Bài 53. Sự phân tích ánh sáng trắng

Bài 53. Sự phân tích ánh sáng trắng tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các l...

Giáo sinh: Hoàng Thị Lan Ngày giảng: 11/4/2015

+ Nêu các nguồn phát ánh sáng trắng và các nguồn phát ánh sáng màu.

+ Trong bốn nguồn sáng sau, nguồn sáng nào không phát

Tấm lọc màu đỏ Chùm sáng đỏ

Chùm sáng xanh

Tấm lọc màu đỏ

Tấm lọc màu xanh

Tấm lọc màu đỏ Chùm sáng đỏ

TIẾT 61 – BÀI 53:

SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

I Phân tích một chùm sáng trắng bằng lăng kính

1 Thí nghiệm 1

Lăng kính Thí nghiệm hình 53.1

Nguồn phát ánh

sáng trắng

Lăng kính

như cầu vồng

Tấm chắn tạo khe sáng

Sau lăng kính ta quan sát được dải ánh sáng màu gì?

Trả lời: Dải nhiều màu nằm sát nhau gồm các màu:

Đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím.

C1: Hãy mô tả màu sắc của dải nhiều màu quan sát được trong thí nghiệm 1.

2 Thí nghiệm 2

a)

+ Chắn trước khe sáng trắng một tấm lọc màu đỏ.+ Chắn trước khe sáng trắng một tấm lọc màu xanh

* Làm thí nghiệm, kiểm tra các dự đoán.

* Hãy dự đoán về ánh sáng khúc xạ qua lăng kính hứng được trên màn

Khi chắn khe sáng bằng tấm lọc màu đỏ,

ta thu được trên màn

Khi chắn khe sáng bằng tấm lọc màu xanh, ta thu được trên

b) Nếu chắn khe sáng trắng bằng tấm lọc nửa trên màu đỏ, nửa dưới màu xanh

* Tiến hành thí nghiệm và quan sát

* Hãy dự đoán hiện tượng xảy ra

Khi chắn khe sáng bằng tấm lọc nửa trên màu đỏ, nửa dưới màu xanh thì ta nhìn thấy đồng thời

cả hai vạch đỏ và xanh nằm lệch nhau.

nửa dưới màu xanh

C2: Mô tả hình ảnh quan sát được trong hai

trường hợp a và b ở thí nghiệm trên.

a) Khi chắn khe sáng trắng bằng tấm lọc màu đỏ ta thấy có vạch đỏ, bằng tấm lọc màu xanh ta thấy có vạch xanh; hai vạch này không nằm cùng một chỗ

b) Khi chắn khe sáng trắng bằng tấm lọc nửa trên màu

đỏ, nửa dưới màu xanh thì ta thấy có đồng thời cả hai vạch đỏ và xanh nằm lệch nhau

Trả lời :

C3: Em hãy dựa vào các kết quả quan sát được ở trên để nhận định sự đúng sai của hai ý kiến sau:

+ Lăng kính đã nhuộm các màu khác nhau cho chùm sáng trắng

+ Trong chùm sáng trắng có chứa sẵn các ánh sáng màu Lăng kính chỉ có tác dụng tách các chùm sáng màu đó ra, cho mỗi chùm đi theo một phương vào mắt

Bản thân lăng kính là một khối trong suốt không màu, nên nó không thể đóng vai trò như tấm lọc màu được.

Trả lời C3:

Nếu lăng kính có tác dụng nhuộm màu cho chùm sáng trắng thì tại sao chỗ này chỉ nhuộm màu xanh, chỗ kia chỉ nhuộm màu đỏ, trong khi đó các vùng sáng đi qua lăng kính có tính chất hoàn toàn như nhau Vậy chỉ có ý kiến thứ hai là đúng

Ý kiến thứ nhất là sai; ý kiến thứ hai là đúng Bởi vì:

Trả lời: Vì trước lăng kính ta chỉ có một dải ánh sáng trắng Sau lăng kính ta thu được nhiều dải sáng màu liên tục từ màu đỏ đến màu tím Như vậy, lăng kính đã phân tích từ dải sáng trắng nói trên ra nhiều dải sáng màu, nên ta nói thí nghiệm 1 là thí nghiệm phân tích ánh sáng trắng.

C4: Tại sao có thể nói thí nghiệm 1 là thí nghiệm

phân tích ánh sáng trắng?

Khi chiếu một chùm sáng trắng hẹp đi qua một lăng kính thì ta sẽ thu được nhiều chùm sáng màu khác nhau nằm cạnh nhau, tạo thành một dải màu như cầu vồng Màu của dải biến thiên liên tục từ đỏ đến tím Lăng kính có tác dụng tách riêng các chùm sáng màu có sẵn trong chùm sáng trắng cho mỗi chùm đi theo một phương khác nhau.

3 Kết luận

II Phân tích một chùm sáng trắng bằng sự phản xạ trên đĩa CD

Trả lời C5: Nhìn vào mặt ghi của một đĩa CD, quan sát ánh

sáng phản xạ, ta thấy nhìn theo phương này có ánh sáng màu này, theo phương khác có ánh sáng màu khác.

C5: Mô tả hiện tượng quan sát được.

C6:

+ Ánh sáng chiếu đến đĩa CD là ánh sáng màu gì?

+ Ánh sáng từ đĩa CD đến mắt ta có những màu nào?

+ Tại sao có thể nói thí nghiệm 3 cũng là thí nghiệm phân tích ánh sáng trắng?

* Chùm sáng đến đĩa CD là chùm sáng trắng Sau khi phản xạ trên đĩa CD, ta thu được nhiều chùm sáng màu khác nhau Vậy thí nghiệm với đĩa CD cũng là thí nghiệm phân tích ánh sáng trắng.

Trả lời C6:

- Ánh sáng chiếu tới đĩa CD là ánh sáng trắng

- Ánh sáng từ đĩa CD đến mắt ta là ánh sáng màu, từ màu đỏ đến màu tím

Trên đĩa CD có nhiều rành ghi Ánh sáng đến hệ thống rãnh và mặt đĩa khi phản xạ sẽ bị phân tích thành các chùm sáng màu thành phần, đi theo

những phương khác nhau

Có thể phân tích một chùm sáng trắng thành những chùm sáng màu bằng cách cho nó phản xạ trên trên mặt ghi của một đĩa CD

Có thể có nhiều cách phân tích một chùm sáng trắng thành những chùm sáng màu khác nhau.

2 Kết luận:

III Kết luận chung:

- Bản chất của ánh sáng trắng gòm nhiều các chùm sáng màu khác nhau

Bản chất của ánh sáng trắng là gì, cách phân tích ánh sáng trắng?

Trả lời

- Cách phân tích ánh sáng trắng: qua lăng kính,

chùm ánh sáng phản xạ trên mặt ghi của đĩa CD

IV Vận dụng

Trả lời: Có thể coi cách dùng các tấm lọc màu như một cách phân tích ánh sáng trắng thành ánh sáng màu Vì khi cho ánh sáng trắng qua các tấm lọc có màu khác nhau, cho ta các ánh sáng màu của tấm lọc

và qua đó ta biết được trong chùm sáng trắng có những ánh sáng màu nào

C7: Có thể coi cách dùng các tấm lọc màu như một cách phân tích ánh sáng trắng thành ánh sáng màu được không ?

C8: Đặt một gương phẳng chếch một góc khoảng 30 0

trong khay nước Đặt trước trán một mảnh giấy nhỏ trên

có vạch một vạch đen nằm song song với đường giao nhau của mặt gương và mặt nước Hãy nhìn ảnh của vạch đen qua phần gương ở trong nước Mô tả và giải thích hiện tượng quan sát được.

C8*: Khi nhìn vào phần gương ở trong nước ta không thấy vạch đen mà thấy một dải nhiều màu

Giải thích: Phần nước nằm giữa mặt gương và mặt nước tạo thành một lăng kính bằng nước Xét một dải sáng trắng hẹp phát ra từ mép của vạch đen trên trán, chiếu đến mặt nước Dải sáng này khúc xạ vào nước, phản xạ trên gương, trở lại mặt nước, lại khúc xạ ra ngoài không khí và đi vào mắt người quan sát Dải sáng này coi như đi qua lăng kính nước nói trên, nên

nó bị phân tích ra thành nhiều dải sáng màu sắc như cầu vồng.

* Có thể phân tích một chùm sáng trắng thành những chùm sáng màu khác nhau bằng cách cho chùm sáng trắng đi qua một lăng kính hoặc phản

xạ trên mặt ghi của một đĩa CD.

* Trong chùm sáng trắng có chứa nhiều chùm sáng màu khác nhau.

 Học thuộc phần ghi nhớ SGK

ánh sáng màu.

TRƯỜNG PTDTNT THCS HUYỆN LỘC BÌNH