Bài 6. Lực ma sát

Bài 6. Lực ma sát tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, k...

Câu 1 : Thế nào là hai lực cân bằng? Cho 1 ví dụ về vật chịu tác dụng hai lực

cân bằng

Trả lời : Hai lực cân bằng là hai lực:

Cùng đặt lên một vật.

Có cường độ bằng nhau.

Có cùng phương.

Có chiều ngược nhau.

VD: Quả cầu treo trên sợi dây chịu tác dụng của trọng lực và lực căng của dây.

KIỂM TRA BÀI CŨ

Trả lời : Vật sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều.

Câu 2 : Nếu một vậtø chịu tác dụng của

hai lực cân bằng thì vật sẽ như thế nào?

Câu 3: Hành khách ngồi trên ôtô đang chuyển động

bỗng Thấy mình bị nghiêng người sang trái,

chứng tỏ xe:

B Đột ngột tăng vận tốc

A Đột ngột giảm vận tốc

C Đột ngột rẽ sang trái

D Đột ngột rẽ sang phải

Sự khác nhau giữa tr ục bánh

ngày nay?

Mất hàng chục thế kỉ để tạo ra sự khác biệt giữa hai loại trục bánh

xe Sự phát minh ra ổ bi

VD: Xe đạp đang chạy nếu bóp nhẹ phanh thì vành xe chuyển động chậm lai

Bóp mạnh phanh thì bánh xe sẽ ngừng quay và trượt trên mặt đường rồi nhanh chóng dừng lại

Lực sinh ra do đâu ? Có tác dụng gì

?

Lực sinh ra do má phanh ép sát lên vành xe,

có tác dụng cản chuyển động của vành xe.

Lực sinh ra do bánh xe trượt trên mặt đương,

có tác dụng cản trở chuyển động trượt của bánh

xe trên mặt đường

• Vậy : Lực ma sát trượt

xuất hiện khi một vật trượt trên bề mặt một vật khác và cản lại chuyển động trượt của vật.

C1 :Hãy tìm ví dụ về

lực ma sát trượt trong đời sống và kỷ

thuật.

-Bánh xe ngừng quay trượt trên mặt đường khi thắng mạnh.

-Trượt tuyết.

-Trục quạt bàn với

ổ trục.

Hòn bi đang lăn trên

sàn từ từ dừng lại Tại

• Vậy: Lực ma sát

lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt một vật khác và cản trở chuyển động lăn của vật

-Xe chạy trên

đường.

-Đẩy vật nặng trên các con

lăn.

Hình 6.1a 3 người đẩy thùng trượt trên sàn.

Hình 6.1b Chỉ 1 người đẩy

thùng trên những bánh xe.

C3:Trong các trường hợp ở hình 6.1 dưới đây, trường hợp nào có lực ma sát trượt, trường hợp nào có lực ma sát lăn? Qua đó em có nhận xét gì về cường độ lực ma sát trượt,ma sát lăn?

Có ma sát lăn Có ma sát trượt

Hai trường hợp trên chứng tỏ:

độ lớn ma sát lăn rất nhỏ

so với ma sát trượt.

Người ta tính được nếu thay ma sát trượt bằng ma sát lăn có thể giảm lực ma sát đến 30 lần.

Hai loại lực ma sát trượt và ma

sát lăn có điểm gì giống nhau?

• Đều xuất hiện khi vật này chuyển

động trên bề mặt của vật khác.

• Đều có tác dụng ngăn cản chuyển đđộng, vì vậy lực ma sát luôn ngược chiều Vậy nếu một vật chuyển động của vật đứng yên cĩ chịu tác

dụng của lực ma sát khơng? Chịu tác dụng

trong trường hợp nào?

TN:Hình 6.2

trang 22 SGK

F k

F ms C4:Tại sao trong TN trên, mặc dù có lực kéo

tác dụng lên vật nặng nhưng vật vẫn đứng yên?

Vật đứng yên chứng tỏ giữa mặt bàn với vật có một lực cản Lực này đặt lên vật cân bằng với lực kéo để giữ cho vật đứng yên

Lực này gọi là lực ma sát

nghỉ.

Vậy: Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi vật bị tác dụng của lực khác nhưng chưa chuyển động.Lực ma

sát nghỉ giữ cho vật không trượt khi vật bị tác dụng của lực khác đó.

C6: Hãy nêu tác hạicủa lực

ma sát và các biện pháp

làm giảm lực ma sát trong

các trường hợp vẽ ở hình 6.3.

Hình 6.3 a

Xích xe đạp

Trục quay có ổ bi

Đẩy thùng đồ

Làm mau mòn

xích và đĩa Để

giảm ma sát cần

tra dầu mở

thường xuyên

Làm cản chuyển động quay,nóng và mau mòn trục.

Gắn ổ bi, tra

dầu mở.

Khó đẩy do ma sát trượt lớn Thay ma sát trựơt bằng

ma sát lăn

C7 :Hãy quan sát các trường hợp vẽ ở hình 6.4 và tưởng tượng xem nếu không có lực ma sát sẽ xảy

ra hiện tượng gì?Hãy tìm cách làm tăng lực ma sát trong những

trường hợp này

Tăng độ nhám ở các mặt răng, ở mặt sườn bao diêm

nhám,lốp

xe phải có rãnh

C8 : Hãy giải thích

các hiện tượng sau và

cho biết trong

các hiện tượng này

ma sát có ích hay có hại:

người rất nhỏ

Ma sát trong trường

hợp này có ích

người rất nhỏ

Ma sát trong trường

hợp này có ích

a.Khi đi trên sàn

đá hoa mới lau dể bị ngã.

Giải thích:Khi đó lực ma sát

nghỉ giữa lốp xe và mặt đất quá

nhỏ làm bánh xe quay trượt tại chổ không chạy tới được.

Ma sát trong trường hợp nầy có ích.

Giải thích :Giầy

đi lâu do ma sát trượt giữa mặt đất với đế

giầy làm đế bị mòn.

Ma sát trong trường hợp nầy có hại.

c.Giầy đi lâu

đế bị mòn.

Giải thích : Ô tô nặng nên mặt lớp sâu để tăng ma

sát tức tăng độ bám giữa lốp xe với mặt đường Do

đó khi chuyển động làm

xe không bị trượt,khi thắng xe dể dừng lại.

Ma sát trong trường hợp này có lợi.

d Mặt lốp ô

tô phải có rãnh

sâu hơn

xe đạp

Giải thích: Để tăng ma sát giữa dây cung với dây đàn, nhờ đó đàn

kêu to.

e Phải bôi

nhựa thông

vào dây cung

ở cần kéo

đàn cò hay

violon

PHẦN GHI NHỚ :

.Lực ma sát trượt sinh ra khi một vật trượt trên bề

mặt của một vật khác Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt của một vật khác Lực ma sát nghỉ giữ cho .

vật không trượt khi vật

bị tác dụng của lực

khác.Độ lớn lực ma sát phụ thuộc Lực ma sát có thể có hại hoặc có ích

tính chất mặt tiếp xúc,lực ép lên mặt tiếp xúc, bản

chấtmặt tiếp xúc nhưng không phụ thuộc diện tích mặt tiếp

xúc

BT 6.2 :Trong các cách làm

sau đây,cách nào giảm được lực ma sát?

A Tăng độ nhám mặt

• BT 6.1 :Trường hợp nào sau đây

• A Lực xuất hiện khi lốp xe trượt

trên mặt đường.

• B Lực xuất hiện làm mòn đế

giày.

• C Lực xuất hiện khi lò xo bị

nén hay bị dãn.

• D Lực xuất hiện giữa dây curoa

với bánh xe truyền chuyển động.

• BT 6.5 : Một ôtô chuyển động thẳng

đều khi lực kéo của động cơ ôtô là 800N Tính độ lớn của lực ma sát tác dụng lên các bánh xe ôtô (bỏ qua lực cản của không khí ).

Ôâtô chuyển động thẳng đều khi lực kéo cân bằng với lực ma sát