bài 6 : Lực ma sát

Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ạp đang quay, bóp nhẹ phanh thắng thì vành niềng bánh xe ực ma sát ắng thì vành niềng bánh xe c n chuy n đ ng c a vành đ c g i là ản ch

Trang 1

Bài 6: LỰC MA SÁT

S khác nhau c b n gi a tr c bánh xe bò ngày x a và tr c bánh xe đ p, ự ơ bản giữa trục bánh xe bò ngày xưa và trục bánh xe đạp, ản giữa trục bánh xe bò ngày xưa và trục bánh xe đạp, ữa trục bánh xe bò ngày xưa và trục bánh xe đạp, ục bánh xe bò ngày xưa và trục bánh xe đạp, ưa và trục bánh xe đạp, ục bánh xe bò ngày xưa và trục bánh xe đạp, ạp,

tr c bánh xe ôtô bây gi là ch tr c bánh xe bò không có bi còn tr c ục bánh xe bò ngày xưa và trục bánh xe đạp, ờ là ở chổ trục bánh xe bò không có ổ bi còn trục ở chổ trục bánh xe bò không có ổ bi còn trục ổ trục bánh xe bò không có ổ bi còn trục ục bánh xe bò ngày xưa và trục bánh xe đạp, ổ trục bánh xe bò không có ổ bi còn trục ục bánh xe bò ngày xưa và trục bánh xe đạp, bánh xe đ p, bánh xe ôtô thì có bi Th mà con ng ạp, ổ trục bánh xe bò không có ổ bi còn trục ế mà con người đã phải mất hàng ưa và trục bánh xe đạp, ờ là ở chổ trục bánh xe bò không có ổ bi còn trục i đã ph i m t hàng ản giữa trục bánh xe bò ngày xưa và trục bánh xe đạp, ất hàng

ch c th k m i t o nên s khác nhau đó ục bánh xe bò ngày xưa và trục bánh xe đạp, ế mà con người đã phải mất hàng ỷ mới tạo nên sự khác nhau đó ới tạo nên sự khác nhau đó ạp, ự

Bài h c này giúp em ph n nào hi u đ ọ ần nào hiểu được ý nghĩa của việc phái minh ra ổ ểu được ý nghĩa của việc phái minh ra ổ ưa và trục bánh xe đạp, ợc ý nghĩa của việc phái minh ra ổ c ý nghĩa c a vi c phái minh ra ủa việc phái minh ra ổ ệc phái minh ra ổ ổ trục bánh xe bò không có ổ bi còn trục bi.

I Khi nào có l c ma sátực ma sát :

1 L c ma sát tr tực ma sát ượt :

Khi bánh xe đ p đang quay, bóp nh phanh (th ng) thì vành (ni ng) bánh xe ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe ẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe ắng) thì vành (niềng) bánh xe ềng) bánh xe chuy n đ ng ch m l i L c sinh ra do má th ng ép sát lên vành bánh, ngăn ể ộ ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe ực ma sát ắng) thì vành (niềng) bánh xe

c n chuy n đ ng c a vành đ c g i là ản chuyển động của vành được gọi là ể ộ ủa vành được gọi là ượt ọi là l c ma sát tr t ực ma sát trượt ượt N u bóp m nh thì ếu bóp mạnh thì ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe bánh xe ng ng quay và tr t trên m t đ ng (l t bánh), khi đó có ừng quay và trượt trên mặt đường (lết bánh), khi đó có ượt ặt đường (lết bánh), khi đó có ường (lết bánh), khi đó có ếu bóp mạnh thì l c ma sát ực ma sát trượt

tr t ượt gi a bánh xe và m t đ ng.ữa bánh xe và mặt đường ặt đường (lết bánh), khi đó có ường (lết bánh), khi đó có

C1 Hãy tìm thí d v l c ma sát tr t trong đ i s ng và k thu t.ụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật ềng) bánh xe ực ma sát ượt ờng (lết bánh), khi đó có ống và kỹ thuật ỹ thuật ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn

M t bánh xe tr t trên m t đ ng t o ra l c ma sát tr t khi th ng xe.ặt đường (lết bánh), khi đó có ượt ặt đường (lết bánh), khi đó có ường (lết bánh), khi đó có ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe ực ma sát ượt ắng) thì vành (niềng) bánh xe

Đ giày tr t trên m t băng t o ra l c mat sát tr t khi tr t băng.ếu bóp mạnh thì ượt ặt đường (lết bánh), khi đó có ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe ực ma sát ượt ượt

Khi kéo đàn violon thì cung đàn và dây đàn tr t lên nhau t o ra l c ma sát ượt ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe ực ma sát

tr t.ượt

V y theo các em l c ma sát tr t xu t hi n khi nào?ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ực ma sát ượt ất hiện khi nào? ện khi nào?

Trang 2

Lực ma sát trượt sinh ra khi khi một vật trượt trên bề mặt của vật khác.

2 L c ma sát lănực ma sát :

Khi ta búng m t hòn bi trên m t sàn, hòn bi lăn ch m d n r i d ng l i L c do ộ ặt đường (lết bánh), khi đó có ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ần rồi dừng lại Lực do ồi dừng lại Lực do ừng quay và trượt trên mặt đường (lết bánh), khi đó có ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe ực ma sát

m t sàn tác d ng lên hòn bi, ngăn c n chuy n đ ng lăn c a hòn bi là ặt đường (lết bánh), khi đó có ụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật ản chuyển động của vành được gọi là ể ộ ủa vành được gọi là l c ma ực ma sát trượt sát lăn.

C2 Hãy tìm thêm thí d v l c ma lăn trong đ i s ng và k thu t.ụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật ềng) bánh xe ực ma sát ờng (lết bánh), khi đó có ống và kỹ thuật ỹ thuật ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn

Khi d ch chuy n các v t n ng có th kê nh ng thanh hình tr làm con lăn ị ể ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ặt đường (lết bánh), khi đó có ể ữa bánh xe và mặt đường ụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật

Ma sát gi a con lăn m t tr t là ma sát lăn.ữa bánh xe và mặt đường ặt đường (lết bánh), khi đó có ượt

Khi xe chuy n đ ng bình th ng trên đ ng thì bánh xe lăn trên m t ể ộ ường (lết bánh), khi đó có ường (lết bánh), khi đó có ặt đường (lết bánh), khi đó có

đ ng Ma sát gi a bánh xe và m t đ ng là ma sát lănường (lết bánh), khi đó có ữa bánh xe và mặt đường ặt đường (lết bánh), khi đó có ường (lết bánh), khi đó có

V y theo các em l c ma sát lăn xu t hi n khi nào?ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ực ma sát ất hiện khi nào? ện khi nào?

Trang 3

Lực ma sát lăn sinh ra khi khi một vật lăn trên bề mặt của vật khác.

C3 Trong các tr ng h p v hình 6.1, tr ng h p nào có l c ma tr t ường (lết bánh), khi đó có ợt ẽ ở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma trượt ở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma trượt ường (lết bánh), khi đó có ợt ực ma sát ượt

tr ng h p nào có l c ma lăn?ường (lết bánh), khi đó có ợt ực ma sát

a) Có l c ma sát tr t.ực ma sát ượt

b) Có l c ma sát lăn.ực ma sát

Trong hai tr ng h p trên em có nh n xét gì v c ng đ l c ma tr t và ường (lết bánh), khi đó có ợt ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ềng) bánh xe ường (lết bánh), khi đó có ộ ực ma sát ượt

c ng đ l c ma lăn?ường (lết bánh), khi đó có ộ ực ma sát

C ng đ l c ma sát tr t l n h n l c ma sát lăn.ường (lết bánh), khi đó có ộ ực ma sát ượt ớn hơn lực ma sát lăn ơn lực ma sát lăn ực ma sát

Trang 4

3 L c ma sát nghực ma sát ỉ:

Móc m t l c k vào m t v t n ng đ t trên bàn r i kéo t t l c k theo ộ ực ma sát ếu bóp mạnh thì ộ ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ặt đường (lết bánh), khi đó có ặt đường (lết bánh), khi đó có ồi dừng lại Lực do ừng quay và trượt trên mặt đường (lết bánh), khi đó có ừng quay và trượt trên mặt đường (lết bánh), khi đó có ực ma sát ếu bóp mạnh thì

ph ng n m ngang Đ c s ch c a l c k khi v t n ng còn ch a chuy n ươn lực ma sát lăn ằm ngang Đọc số chỉ của lực kế khi vật nặng còn chưa chuyển ọi là ống và kỹ thuật ỉ ủa vành được gọi là ực ma sát ếu bóp mạnh thì ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ặt đường (lết bánh), khi đó có ư ể

đ ng.ộ

C4 T i sao trong thí nghi m trên, m c dù có l c kéo tác d ng lên v t nh ng ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe ện khi nào? ặt đường (lết bánh), khi đó có ực ma sát ụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ư

v t v n đ ng yên?ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ẫn đứng yên? ứng yên?

Đi u này ch ng t gi a m t bàn và v t n ng có m t l c c n.ềng) bánh xe ứng yên? ỏ giữa mặt bàn và vật nặng có một lực cản ữa bánh xe và mặt đường ặt đường (lết bánh), khi đó có ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ặt đường (lết bánh), khi đó có ộ ực ma sát ản chuyển động của vành được gọi là

L c c n này tác d ng lên v t và cân b ng v i l c kéo nên hai l c cân b ng ực ma sát ản chuyển động của vành được gọi là ụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ằm ngang Đọc số chỉ của lực kế khi vật nặng còn chưa chuyển ớn hơn lực ma sát lăn ực ma sát ực ma sát ằm ngang Đọc số chỉ của lực kế khi vật nặng còn chưa chuyển

này gi cho v t n ngữa bánh xe và mặt đường ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ặt đường (lết bánh), khi đó có đ ng yên.ứng yên?

L c c n cân b ng v i l c kéo thí nghi m trên đ c g i là ực ma sát ản chuyển động của vành được gọi là ằm ngang Đọc số chỉ của lực kế khi vật nặng còn chưa chuyển ớn hơn lực ma sát lăn ực ma sát ở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma trượt ện khi nào? ượt ọi là l c ma sát ngh ực ma sát trượt ỉ.

Trang 5

3 L c ma sát nghĩực ma sát :

C5 Hãy tìm thêm thí d v l c ma nghĩ trong đ i s ng và k thu t.ụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật ềng) bánh xe ực ma sát ờng (lết bánh), khi đó có ống và kỹ thuật ỹ thuật ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn

Các s n ph m trong nhà máy khi thành ph m (bao ximăng, chi c ti vi) ản chuyển động của vành được gọi là ẩm trong nhà máy khi thành phẩm (bao ximăng, chiếc ti vi) ẩm trong nhà máy khi thành phẩm (bao ximăng, chiếc ti vi) ếu bóp mạnh thì

đ c chuy n trên các băng truy n là nh l c ma sát ngh ượt ềng) bánh xe ềng) bánh xe ờng (lết bánh), khi đó có ực ma sát ỉ

Chúng ta đi l i đ c là do l c ma sát ngh gi cho chân không b tr t khi ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe ượt ực ma sát ỉ ữa bánh xe và mặt đường ị ượt

b c trên m t đ ng.ướn hơn lực ma sát lăn ặt đường (lết bánh), khi đó có ường (lết bánh), khi đó có

V y theo các em l c ma sát ngh là gì?ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ực ma sát ỉ

Trang 6

3 L c ma sát nghực ma sát ỉ:

Lực ma sát nghỉ giữ cho một vật không bị trượt Khi vật bị tác dụng của lực khác.

II L c ma sát trong đ i s ng và k thu tực ma sát ờng (lết bánh), khi đó có ống và kỹ thuật ỹ thuật ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn :

1 L c ma sát có th có h iực ma sát ể ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe :

C6 Hãy nêu tác h i c a l c ma sát và các bi n pháp làm gi m l c ma sát ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe ủa vành được gọi là ực ma sát ện khi nào? ản chuyển động của vành được gọi là ực ma sát trong các tr ng h p v hình 6.3.ường (lết bánh), khi đó có ợt ẽ ở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma trượt ở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma trượt

Ma sát tr t gi a đĩa và xích xe đ p làm mòn đĩa và xích.ượt ữa bánh xe và mặt đường ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe

Tra d u vào xích đ làm gi m ma sát.ần rồi dừng lại Lực do ể ản chuyển động của vành được gọi là

Ma sát tr t c a tr c làm mòn tr c và c n chuy n đ ng quay c a bánh xe.ượt ủa vành được gọi là ụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật ụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật ản chuyển động của vành được gọi là ể ộ ủa vành được gọi là

Thay tr c quay b ng bi đ làm gi m ma sát.ụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật ằm ngang Đọc số chỉ của lực kế khi vật nặng còn chưa chuyển ổ bi để làm giảm ma sát ể ản chuyển động của vành được gọi là

Ma sát tr t c n tr chuy n đ ng c a thùng đ ượt ản chuyển động của vành được gọi là ở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma trượt ể ộ ủa vành được gọi là ồi dừng lại Lực do

Đ t thùng đ lên xe lăn đ thay ma sát tr t b ng ma sát lăn đ làm gi m ma ặt đường (lết bánh), khi đó có ồi dừng lại Lực do ể ượt ằm ngang Đọc số chỉ của lực kế khi vật nặng còn chưa chuyển ể ản chuyển động của vành được gọi là sát

Trang 7

Lực ma sát nghĩ giữ cho một vật không bị trượt Khi vật bị tác dụng của lực khác.

1 L c ma sát có th có h iực ma sát ể ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe :

Ma sát có th làm h h ng v t d ng nên ma sát có th có h i.ể ư ỏ giữa mặt bàn và vật nặng có một lực cản ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật ể ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe

2 L c ma sát có th có íchực ma sát ể :

C7 Hãy quan sát các tr ng h p v hình 6.4 và t ng t ng xem n u ường (lết bánh), khi đó có ợt ẽ ở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma trượt ở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma trượt ưở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma trượt ượt ếu bóp mạnh thì

không có l c ma sát thì s x y ra hi n t ng gì? Hãy tìm cách làm tăng l c ực ma sát ẽ ở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma trượt ản chuyển động của vành được gọi là ện khi nào? ượt ực ma sát

ma sát trong nh ng tr ng h p trên.ữa bánh xe và mặt đường ường (lết bánh), khi đó có ợt

B ng tr n, nh n quá không th vi t lên b ng.ản chuyển động của vành được gọi là ơn lực ma sát lăn ẵn quá không thể viết lên bảng ể ếu bóp mạnh thì ản chuyển động của vành được gọi là

Tăng đ nhám c a b ng đ tăng ma sát tr t cho d vi t b ng.Gi a c và vít n u không có ma sát thì c s quay và l ng d n m i ghép khi ữa bánh xe và mặt đường ống và kỹ thuật.ộ ủa vành được gọi là ẳng để tăng ma sát trượt cho dể viết bảng.ếu bóp mạnh thì ể ượtống và kỹ thuật ẽ ở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma trượt ể ếu bóp mạnh thì ản chuyển động của vành được gọi là ỏ giữa mặt bàn và vật nặng có một lực cản. ần rồi dừng lại Lực do ống và kỹ thuật. rung đ ng.ộ

Tăng l c ma sát ngh đ c không quay và l ng khi rung đ ng.ực ma sát ỉ ể ống và kỹ thuật ỏ giữa mặt bàn và vật nặng có một lực cản ộ

Khi qu t diêm, n u không có ma sát, thì đ u que diêm s tr t trên s n bao ẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe ếu bóp mạnh thì ần rồi dừng lại Lực do ẽ ở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma trượt ượt ường (lết bánh), khi đó có diêm và không phát ra l a.ửa

Tăng đ nhám trên s n bao diêm đ tăng ma sát gi a đ u que diêm v i bao ộ ường (lết bánh), khi đó có ể ữa bánh xe và mặt đường ần rồi dừng lại Lực do ớn hơn lực ma sát lăn diêm khi qu t.ẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe

Khi th ng g p, n u không có l cắng) thì vành (niềng) bánh xe ất hiện khi nào? ếu bóp mạnh thì ực ma sát ma sát thì ôtô không d ng l i đ c.ừng quay và trượt trên mặt đường (lết bánh), khi đó có ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe ượt

Tăng l c ma sát b ng cách tăng đ sâu khía rãnh m t võ (l p) xe ôtô.ực ma sát ằm ngang Đọc số chỉ của lực kế khi vật nặng còn chưa chuyển ộ ặt đường (lết bánh), khi đó có ống và kỹ thuật

V y ma sát có h i hay có ích?ậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe

Trang 8

Lực ma sát có thể có hại hoặc có ích.

III V n d ngậm lại Lực sinh ra do má thắng ép sát lên vành bánh, ngăn ụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật :

C8 Hãy gi i thích các hi n t ng sau và cho bi t trong các hi n t ng này ản chuyển động của vành được gọi là ện khi nào? ượt ếu bóp mạnh thì ện khi nào? ượt

ma sát có ích hay có h i:ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe

a) Khi đi trên sàn đá hoa c ng m i lau d b ngã.ươn lực ma sát lăn ớn hơn lực ma sát lăn ễ bị ngã ị

Ma sát tr t gi a sàn và chân trong tr ng h p này nh Ma sát có ích.ượt ữa bánh xe và mặt đường ường (lết bánh), khi đó có ợt ỏ giữa mặt bàn và vật nặng có một lực cản

Trang 9

b) Ôtô đi trên đ ng đ t m m có bùn d b sa (m c) l y.ường (lết bánh), khi đó có ất hiện khi nào? ềng) bánh xe ễ bị ngã ị ắng) thì vành (niềng) bánh xe ần rồi dừng lại Lực do

Ma sát lăn gi a đ ng và l p trong tr ng h p này nh Ma sát có ích.ữa bánh xe và mặt đường ường (lết bánh), khi đó có ống và kỹ thuật ường (lết bánh), khi đó có ợt ỏ giữa mặt bàn và vật nặng có một lực cản

Trang 10

c) Giày đi mãi đ mòn.ếu bóp mạnh thì

Ma sát tr t gi a đ ng và đ giày làm đ giày b mòn Ma sát có h i.ượt ữa bánh xe và mặt đường ường (lết bánh), khi đó có ếu bóp mạnh thì ếu bóp mạnh thì ị ạp đang quay, bóp nhẹ phanh (thắng) thì vành (niềng) bánh xe

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	210 KB