Bài 6 lực ma sát

Lực ma sát tr ợt ?Em hãy đọc thông tin SGK và trả lời C1 C1:Bánh xe tr ợt trên mặt đ ờng, dẻ lau tr ợt trên mặt bàn vv…?. Định nghĩa: Lực ma sát tr ợt sinh ra khi một vật tr ợt trên bề

Tiết 6

I Khi nào có lực ma sát ?

1 Lực ma sát tr ợt

?Em hãy đọc thông tin SGK và trả lời C1

C1:Bánh xe tr ợt trên mặt đ ờng, dẻ lau tr ợt

trên mặt bàn vv…

? Vậy lực ma sát tr ợt sinh ra khi nào?

Định nghĩa: Lực ma sát tr ợt sinh ra khi một

vật tr ợt trên bề mặt một vật khác

2 Lực ma sát lăn

Khi búng viên bi trên mặt sàn, hòn bi lăn chậm rồi dừng lại tại sao?

Do mặt bàn tác dụng lên hòn bi một lực ngăn cản

chuyển động hòn bi

? Vậy lực ma sát lăn xuất hiện khi nào?

Định nghĩa:

Lực ma sát lăn xuất hiện khi một vật lăn trên bề mặt một vật khác

Hãy tìm thêm ví dụ về lực ma sát lăn trong đời sống và

kỹ thuật?

• Trong các tr ờng hợp vẽ ở hình 6.1, tr ờng hợp nào có ma sát tr ợt? Tr ờng hợp nào có ma sát

lăn? Từ hai tr ờng hợp trên em có nhận xét già c ờng độ của lực ma sát tr ợt và ma sát lăn?

I/ Khi nào có lực ma sát :

1 Lực ma sát tr ợt:

Lực ma sát tr ợt sinh ra khi một vật tr ợt

trên bề mặt một vật khác

2 Lực ma sát lăn

Lực ma sát lăn xuất hiện khi một vật

lăn trên bề mặt một vật khác

P

C2: Vd:

- Khi quả bóng lăn trên sân

-Bánh xe lăn trên đ ờng

Em so sánh độ lớn của lực ma sát tr ợt và độ lớn của lực ma sát lăn trong hai tr ờng hợp d ới

đây?

F ms Trượt

F ms Lăn

C 3 :Hình a): Ma sát tr ợt

Hình b):Ma sát lăn

- F ms Trượt > F ms lăn

P

Móc lực kế vào khối gỗ đặt trên mặt bàn.

F k

F ms

Kéo từ từ lực kéo theo ph ơng nằm

ngang

Khối gỗ không khuyển động

C 3 : - F ms Trượt > F ms lăn

3 Lực ma sát nghỉ:

P

Tại sao trong thí nghiệm trên mặc dù có lực kéo tác dụng lên vật nặng nh ng vật vẫn đứng yên?

C 4 - Vật đứng yờn suy ra đó cú

một lực cõn bằng với lực kộo

Lực này gọi

là lực ma sỏt

nghỉ

Vậy lực ma sỏt nghỉ cú tỏc dụng gỡ?

bị tr ợt khi có lực khác tác dụng

Hãy tìm thêm ví dụ về lực ma sát nghỉ trong đời sóng và kỹ thuật

C 5 : - Lực ma sát nghỉ giữa bàn chân

và mặt đ ờng

Lực ma sát nghỉ giúp ta cầm nắm

mọi vật

Vậy lực ma sát có lợi hay có hại cúng

ta sẽ nghiên cứu tiếp phần II II/ Lực ma sát trong đời sống và

kỹ thuật:

1 Lực ma sát có hại:

I/ Khi nào có lực ma sát :

1 Lực ma sát tr ợt:

Lực ma sát tr ợt sinh ra khi một vật tr ợt

trên bề mặt một vật khác

Lực ma sát lăn xuất hiện khi một vật

lăn trên bề mặt một vật khác

• Xích xe đạp Trục quay ổ bi Đẩy thùng đồ

-Hãy nêu tác hại của ma sát và biện pháp làm giảm lực ma sát trong các hình d ới đây?

1.Lực ma sát có thể có hại

Các em hãy quan sát hình 6.3 hãy nêu tác hại của

ma sát và các biên pháp khắc phục?

-Hình a:Lực mat sát làm mòn xích và răng đĩa-> dẫn

đến đạp nặng -> Biện pháp khắc phục: Tra dầu mỡ để làm giảm ma sat

- Hình b: Ma sát tr ợt làm mòn trục->cản Trở chuyển

động quay -> Biện pháp: làm trục có ổ bi, tra dầu mỡ

-Ma sát tr ợt cản trở chuyển động của thùng hàng

biên pháp: Làm bánh xe -> lực ma sát lăn nhỏ hơn

ma sát tr ợt

• ViÕt b¶ng Bul«ng ¤ t« phanh gÊp

2 Lùc ma s¸t cã Ých

- H·y quan s¸t h×nh d íi ®©y, t ëng t îng xem nÕu kh«ng

cã lùc ma s¸t th× sÏ xÈy ra hiÖn t îng g×? H·y t×m c¸ch lµm t¨ng tùc ma s¸t

C7: Bảng trơn, nhẵn quá không thể dùng phấn

viết lên bảng đ ợc-> Biện pháp:Tăng độ nháp của bảng để tăng ma sát tr ợt

- Không có ma sát giữa mặt răng của ốc và vít thì con

ốc sẽ bị quay lỏng dần khi bị rung động; Khi quẹt

diêm, nếu không ma sát , đầu que diêm tr ợt trên mặt s

ờn bao diêm sẽ không phát ra nửa -> Biện pháp: Tăng

độ nháp của mặt s ờn bao diêm để tăng ma sát

- Khi phanh gấp, nếu không có ma sát thì ô tô không thể dừng đ ợc-> Biện pháp: Tăng độ ma sát của

phanh

3.Lực ma sát nghỉ:

II/Lực ma sát trong đời sống và kỹ

thuật

* Lực ma sát có thể có hại:

Vậy ma sát có lợi hay có

hại

Ma sát có hại

Ma sát có lợi

I/ Khi nào có lực ma sát :

1 Lực ma sát tr ợt:

2 Lực ma sát lăn

Ma sỏt cú lợi

Hóy cho biết trong cỏc hiện tượng sau đõy ma sỏt cú ớch hay cú hại ? Giải thớch ?

* Lực ma sỏt cú lợi hay cú hại:

Ma sỏt cú hại

Vậy lực ma sỏt cú lợi hay

cú hại ?

- Lực ma sát vừa có lợi vùa có hại

III/ Vận dụng

C8:

Hóy cho biết trong cỏc hiện tượng sau đõy ma sỏt

cú ớch hay cú hại ? Giải thớch ?

* Ma sát có ích :

a) Khi đi trờn sàn đỏ hoa mới lau dễ ngó

b, a,

* Ma sát có hại :

c) Dày đi lõu ngày đế bị mũn

c,

Lốp ụ tụ Lốp xe đạp

d, e

b OÂ toõ chaùy vaứo ủửụứng ủaỏt meàm coự buứn deó

bũ sa laày.

I/ Khi nào có lực ma sát :

1 Lực ma sát tr ợt:

2 Lực ma sát lăn

3.Lực ma sát nghỉ:

II/Lực ma sát trong đời sống và kỹ

thuật

I/ Khi nào có lực ma sát:

1 Lực ma sát tr ợt:

2 Lực ma sát lăn:

II/ Ma sát trong đời sống và kỹ

thuật:

* Lực ma sát vừa có lợi vừa có hại:

III/ Vận dụng

3.Lực ma sát nghỉ:

C8: * Ma sát có ích :

*Ma sát có hại:

a, b, d, c,

e

C 9 :

ổ bi có tác dụng gì? Tại sao việc phát minh

ra ổ bi lại có ý nghĩa quan trọng đến sự phát triển của khoa học và công nghệ?

- ổ bi giúp biến ma sát tr ợt

Qua bµi häc h«m nay c¸c em cÇn ghi nhí nh÷ng g×?

- Lùc ma s¸t tr ît sinh ra khi mét vËt tr ît trªn

bÒ mÆt mét vËt kh¸c

bÒ mÆt mét vËt kh¸c.

-Lùc ma nghØ gi÷ cho vËt kh«ng tr ît khi vËt bÞ t¸c dông cña lùc kh¸c.

1 VÒ nhµ c¸c em häc thuéc ghi nhí

2 Lµm bµi tËp trong s¸ch bµi tËp: Bµi 6.1; 6.3; 6.4; 6.5