Bài 13. Lực ma sát

Bài 13. Lực ma sát tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế,...

Game 

Bài 20:

Vật Lí 10 – Chương II:

Động lực học chất điểm

LỰC MA SÁT

Nhóm 4 – 10A7 – THPT Kim Liên

Trong ch ươ ng này, các b n đã làm quen v i ạ ớ

L c h p d n, L c đàn h i, v y thì L c ma sát ự ấ ẫ ự ồ ậ ự

là gì v y? Chúng ta cùng khám phá nhé ~ ậ 

Lực ma sát nghỉ

Lực ma sát trượt

Lực ma sát lăn

Vai trò của ma sát trong kĩ thuật & đời sống

LỰC MA SÁT

Từ các biểu thức về độ lớn của lực ma sát nghỉ, ma sát trượt và ma sát lăn

L c ma sát luôn ph thu c vào áp l c (N)

Thí nghi m sau sẽ ch ng t đi u đó: ệ ứ ỏ ề

 Nh có ma sát ngh mà ng ờ ỉ ườ i ta có th ể s d ng h th ng băng chuy n đ đ a v t t n i này ử ụ ệ ố ề ể ư ậ ừ ơ

đ n n i khác ế ơ (B i n u không có ma sát ngh thì thành ph n tr ng l c n m ngang sẽ kéo v t đi ở ế ỉ ầ ọ ự ằ ậ

xu ng chân m t ph ng nghiêng) ố ặ ẳ

 Trong m t s trộ ố ường h p, l c ma sát ngh đóng vai trò l c phát đ ng ợ ự ỉ ự ộ giúp các v t chuy n đ ng ậ ể ộ Khi bước đi, chân phía sau sẽ tác

d ng vào đ t m t l c F ch đụ ấ ộ ự Ở ỗ ường t t, m t đố ặ ường sẽ tác d ng l c Fmsn hụ ự ướng v phía trề ước, giúp gi cho chân kh i trữ ỏ ượt trên m t ặ

đ t., khi n cho ph n thân trên c a ngấ ế ầ ủ ười chuy n đ ng v phía trể ộ ề ước Trong trường h p thi u ma sát ngh , l c t chân ngợ ế ỉ ự ừ ười tác d ng ụ vào đ t v phía sau, mà không có l c nào gi a chân l i sẽ làm cho chân sau và c thân ngấ ề ự ữ ạ ả ười ngã nhào v sau.ề

 Vai trò c a ma sát trủ ượt:

* Có l iợ

• Khi ta hãm phanh (th ng), b ph n hãm (th ng) sẽ đắ ộ ậ ắ ược áp sát vào b m t bánh ề ặ

xe đang chuy n đ ng L c ma sát sinh ra gi a má phanh và bánh xe làm cho quay ể ộ ự ữ

ch m l i, ậ ạ c n tr b t s quay c a bánh xe ả ở ớ ự ủ Khi đó, xu t hi n s trấ ệ ự ượt trên m t ặ

đường, l c ma sát trự ượt do m t đặ ường tác d ng sẽ làm xe đi ch m và d ng h n ụ ậ ừ ẳ

l i.ạ

• Ma sát trượt còn đượ ức ng d ng trong vi c ụ ệ mài nh n các b m t c ng ẵ ề ặ ứ nh kim ư

lo i ho c g Đá mài là m t l ai v t li u khá c ng, đạ ặ ỗ ộ ọ ậ ệ ứ ược làm s n sùi nh m tăng ầ ằ

ma sát Khi đ a vào máy mài, nó chuy n đ ng r t nhanh, gây ra ma sát v i v t ư ể ộ ấ ớ ậ

được ti p xúc và chính l c ma sát này sẽ mài mòn b m t các v t, làm cho b m t ế ự ề ặ ậ ề ặ

v t tr nên nh n h n.ậ ở ẵ ơ

* Có h i ạ

 Trong khá nhi u tr ề ườ ng h p, ma sát tr ợ ượ t có h i khi ạ c n tr  chuy n đ ng ả ở ể ộ , làm mòn các chi ti t ế máy Vì v y, trong các chi ti t máy bao gi ng ậ ế ờ ườ i ta cũng tra d u m công nghi p vào các b ph n ầ ỡ ệ ộ ậ

nh m h n ch ít nh t tác h i c a ma sát tr ằ ạ ế ấ ạ ủ ượ t khi các chi tii t này v n hành ế ậ

 Vai trò c a ma sát lăn: ủ

 L c ma sát lăn nh h n ma sát tr ự ỏ ơ ượ t nhi u l n, nên đ h n ch tác h i c a ma sát tr ề ầ ể ạ ế ạ ủ ượ t, ng ườ i ta

th ườ ng tìm cách thay th ma sát tr ế ượ ằ t b ng ma sát lăn nh các bi, con lăn, Ma sát lăn giúp cho ờ ổ

v t chuy n đ ng d dàng h n ậ ể ộ ễ ơ

Và còn rất nhiều ứng dụng khác

Đ truy n chuy n đ ng quay c a đ ng c ra ngoài làm quay các máy ể ề ể ộ ủ ộ ơ

công c , ngụ ười ta n i tr c quay c a đ ng c v i tr c quay c a máy ố ụ ủ ộ ơ ớ ụ ủ

b ng dây cuaroa Nh có l c ma sát ngh gi a dây cuaroa v i vô lăng ằ ờ ự ỉ ữ ớ

mà dây cuaroa không b tri ượt và làm máy công c quay theo đ ng ụ ộ

c ơ

N u không có l c ma sát thì khi vi t b ng ph n không ăn đế ự ế ả ấ ược lên

b ng và khi y ta không th vi t ra đả ấ ể ế ược.Và mu n đ tăng đ ma sát ố ể ộ

đ ph n vi t trên b ng t t h n thì ngu i ta làm cho m t b n tăng ể ấ ế ả ố ơ ờ ặ ả

đ nhám.ộ

Khi ta khoan, ti n thì l c ma sát ngh gi a b máy ti n,máy khoan …ệ ự ỉ ữ ệ ệ

v i m t sàn làm cho các máy có th đ ng c đ nh trên m t sàn khi ớ ặ ể ứ ố i ặ

đang ti n,khoan…ệ

Gi a b súng đ i bác v i m t đ t có l c ma sát ngh , cho nên khi b n, ữ ệ ạ ớ ặ ấ ự ỉ ắ

đ i bác v n gi đạ â ữ ượ ố ic c đ nh trên m t đ t Chính vì th mà khi b n ặ ấ ế ắ

thì đ i bác không d ch chuy n đi ch khác.ạ i ể ổ

Khi chuy n các ki n hàng t trên cao xu ng đ t b ng m t ph ng ể ệ ừ ố ấ ằ ặ ẳ nghiêng, thì gi a ki n hàng và m t ph ng nghiêng có l c ma sát ữ ệ ặ ẳ ự

trượt Chính vì v y, hàng hóa có th đ a xu ng m t đ t m t cách ậ ể ư ố ặ ấ ộ

d dàng h n.ê ơ

Khi trượt trên c u trầ ượt xu ng đ t, gi a l ng ta và m t c u trố ấ ữ ư ặ ầ ượt có

l c ma sát trự ượt vì th ta m i gi m đế ớ ả ượ ốc t c đ khi ta trộ ượt

Vì sau que diêm khi ta c vào chúng thì chúng l i cháy: đó là do gi a ọ ạ ữ cây diêm v i v bao diêm có l c ma sát Đ đ t hi u qu cao thì ớ ỏ ự ể ạ ệ ả

người ta tăng đ nhám cho v bao diêm.ộ ỏ

Khi ta đi trên sàn đá hoa m i lau thì r t d b ngã do l c ma sát trớ ấ ê i ự ượt

gi a bàn chân c a ta v i m t sàn cho nên khi ta đi trên nh ng m t ữ ủ ớ ặ ữ ặ

ph ng nh n, bóng d trẳ ẵ ê ượt thì ta ph i mang dép có nhi u rãnh đ tăng ả ề ể

đ ma sát Nh ng không ch có l i cho ta mà bên c nh đó nó còn có h i ộ ư ỉ ợ ạ ạ

cho chúng ta đó là làm đ dép ta mau mònế

Khi ô tô đi trên bùn thì ô tô r t d b sa l y, vì l c ma sát gi a bánh xe và ấ ê i ầ ự ữ

m t đặ ường có bùn nh , vì v y bánh xe không bám vào m t đỏ ậ ặ ường được cho nên xe b sa l y Khi mà ô tô b sa l y ngi ầ i ầ ười ta thường tìm ki m ế

nh ng v t d ng c ng nh : cây g ,ván…đ t phía dữ ậ ụ ứ ư ỗ ặ ưới bánh xe đ tăng ể

đ ma sát cho chúng.ộ

Người ta ph i bôi nh a cây thông vào dây cung đàn c n kéo nh đ ả ự ở ầ i ể

tăng ma sát trượt Cho nên khi kéo đàn thì c n kéo sẽ c v i dây đàn và ầ ọ ớ

phát ra âm thanh

M t l p ô tô v n t i ph i có khía sâu h n m t l p xe đ p, vì đ ô tô và xe ặ ố ậ ả ả ơ ặ ố ạ ể

đ p chuy n đ ng đạ ể ộ ược trên m t đặ ường thì gi a bánh xe và m t đữ ặ ường

ph i có l c ma sát đ bánh xe có th bám đả ự ể ể ược trên m t đặ ường Xe ô tô

chuyên ch v n t i n ng nên c n ph i có l c ma sát nhi u h n xe đ p Do ở ậ ả ặ ầ ả ự ề ơ ạ

đó l p xe ô tô ph i có r t nhi u khía sâu Trong trố ả ấ ề ường h p này thì l c ma ợ ự

sát có l i cho ta r t nhi uợ ấ ề

N u không có l c ma sát thì khi ta xi t bulông, c và vít không th nào ế ự ế ố ể

g n ch t v i nhau đắ ặ ớ ược và nh th khi ta mu n xi t ch t m t d ng c ư ế ố ế ặ ộ ụ ụ nào đó thì nh l c ma sát ta m i có th xi t ch t chúng l i v i nhau.Đ ờ ự ớ ể ế ặ ạ ớ ể tăng ma sát đ i v i bulông thì ngố ớ ười ta ph i làm cho rãnh than c và vít ả ố sâu thêm.Nh v y ta có th xi t ch t chúng h n.ư ậ ể ế ặ ơ

Khi ta xây nhà mà mu n nhà mình đ p h n thì ngố e ơ ười ta ph i s n màu và ả ơ

khi s n màu thì gi a Rulo v i m t tơ ữ ớ ặ ường có l c ma sát lăn cho nên khi ta ự

s n thì s n m i bám vào tơ ơ ớ ường được

Trong th thao nh v n dung l c ma sát lăn ma chúng ta có th tr ể ờ ậ ự ể ượ t patin.Nó giúp chúng ta th giãn, luy n t p th thao,không nh ng th l c ma ư ệ ậ ể ữ ế ự sát còn có r t nhi u h u d ng cho cu c s ng c a chúng ta ấ ề ữ ụ ộ ố ủ

bi có tác d ng bi n l c ma sát tr t thành l c ma sát lăn và gi m l c ma sát

Ổ ụ ế ự ượ ự ả ự

đi r t nhi u l n Nh s phát minh đĩa mà con ng ấ ề ầ ờ ự ổ ườ i có th ch t o đ ể ế ạ ượ c

các máy móc có t c đ quay l n, các ph ố ộ ớ ươ ng ti n giao thông có th chuy n ệ ể ể

đ ng v i v n t c l n Nh v y không ch l c ma sát tr ộ ớ ậ ố ớ ư ậ ỉ ự ượ t mà l c ma sát lăn ự

cũng có r t nhi u ng d ng trong cu c s ng c a chúng ta ấ ề ứ ụ ố ố ủ

Có th nói r ng m i v t chuy n đ ng đ u có l c ma sát Ch có đi u là chúng ể ằ ọ ậ ể ộ ề ự ỉ ề

có h i hay có ích mà thôi Và khi l c ma sát có h i thì ng ạ ự ạ ườ i ta l i tìm cách ạ

gi m đi l c ma sát ví d nh làm nh n b m t, bôi nh t, d u nh n đ gi m ả ự ụ ư ẵ ề ặ ớ ầ ờ ể ả

l c ma sát.  ự

Ma sát trượt, ma sát lăn và ma sát nghỉ ứng dụng trong ô tô

 T i sao ng ạ ườ i đi b có th đi ti n v phía tr ộ ể ế ề ướ c?

 Vì sao bôi d u m l i gi m đ ầ ỡ ạ ả ượ c ma sát?

 T i sao mu n xách 1 qu mít n ng ph i n m ch t tay vào cu ng qu mít? ạ ố ả ặ ả ắ ặ ố ả

 Nhi u khi ô tô b sa l y, bánh xe quay tít mà xe không nhích lên đ ề ị ầ ượ c Gi i thích hi n ả ệ

t ượ ng.

 Vì sao mu n cho đ u tàu h a kéo đ ố ầ ỏ ượ c nhi u toa thì đ u tàu ph i có kh i l ề ầ ả ố ượ ng l n? ớ

 Vì sao chúng ta có th đi trên đ ể ườ ng khá d dàng nh ng khi đi trên m t băng thì r t ễ ư ặ ấ khó khăn?

 Vì sao m t v t đang chuy n đ ng l i có th d ng l i? ộ ậ ể ộ ạ ể ừ ạ

 Vì sao không th có chuy n đ ng th ng đ u mãi mãi nh trong đ nh lu t I Newton đã ể ể ộ ẳ ề ư ị ậ nêu?

What is Friction- - Mocomi Kids

Xin cảm ơn cô giáo và các bạn đã lắng nghe!