bai 2: Lop 8

- Mĩ thuật thời Lê đã để lại nhiều tác phẩm mĩ thuật có giá trị - Mĩ thuật thời Lê vừa kế thừa tinh hoa của mĩ thuật thời Lý – Trần?. Nghệ thuật kiến trúcCâu hỏi: Thời Lê có nhiều công

ư  

Thiết kế bài giảng

B ài 2: Thườngưthứcưmĩưthuật Sơ l ợc về mĩ thuật thời Lê (Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII)

Ng ời h ớng dẫn: Nguyễn Nh Hải Sinh viên: Phạm Hùng C ờng

Lớp: CĐSP Mĩ thuật K10B2

TrườngưCaoưĐẳngưvănưhóaưnghệưthuậtưthanhưhóa

ư  

Thiết kế bài giảng

B ài 2: Thườngưthứcưmĩưthuật Sơ l ợc về mĩ thuật thời Lê (Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII)

Ng ời h ớng dẫn: Nguyễn Nh Hải Sinh viên: Phạm Hùng C ờng

Lớp: CĐSP Mĩ thuật K10B2

- Sau 10 năm kháng chiến chống quân Minh thắng lợi, trong giai

đoạn đầu nhà Lê đã xây dựng một nhà n ớc phong kiến trung ơng tập quyền hoàn thiện với nhiều chính sách kinh tế, quân sự, chính trị, ngoại giao, văn hóa tích cực, tiến bộ, tạo nên xã hội thái bình, thịnh trị

- Thời kỳ này tuy có bị ảnh h ởng t t ởng Nho giáo và văn hóa

Trung Hoa nh ng mĩ thuật Việt Nam vẫn đạt những đỉnh cao,

mang đậm đà bản sắc dân tộc

Câu hỏi: Mĩ thuật thời Lê đã phát triển nh thế nào so với mĩ

thuật thời Lý – Trần? Trần?

- Mĩ thuật thời Lê đã để lại nhiều tác phẩm mĩ thuật có giá trị

- Mĩ thuật thời Lê vừa kế thừa tinh hoa của mĩ thuật thời

Lý – Trần? Trần vừa giầu tính dân gian.

1 Nghệ thuật kiến trúc

Câu hỏi: Thời Lê có nhiều công trình kiến trúc đẹp và quy mô to

lớn gồm mấy loại?

- Gồm hai loại kiến trúc cung đình và kiến trúc tôn giáo

a Kiến trúc cung đình

Câu hỏi : Em hãy nêu đặc điểm kiến trúc cung đình thời Lê?

- Trong khu vực Hoàng Thành đã xây dựng và sửa chữa nhiều công trình kiến trúc to lớn nh các điện Kính Thiên, Cần Chánh,Vạn Thọ, …)

* Kiến trúc Thăng Long:

- Về cơ bản vẫn giữ nguyên lối sắp xếp nh thành Thăng Long Thời Lý – Trần? Trần.Điện

Kính Thiên

* Kiến trúc Lam Kinh

- Đ ợc xây dựng từ năm 1433 Đây là nơi tụ họp sinh Sốngcủa họ hàng thân thích nhà vua Xung quanh điện là khu lăng tẩm của các vua và hoàng hậu nhà Lê Khu điện Lam Kinh đ ợc xây dựng theo thế đất tựa núi nhìn sông, bốn bề n ớc non xanh

biếc, rừng rậm Hiện nay ở đây vẫn còn bia Vĩnh Lăng ghi công

Lê Thái Tổ và lăng các vua Lê với nhiều tác phẩm điêu khắc đá

xây dựng những công trình khá đẹp nh đình Quảng Văn ở ngoài cửa Đại H ng (cửa phía Nam), cầu Ngoạn Thiềm để vào Hoàng Thành …)

Điện ở Lam Kinh (Lam Sơn-T Hóa)

Kết luận:

- Tuy dấu tích của cung điện và lăng miếu còn lại không nhiều, song căn cứ vào các bệ cột, các bậc thềm và sử sách ghi chép lại cũng thấy đ ợc quy mô to lớn và đẹp đẽ của kiến trúc

kinh thành thời Lê.

b Kiến trúc tôn giáo

Đặc điểm kiến trúc tôn giáo

- Triều đình vẫn tu sửa chùa cũ nh chùa Thiên Phúc (Quốc Oai – Trần? Hà Tây năm 1444), chùa Kim Liên (Hà Nội, năm 1445),…)

- Từ năm 1593 đến năm 1788 nhà Lê đã cho tu sửa lại hoặc xây mới nhiều ngôi chùa điển hình là:

- Nhà Lê đề cao Nho giáo những miếu thờ Khổng Tử, tr ờng dạy Nho học (nh Quốc Tử Giám hoặc nhà Thái học) đ ợc xây dựng nhiều Văn Miếu

Quốc Tử Giám (Hà Nội) Chùa Bút Tháp

(Bắc Ninh)

- Chùa Keo ở Thái Bình (xây dựng từ thời Lý, đến năm 1630 xây dựng lại

- Chùa Mía ở Đ ờng Lâm (Hà Tây) xây dựng lại năm 1632 với

27 gian và gần 300 pho t ợng lớn nhỏ nổi tiếng

- Chùa Bút Tháp ở Bắc Ninh đ ợc sửa chữa năm 1642

- Ngoài ra, nhà Lê còn cho xây dựng các chùa Chúc Thánh, Kim Sơn (Hội An, Quảng Nam năm 1697) Chùa Từ Đàm (Huế năm

1683),

2 Nghệ thuật điêu khắc và chạm khắc trang trí

Câu hỏi: Thông qua các hình ảnh 2, 3, 4, 5 (SGK) ta nhận thấy các tác phẩm điêu khắc và chạm khắc trang trí th

ờng gắn với loại hình nghệ thuật nào? Bằng những chất liệu

gì?

- Nghệ thuật kiến trúc

- Đá và gỗ

a Điêu khắc

Các t ợng Phật bằng gỗ nh t ợng phật Bà Quan Âm nghìn mắt, nghìn tay chùa Bút Tháp (Bắc Ninh), Phật nhập Nát bàn ở chùa Phổ Minh (Nam Định),…)

T ợng rồng tạc ở thành bậc điện Kính Thiên (1467) và điện Lam Kinh (1433 – Trần? 1448) T ợng rồng đ ợc tạc bằng đá có kích th ớc lớn, l ợn suốt từ bậc trên cùng xuống bậc d ới cùng, dài khoảng 9m Với khối hình tròn trịa đầu rồng có bờm uốn m ợt phủ sau gáy có sừng và tai nhỏ, mũi s tử, trên thân có nhiều dải mây khúc uốn l ợn

Các pho t ợng bằng đá tạc ng ời, lân, ngựa, tê giác hoặc

hổ, voi khu lăng miếu Lam Kinh đều nhỏ và đ ợc tạc rất gần với nghệ thuật dân gian

Rồng ở điện

Kinh Thiên

Ngựa đá

(Lăng vua

Lê Thái Tổ

Thanh Hóa)

Phật bà Quan Âm

nghìn mắt, nghìn tay

(Bút tháp Bắc Ninh)

b Nghệ thuật chạm khắc trang trí

- Vai trò chạm khắc trang trí chủ yếu là phục vụ các công trình kiến trúc, làm cho các công trình đó đẹp hơn, lộng lẫy hơn

- Chạm khắc trang trí thời Lê có nhiều hình chạm khắc trên

đá Các bậc cửa tr ớc một số công trình kiến trúc lớn; trên bia ở các lăng tẩm, đền miếu, chùa chiền Hình chạm khắc chổ nổi, chổ chìm, với độ nông sâu và cao thấp khác nhau nh ng đều uyển chuyển, sắc sảo với những nét uốn l ợn dứt khoát và rõ ràng

- ở các đình làng có nhiều chạm khắc gỗ miêu tả cảnh vui chơi sinh hoạt trong nhân dân nh các bức Đánh cờ, Chọi gà, Chèo thuyền, Uống r ợu, Nam nữ vui chơi …)

Chạm khắc

(Chùa Bút Tháp Bắc Ninh)

Trò chơi

chồng ng ời

(Đình Tây Đằng,

Hà Tây)

Trai gái Vui đùa

(Đình

H ơng Lộc Nam Định)

Chạm Khắc Trang trí Trên bia (đá)

3.ưNghệ thuật gốm

- Kế thừa truyền thống Lý – Trần? Trần, thời Lê chế tạo đ ợc nhiều loại gốm quý hiếm nh : Gốm men ngọc tinh tế, gốm hoa nâu giản dị mà chắc khỏe

- Phát triển gốm hoa lam phủ men trắng, vẽ trang trí men xanh

- Đề tài trang trí trên gốm, ngoài các hoa văn hình mây, sóng n

ớc, long, li…) còn có các loại hoa: sen, cúc, chanh hoặc hoa văn hình muông thú, cỏ cây quen thuộc trong cuộc sống

- Ngoài ra, gốm thời Lê còn có chất dân gian đậm nét hơn chất cung đình Bên cạnh nét trau chuốt còn có sự khỏe khoắn của tạo dáng,

bố cục theo một tỉ lệ cân đối và chính sác

Gốm thời Lê

Bài tập về nhà

- HS học bài trong SGK

- HS có thể thăm quan các di tích lịch sử ở địa ph ơng mình.

- Quan sát phong cảnh thiên nhiên mà em thích.