ciia Vi^t Nam, che dp t u o n g lai cua Dong

D u o n g , quyen loi kinh te'va van hoa ciia nguoi Phap 6 Vi?t

N a m

Ki Hiep dinh Sa bo 6 - 3 - 1946, tqm thai hod hodn vai Phdp,

ta trdnh duac cuoc chien dau bat lai vi phai chong lai nhieu ke thii Cling mot luc, day dugc 20 van quan Trung Hoa Dan quoc

Cling ban tay sai ra khoi nuac ta, gidnh them thai gian hod btnh Cling CO chinh quyen each mqng, chuan bi luc lugng cho moi mat

cho cuoc khdng chien lau ddi chong thiec dan Phdp

Do ta dau tranh kien quye't, cugc dam phan chinh thuc giira hai Chinh phii Viet N a m va Phap da dugc to chuc tai

Ph6ng-ten-no-bl6 tie ngay 6-7 - 1946 Cugc dam phan that

bai Trong liic do tai Dong Duong, quan Phap tang cuong boat dong khieu khich Quan he Vi^t - Phap ngay cang cang

thang, CO nguy co no ra chien tranh

Truoc tinh hinh do, Chii tjch H o Chi M i n h , da k i v o i dai

di^n ciia Chinh phii Phap ban Tqm uac ngay 14 - 9 - 1946,

nhan nhugng Phap mgt so quyen Igi kinh te - van hoa 6 Vi^t N a m Ban Tarn uoc da tao dieu k i ^ n cho ta c6 them thoi gian xay dung, ciing co luc lugng, chuan bi buoc vao cugc khang chien toan quoc chong Phap lau dai

* Hgi nghi Gioneva nam 1954 ve doc lap, chu quyen, thong nhat vd todn Idnh thocua ba nuac Dong Duong:

Buoc vao dong - xuan 1953 -1954, dong thoi v o i cugc tien cong quan su, ta day manh cugc dau tranh ngoai giao, m o

ra kha n5ng giai quye't bang con d u o n g hoa binh cugc chien tranh d Dong Duong

Thang 1 -1954, H g i nghi ngoai truong bon nuoc Lien X6,

M I , A n h , Phap hgp tai Beclin da thoa thuan ve vi#c trif u tap mgt hgi nghi quoc t e d Gionevo de giai quye't van de Trieu Tien va lap lai hoa binh d Dong Duong

Ngay 8 - 5 -1954, H g i nghj Gionevo bat dau thao luan

ve van de lap lai hoa binh 6 Dong D u o n g Phai doan chinh phii ta do Pho Thii tuong Pham Van Dong lam T r u o n g doan chinh thuc dugc m o i hgp Den ngay 21 - 7 - 1954, cac van ban ciia H g i nghi dugc k i ke't

- Noi dung Hiep dinh Gianeva quy dinh:

Cac nuoc tham du Hpi nghj cam ket ton trpng cac quyen dan toe co ban la doc lap, chu quyen va toan ven lanh tho ciia ba nuoc Vi?t Nam, Lao, Campuchia; cam ket khong can thiep vao cong vi^c noi bp cua ba nuoc

Cac ben tham chien thuc hi?n ngirng ban, lap lai hoa binh tren toan Dong Duong

Cac ben tham chien thuc hien cupc di chuyen, tap ket dpi quan 6 hai vung:

Hi^p djnh cam vi^c dua quan dpi, nhan vien quan sv,

vu khi nuoc ngoai vao cac nuoc Dong Duong khong dupe tham gia bat ki khoi liem minh quan su nao va khong de cho nuoc khac dung lanh tho cua minh vao vi^c gay chien tranh hoac phuc vu muc dich xam lupc

Viet Nam tien toi thong nhat b^ng cupc tong tuyen cu tu

do trong ca nuoc, se dupe to chuc vao thang 7 - 1956 duoi

su kiem soat va giam sat va kiem soat ciia mot Uy ban quoc

te (trong do An Dp lam chu tich, cung hai nuoc Ba Lan va Canada)

Trach nhi?m thi hanh Hi?p djnh thupc ve nhung nguoi

ki hi^p djnh Gionevo va nhiing nguoi ke tuc hp

Hiep dinh Gianeva 1954 ve Dong Duong la van ban phdp li quoc teghi nhan cdc quyen dan toe ca ban cm nhdn dan cdc nuac Dong Duong va duac cdc cuang quoc cung cdc nua tham du Hoi nghi cam ket ton trong

No ddnh dau thang hi cugc khdng chien chong Phdp, song chua tron ven vt mai gidi phong duac mien Bac Cugc dau tranh each mqng van phdi tiep tuc nhSm gidi phong mien Nam, thong nhat dd't nuac

Vai Hiep dinh Gianeva, Phdp bugc phdi cham diet chien tranh xdm luge, rut hel quan dgi venudc; de quoc Mi that hai trong dm muu keo ddi, ma rgng, quoc te hod chien tranh xdm luge Dong Duong

* Hgi nghi Pari veViet Nam:

Ngay 31 - 3 - 1968, sau don bat ngo ctia cupc Tong tien cong va noi day Tet Mau Than cua quan ta, Gionxon tuyen

bo ngung nem bom ban pha mien Bac t u vT tuyen 20 tro ra

210

) 1954 - 1973

va bat dau noi den thuang lugng vdi Vift Nam

Ngay 13 - 5 - 1968, cupc thuang lupng chinh thuc hai ben, giua dai di?n Chinh phii Viet Nam Dan chu Cpng hoa va dai dif n Chinh phii Hoa Ki 6 Pari hpp phien dau tien Hpi nghi bon ben ve Vi?t Nam chinh thuc hpp phien dau tien ngay 25-1 -1969 tai Pari

Quan diem ciia ta: doi MT nit het quan cua minh va quan dong minh khoi mien Nam va doi hp ton trpng cac quyen

dan tpc CO ban ciia nhan dan Viet Nam va quyen tu quyet

ciia nhan dan mien Nam Vi^t Nam

Phia M l CO quan diem ngupc lai, nhat la van de riit quan,

doi quan dpi mien Bac cung riit khoi mien Nam, va tu choi

ki du thao Hi?p dinh do phia Vift Nam dua ra (10 - 1972)

de mo cupc tap kich khong quan b5ng may bay B52 va Ha Noi, Hai Phong trong 12 ngay dem cuoi nam 1972 vai y do bupc phia Viet Nam ki du thao Hiep dinh do M i dua ra Nhung M l da that bai, Viet Nam da dap tan cupc tap kich

khong quan bang may bay B52 ciia M , lam nen tran "Trdn Dim Bien Phii tren khong", sau do bupc Mi tro lai ki dy thao

Hiep djnh Pari do ta dua ra truoc do

Hif p dinh Pari ve cham dut chien tranh, lap la: hoa binh a Viet Nam dupe ki tat ngay 23 - 1 - 1973 giua dai di?n hai

chinh phu Vi?t Nam Dan chu Cpng hoa va Hoa Ki, va ki chinh thuc ngay 27 - 1 - 1973 giiia bon Bp truong dai di^n cho cac chinh phu tham du hpi nghj tai Pari Hi|p dinh Pari

bat dau CO hi^n luc tir ngay ki chinh thiie

- Noi dung Hiep djnh gom nhitng dieu khodn co ban:

Hoa Ki va cac nuoc cam ket ton trpng dpc lap, chu quyen, thong nhat va toan ven lanh tho ciia Vi?t Nam

Cupc ngung ban 6 mien Nam Vi?t Nam dupe thuc hi^n vao 24 gia ngay 27 - 1 -1973 Hoa Ki cam ket cham dut mpi hoat dpng quan su chong mien Bac Vi^t Nam

Hoa Ki riit het quan dpi cua minh va quan dong minh trong thoi han 60 ngay ke tu khi ki hi?p djnh, huy bo cac can cu quan sy Mi, cam ket khong tiep hie dinh liu quan su hoac can thi^p vao cong vi|c npi bp ciia mien Nam Vi^t Nam

N h a n dan mien N a m Viet N a m t u quyet d j n h t u o n g lai chinh trj thong qua tong tuyen cir t u do, khong c6 su can thiep cua nuoc ngoai

Hai mien N a m - Bac Viet N a m se t h u o n g l u p n g ve vi^c thong nhat da't nuoc khong c6 sy can thi^p cua nuoc ngoai

H a i ben tien hanh trao tra tu binh va dan t h u o n g bj bSt

Cac ben cong nhan thyc te mien N a m Vi^t N a m c6 hai chinh quyen, hai quan doi, hai v u n g kiem soat va ba luc

l u g n g chinh tri (luc l u g n g each mang, luc l u g n g hoa binh trung lap va luc l u g n g chinh quyen Sai Gon)

Hoa K i cam ket gop phan vao vi^c han gan vet t h u o n g chien tranh 6 Viet N a m va Dong D u o n g tien toi thiet lap quan he m o i , binh dang va cung c6 Igi giira hai nuoc

Uiep dinh Pari ve Viet Nam la thang lai cua su ke\ gim dau tranh quan su dau tranh chinh tri va dau tranh ngoai giao, la ket qua cua cuoc dau tranh kien cuang, bat khud't cua quan dan ta

a hai mien da't nuoc, mo ra buac ngoqt mai cua cuoc khang chien cho'ng Ml cuu nu&c cua dan toe

Voi Hiep dinh Pari, Mi phdi cong nhan cac quyen dan tgc co ban cm nhan dan ta, phai rut he't quan venudc Do Id thang loi lich sie quan trong, tqo ra thai ca thuqn lai denhdn dan ta tick len gidi phong todn mien Nam

9 Cong tac xay dimg hau phuong trong khang chien chong Phap va chong MI

a) Khang chien chong Phdp (1945 -1954)

* Xay dung hau phucmg trong nhitng nam 1946 -1947

Ve chinh tri, C h i n h phii quyet dinh chia ca nuoc thanh 1 4 k h u hanh chinh

Cac liy ban hanh chinh chuyen thanh Uy ban khang chien hanh chinh de thuc

hien nhiem v u khang chien va kien quoc M a t tran dan tgc thong nhat dugc

m o rgng, thanh lap H g i Lien Hiep quoc dan Viet N a m (Lien Viet)

Ve kinh te, Chinh phii de ra cac chinh sach nham d u y t r i va phat trien san

xuat, truoc he't la san xuat l u o n g thuc

Vevdn hod, phong trao binh dan hoc v u tiep tuc dugc d u y tri va phat trien

T r u o n g pho thong cac cap dugc xay d u n g Viec cham soc sue khoe cho nhan

dan dugc chu trong

-ujy r/vrm TvnvT'TTTTKnangyTVT

* Xay dung hau phucmg trong nhung nam 1948 - 1950:

Ve chinh tri: Dau nam 1949, Chinh phu quyet d j n h to chuc bau cu Hoi dong

nhan dan va Uy ban khang chien hanh chinh cac cap Thang 6 - 1 9 4 9 , M a t tran Vi^t

M i n h va H g i Lien Vi?t quyet d i n h tien toi thong nhat hai to chuc

Vekinh te: Chinh p h u ra cac sac l?nh giam to 2 5 % , giam tuc, hoan ng, xoa

no, chia lai rugng da't cong, tam cap rugng dat vang chii, r u g n g da't cap t u tay de'quoc, bgn phan dgng

Cong nghiep va thu cong nghi^p phat trien theo quy m o nho va phan tan, chu trgng cong nghiep dja p h u o n g va cong nghiep quoc phong, dap u n g nhu cau can thie'l ye'u cua d o i song va chien dau

Tren mat tran van hod, gido due: N a m 1948, tai H g i nghj van hoa toan quo'c,

Tong Bi t h u T r u o n g Chinh dgc bao cao chu nghia Mdc va van de van hod Viet

Nam, neu ro nen van hoa m o i each mang Viet N a m dugc xay d u n g theo

p h u o n g cham: Dan tgc - Khoa hgc - Dai chiing

Phong trao "Binh dan hgc v u " va giao due pho thong cac cap dugc d u y t r i

va phat trien Thang 7 - 1950, Chinh phu de ra chii t r u o n g cai each giao due pho thong

* Xay dung hau phucmg trong nhung nam 1951 -1953:

Ve chinh tri: T u ngay 3 den ngay 7 - 3 - 1 9 5 1 , Dai hgi toan quoc thong nhat Mat tran Viet M i n h va H g i Lien Vi^t thanh mot mat tran d u y nhat, lay ten la

Mat tran Lien hiep quoc dan Viet Nam (Mat tran Lien Vi$t) Ngay 1 1 - 3 - 1 9 5 1 ,

thanh lap Lien minh nhan dan Viet - Mien - Lao n h a m tang cuong h o n nCra tinh

doan ket giCra nhan dan ba nuoc trong cuoc dau tranh chong ke thu chung la thuc dan Phap va can thiep M I

Phong trao thi dua yeu nuoc ngay cang an sau, Ian rgng trong cac nganh, cac gioi lam nay no nhieu d o n v i , ca nhan u u t u Ngay 1 - 5 - 1 9 5 2 , Dai hgi anh hung va chien sT thi dua toan quoc Ian thii nhat da tong ket, bieu d u o n g thanh

tich cua phong trao thi dua ai quoc va bau chgn 7 anh h u n g D o la: CM Chinh

Lan, La Van Cau, Nguyen Quoc Tri, Nguyen Thi Chien, Ngd Gia Khdm, Tran Dai Nghia, Hodng Hanh

Vekinh te: N a m 1 9 5 2 , Chinh p h u de ra cuoc van dgng san xuat va thuc hanh tiet k i ^ m Cugc van dgng da loi cuon mgi nganh, mgi gioi tham gia San xuat thu cong nghiep va cong nghiep ve co ban dap i m g nhu cau ve cong cu san xuat nhirng mat hang thiet yeu cua doi song

D i doi voi day manh san xuat, Chinh phii de ra n h i m g chinh sach nham chan chinh che do thue'khoa, xay d u n g nen tai chinh, ngan hang, thuong nghiep "

De boi d u o n g sue dan, nha't la nong dan, dau nam 1953 Dang va Chinh phu

quyet djnh phat dpng quan chiing trift de giam to va cai each rupng da't

T u thang 4 - 1953 den thang 7 - 1954, ta thuc hi^n 5 dgt giam to va mgt dgt

eai each rupng da't a 53 xa thuoe viing t u do Thai Nguyen, Thanh Hoa Deh

euol nam 1953, t u Lien K h u IV tro ra, each mang da tam cap eho nong dan

184.000ha ruong da't

Ve van hod, gido due, y te: Ta tie'p tuc euoe eai each giao due (tu nam 1950)

thue hi^n theo ba phuang cham: phuc vu khdng ehie'n, phue vu dan sink, phuc vu

sdn xud't, gan nha truong vol doi song xa hoi Van n g h | si hang hai tham nhap

moi mat eua doi song, ehien dau va san xua't, huong u n g lai day eiia H o Chi

M i n h "Khdng ehien hod van hod va van hod khdng ehie'n"

Cong tae van dong ve sinh phong b?nh, thue hi^n doi song moi, bai t r u me

tin dj doan ngay eang eo tinh chat quan chiing rong Ion Cong tae cham lo sue

khoe eho nhan dan dupe coi trpng B^nh v i f n , benh xa, phong y te, tram euu

thuong dupe xay d u n g khap noi

* Tdc dung cua hqu phuctng trong nhung nam 1951 -1953:

Cung cap day d i i , k i p thai sue nguoi va sue eua de d a m bao eho eupe khang

ehie'n gianh thang Ipi euo'i eiing Hau phuang la nhan to' thuong xuyen quyet

dinh den thang Ipi eua ehien truong true tie'p gop phan vao thang Ipi tren mat

tran quan su trong nhi>ng nam 1951 1953; Chien eupe Dong Xuan 1953

-1954 va ehien djeh Ijeh sir D i ^ n Bien Phii

Dap u n g nhu eau bue thie't eiia eupe khang chien, day manh su nghi^p quoc

phong, tao tien de (chinh quyen, eo so kinh te, van hoa xa hpi) de tie'n len ehii

nghla xa hpi sau nay

b) Khdng chien chong Mi (1954 -1975)

* Xay dung hau phuang mien Bac trong nhicng nam 1954 -1960:

Sau khi hoa binh lap lai, mien BSe tien hanh cai each rupng da't, khoi phuc

kinh te'va han gan vet thuong ehie'n tranh

Trong nhirng nam 1958 - 1960, mien Bac thue hi^n eong eupe eai tao xa hpi

chu nghla tren cae ITnh vue cpng nhi^p, thii eong nghiep, thuong nghif p nho, cong

thuong nghiep t u ban t u doanh, trong do khau chinh la hop tae hoa nong nghiep

Ke't qua cai tao la da xoa bo eo ban che'dp nguoi boe Ipt nguoi, c6 tae d y n g

thue day san xua't phat trien, nha't la trong dieu ki^n ehien tranh, hpp tae xa da

bao dam d o i song vat chat, tinh than eho nhirng nguoi ra d i chien dau, phyc

v u ehie'n dau

Dong thoi v o i nhi^m v u cai tao xa hpi chu nghla, eong nghif p quo'e doanh

dupe u u tien dau t u xay dung Den nam 1960, mien Bae eo 172 xi nghiep Ion

do Trung uong quan li, tren 500 xi nghiep do dia phuong quan l i

214

* Xay dung hau phuong mien Bac trong nhitng nam 1961 -1965:

Trong thai gian nay, mien BSc thue hi^n ke'hoach Nha nuoc 5 nam (1961 -1965) Nhiem v u eo ban eiia ke'hoach 5 nam la ra sue phat trien eong nghiep va nong nghiep, tie'p tuc cong eupe eai tao xa hpi ehii nghla, cung eo va tang cuang thanh phan kinh te quo'e doanh, eai thien mpt buoe doi song vat chat va van hoa cua nhan dan lao dpng, cung eo quoc phong, tang cuang trat t u va an ninh

xa hpi

Ve kinh te: Nganh cong nghiep dupe u u tien dau t u xay dung Nong nghiep, t u nam 1961, cae dia phuang thue hien ehii truong xay d u n g hpp tae

xa san xua't nong nghiep bac cao

Thuong nghiep quo'e doanh dupe Nha nuae u u tien phat trien nen da chie'm linh thi truong, gop phan phat trien kinh te Cling eo'quan h$ san xua't m o i , on dinh va eai thi^n d o i song nhan dan

Trong giao thong: H ^ tho'ng giao thong d u o n g bp, d u o n g sat, d u o n g lien tinh, lien huy^n, d u a n g song, duong hang khong dupe ciing c6' Viee di lai trong nuae va giao thong quo'e te'thuan Ipi hon

Ve giao due, y te: He tho'ng giao due t u pho thong den dai hpe phat trien manh H ^ thong y te, cham lo sue khoe dupe dau t u phat trien N h u n g loai djch b^nh 6 mien Bae eo ban dupe xoa bo

* Xay dung hau phuong mien Bac trong nhitng nam 1965 -1968:

Trong thoi gian nay, mien Bac vua c6 hoa binh, vua phai doi dau voi eupe chien tranh pha hoai Ian t h u nha't eiia MT

Mae dau vay, mien Bac van lam nghla v u hau phuong Ian ciia khang ehie'n chong MT euu nuoc, mien Bae luon hudng ve mien N a m V i mien N a m rupt

thit, mien Bac phan dau "Moi nguoi Idm viec bdng hai" V i tien tuye'n keu gpi, hau phuong s i n sang danh dap lai "Thoc khdng thieu mot can, quan khdng thieu mot nguoi"

Tuye'n d u o n g van ehuyen chien lupc Bac - N a m mang ten H P Chi M i n h tren

bp (dpe day niii Truong Son) va tren bien (doc theo bo bien) bat dau khai thong t u thang 5 -1959, dai hang nghin cay s6^ da noi lien hau phuong voi tien tuyeh Qua hai tuye'n d u o n g van ehuyen chien lupc do, trong 4 nam (1965 - 1968) mien BMc da dua hon 300.000 can bp, bp dpi vap mien N a m tham gia ehien dau, phuc v u ehie'n da'u, xay d u n g kinh te, van hoa tai cae v i m g giai phong, va cGng da g u i vao N a m hang ehyc van tan via khi, dan dupe, quan trang, quan dung, xang dau, luong thue, thuc pham, thuoe men va nhieu vat d y n g khae Tinh chung sue nguoi, sue eiia t u mien Bae d i u y e n vao N a m trong 4 nam da tang gap 10 Ian so voi thoi ki truoe

* Xdy dung hau phuong mien Bac trong nhihtg nam 1969 - 1973:

Tren kh5p mien Bac day len phong trao thi dua hgc tap, cong tac, lao dpng

san xua't, nh3m truoc he't khoi phuc va phat trien kinh te - xa hpi

Trong nong nghiep, chan nuoi duoc dua len thanh nganh chinh Cac hgp tac xa

tich eye ap dung tien bo khoa hoc k l thuat, nhieu bien phap tham canh tang vu

Trong cong nghiep, nhieu ca so cong nghiep trung u a n g va dja phuong tan

pha dupe khoi phuc nhanh chong Nhieu cong trinh dang lam dang do dupe

u u tien dau t u xay d u n g tiep, dua vao hoat dpng

He thong giao thong van tai, nha't la cac tuyen giao thong ehien lupe, bj pha

hoai nang ne dupe khan truong khoi phuc

Van hod, giao due, y te, cCing nhanh chong dupe khoi phuc va phat trien Doi

song nhan dan on djnh

Trong khi mien Bac tap trung xay d u n g hau p h u o n g thi M l tien hanh eupc

chien tranh pha hoai Ian t h u hai, mien Bac phai vua san xua't vua chong ehien

tranh pha hoai cua M l

Trong dieu kien tuong doi hoa binh, ca trong chien tranh pha hoai, mien

Bac da tap trung Ian kha nang ve lue lupng va phuong tien de khae phuc kip

thoi hau qua ciia nhij-ng tran danh pha ae liet, vupt qua nhi>ng eupc bao vay

phong toa gat gao cua djch, bao dam tiep nhan tot hang vien trp t u ben ngoai

va ehi v i ^ n theo yeu cau cua tien tuyen mien N a m , c6 ca chien truong Lao va

Campuchia

* Xay dung hau phuong mien Bac trong nhihtg nam 1973 -1975:

H i ^ p d j n h Pari nam 1973 ve Viet N a m , quan M I bupe phai riit khoi nuoe ta,

lam thay doi so sanh lue lupng 6 mien N a m eo Ipi eho each mang Mien Bac tro

lai hoa binh, tien hanh khae phuc hau qua ehien tranh, khoi phuc va phat trien

kinh te - xa hpi, ra sue ehi v i ^ n eho tien tuyen mien N a m

Sau hai nam (1973 -1974),ve eo ban mien Bac khoi phuc xong eae eo so kinh

te, cac h0 thong thuy nong, mang luoi giao thong, cae cong trinh van hoa, giao

dye, y te, kinh te'co buoc phat trien

Den cuoi nam 1974, san xua't cong nghiep, nong nghiep tren mot so'mat tran

quan trong da dat vupt muc nam 1964 va nam 1971 la hai nam dat muc cao

nha't trong 20 nam xay d u n g ehii nghla xa hpi a mien Bac Thuc hi^n nghia vu

hau phuong, trong hai nam 1973 - 1974, mien BSc dua vao chien truong mien

N a m , Campuchia, Lao gan 20 van bp dpi, hang van thanh nien xung phong,

can bp chuyen mon, nhan k l thuat dpt xua't trong hai thang dau nam 1975

Mien Bac gap riit dua vao mien N a m 57.000 bp dpi (trong tong so 108.000 bp

dpi cua ke'hoaeh dpng vien 1975)

Ve vat chat - k l thuat, mien BSc da eo nhirng no lyc p h i thuong, dap ung

day d i i va k i p thoi nhu cau to Ian va cap bach ciia eupc tong tien cong chien

hoang da day nhan dan Nga vao eupc chien tranh de'quoc, gay nen nhiing hau

qua nghiem trpng cho dat nuoc Phong trao phan doi chien tranh, doi lat do che dp Nga hoang Ian rpng khap trong nuoc Chinh phu Nga hoang ngay cang

to ra bat lye, khong eon kha nang tiep tuc thong tri dupe nvta N u o c Nga da

tien sat tai mot eupc each mang

2 Cach mang thang Hai nam.1917 Cach mang dan chii t u san thang hai bat dau t u thang 2 - 1 9 1 7 M o dau la

eupc bieu tinh ngay 23 - 2 ciia 9 van nvt cong nhan o thu do Petorograt Ngay

27 - 2, phong trao nhanh chong Ian rpng toan thanh pho va chuyen t u tong bai

cong chinh trj sang khoi nghla v i i trang Quan khoi nghia chie'm dupe cae cong

so, bat cac tuong ta eiia Nga hoang Che dp quan chii chuyen che'sup do

Tin thang Ipi ciia eupc khoi nghla o thii do da bay nhanh kh5p trong nuoc Chi trong vong 8 ngay, tren pham v i ca nuoc, quan chiing nhan dan da viing day lat do che dp cij Nuoc Nga tro thanh nuoc cong hoa

Cach mang dan chii t u san thang Hai thang Ipi Tuy nhien, mot tinh hinh

chinh trj phuc tap chua tung eo da dien ra 6 nuoc Nga Do la tinh trang hai

chinh quyen song song ton tai Hai chinh quyen nay dai dien cho Ipi ich ciia

cac giai cap khae nhau nen khong the cung ton tai Truoc tinh hinh do, Lenin

Va Dang Bonsevich da ehuan bj ke'hoaeh tiep tuc lam each mang, lat do Chinh phii t u san lam thoi

3 Cach mang thang Mucri Nga nam 1917

a) Qua trinh chuyen tu Cach mang thang Hai sang Cach mang thang Mucri

Sau Cach mang thang Hai, nuoc Nga xua't hien tinh trang 2 ehinh quyen Song song ton tai: Chinh phii lam thai ciia giai cap t u san va X6 vie't dai bieu Cong nhan va binh linh Sau khi nMm dupe chinh quyen, Chinh phii lam thai da

khong giai quye't n h u n g van de da hua truoc do n h u van de rupng dat ciia

o n

n o n g dan, vi#c l a m cho cong nhan, t i n h trang thie'u l u o n g t h y c v a nhat la quy^j

theo d u o i chien t r a n h d e q u o c d e n c i i n g

T r o n g hoan canh d o , lanh t u cua d a n g L e n i n tix T h u y ST t r a ve Phan Lan

ngay 3 t h a n g 4 n a m 1917 da nhan diroc s y l i n g hp rat I a n ciia nhan da,^

Petorograt N g a y 4 t h a n g 4 n a m 1917, L e n i n dpc m o t b a i phat b i e u q u a n t r o n ^

CO n h a n de "NhCrng n h i e m v u ciia giai cap v 6 san t r o n g cupc each m a n g hi{>,^

nay" Ban bao cao n a y da d i vao Ijch s u v o i ten g p i " L u a n c u o n g t h a n g T u " chj

ra con d u o n g c h u y e n t u each m a n g d a n chii t u san sang each m a n g xa h o i elm

nghla L e n i n chi ro rang can cham d u t t i n h trang 2 c h i n h q u y e n song song td,^

tai bang each c h u y e n giao c h i n h q u y e n ve tay eac x 6 viet: "Dieu dpc dao tronp

t h a i sv n u a e N g a c h i n h la buoc qua d p t u giai d o a n t h u nhat ciia each mang la

giai d o a n da d e m lai c h i n h q u y e n cho giai cap t u san tien len giai d o a n t h u hai

ciia each m a n g la giai d o a n p h a i d e m l a i c h i n h q u y e n cho giai cap v 6 san va

cho n h u n g tang l o p ngheo t r o n g n o n g dan" V e p h u a n g p h a p da'u t r a n h , L e n i n

viet: " V u k h i 6 t r o n g tay n h a n d a n , k h o n g c6 s u c u o n g b u c nao t u ben ngoai

d o i v o i n h a n d a n , d o la thue chat cua s u vat D i e u d o cho phep v a bao d a m ' •

phat trien va hoa b i n h cua each mang" T u y nhien, L e n i n cijng chi r o phai san

sang c h u y e n sang k h o i n g h l a v u trang m o t k h i hoan canh thay d o i

De bay to s u l i n g hp dang Bonsevich, ngay Quoc te Lao d p n g 18 thang 4 (1- 5)

n a m 1917, cong n h a n N g a bieu t i n h d o i hoa b i n h , d a n c h u T r o n g k h i do bo

t r u a n g n g o a i giao ciia C h i n h p h i i l a m t h o i g i r i cong h a m cho cac n u o c p!

H i ^ p u o c cam ke't theo d u o i chien t r a n h d e n c u n g gay s u p h a n n p t r o n g d

c h i i n g D u o i s u l a n h d a o ciia d a n g Bosevich, ngay 20 v a 21 t h a n g 4, hang ch;

van nhan d a n N g a x u o n g d u o n g bieu t i n h hoa b i n h , g i o cao k h a u h i ^ u "Tat

c h i n h q u y e n ve tay X 6 viet", "Hoa b i n h , r u p n g da't, b a n h m i " N h i r n g cupc b i t

-tinh nay l a m cho C h i n h p h i i t u san lam thoi k h u n g hoang N g a y 2 thang 5 (15 - 5)

truae ap l y e ciia q u a n c h i i n g , bp t r u o n g ngoai giao va b p t r u a n g chien tranh

p h a i tir chiifc N g a y 5 t h a n g 5, C h i n h p h i i l a m t h o i tien h a n h cai to v a thanh K

c h i n h p h u lien h i e p tang t h e m so g h e c h o cac d a n g thoa t h i ^ p

N g a y 18 t h a n g 6 (1 - 7), d a n g Mensevich va Xa h p i each m a n g da a m m u u to

chire m o t cupc bieu tinh q u a n c h i i n g de bieu d u a n g l y e l u p n g n h u n g dang

Bosevich da t h a m g i a cupc bieu tinh n a y va bien no t h a n h cupc b i e u tinh iing

hp d u o n g 16'i d a n g Bonsevich v o i cac k h a u h i ^ u : "Da dao chien tranh", "Tat ca

c h i n h q u y e n ve tay cac x6 viet" N g o a i m a t tran, cupc tan cong ciia q u a n Ng'^

theo l ^ n h ciia C h i n h p h i i l a m t h o i vao lien q u a n Due, A o - H u n g that bai nang

ne v o i 60.000 b i n h l i n h N g a bj bat va gie't T i n that b a i gay s y cam p h a n va bat

each m a n g b j t u o c k h i g i d i hoac b j d a y ra m a t tran T i r do, t r o n g thang 7, t i n h

trang h a i c h i n h q u y e n song song t o n tai ke't thue v o i t h a n g I p i thupe ve giai cap

t u s a n

T r u o c tinh h i n h d o , t i r ngay 26 thang 7 d e n 3 thang 8, D a n g Bosevich da

hpp D a i h p i V I de d a n h gia tinh h i n h va vach ra sach l u o c da'u t r a n h D a i h p i chi r o p h a i c h u a n b j c h u y e n sang k h o i nghTa v u t r a n g de g i a n h c h i n h q u y e n Dai h p i c u n g ehii t r u a n g t a m t h a i n i t bo k h a u hieu "Tat ca c h i n h q u y e n ve tay X6 viet" con L e n i n r i i t ve hoat d p n g b i mat V e phia C h i n h p h u l a m t h o i , C h i n h

p h i i lien h i e p d u a Kerenski, l a n h t y d a n g M e n s e v i c h len l a m t h i i t u o n g a m

m u u thie't lap che'dp dpc tai q u a n sy

T r o n g hoan canh d o , L e n i n phat d p n g q u a n c h i i n g d a n h tan cupc n o i loan

d o n g t h o i vach m a t c h i n h p h i i Kerenski d o do, sau k h i cupc n o i loan b i d a p t i t ,

uy t i n ciia D a n g Bosevich tie'p tuc d a n g cao N h a n d a n d a n d a n thay the cac d a i bieu D a n g M e n s e v i c h v a Xa h p i each m a n g bSng cac d a i bieu Bosevich t r o n g

cac x 6 viet N g a y 31 t h a n g 8, X 6 viet Petorograt v a sau d o ngay 5 t h a n g 9, X 6

viet M a t x e o v a da t h o n g qua eac nghj quye't cua D a n g Bonsevich v a chuan b i

k h o i n g h l a v u t r a n g g i a n h l a i c h i n h q u y e n

N g a y 7-10, L e n i n tir Phan L a n ve Petorograt, t r y e tie'p chi dao each m a n g Cupc k h o i n g h l a bat d a u d e m 24 - 10 (6 -11) Cac d p i C a n v? da n h a n h chong chie'm d u a c n h i r n g v j t r i then chot a t h u d o D e m 25 -10 (7 - 11), q u a n

k h o i n g h l a c h i e m c u n g d i ^ n M i i a D o n g C h i n h p h i i t u san l a m t h a i sup d o Tie'p theo t h a n g I p i 6 Petorograt, c h i n h q u y e n X 6 viet d u p e t h a n h l a p 6

Matxeova D a u n a m 1918, each m a n g xa h p i c h i i n g h l a g i a n h d u p e t h a n g l a i

tren da't n u a e N g a r p n g I d n

b) V nghia Ijch sti' cua Cdch mang thang Muai Nga

I Cach mang thang M y o i N g a thSng Ipi da lam thay d o i hoan toan v a n m?nh ,da't n y o c v a so p h a n ciia h a n g trieu con n g u o i 6 N g a M o t k i n g u y e n m o i da

Mo ra cho Ijch sir n u d e N g a : Giai cap cong nhan, n h a n d a n lao d p n g v a eac d a n

tpc d u p e giai p h d n g k h o i m p i ach ap hue, hoc Ipt, d i r n g l e n l a m chii da't n u d e

| y a v a n m ^ n h ciia m i n h

i i h '''10

Thang IQ'I cua Cach mang thang M u o i da lam thay d o i eye di§n the giai c6

v u m a n h me va de lai nhieu bai hoc quy gia cho phong trao each mang ciia gigj

cap cong nhan, nhan dan lao d o n g va cac dan toe bj ap buc tren toan the'gioi

Cach mang thang M u o i Nga 1917 duoc danh gia la mpt s u ki?n lich sir vT

dai nhat trong lich s u nuoc Nga va Ijch su nhan loai 6 t h e k i XX:

Cach m a n g thang M u o i dua den viec thanh lap N h a nuoc xa hpi chii nghTa

dau tien tren the'gioi, co y nghla to Ion doi v o i nuoc Nga va the'gioi

Ddi voi nuoc N ^ a , no m o ra mot ki nguyen m o i cho nuoc Nga, lam thay do i

van m ^ n h da't nuoc va so phan hang trieu con nguoi 6 Nga Day la Ian dau tien

trong Ijch su, giai cap cong nhan, nhan dan lao dong va cac dan toe duoc gjai

phong, thoat k h o i m p i xieng xich no le, lam chii van menh da't nuoc Su ra d o i

cua nha nuoc xa hoi chii nghla da dua nhan dan len nam chinh quyen 6 m o t

nuoc chie'm 1/6 dien ti'ch the'gioi

Dd'i v&i the'gioi, no c6 anh h u o n g den phong trao each m a n g the gioi, dac

biet p h o n g trao dau tranh gianh doc lap cua cac nuoc thupc dja va p h u thuoc

Co v i i manh me phong trao each mang cvia giai cap cong nhan quoc te^ chi ra cho

hp con d u o n g d i den thang Igi trong cuoc dau tranh chong chii nghla t u ban

c) Vai trd cua Lenin doi v&i thdng lot cua Cach mang thang Mucri Nga

Su d u n g ye'u to cua thoi dai, bien thanh t h o i co cho Cach mang thang M u o

Nga L e n i n chii t r u o n g : "Bien chien tranh dequo'c thanh npi chien each mang'

Khai thac the ye'u va ban chat ciia chinh p h u lam thoi de co lap va tach ho ra

k h o i nhan dan, the hien qua sach lupc " H o a b i n h - Banh m i - Rupng da't"

Thue hien each mang khong ngung, do la chu t r u o n g ehuyen Cach mang

thang H a i sang Cach mang thang M u o i bang p h u o n g phap hoa b i n h va vu

trang de cuol cung "Tat ca chinh quyen ve tay cac x6 vie't"

Kha nang tap h o p d o n g dao quan chung nhan dan de dau tranh danh do

giai cap p h o n g kien va t u san, gianh chinh quyen ve tay giai cap v 6 san

d) Anh huang cua Cach mang thdng Muoi Nga dot vai each mang Viet Nam

Cach m a n g thang M u o i Nga la cupe each mang v6 san no ra v a gianh than^

Ipi dau tien tren the'gioi Day la cupe each mang d i theo con d u o n g v 6 san Vi

vay, thang Ipi ciia Cach mang thang M u o i Nga cung la thang Ipi cua con

d u o n g each m a n g v6 san, cho nen Cach mang thang M u o i Nga co anh huong

rat Ion den p h o n g trao giai phong dan tpc 6 cac nuoc A, Phi, M I L a t i n h noi

chung, dac bi^t la each mang Vi^t N a m

T r u o c s u k h i i n g hoang ve d u o n g loi c u u nuoc ciia cac bac tien bol, lam cho

each mang Viet N a m " d u o n g n h u nam trong dem toi, k h o n g co d u o n g ra"

Luc nay, n g u o i t h a n h nien Vi^t N a m - N g u y e n Tat Thanh ra d i t i m d u o n g ciHi

6 ty INHH MI y LWH RtiShg Vlfit

troc, c u u dan Sau nhieu n a m bon ba 6 hai ngoai, den n a m 1920, sau k h i doc

fga thao L u a n c u o n g ciia Lenin ve van de dan tpc va thupc dja, N g u y e n A i

Quoc da t i m ra con d u o n g c u u nuoc cho dan tpc Viet N a m N g u o i da quyet

t^m d i theo Cach mang thang M u o i Nga, d i theo con d u o n g each mang v6 san

Sau k h i da t i m den chii nghla Mac - Lenin, N g u y e n A i Quoc ra sire hoat

dpng de truyen ba chii nghla Mac - Lenin ve Vi^t N a m Thang 6 nam 1925, [sjguyen A i Quoc thanh lap H p i Vi^t N a m Cach mang Thanh nien Tai cac lop hua'n luy?n cho to ehire nay, N g u y e n A i Quoc da truyen ba t u t u o n g cua chii

nghla Mae - L e n i n va t u t u o n g ciia Cach mang thang M u o i Nga cho nhOng

thanh vien ciia H p i , trong do dac b i f t l u u y den k i n h n g h i ^ m to chuc Dang v 6

san kieu m o i 6 Nga

Cach mang thang M u o i Nga nam 1917 anh h u o n g den Vi^t N a m thong qua con d u o n g sach bao b i mat, thong qua hoat d o n g ciia H p i Vi^t N a m each m a n g Thanh nien Cach m a n g thang M u o i Nga truoc he't de lai bai hoc k i n h n g h i ^ m

quy gia cho each m a n g Viet N a m do la, m u o n dua each mang den thang Ipi

phai CO vai tro lanh dao ciia chinh dang giai cap v6 san, 6 Nga la s u lanh dao

ciia Dang Bonsevich, do Lenin sang lap Tie'p nhan k i n h n g h i ^ m do nen ngay 3 thang 2 n a m 1930, N g u y e n A i Quoc sang lap ra Dang Cong san Viet N a m

Sau k h i Dang Cpng san V i f t N a m thanh lap Dang da lanh dao nhan dan ta dau tranh giai p h o n g dan tpc v a giai phong giai cap d i theo con d u o n g Cach

mang thang M u o i Nga: sir d u n g bao luc each mang de gianh chinh quyen ve tay nhan dan; thue h i ^ n lien m i n h cong - nong, lay lien m i n h cong - nong lam nong cot de doan ket cac luc l u p n g yeu nuoc n h a m dau tranh chong ke t h i i

N h o d i theo Cach mang thang M u o i Nga, d i theo con d u o n g each mang v 6

san, nen d u o i su lanh dao ciia Dang, nhan dan ta dau tranh gianh thang Ipi

trong Cach mang thang Tarn nam 1945; thang Ipi trong chien djch D i ^ n Bien Phii nam 1954 va thang Ipi trong cupc khang chien chong M i cuu nuoc nam 1975

4 V i sao a n u o c Nga n a m 1917 l a i co hai cupc each m a n g ? K/1

I O Nga nam 1917 da xay ra hai cupc each mang, do la Cach m a n g dan chu t u

I a n thang Hai va Cach m a n g xa hpi chii nghla thang M u o i So d l co hai cupc

pach mang nay v i :

I Vao dau t h e k i XX, d Nga van ton tai cac mau thuan co ban: m a u thuan giira

^ o n g dan Nga v o i che'dp p h o n g kien Nga hoang, giira giai cap v6 san v o i giai cap t u san, giua cac dan tpc trong dequo'c Nga v o i cac de'quoe khae va che dp

uan chii ciing v o i s u ton tai n h i r n g tan tich phong kien lac hau da k i m ham s u hat trien ciia chii nghla t u ban Nga

Cach mang thang H a i nam 1917 no ra la do nhirng mau thuan tren, song

cupc each mang th3ng Ipi lat do che dp quan chu, Nicolai I I thoai v i m o i chi

giai quyet dupe mot mau thuan la giira nong dan voi che dp phong kien, con

cac mau thuan khac van con ton tai, doi hoi phai tie'p tuc giai quyet Mat khac,

cupc Cach mang thang H a i tuy da lat do che dp phong kien Nga hoang, song

eye dien chinh trj dac biet dien ra 6 Nga: hai chinh quyen song song ton tai:

Chinh p h u lam thai cua giai cap t u san va cac x6 viet dai bieu cong nhan, nong

dan va binh linh Chinh phii lam thai t u san bat luc truoc n h i m g van de cap

bach cua da't nuac: hoa binh, rupng da't, cuu doi Tinh the cho mpt cupc each

mang v6 san chin muoi

Truae tinh hinh do, Le-nin va Dang Bonsevieh da ehuan bi ke hoach tie'p tue

lam each mang, diing bao luc lat do Chinh phu lam thai, cham d u t tinh trang

hai chinh quyen song song ton tai

N h u vay, tinh hinh truae va sau Cach mang thang H a i da l i giai nuoc Nga

vao nam 1917 bung no hai cupc each mang noi tie'p nhau la dieu tat yeu Thang

10 - 1917, cupc each mang t h u hai, dupe gpi la each mang xa hpi chu nghia, da

no ra va gianh thMng Ipi

5 Cong cupc xay d u n g chinh quyen X6 viet

Ngay trong dem 25 - 10 (7 - 11), Dai hpi X6 viet toan Nga Ian t h u hai khai

mac 6 d i ^ n X m o - n u i da tuyen bo thanh lap ehinh quyen X6 viet do Le-nin

d u n g dau N h i ^ m v u hang dau cua chinh quyen X6 viet la dap tan bp may nha

nuoc cu cua giai cap t u san va dia chii, khan truong xay d u n g bp may nha

nuoc m o i ciia nhirng nguai lao dpng

Cae CO quan trung ucmg va X6 viet cac dia phuang dupe thanh lap, ehinh

quyen t u san, dia ehii eae cap deu bi bai bo

Cuoi thang 11 - 1917, ehinh quyen X6 viet buac dau quoe huu hoa cac nha

may, xi nghi^p eiia giai cap t u san Thang 12 -1917, H p i dong kinh te'quo'e dan

toi eao dupe thanh lap

Cuoi nam 1918, quan dpi 14 nuae de'quoe eau ke't v o i lue l u p n g phan each

mang trong nuoc m a eupe tan eong v u trang nham tieu di?t nuoc Nga X6 viet

non tre Trong suot ba nam (1918 - 1920), nhan dan X6 viet da tap trung toan

bp sue luc tie'n hanh cupc chie'n dau eho'ng thii trong, giac ngoai trong nhihig

dieu k i ^ n v6 cung kho khan de giir vvmg chinh quyen X6 viet

T u nam 1919 nuoc Nga thue hi^n chinh saeh Cong san thai chie'n nham huy

dpng toi da m p i nguon ciia cai, nhan luc cua da't nuoc phue v u cho cupc chie'n

dau eho'ng thii trong, giac ngoai Vua chie'n dau, vua xay d u n g H o n g quan va

nhan dan X6 viet da tung buoe day l u i eae eupe tan eong ciia luc lupng phan

ch mang trong va ngoai nuac N a m 1920, chie'n su cham dut, Nha nuoc X6 jg't dupe bao v§ va giu viing

i~ Thanh qua cua chinh quyen X6 viel d Nga: Chinh quyen X6 viet da thong qua

l?nh hoa binh va Sac l?nh rupng da't Thue hien cac bi^n phap nhSm thii jjgu tan tich ciia che dp phong kien, xoa bo su phan bi^t dang cap, nhiing dac

quyen ciia Giao hpi; thue hien nam n\x binh quyen Thanh lap cac co quan

{fung u o n g va cac x6 viet a eae dia phuang; chinh quyen t u san, dia chii cac j,g'p deu bai bo H o n g quan eong nong dupe thanh lap de bao v | ehinh quyen p^oi Cong bo Tuyen ngon ve quyen eae dan tpe 6 Nga, khSng dinh nhung j,guyen tac co ban ve quyen dan tpe t u quyet, binh dSng va ehii quyen ciia tat

cac dan tpe 6 Nga Quoe hmx hoa eae nha may, xi nghi^p ciia giai cap t u san

%'Tat ca cac vice lam cua Chinh quyen Xd viel dem Iqi lai ich cho toan the nhan dan lao dong va cac dan toe a Nga Dap img dmc yeu cau va nguyen vgng ciia nhan dan Nga

6. So sanh " C h i n h sach Cpng san thai chien" va " C h i n h sach K i n h te m o i " Tieu chi

so sanh

C h i n h sach Cpng san thai

chien ' C h i n h sach K i n h te m o i Hoan

canh

1918 - 1920, tien hanh chien tranh each mang eho'ng thu trong giac ngoai

1921 - 1925, kho khan k h i da't nuoc buoe vao thoi k i hoa binh, xay d u n g xa hpi chii nghia

Npi dung

- T r u n g thu l u o n g thue thira

- Quoe h i i u hoa toan bp xi

nghiep

- Nha nuac nam dpe quyen

ve quan l i , phan pho'i luong thue, thue pham

- T h i hanh che dp lao dpng

bat bupe

- Bai bo che dp trung thu luong

thue, thay bang thue luong thue

- T u do buon ban, m o lai eae chp

- Cho phep t u nhan m o eae xi nghiep nho

- Khuyen khich t u ban nuoc

ngoai dau t u kinh doanh a Nga

dyng

- Tap trung toan bp sue

ngudi, sue eiia de chong thii trong giac ngoai

- Bao ve thanh qua ciia Cach mang thang M u o i

- Phye hoX phat trien kinh te^ cai

thi^n dai song nhan dan

- Tao ca so kinh te^ chinh trj cho Lien X6 buac vao eong eupe xay

d u n g ehii nghia xa hpi

Nfhan Xet

>

Co the xem "Chinh sach Kinh te'mai" la mpt buoe lui nhung la mpt

buac liii can thiet de Lien X6 vupt qua nhiSng kho khan t h u thach

tao da vCing buoe vao thai ki xay dvmg chii nghia xa hpi, the hi#n su

lanh dao sang suot ciia Dang B6n-se-vich dung dau la Le-nin

I I Q U O C TE C Q N G S A N

1 V a i net c h i n h ve Quoc te C p n g san

Trong nhO-ng nam 1918 - 1923, cac Dang Cong san Ian \\xqi dxxgc thanh lap

0 cac nuoc Su phat trien nhanh chong ciia phong trao each mang the gioi

Truoc tinh do, d o i hoi phai c6 mot to chuc quoc te'de tap hp-p luc i u g n g va chi

dao phong trao theo mot d u o n g loi diing dan D a p u n g yeu cau d o , thang 3

nam 1919, Dai hpi thanh lap Quoc te Cpng san dug-c tien hanh tai Mat-xco-va

Quoc te'Cong san ton tai va hoat dpng tir nam 1919 den nam 1943 Quoc te

Cpng san tien hanh bay dai hpi, de ra d u o n g 161 each mang phia h p p voi turig

thai ki phat trien ciia each mang the gioi Tieu bieu la hai dai hpi:

* Dai hpi Ian I I (1920), giir m p t v j t r i noi bat trong Hch s u hoat dpng en

Quoc te Cpng san v o i vi?c thong qua Luan cuong ve vai tro ciia Dang Cpng

san, Luan cuong ve van de dan tpc va thupc dja, d o Le-nin khoi thao

Qua Luan cuong ve vai tro lanh dao ciia Dang Cpng san da chi ra cho each

mang the gioi, nhat la each mang v6 san m u o n da'u tranh gianh dupe thang Ipi

phai CO chinh dang cua giai cap v 6 san N o tro thanh nhan to quyet d j n h moi

thang Ipi cua each mang v6 san

Qua Luan cuong ve van de dan tpc va thupc dia ciia Le-nin da chi ra cho

giai cap v 6 san va cac dan tpc thupc dja m u o n da'u tranh gianh thang Ipi phai

lien minh, lien ket v o i nhau, thuc hi^n khau hieu ciia Le-nin: " V 6 san tat ca cac

nuoc va cac dan tpc bj ap biic doan ket l a i "

Dai hpi Ian V I I (1935), Quoc te'Cpng san da chi ro n g u y co ciia chii nghla

phat xit va keu gpi cac Dang Cpng san tich eye da'u tranh thanh lap cac mat

tran thong nhat cong nhan va cac luc l u p n g tien bp nham muc tieu chong phat

xit, chong chien tranh

N h o CO chii t r u o n g ciia Quoc te'Cpng san tai Dai hpi V I I ma cac nuoc da Ian

lupt thanh lap m a t tran nhan dan chong phat xit, chong chien tranh, bao

hoa binh

Mat tran nhan dan cac nuoc ra d o i da tap hpp dupe mpt luc l u p n g each

mang dong dao lam nhiem vy chong phat xit, bao v | dpc lap dan tpc

2 V a i tro ciia Quoc te C p n g san d o i v o i p h o n g trao each m a n g the g i o i

Trong khoang 1/4 the'ki ton tai, Quoc te'Cpng san t r o thanh nhan to hang

dau trong v i f c thiic day phong trao each mang the'gioi phat trien

Quoc te Cpng san chii t r u o n g thanh lap cac dang cpng san 6 cac nuoc tu

ban de lanh dao phong trao cong nhan da'u tranh chong chii nghla tu ban

chong ap buc, boc lot

Quoc te'Cpng san tao dieu ki^n thanh lap cac dang cpng san va chi dao saU

sat cac dang cpng san va phong trao each mang a cac nuoc thupc dia, lam ch

I Quoc te'Cpng san ra sue bao ve va phat trien hpc thuye't ciia Cac Mac, chong chii nghla co hpi, phat trien cac hpc thuye't each mang cho p h i i h o p v o i hoan canh m o i ciia thai dai, d o la cac hpc thuye't ve each mang giai phong dan tpc,

ve lien m i n h cong nong, ve doan ket quoc te

I I I C U Q C K H U N G H O A N G K I N H TE 1929 -1933

1 N h i m g net chung ve cupc k h u n g hoang

Do san xua't ao at, chay dua theo Ipi nhuan, hang hoa e thua, l i dpng N h u cau va sue mua ciia ngudi d a n khong gia tang tuong ling C u n g v u p t qua xa cau, s u mat can b3ng ve kinh te trong npi bp t u n g nude va su phat trien khong dong deu gii>a cac nude t u ban chii nghla T u nhiimg l i d o d o da dan den cupc khiing hoang kinh te'1929 - 1933

Qua trinh k h i i n g hoang: Thang 10 - 1929, khiing hoang no ra d M i , sau d o Ian ra toan bp the gidi t u ban Day la cupc khiing hoang thua, khiing hoang tram trpng nhat, keo dai nhat trong Ijch s u cac nude t u ban chii nghla

Cupc k h i i n g hoang da tan pha kinh te^ gay ra hau qua nghiem trpng ve chinh trj - xa hpi

H H a n g chuc van cong nhan that nghi^p, nong dan mat rupng dat, song trong canh ngheo d o i , tiing quan Nhieu cupc da'u tranh ciia n h i j n g ngudi that nghiep dien ra d khap cac nude De doa s u ton tai ciia chii nghla t u ban

K h i bj khiing hoang, cac nude t u ban chii nghla giai quyet khiing hoang jfreo cac bien phap khac nhau

! D o i v d i A n h , Phap, M i tien hanh cai each kinh te - xa hpi, doi m d i qua trinh quan li, to chiic san xua't

D61 v d i Due, I-ta-li-a, Nhat Ban t i m kiem 16'i thoat bSng hinh thuc thong trj mdi D d la thie't lap cac che d p dpc tai phat xit - nen chuyen chinh k h i i n g bo irCong khai ciia n h u n g the luc phan dpng nhat, hieu chien nhat

% K h i i n g hoang k i n h te va qua t r i n h D a n g Quoc xa len cam q u y e n b D u e

I Cupc k h i i n g hoang kinh te'the'gidi cudl nam 1929 da giang don nang ne vao nen k i n h te'Diic M a u thuan xa hpi va cupc dau tranh ciia quan chiing lao dpng

<la dan tdi cupc khiing hoang chinh trj tram trpng Giai cap t u san cam quyen 'k^ong d i i sue manh de d u y tri che dp cpng hoa t u san, dua dat nude v u p t qua

^ U p c k h i i n g hoang dd

SSi direing / 1 5 0 Ljoh OCr 12 - Ths Trvcmg Ngpc Thai

Trong boi canh ay, cac the luc phan dpng, hie'u chien, tap h ^ p trong Dang

Cong nhan quoc gia xa hpi (gpi tat la Dang Quoc xa), ngay cang m o rpng arih

huong trong quan chiing D u n g dau la Hit-le, ra sue tuyen truyen kich dorig

chu nghia phyc thii, chu nghla chong cpng va phan biet chiing toe Chii truorig

phat xit hoa bp may nha nuoc, thiet lap che dp dp dpc tai khiing bo cong khai,

Ngay 30 - 1 - 1933, Tong thong Hin-den-bua chi dinh Hi't-le lam Thii tu6n.>

va thanh lap chinh phii m o i , m o ra mpt thoi ki den toi trong lich sii nude D i i c

Tir nam 1933, Chinh phii Hit-le rao riet thiet lap nen chuyen chinh dpc tai, cong

khai khiing bo cac dang phai dan chii tieh bp, truoc het la Dang Cpng san Due

Thang 2 -1933, chinh quyen phat xit v u cao nhung n g u o i cpng san dot chay

nha Quoc hpi, dat Dang Cpng san ra ngoai phap luat va bat giam 10 van dang

vien cpng san

N a m 1934, Hin-den-bua qua doi, Hit-le tuyen bo hiiy bo H i e n phap Vai-ma,

t u x i m g la Quoc truong suot doi Nen Cpng hoa Vai-ma hoan toan sup do

Ve kinh te, chinh quyen phat xit tien hanh to chuc nen kinh te theo huong

t^p trung, m#nh l^nh, phuc v u nhu cau quan su Cac nganh cong nghiep dan

dan dupe phuc hoi va hoat dpng het sue khan truong, dac bi^t la cong nghiep

quan su Cac nganh giao thong van tai, xay d u n g d u a n g sa dupe tang cuong

de giai quyet nan that nghiep va phuc v u nhu cau quan su Nen kinh te'Diic da

thoat khoi khiing hoang

Ve doi ngoai, chinh quyen Hit-le tang cuong cac hoat dpng chuan bi chien tranh

Thang 10 - 1933, nuoc Due tuyen bo' n i t khoi H p i Quoc lien de dupe t u do

hanh dpng

N a m 1935, Hit-le ban hanh lenh tong dpng vien quan dich, tuyen bo thanh lap

dpi quan thuong true va bSt dau trien khai cac hoat dpng quan su a chau A u

Den nam 1938, v o i dpi quan 1,5 tri^u nguoi cung 30000 xe tang va khoang

4000 may bay, nuoc Due da tro thanh mpt trai linh khong 16, d i i sue tieh hanh

cac ke hoach gay chien tranh xam lupc

3 Cupc khiing hoang kinh te nam 1929 -1933 b M i

Trong khi giai cap t u san M I he't loi ca ngpi su phon v i n h ciia nen kinh te th'

cupc khiing hoang kinh te chua tung thay bat ngd bung no vao thang 10 -1929,

cham d i i t thoi k i hoang k i m ciia kinh te M I

Cupc khiing hoang bat dau trong linh vuc ngan hang Ngay 29 -10 -1929 1^

ngay hoang loan chua t u n g c6 trong lich sii thi truong chung khoan N i u Oo<^'

Khiing hoang pha huy nghiem trpng san xuat cong nghiep, nong nghiep

thuong nghiep ciia nuoc M I

Cty TNHH MV/[ A'H Kh^n^ Yift

De dua nude M I thoat ra khoi cupc khiing hoang, Tong thong Ph Ru-do-ven

da thuc hi^n chinh sach m o i Chinh sach m o i da giai quyet dupe mpt so'van de

CO ban ciia nuac M I trong con khiing hoang nguy kich Nha nude t u san da tang cuong vai tro ciia m i n h trong viec eiiu trp ngudi that nghiep, tao them nhieu viec lam m d i , khoi phuc san xuat, xoa dju mau thuan giai cap va gdp phan l a m cho nude M I d u y t r i dupe che d p dan chii t u san C h i n h v i the

Ph Ru-do-ven la Tong thong duy nha't trong lich sii nude M I suot bon nhi^m k i

Ve doi ngoai, Chinh phii Ru-do-ven de ra Chinh sach lang gieng than thi$n nham cai thien quan he v d i cac nude M I Latinh, von dupe M I eoi la "san sau"

d i a minh, va thiet lap ngoai giao v d i Lien x6

Doi v d i cac van de quoc te^ trudc nguy co ciia chii nghla phat xit va chien tranh bao t r i i m toan the'gidi, quoc hpi M I da thong qua hang loat dao luat de igiu vai tro trung lap trong cac cupc xung dpt quan su ben ngoai nude M I Chinh sach do da gdp phan khuye'n khich chii nghla phat xit t y do hanh dpng, gay ra cupc Chien tranh the'gidi t h i i hai

4 Khiing hoang kinh te rtam 1929 -1933 d Nhat ) * ; i

Cupc khiing hoang kinh te the'gidi (1929 - 1933) da giang mpt don nang ne vao kinh te'Nhat: San xuat cong nghiep giam siit Khiing hoang xay ra nghiem trpng nha't la trong nong nghiep Thi truong trong va ngoai nude bi thu h?p

Khiing hoang kinh te day manh qua trinh tap trung san xuat, tang cudng quyen lyc ciia cac tap doan t u ban Idn

i N h a m khac phuc n h u n g hau qua ciia cupc khiing hoang va giai quyet khd

khan do thie'u nguon nguyen li#u va thi truong tieu thu hang hda, gidi cam quyen Nhat chii truong quan phiet hda bp may nha nude, gay chien tranh xam lupc, banh t r u d n g ra ben ngoai

Cung vdi v i ^ quan phi^t hda bp may nha nude, tang cudng chay dua v i i trang, gidi cam quyen Nhat Ban day manh cupc chien tranh xam lupc Trung Quoc

I V P H O N G T R A O M A T T R A N N H A N D A N C H O N G P H A T X I T

Do hau qua ciia cupc khiing hoang kinh te the gidi 1929 - 1933 va sy xuat hi?n chii nghla phat xit de dpa su on dinh, hoa binh va an ninh nhan loai Yeu cau thanh lap m p t Mat tran nhan dan de doan ke't nhan dan cac nude chong ke thii chung la chii nghla phat xit la can thiet

Thang 7 -1935, Quoc te'Cpng san tieh hanh Dai hpi Ian t h i i V I I chi dao cho cac Dang Cpng san thanh lap Mat tran nhan dan chong phat xit Thyc h i ^ n chii truong ciia Quoc te Cpng san Mat tran nhan dan chong phat xit dupe thanh Igp d Phap, I-ta-li-a, Ti^p Khac, H i Lap, Tay Ban N h a

M a t tran nhan dan Tay Ban Nha thanh lap vao thang 2 - 1936 M a t tran

nhan dan Phap thanh lap 5 - 1936

Thang i g i cua M a t tran nhan dan Phap trong n h u n g nam 1936 - 1939 la su

k i f n noi bat trong cugc dau tranh chong chu nghia phat xit Trong cugc torig

tuyen cu thang 5 - 1936, M a t tran nhan dan Phap gianh dugc thang Igi, Jen

nam chinh quyen a Phap va thanh lap chinh phii do Le-6ng Bo-lum d u n g dau

Phong trao M a t tran nhan dan da bao ve dugc nen dan chu, dua nuoc Phap

v u g t qua hiem hoa chii nghTa phat xit

Dai hgi V I I Quoc te'Cgng san (1935) de cao viec thanh lap Mat tran nhan

dan Phap, coi do la kinh nghiem can pho bien rgng rai cho cac nuoc trong cuoc

dau tranh chong phat xit va nguy co chien tranh

V C H I E N T R A N H T H E G I O I T H l / H A I (1939 -1945)

1 Con duang dan den chien tranh (1931 -1939)

T u cugc k h u n g hoang kinh te'(1929 - 1933), cac nuoc phat xit Due, I-ta-ii-a

va Nhat Ban da lien ket voi nhau thanh Lien m i n h phat xit, con dugc ggi la

true Bec-lin - Ro-ma - T6-ki-6 Khoi nay vua chong lai Quoc te'Cgng san, vua

gay chien tranh chia lai the gioi Trong boi eanh do, cac cuong quoc t u ban va

Lien X6 lai khong c6 d u o n g 161 hanh dgng chung Cac nuoc phat xit da Igi

d u n g tinh h i n h do de thuc hi^n muc tieu gay chien tranh xam luge eiia minh

Truoc he't Hit-le quyet djnh sap nhap A o vao nuoc Due, roi tien hanh xam lugi

cac nuoc khac Tiep do, Hit-le yeu eau Chinh phii Tiep Khac chuyen giao xu

Xuy-det cho n g u o i Due

Ngay 29 - 9 - 1938, H g i nghj M u y - n i c h dugc trieu tap v a i su tham gia ciia

nguoi d u n g dau cac chinh phu A n h , Phap, Due va I-ta-li-a M o t hiep djnh da

dugc ki ket, theo do A n h , Phap trao v u n g Xuy-det ciia Tiep Khac cho Diic dc

doi lay su cam ket ciia Hit-le ve viec cham d i i t mgi cugc thon tinh a chau A u

Dai bleu Tiep Khac dugc m o i den M u y - n i c h chi de tiep nhan va thi hanh Hiep

djnh Sau khi chiern Xuy-det, Hit-le thon tinh toan bg Ti^p Khac (thang 3-1939)

Khong d u n g l^i 6 do, Hit-le bat dau gay hah va chuan bi tien hanh chien tranh

v a i Ba Lan

Ch\m tranh the'i^i&i bat dan ^iua Di'ec vai Ba Lan, Anh, Phap: Rang sang ngay

1 - 9 - 1939 quan dgi Due ta'n cong Ba Lan Hai ngay sau, A n h va Phap bugc

phai tuyen chie'n v o i Due Chien tranh the gioi t h u hai bat dau Vai u u the

tuyet doi ve sue manh, quan Due ap d u n g chien luge "Chie'n tranh chop

nhoang" va ehie'm dugc Ba Lan sau gan mot thang Lien quan A n h - Phap dan

tran dgc bien gioi phia tay nuac Diic, n h u n g khong tan cong Due Lien X6 tien

hanh mgt so boat dgng quan sir va chinh t n de gianh lai lanh tho cua Nga cu

Phe True xam chiem va thong tri phan lan ehau Au: thang 4 - 1940, quan Due chuyen h u a n g tan cong t u phia dong sang phia tay, chiem hau he't cac nuoc t u ban chau A u n h u Dan Mach, Na Uy, Bi, Ha Lan, Liic-xam-bua va danh t h i n g

i | v a o nuac Phap Thang 9 - 1940, nhSm ciing co khoi lien m i n h phat xit, Hi?p

xxac Tam cuang Duc-I-ta-li-a-Nhat Ban dugc k i ket tai Bec-lin, thua nhan sir thong trj cua Due va I-ta-li-a a chau A u T u thang 10 - 1940, Hit-le chuyen sang thon tinh cac nuac D o n g va N a m chau A u Cac nuac Ru-ma-ni, Hung-ga-ri, Bun-ga-ri tro thanh c h u hau cua Due va bj quan Due chiem dong BMng v u lire, quan Due va I-ta-li-a thon tinh N a m T u va H i Lap Den miia he nam 1941, phe phat xit da thong t r i phan lan chau A u

2 Chien tranh lan rpng kh3p the gioi

a Due tan cong Lien X6: Ngay 22 - 6 - 1941, phat xit Due tan cong Lien X6 bat chap Hiep d j n h X6 - Due Due su d u n g chie'n thuat "chie'n tranh chop nhoang" d a n h vao L i e n X6 theo ba h u a n g : Dao quan phia Bac d a n h vao Le-nin-grat Dao quan trung tam tien vao ngoai v i thu do Mat-xco-va Dao quan phia nam chiem Ki-ep va phan lan U-crai-na

Quan d g i va nhan dan Lien X6 kien quyet chie'n da'u bao ve To quoc Thang 12-1941, H o n g quan Lien X6 do tuong Giu-cop ehi huy da phan cong quyet li?t, day lui quan Due ra khoi cua ngo thii do Chie'n tranh Mat-xca-va da lam pha san chie'n luge "chie'n tranh chop n h o a n g " ciia H i t - l e Sau that bai 6 Mat-xco-va, quan Due chuyen m u i nhgn tan cong xuong phia nam nham danh chiem Xta-lin-grat Cugc chien da'u keo dai hon hai thang n h u n g quan Due khong the ehie'm dugc thanh pho nay

Chie'n sir tai Bac Phi: Ngay t u thang 9 - 1940 quan dgi I-ta-li-a da tan cong A i Cap Cugc chie'n 6 day dien ra trong the'giang co, khong phan thang bai giCra lien quan Duc-I-ta-li-a v o i lien quan A n h - M i Thang 10 - 1942, lien quan A n h -

M I gianh thang Igi trong tran En A-la-men ( A i Cap), gianh Igi u u the 6 Bac Phi

va chuyen sang phan cong tren toan mat tran /tJrf

b Nhat khai chien vdfiMi-Anh Chien tranh Thai Binh Duong: Ngay 7 -12 -1941, quan Nhat bat ngo tan cong Tran Chau Cang - can cu hai quan chii yeu ciia MT

6 Thai Binh D u o n g H a m dgi M i bj thi^t hai nang ne Ciing lue do, Nhat do bg

6 N a m Thai Binh D u o n g va Bac M a Lai Nhat tuyen chien voi M i - A n h Ngay

1 - 1 - 1942, Lien X6, M i , A n h k i ban Tuyen ngon Lien hi^p quoc, khMng d j n h quyet tam chong phat xit

Chien tranhVidi Binh Duvn;^: K h i chien tranh Thai Binh D u o n g bung no, Nhat tien hanh danh chiem khu vuc Dong N a m A: Chiem Thai Lan, M a Lai, Xin-ga-po Nhat m o rgng chie'n tranh Thai Binh D u o n g Den nam 1942, Nhat

da banh t r u o n g toi da 6 Dong A, Dong N a m A va Tay Thai Binh D u o n g

229

d Dong minh phan cong: Tran phan cong tai Xta-lin-grat (tu thang 11 - 1942

den thang 2-1943) cua quan dpi Lien X6 da tao nen buoc ngoat cua cupc chie'n

tranh the gioi Trong tran danh vi dai nay Hong quan Lien X6 da tan cong, bao

vay, chia cat de tieu diet va bat song toan bo dpi quan tinh nhu? cua Due gom

33 van nguoi do Thong che Pao-liit chi buy Bat dau tu day Lien X6 va phe

Dong minh chuyen sang tan cong dong loat tren cac mat tran Tie'p do Dong

minh chiem dao Xi-xi-li-a (7 - 1943), chinh phii phat xit I-ta-li-a bi lat do, phai

ki ket dau hang Dong minh (3 - 9 -1943)

3 Chien tranh the gioi ket thiic ;! s,

Tu ngay 6 - 6 - 1944 ciia lien quan M i - Anh va Dong minh mo "Mat tran

thu hai" Quan Dong minh do bo tien vao giai phong cac nuoc Phap, Bi, Ha

Lan va chuan bi tan cong nuoc Due

Tir thang 7 - 1944 den thang 10 - 1944, Hong quan Lien X6 tien quan vao

Dong Au, giup nhan dan Dong Au tieu di^t phat xit Due, giai phong hang loat

cac nuoc Dong Au

Tu thang 1 - 1945, Hong quan Lien X6 cung bat dau cupc tan cong nuoc

Due 6 mat tran phia Dong Thang 2 - 1945, 6 mat tran phia tay M i - Anh va

cac nuoc Dong minh khac vupt song Ranh tran vao nuoc Due Tu 16-4 den

2 - 5 -1945, Hong quan Lien X6 da dap tan su khang cu ciia quan phat xit Due

Ngay 9 - 5 - 1945, Due ki hi^p dinh dau hang khong dieu kien Chien tranh

cham dut a chau Au

6 m^t tran Thai Binh Duong, tu nam 1944, lien quan M I - Anh da trien khai

tang cuang uy hiep, danh pha cac thanh pho lan cua nuoc Nhat bSng khong

quan Ngay 6 - 8 -1945, M i mem qua bom nguyen tu dau tien xuo'ng thanh pho

Hi-ro-si-ma Ngay 8 - 8 , Lien X6 tuyen chien voi Nhat va tan cong dao quan

quan Dong a Man Chau Ngay 9 - 8, M I nem tie'p qua bom nguyen tu thu hai

huy di^t thanh pho' Na-ga-xa-ki Ngay 15 - 8, Nhat Ban chap nhan dau hang

khong dieu kif n Chie'n tranh the giai thu hai ket thiic

Chie'n tranh the giai thu hai ket thuc voi su sup do hoan toan cua chu nghia

phat xit Due, I-ta-li-a va Nhat Ban Thang loi vl dai thupc ve cac dan tpc tren

the gioi da kien cuong chie'n dau chong chu nghIa phat xit Trong cupc chie'n

dau ay, ba cuang quoc Lien X6, Mi, Anh la lyc lupng try cpt, giii vai tro quyet

djnh trong viec tieu diet chii nghIa phat xit

H^u qua cua chie'n tranh la v6 cung nang ne doi voi nhan loai Hon 70 quoc

gia voi 1.700 tri^u nguoi da bi loi cuo'n vao vong chie'n, khoang 60 trieu nguoi

chet, 90 tri^u nguoi bi tan phe Chien tranh ket thiic da dan deh nhCrng bien

doi can ban ciia tinh hinh the'gioi

230

4 Vai tro ciia Lien X6 trong Chien tranh the gioi thu hai Chie'n tranh the'gioi lan thu hai no ra ngay 1- 9 - 1939 khi phat xit Due tan c6ng Ba Lan Sau khi chie'm hau he't chau Au, rang sang ngay 22 - 6 -1941, phat

^ft Due bat ngo tan cong Lien X6 Cupc chie'n tranh Ve quoc cua nhan dan Lien

^6 bat dau Theo ke hoach "Baebarot", phat xit Due hy vpng nhanh chong danh chie'm Lien X6 va "bat the'gioi dau hang"

Y thuc dupe dieu do Dang Cong san, Chinh phu va nhan dan Hong quan Lien X6 san sang duong dau vai chii nghIa phat xit, khong nhiing vi nghia vy thieng lieng bao v§ To quoc ma con vi su song con ciia toan nhan loai Sy that Ijch su da cliung minh: quan dpi va nhan dan Lien X6 la nguoi dong vai tro quyet dinh trong chie'n thang chii nghIa phat xit Dieu do dupe the hi|n 6 nhirng diem sau:

Thu nhat, Hong quan Lien X6 da chju dyng ganh nang Ion nhat ciia chie'n

tranh va tieu di^t dai bp phan lyc lupng phat xit tren mat tran X6 - Due Trong Chie'n tranh the'gioi thii hai, chie'n sy dien ra tren nhieu mat tran: mat tran Tay Au, mat tran Bac Phi, mat tran X6 - Due, mat tran Thai Binh Duong

Nhin chung, mat tran nao cimg gay go, phiic tap va kem theo nhiing ton that v6 cung lan lao Tuy nhien, ne'u xet ve trpng tam chie'n lupc ciia quan dpi phat xit, ve cuong dp chie'n tranh va tac dyng quyet dinh ciia cac chien dich doi vai ket qua cuoi ciing ciia toan bp cupc chie'n tranh thi mat tran X6 - Due dupe xe'p

6 vj tri dau tien

Mat tran X6 - Due chinh thuc ma man ngay 22 - 6 - 1941 Vao thai diem do tong so quan ciia lyc lupng vii trang Due la 8,5 tri^u nguoi va dupe bien che thanh 214 su doan, trong do 190 su doan dupe phai sang mat tr|n X6 - Diic (5,5 trieu quan) Tiem lyc quan sy ciia phat xit Due ciing tang len nhanh chong

Den giiia nam 1941 Due tap trung tai mat tran phia Dong 10.000 may bay va gan 6.000 xe tang

Chinh tai mat tran X6 - Due, quan dpi phat xit da phai ganh chju nhiing tp'n that to lan ve nguoi va vat chat: theo so lieu gan day thi tong so quan Due bi chet, bi thuong va bi bat lam tii binh trong chie'n tranh the'gioi lan thii hai len

toi gan 14 tri^u nguoi, trong do rieng a mat tran X6 - Due la 10 tri^u nguoi

Mpt khoi lupng khong 16 via khi, quan trang, quan dyng bi pha hiiy hoac bi tich thu: 48.000 xe tang, 77.000 may bay va hang tri?u vu khi cac loai Thang Ipi Ciia Lien X6 tren mat tran X6 - Due mang tinh quyet dinh den toan bp ket qua

^ a chie'n tranh, danh gyc hoan toan chii nghIa phat xit Due, tien toi ket thiic

^upc Chie'n tranh the'gioi lan thu hai ;

231

Thuhai, chie'n thang ciia q u a n d o i L i e n X o l a m t h a y d o i cue d i e n c h i e n t r a n l i

gop phan gianh t h i n g Igi cho cac lyc l u g n g chong phat xit

Trong n h i j n g tran giap chie'n lien tuc keo dai 5 thang r u o i vao m u a he va

thu nam 1941, H o n g quan Lien X6 da lam that bai ke'hoach "chien tranh chop

nhoang" ciia phat xit Due va buoc chiing chuyen sang the'phong thii v o i nhijTig

ton that Ion lao: gan 403.000 quan bj giet, bi thuong va bj bat lam tii binh

Tran danh 6 cua ngo Matxcova mua dong 1941 - 1942 la mot trong n h i m g su

kien Ijch su quan trong cua cuoc chien tranh thegioi Ian t h u hai Ngay 30 - 9 -1941,

phat xit Due h u y d p n g mot luc l u o n g dong dao gom 1,8 tri?u quan, 1.700 xe

tang, 14.000 dai bac va siing coi, gan 1.000 may bay chie'n da'u danh vao

Matxcova

M p i tang lop dan chung Matxcova cung nha't loat d u n g len danh tra quan

xam luge Ton that ciia phat xit Due len toi gan 400.000 n g u o i Chie'n thang o

Matxcova lam thay doi can can luc l u g n g trong Chie'n tranh the gioi Ian thii

hai theo h u o n g c6 Igi cho cac luc l u g n g D o n g m i n h chong phat xit va lam cho

u y t i n ciia Lien X6 dugc tang cao

Tir gii>a n a m 1942 den dau 1943, n h u n g tran danh ac li?t keo dai 6 thang c

Xtalingrat da lam cho phat xit Due tro nen khon quan h o n H o n g quan Lien X6

da tieu di^t 1/4 tong so quan djch tren toan bg mat tran X6 - Due liic do: 22 su

doan tinh nhue bj xoa so, 1.700.000 ten djch bj tieu diet, 300.000 b i n h linh va si

quan bj bat lam tu binh 24.000 khau dai bac, 3.500 xe tang va 4.300 may ba\

Due bj tieu diet Chie'n djch Xtalingrat danh da'u buoc ngoat quan trgng, lam

thay doi cue dien euge chien tranh quo'c cua nhan dan Lien X6 cung nhu

cugc Chie'n tranh the'gigi Ian t h u hai

M u a he nam 1943 dien ra tran danh Ion 6 vong cung Cuo'exco Tai day, hai

ben tap t r u n g tdi 4 tri^u quan, 69.000 dai bac va siing coi, 13.000 xe tang, 11.000

may bay Sau 50 ngay d e m chie'n da'u, quan dgi Lien X6 da dap tan euge tan

cong chie'n luge eua djch, tieu diet nua trieu quan, 3.000 may bay, 1.500 xe tan^:

cung nhieu v u k h i khac

Sau chie'n djch Cuo'exco, quan dgi Lien X6 chuyen sang phan cong, giai

phong hgan toan da't nuoc X6 vie't, tien toi bien gioi phi'a Tay Den ngay 6 6

-1944, k h i quan dgi phat xit Due bj danh d u o i hoan toan ra k h o i lanh tho Lien

X6 va H g n g quan Lien X6 bat dau chie'n djch giai phong lanh tho cac nuoc

Dong Au, truy quet phat xit Due deh tan sao huyet ciia ehiing Deh thang 5 - 1945,

H o n g quan Lien X6 ciing quan A n h , M I tan cong vao tan sao h u y ^ t Beclin, tieu

di^t hoan toan quan dgi phat xit Due

232

Thit' ha, sau k h i danh bai phat xit Due, ke't thiic so' phan ciia quan dgi phat

xit 6 chau A u , H o n g quan Lien X6 tie'p tuc mang quan danh bai mot trieu quan Quan D o n g ciia Nhat 6 chau A- Thai Binh D u o n g vao ngay 8 - 8 - 1945, sau do mifcung quan Dong m i n h danh bai hoan toan phat xit Nhat vao ngay 14 - 8 - 1945, huge Nhat phai dau hang D o n g m i n h khong dieu kien Chien tranh the gioi

t h u hai ke't thiic voi su thang Igi ciia Dong m i n h , trong do H o n g quan Lien X6 dong vai tro rat Ion

V L N h u n g s u k i g n c h i n h cua l i c h su the g i a i h i ? n dai (tir n a m 1917 den 1945)

T h a i gian Svr k i ^ n D i e n bien c h i n h Ke't qua, y nghia

1917 Cach

m a n g Nga nam

1917

- Cach mang thang Hai lat do che'dg Nga hoang, hai chinh quyen song song ton tai

- Cach mang thang M u o i thang Igi, lat dg chinh phii lam thoi ciia t u san, xay d i m g nha nuoc X H C N dau tien tren the' gioi

Lat do che dg Nga Hoang, lat d g C h i n h phii lam thai ciia giai cap t u san, thanh lap nha nuoc

X H C N dau tien tren the gioi

1918-1923

I);

Cao trao each

m a n g 6 cac nuoc

t u ban ehii

nghia

Cach mang phat trien manh

me a cac nuoc t u ban Tieu

bieu la cao trao each mang 6 Due va Hung-ga-ri

Giang mot don nang

ne vao chinh sach thong trj ciia ehii nghia t u ban

1929-1933 K h i i n g

hoang

k i n h te the gioi

- K h i i n g hoang no ra dau tien

6 M l vao thang 10- 1929, sau

do nhanh chong Ian rgng den cac nuoc t u ban khac

- Day la cugc k h i i n g hgang thua, k h i i n g hgang Ign nhat, keg dai nhat trgng Ijch su cac nuoc t u ban ehii nghia

- K i n h te, chinh trj,

xa hgi ciia cac nuoc

t u ban deu lam vao

k h i i n g hoang

- M a m m o n g ciia chii nghia phat xit

h i n h thanh 6 cac nuoc Due, I-ta-li-a

va Nhat Ban

1933-1935 C h i i

nghIa phat xit

- Chii nghia phat xit xua't hien va len nam quyen 6 Due, I-ta-li-a, Nhat Ban

- M o ra thoi ki den

\6i trong Heh su

- Bao hi?u thoi k i

233

len nam quyen

chuan bj gay Chien tranh the giai h u hai

- Chu nghla phat xit thi hanh chinh sach ve kinh te, chinh tri, do'i ngoai phan dpng nham phat dgng Chien tranh the gioi

chien tranh the gioi bung no

7-1935 Dai hpi

Ian t h u

V I I Quoc te Cpng san

Chii truong thanh lap Mat

tran nhan dan a cac nuoc de

chong phat xit, cho'ng chien tranh, bao v$ hoa binh

Mat tran nhan dan cac nuoc dug-c thanh lap

1939-1945 Chie'n

tranh the gioi

t h i i hai bung no

- Luc dau la cuoc chien tranh giira hai kho'i de quoc la Due, I-ta-li-a, Nhat Ban voi A n h , Phap, M l

- Sau khi Lien X6 tham chien lam cho tinh chat va cue dien chie'n tranh thay doi

- Khi Anh, M i va nhieu nuoc khac dung ve phia Lien X6 chong phat xit, Chien tranh the gioi t h u hai tro thanh CUQC

chien tranh chong phat xit

- Chii nghia phat xit Due, I-ta-li-a, Nhat Ban bj tieu di^t

Thang Igi thuoc ve cac nuoc Dong

m i n h

- M o ra thoi k i m o i cho Ueh su nhan logi: thoi k i sau Chien tranh the gioi thu hai

V I I Npi dung chinh cua lich su the giai hif n dai (tir nam 1917 den nam 1945)

- Thai ki nay da dien ra nhimg chuyen Men quan trong trong nen san xuat vat chat

cm nhan loai:

N h u n g tien bo ve khoa hpc - k i thuat da thiic day kinh te the gioi phat trien

voi mot toe do cao

Sy tang t r u o n g ciia kinh te the gioi da lam thay doi d o i song chinh trj - xa

hpi, van hoa ciia cac quoc gia, dan tpe va the gioi noi chung

- Chu nghia xa hoi duvc xac lap a mot so nuoc dau tien tren the giai, nam giiea

vbng vay cua chu nghia tu ban

Cach mang bung no 6 Nga trong nam 1917: Cach mang thang H a i lat do che

do Nga hoang; Cach mang thang M u o i lat do Chinh phii lam thai ciia t u san,

dua nuoc Nga thanh mot nuoc v6 san dau tien tren the gioi

234

Sau Cach mgng thang M u o i , nude Nga budc vac thoi k i xay d y n g chii jjghia xa hpi trong hoan canh he't sue kho khan va da dat dugic nhiing thanh

^^p^ to Idn T u do Lien X6 tro thanh mQt cuong quoc eong nghiep d u n g t h u hai

jfgn the gioi va c6 v i t r i quan trpng tren truong quoc te

- Phong trao each mang the giai buvc sang mot thai ki phat trien mai tie sau thang Iffi cua Cach mang thang Mitai Nga va su ket thuc cuoc Chien tranh the gioi thu nhat

Cao trao each mang 1918 -1923; Quoc te'Cpng san ra d o i Phong trao each mang trong nhirng nam khiing hoang kinh te (1929 - 1933) Mat tran nhan dan chong phat xit, chong chien tranh (1936 - 1939) Cuoc dau tranh chong phat xit trong Chien tranh t h e g i o i t h u hai (1939 - 1945)

- Chu nghia tu ban khong con la he thong duy nhat tren the gioi va trai qua nhieng hitac phat trien thang tram day bich dong

Trong 10 nam (1919 - 1929), cac nuoc t u ban tung buoc on djnh Trong 10 nam (1929 - 1939), cac nuoc t u ban lam vao tinh trang khiing hoang Cac nuoc Due, I-ta-li-a, Nhat Ban giai quyet khiing hoang bang each phat xit hoa bp may nha nude, d i den gay Chien tranh the gioi t h i i hai

- Chien tranh the giai thit haiJ1939 - 1945) la cuoc chie'n tranh Ion nhat, khoc liet nhat va tan pha nang nenhat trong lich su nhan loai

Cac quoc gia c6 che do chinh t r i khac nhau da phoi hop trong khoi Dong minh chong phat xit Lien X6, M i , A n h dong vai tro quan trong trong vi^c danh bai chii nghia phat xit, ket thiic chien tranh

CAU Ht\N TAP

Cau 1 V\o den dau the ki XX, nude Nga da tien sat tdi mot cuoc each mang? Cach mang thang Hai nam 1917 da thuc hien dupe nhirng n h i ^ m v u gi? Cau 2 V i sao nam 1917 d nude Nga da dien ra hai cupe each mang? Cach

mang thang M u d i dien ra n h u the nao? Neu y nghia ciia Cach mang thang

M u o i Nga

Cm 3 Lap bang so sanh " C h i n h sach Cpng san thoi chien" va "Chinh sach

Kinh te m d i " theo mau d u d i day Neu nhan xet ve " C h i n h sach kinh te'mdi"

Tieu chi so sanh Chinh sach cpng san thai chien C h i n h sach kinh te mai

Hoan canh

N p i d u n g

Tac d u n g

235

Cau 4 Thang Igi cua Cach mang thang M u o i Nga da anh h u o n g den each

mang Viet N a m n h u the'nao?

Cdu 5 Nguyen nhan va qua trinh dien ra cuoc khung hoang kinh te nam

1929 - 1933 CuQC khiing hoang kinh te'(1929 - 1933) da gay ra nhung hau qua

gi? Tai sao cuoc khung hoang kinh te (1929 - 1933) lai dan toi nguy co cua mot

cuoc chien tranh t h e g i o i moi?

Cdu 6 V i sao chu nghla phat xit hinh thanh 6 Due va Nhat? N g u y co Chien

tranh the gioi thii hai do chu nghia phat xit gay ra duoc bieu hien n h u the'nao?

Cau 7 Qua cac npi d u n g hoat dgng cua Dai hpi I I va Dai hpi V I I , hay nhan

xet vai tro cua Quoc teCong san doi voi phong trao each mang the gioi

Cdu 8 Phong trao Mat tran Nhan dan chong phat xit va nguy co chien tranh

dien ra n h u the'nao?

Cdu 9 Tai sao Quoc te Cpng san quye't djnh thanh lap Mat tran nhan dan

chong Phat xit 6 moi nuoc? Su ra doi cua Mat tran nhan dan Phap co tac dung

n h u the'nao den each mang Viet Nam?

Cdu 10 Hay trinh bay qua trinh tan cong va that bai cua phat xit Due 6 mat

tran Lien X6 va mat tran chau A u

Cdu 11 T u cupc Chien tranh the gioi t h u hai, hay rut ra bai hoc cho C U Q C dau

tranh bao v f hoa binh t h e g i o i hi^n nay

Cdu 12 Cuoc phan cong cua quan Dong minh trong giai doan cuol ciia chien

tranh the gioi t h u hai (tu thang 6 - 1944 den thang 8 - 1945) de danh bai Nhat

Ban dien ra n h u the'nao?

Cdu 13 Neu mot v i du ve moi lien he giua Hch su the gioi va Ijeh su Vie!

N a m trong nhOng nam 1917 - 1945

Cdu 14 Hay lua chon mot trong so cac su kien Ijeh su co ban cua lich su the

gioi hi^n dai (phan t u 1917 den nam 1945) va trinh bay sy k i ^ n do theo each

hieu bie't cua minh

236

P Cty TNHH MTV PWH Khsng Vift

\H SU THE GIOI HIEN DAI (tu nam 1945 den nam 2000)

| Q U A N HE Q U O C TE T R O N G V A S A U T H O I K I C H I E N T R A N H L A N H

11 Sv hanh thanh trat t\ the gioi moi sau Chien tranh te gioi t h u hai (1945 -1949)

• a) Hoi tight lanta

m * Hoan cdnh:

P Dau nam 1945, cuoc Chien tranh the gioi thii hai da buoc vao giai doan cuoi

voi cuoc tan cong n h u vu bao ciia Hong quan Lien X6 dang tie'n nhanh ve

Beclin Nhieu van de quan trong va cap bach dat ra truoc cac cuong quoc Dong minh Do la: Nhanh chong danh bai hoan toan cac nuoc phat xit To chuc lai the gioi sau chien tranh Phan chia thanh qua chien thSng gii>a cac nuoc t h i n g tran Trong boi canh do, mgt C U Q C hoi nghj quoc te'duge tri^u tap tai lanta (Lien X6) t u ngay 4 den 11 - 2 - 1945, voi su tham gia cua ba vj nguyen thu la Chu tjch Hoi dong Bo truong Lien X6 Xtalin, Tong thong M i Rudoven va thu tuong Anh Socsin - dai dien ba cuong quoc tru cot trong cuoc chien tranh chong phat xit

* Nhi'm;^ qui/ei dinh ciia Hoi n^hi:

Xae djnh muc tieu ehung la tieu di^t tan goe chu nghia phat xit Due va chii nghia quan phiet Nhat Ban De nhanh chong ke't thue chien tranh, sau khi danh bai nuoc Due phat xit Lien X6 se tham chien chong Nhat 6 chau A

Thanh lap to chuc Lien hop quoc nham duy tri hoa binh va an ninh thegioi Thoa thuan ve vi^e dong quan tai cac nuoc nham giai phap quan doi phat xit va phan chia pham vi anh huong 6 chau A u va chau A

Toan bo nhi>ng quye't djnh ciia hoi nghi lanta eung n h u n g thoa thuan sau

do cua ba cuong quoc da tro thanh khuon kho ciia trat t u the gioi moi, thuong duQc goi la Tr$t t u hai cue lanta

Nhi>ng quye't d j n h eiia hgi nghj lanta da dan toi su hinh thanh mot trat t u the gioi m o i , duge gpi la: "trat t y hai eye lanta" Trat t u hai cue lanta ra doi lam cho t h e g i o i phan chia thanh hai h f thong doi lap M o t eye ciia Lien X6 dai di^n cho cac nuoc xa hpi ehii nghia va mot cue ciia M l dai d i f n cho cac nuoc t u ban chii nghTa Trong qua trinh ton tai ciia hai eye nay lam cho quan he quoc te

CO su doi dau giira hai phe: Xa hoi chii nghia va T u ban chii nghia

Sy phan chia pham vi anh huong do ba cuong quoc thoa thuan 6 Hoi nghj lanta:

' 6' cMu Au: Dong Dire, Dong Beclin va Dong A u do quan doi Lien X6 chiem

6ng 6 Tay Dire, Tay Beclin va Tay A u do quan doi M I , A n h va Phap chiem 6ng Rieng hai nuoc A o va Phan Lan tro thanh nhCrng nuoc trung lap