Bài 10. Nguồn âm

Treo quả bóng bàn sát thành cốc, quả bóng dao động hoặc sờ tay vào thấy thành cốc rung, áp chặt tay thành cốc hết rung thì không còn âm thanh... Dùng búa cao su gõ nhẹ vào một nhánh

 Các nguồn âm có chung đặc điểm gì ?

 Âm trầm, âm bổng khác nhau ở chỗ

 Âm to, âm nhỏ khác nhau ở chỗ nào ?

 Âm truyền qua những môi trường nào ?

 Chống ô nhiễm tiếng ồn như thế nào ?

Tiếng nhạc

du dương

Tiếng đàn

Tiếng chim hót

Tiếng cười nói

 Chúng ta sống trong một thế giới âm thanh Vậy em có

biết âm thanh (gọi tắt là âm) được tạo ra như thế nào không ?

 Chúng ta sống trong một thế giới âm thanh Vậy em có

biết âm thanh (gọi tắt là âm) được tạo ra như thế nào không ?

Tiếng ồn ào

Tiếng nổ.

Tiếng trống.

Tiếng vỗ tay.

BÀI 10 NGUỒN ÂM

I Nhận biết nguồn âm:

?C1

Tất cả chúng ta hãy cùng nhau giữ im lặng và

lắng tai nghe Em hãy nêu những âm mà em nghe được và tìm xem chúng được phát ra từ đâu?

Vật phát ra âm gọi là nguồn âm

?C2

Em hãy kể tên 1 số nguồn âm

01

3456 78 9 10

I Nhận biết nguồn âm:

II Các nguồn âm có đặc điểm gì?

*Thí nghiệm:

1 Một bạn dùng hai tay căng một sợi dây cao su

nhỏ Dây đứng yên ở vị trí cân bằng Một bạn khác dùng ngón tay bật sợi dây cao su đó (hình 10.1)

BÀI 10 NGUỒN ÂM

?C3 Hãy quan sát dây

cao su và lắng nghe,

rồi mô tả điều mà em

nhìn và nghe được

C3 Dây cao su rung động và phát ra âm

Sự rung động (chuyển động) qua lại vị trí cân bằng

của dây cao su, mặt trống…gọi là dao động

Mặt trống rung

động và phát ra âm

Tương tự:

II Các nguồn âm có đặc điểm gì ?

Sau khi gõ vào thành cốc thuỷ

tinh mỏng ta nghe được âm (H 10.2)

?C4.Vật nào phát ra âm? Vật đó có dao động

không? Nhận biết điều đó bằng cách nào?

BÀI 10 NGUỒN ÂM

*Thí nghiệm:

2

C4 Cốc thủy tinh, phát ra âm Thành cốc dao động

Treo quả bóng bàn sát thành cốc,

quả bóng dao động (hoặc sờ tay

vào thấy thành cốc rung, áp chặt

tay thành cốc hết rung thì không

còn âm thanh).

HÌNH 10.2

Dùng búa cao su gõ nhẹ vào một

nhánh âm thoa và lắng nghe âm

do âm thoa phát ra (Hình 10.3)

?C5 Âm thoa có dao động không? Hãy tìm cách kiểm tra

xem khi phát ra âm thì âm thoa có dao động không?

BÀI 10 NGUỒN ÂM

II Các nguồn âm có đặc điểm gì ?

HÌNH 10 3

*Thí nghiệm

3

C5 Treo quả bóng bàn sát nhánh âm

thoa, quả bóng dao động (hoặc sờ tay vào

thấy âm thoa rung, áp chặt tay lên nhánh

âm thoa, hết rung thì không còn âm

thanh) Chứng tỏ âm thoa có dao động.

Các vật phát ra âm đều …… …… dao động

I Nhận biết nguồn âm:

II Các nguồn âm có đặc điểm gì?

Sự rung động (chuyển động) qua lại vị trí cân bằng của dây cao su, thành cốc, mặt trống… gọi là ………

Khi phát ra âm, các vật đều ………dao động

BÀI 10 NGUỒN ÂM

Vật phát ra âm gọi là …….……… ……. nguồn âm

dao động

I Nhận biết nguồn âm:

II Các nguồn âm có đặc điểm gì?

III Vận dụng:

C6: Em có thể làm cho một số vật như tờ giấy,

lá chuối Phát ra âm được không?

C7: Hãy tìm hiểu xem bộ phận nào dao động phát ra âm trong hai nhạc cụ mà em biết?

C8: Nếu em thổi vào miệng một lọ nhỏ, cột không khí trong lọ sẽ dao động phát ra âm Hãy tìm cách kiểm tra xem có đúng khi đó cột khí dao động không?

BÀI 10 NGUỒN ÂM

C9: Hãy làm một nhạc cụ (đàn ống nghiệm) theo

chỉ dẫn dưới đây:

* Đổ nước vào bảy ống nghiệm giống nhau đến các mực nước khác nhau (hình 10.4)

* Dùng thìa gõ nhẹ lần

lượt vào từng ống nghiệm

sẽ nghe được các âm trầm,

bổng khác nhau

BÀI 10 NGUỒN ÂM III Vận dụng:

Thảo luận nhóm

cử đại diện trả lời

a Bộ phận nào dao động phát ra âm?

Thành ống nghiệm dao động phát ra âm

b Ống nào phát ra âm trầm nhất, ống nào phát ra âm bổng nhất?

Ống nhiều nước phát

ra âm trầm nhất, ống

ít nước phát ra âm

bổng nhất

BÀI 10 NGUỒN ÂM III Vận dụng:

* Lần lượt thổi mạnh miệng vào các ống nghiệm cũng sẽ nghe được các âm trầm, bổng khác nhau (hình 10.5)

c Cái gì dao động phát ra âm?

Không khí trong ống nghiệm dao động phát ra âm

d Ống nào phát ra âm trầm

nhất, ống nào phát ra âm

bổng nhất?

Ống nhiều nước phát ra

âm trầm nhất, ống ít nước

phát ra âm bổng nhất

BÀI 10 NGUỒN ÂM III Vận dụng:

Khi phát ra âm các

vật đều dao động

Nguồn âm là các

vật tự phát ra âm SƠ ĐỒ TƯ DUY

Em hãy vẽ một bản đồ tư duy với từ trung tâm: Nguồn âm

Đó là vì khi chúng ta nói, không khí

từ phổi đi lên khí quản, qua thanh

quản đủ mạnh và nhanh làm cho các

dây âm thanh dao động (hình 10.6)

Dao động này tạo ra âm.

Đó là vì khi chúng ta nói, không khí

từ phổi đi lên khí quản, qua thanh

quản đủ mạnh và nhanh làm cho các

dây âm thanh dao động (hình 10.6).

Dao động này tạo ra âm.

* BVMT:

Để bảo vệ giọng nói của người, ta

cần luyện tập thường xuyên, tránh

nói quá to, quá nhiều tránh hút

thuốc lá, uống nước lạnh.

Đặt ngón tay vào sát ngoài cổ họng và kêu

“aaa…”.Em cảm thấy như thế nào ở đầu ngón tay?

Bài tập trắc nghiệm

Những điều nào sai khi nói về nguồn gốc của

âm thanh?

A Âm thanh phát ra từ các vật dao động

B Âm thanh có thể phát ra từ các vật cố định.

C Khi các vật dao động ta luôn nghe được âm

thanh phát ra từ các vật đó

D Tất cả các vật được xem là nguồn âm thì có

thể phát ra âm thanh

- Học bài.

- Xem lại câu C3 đến C9.

- Làm bài tập 10.1 đến 10.5 – SBT.

*HD: Âm(cao thấp) -Tần số(Lớn nhỏ)

- Dao động(nhanh chậm)

- Đọc bài 11:

Độ cao của âm – Tìm hiểu nó phụ thuộc gì?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ