giao an dien dan dung tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh t...
Trang 1Tiết 01 đến 02 Ngày soạn : 2/9/2012
Ngày giảng:
Tên bài: BÀI MỞ ĐẦU
GIỚI THIỆU GIÁO DỤC NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG
A MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Biết được vị trí, vai trò của điện năng và nghề điện dân dụng trong sản xuất và đời sống
- Biết được triển vọng phát triển của nghề điện dân dụng
- Biết được mục tiêu nội dung chương trình và phương pháp học tập nghề điện dân dụng
2 Kỹ năng: Tìm hiểu về điện năng và ngành điện.
3.Thái độ: Học sinh phải nghiêm túc trong học tập cũng như trong nghề nghiệp
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Sách giáo khoa, Tài liệu giảng dạy-Họa đồ nghề Điện dd
2 Chuẩn bị của học sinh:
Đồ dùng học tập như bút, thước, vỡ
C PHƯƠNG PHÁP: Trực quan, thuyết trình,đàm thoại kết hợp phát vấn
Tiết 1
B1 Ổn định tổ chức
B2 Kiểm tra bài củ:
B3 Nội dung bài mời:
I.Vai trò của điện năng vá nghề điên
dân dụng trong sản xuất và đời sống
1 Vị trí, vai trò của điện năng trong
sản suất và đời sống
Điện năng là nguồn động lực chủ yếu đối
với sản xuất và đời sống Vì điện năng có
những ưu điểm hơn so với các dạng năng
lượng khác đó là:
Điện năng dễ dàng biến đổi sang các
dạng năng lượng khác
Điện năng được sản xuất tại các nhà
- Máy điện và có thể truyền tải đi xa với
hiệu suất cao
Kiểm tra sỉ số
Nếu như không có điện năng thì sản xuất và cuộc sống sinh hoạt sẽ như thế nào ?
GV: kết luậnHãy nêu thí dụ các thiết bịbiến điện năng thành cơnăng , quang năng , nhiệtnăng ?
Điện năng được sản xuất từ đâu ?
Trang 2Quá trình sản xuất truyền tải và
phân phối và điện năng dễ dàng tự
động hóa và điều từ xa
Trong sinh hoạt điện năng đống vai
trò quan trọng Nhờ có điện năng
các thiết bị điện , điện tử mới hoạt
động được
Điện năng có thể nâng cao năng suất
lao động, cải thiện đời sống, góp
phần thúc đẩy khoa học kỹ thuật
+ Chế tạo vật tư thiết bị điện
+ Đo lường , điều khiển , tự động
hóa quá trình sản xuất : Là những
hoạt động rất phong phú , tạo nên
các hệ thống máy sản xuất , dây
chuyền tự động nhằm tự động hóa
quá trình sản xuất nâng cao năng
suất và chất lượng sản phẩm
+ Sửa chửa các hư hỏng của của các
thiết bị điện mạng điện, chửa đồng
hồ do điện…
+ Nghề điện dân dụng rất đa dạng
hoạt động chủ yếu trong lỉnh vực sử
dụng điện năng phục vụ đời sống
sinh hoạt và sản xuất( Như lắp đặt
công nghiệp hóa , hiện đại hóa
- Nghề điện dân dụng phát triển
gắn với tốc độ phát triển của
thành thị và nông thôn
Xuất hiện nhiều thiết bị mới với tính
năng ngày càng thông minh , tinh
Nêu một số thí dụ về thiết bị điệnđược tự
động hóa và điều khiển từ xa ?
Hãy so sánh điện năng với các dạng năng lượng khác ?
GV: So sánh năng suất lao động bằng tay với việc sử dụng máy điện ?
GV: Rút ra kết luận
Chuyển tiếp: Điện năng có vai tròlớn đối với đời sống và sản như vậy thì nghề điện có vai trò gì?
Hãy nêu một số nghề cụ thể trong ngành điện?
Nhận xét kết luận câu trả lời
Giới thiệu cho HS các nghề cụ thể đối với từng nhóm nghề Liên hệ thực tế
Giới thiệu các lĩnh vực hoạt độngcủa nghề điện dân dụng, phân biệt nghề điện dân dụng trong ngành điên ( Phạm vi hẹp) nhữngnghề đó thuộc lỉnh vực nào
Triển vọng của nghề điện dân dụng hiện nay ra ?
Vì sao sự phát triển của nghề điện dân dụng lại gắn liền với tốc
Suy nghĩ tìm câu trả lời
Lắng nghe câu hỏi trả lời
Lắng nghe rút kinh nghiệm ghi chép
Tự liên hệ thức tế đời sống
Lắng nghe câu hỏi trả lời
Lắng nghe câu hỏi trả lời
Lắng nghe rút kinh
Trang 3xảo nghiệm ghi chép
Tiết 2
.III Mục tiêu, nội dung chương
trình giáo dục nghề điện dân dụng
1 Hiểu rỏ mục tiêu bài học trước
khi học bài mới
2 Tích cực tham gia xây dựng
cách học theo cặp, nhóm
3 Chú trọng phương pháp học
Giáo viên nêu rỏ mục tiêu của môn học khi học xong môn học này học sinh phải năm rỏ nhưng kiến thức cơ bản nào phải đạt được nhưng kỷ năng chủ yếu nào? ( SGK)
Nêu chương trình 105 tiết của nghề Điện dân dụng
Nếu 7 nội dung chính của môn học
Tổng số tiết:105
- Lý thuyết: 34 tiết
- Thực hành: 65 tiết
- Ôn tập và kiểm tra: 6 tiết
- Chương trình được biên soạn theo định hướng,dễ hiểu,thiết thực
-Tính vận dụng cao, phù hợp với trình độ của học sinh
-Nhắc nhở học sinh phải thực hiện tốt các quy tắc nội quy, quy định của trung tâm của xưởng thực hành
Nêu các vấn đề chủ yếu để việc học đạt kết quả tốt nhất?
Tại sao phải nắm rỏ mục tiêu bài học?
Ghi nhớ rỏ mục tiêu của môn học
Lắng nghe ghi chép
Chú ý lắng nghe ghi chép nội dung
Nghe ghi chép suy nghĩ nghiên cứuTìm hiểu trả lờiNghe hiểuTrả lời
Hiểu vấn đề, ghi chép
Nghe hiểu ghi chépTrả lời
Trả lời
Trang 4Nghiên cứu rỏ mục tiêu, xác định
rỏ những kỹ năng cần đạt sẽ mang lại lợi ít gì cho các em trong qua trình học tập?
GV kết luận giải thích rỏ vấn đề
Vai trò của điện năng đối với sản xuất và đời sống Tính ưu việt của điện năng ?
Hệ thống củng cố lại bài học
Em hãy nêu một số ý kiến cá nhân về phương pháp học tập nghề điện dân dụng?
Tìm hiểu một số nguyên nhân tai nạn điện trong thực tế
Nghe, hiểu, ghi chép
Hệ thống kiến thức trả lời câu hỏi
Nghe ghi nhớ
Trang 5Tiết 03 đến 05 Ngày soạn :03/09/12
1 Kiến thức: Biết được tầm quan trọng, sự cần thiết của việc thực hiện an toàn lao
động trong nghề điện dân dụng
Nêu được những nguyên nhân thường gây tai nạn và biện pháp bảo vệ an toàn lao độngtrong nghề Điện dân dụng
2 Kỹ năng: Thực hiện đúng những biện pháp bảo đảm an toàn lao động trong nghề
Điện dân dụng
3.Thái độ: Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi học tập và thực hành.
Học sinh phải nghiêm túc trong học tập cũng như trong nghề nghiệp Thực hiện côngviệc cận thận, khoa học và nghiêm túc
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Tài liệu điện dân dung, sách giáo khoa- Tài liệu tham khảo- Đồ dùng dạy học
Dụng cụ, thiết bị bảo vệ an toàn, Bút thử điện, Một số dung cụ, thiết bị điện
2 Chuẩn bị của học sinh: bút , sách vở, tìm hiểu nguyên nhân gây tai nạn điện trên
B2 Kiểm tra bài củ (3’ ) Kiểm tra sỉ sốVai trò của điện năng đối với sản
xuất và đời sống Tính ưu việt của điện năng ?
Trình bày một số phương pháp họchợp lý để có kết quả học tập tốt nhất
Nhận xét, cho điểmChuyển tiếp: trong điều kiện laođộng cụ thể bao giờ cũng xuấthiện nhiều nguy cơ gây tai nạn
và bệnh cho người lao động do
do vậy việc đảm bảo an toàn là hếtsức cần thiết nhưng để bảo bao antoàn cho người lao động
Lớp trưởng trả lờiLặng nghe câu hỏitrả lời
Lắng nghe rút kinhnghiệm
lắng nghe
Trang 6B3 Nội dung bài mới:
I.Nguyên nhân gây tai nạn lao
động trong nghề điện dân
dụng.(40 phút)
1 Tai nạn điện(25 phút )
Tai nạn điện thường do một số
nguyên nhân sau:
- Không cắt điện trước khi sửa
chửa đường dây và thiết bị điện
đang nối với mạch
- Người làm vô ý chạm phải
Em hãy nêu một số nguyênnhân tai nạn điện trong thực tế
mà em biết?
Nêu và giải thích từng nguyênnhân cụ thế , Dùng tranh vẽ giớithiệu một số trường hợp tai nạmđiên do chạm vào vật mang điện
GV: Khuyến cáo HS lưu ý sựnguy hiểm của điện cao áp
Lấy ví dụ các nguyên nhân gâytai nạn có thể xảy ra như bất cẩntrong quá trình sửa chửa đườngdây, do hàn nối nối
Em hãy nêu các nguyên nhânkhác dẫn đến tai nạn điện?
Lắng nghe tìm hiểu
tự đặt tình huống
Nêu một số ví dụ cụthể trong thực tế.Nhìn tranh vẽ nghehiểu nội dung
Nghiên cứu tìm thêm ví dụ cụ thể
Cho học sinh hoạt động nhóm
Từ thực tế em hãy nêu một và cácphòng tránh tai nạn điện?
Nêu rỏ các biện pháp chủ độngphòng tránh tai nạn điện và giảithích rỏ từng nguyên nhân
Lắng nghe tìm hiểu
tự đặt tình huống
Các nhóm tìm cácphương án, biệnpháp phòng tránh tainạn điện
Nhận xét các nhómnắm rỏ nguyên nhân
Tiết 5
Trang 72 Thực hiện an toàn lao động
trong phòng thực hành hoặc
phân xưởng sản xuất.(35
phút)
a Phòng thực hành hoặc phân
xưởng sản xuất phải đạt tiêu
chuẩn an toàn lao động.(10
phút)
b Mặc áo quần và sử dụng bảo
hộ lao động khi làm việc (10
vào bulông thật chặt đầu kia
hàn vào cọc nối đất; cọc nối đất
có đường kính 30mm, dày4mm,
dài2-3m, chôn xuống đất
khoảng 0,5 - 1m
* Tác dụng bảo vệ: khi vỏ
thiết bị có điện người sờ tay
vào, dòng điện sẽ theo 2 đường
truyền xuống đất : qua tay
người và qua dây nối đất Vì
điện trở người rất lớn so với
điện trở dây nối đất nên dòng
điện qua người rất nhỏ không
gây nguy hiểm
B4 Hệ thống củng cố bài ( 7’)
B5 nhắc nhở( 3’)
Để đảm bảo an toàn lao đôngcho phòng thực hành hoặc phânxưởng sản xuất cần tuân thủnhưng nguyên tắc nào?
GV nhận xét giải thích, kếtluận
Dụng cụ bảo hộ có những gì?
Nêu các dụng cụ bảo hộNêu các nguyên tắc an toàn laođộng
Lưu ý học sinh phải đảm bảotuân thủ đầy đủ chính xác cácnguyên tắc đó và chỉ được sửdụng điện khi đã có sự cho phépcủa giáo viên
Giới thiệu tranh vẽ cách nối đấtbảo vệ và giải thích
Giải thích rỏ nối đất bảo vệ Nhằm đảm bảo an toàn cho người sử dụng khi xảy ra hiện tượng chạm vỏ
Lấy ví dụ một số thiết bị điện cónối đất bảo vệ?
Có mấy nguyên nhân gây ra tainạn điện ?
Các quy tắc an toàn điện trongsản xuất và sinh hoạt là gì ? Học bài củ, nắm vững nguyênnhân gây tai nạn điện và cácbiện pháp phòng tránh cácnguyên tắc của phòng sản xuấthoặc thực hành
Lắng nghe suy nghĩ tìm hướng giải quyếtTrả lời
Lắng nghe, ghi chép
Trả lời
Quan sátNghe hiểu, ghi chép
Trả lờiQuan sát tìm hiểu
Lắng nghe, hiểu và ghi chép
Lấy ví dụ
Hệ thống lại bài, trả lời
Chú ý lắng nghe , ghi chép
Trang 8
Tiết 06 Ngày soạn : 10/09/12
Ngày giảng:
Chương1: ĐO LƯỜNG ĐIỆN Bài 3: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ ĐO LƯỜNG ĐIỆN
A MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Biết vai trò quan trọng của đo lường điện trong nghề điện dân dụng.
Nắm được cấu tạo chung, công dụng, phân loại của dụng cụ đo lường điện
2 Kỹ năng: Phân biệt rỏ các dụng cụ đo lường và công dụng của chúng
3.Thái độ: Học sinh phải nghiêm túc trong học tập cũng như trong nghề nghiệp Thực
hiện công việc cận thận, khoa học và nghiêm túc
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Tài liệu điện dân dung, sách giáo khoa- Tài liệu tham khảo- Đồ dùng dạy học
Dụng cụ đo điện áp (vôn kế ) đo dòng điện (ampe kế) đo công suất( oát kết ) đo điệnnăng ( công tơ điện )
2 Chuẩn bị của học sinh:
Bút , sách vở, tài liệu sách giáo khoa
C PHƯƠNG PHÁP: Đàm thoại kết hợp phát vấn Dùng trực quan kết hợp hiểu biết của học
B2 Kiểm tra bài củ:
B3 Nội dung bài mới:
I Vai trò quan trọng của đo
lường điện đối với nghề điện
Nhận xét cho điểmChuyển tiếp: Trong nghề điện các dụng
cụ đo điện được sử dụng rất phổ biếnmỗi dụng cụ đó co một dặt tính riêng vìthế để sử dụng đúng và tránh các sai lầmđáng tiếc xảy ra cần nắm vững cấu tạo,nguyên lý hoạt động và đặt tính của cácdụng cụ đó
Lấy ví dụ đo điện áp của mạng điện220V vôn kế chỉ 210V điều này
Trả lờiNghe câu hỏi trảlời
Nghe hiểu suynghĩ để giải thích
Trang 92 Nhờ dụng cụ đo có thể phát
hiện một số hư hỏng xảy ra
trong thiết bị và mạch điện
3 Xác định được các thông số
kỷ thuật của các thiết bị điện
II Phân loại các dụng cụ đo
lường điện
1 Theo đại lượng cần đo
Dụng cụ đo dòng điện: ampe
2 Theo nguyên lý làm việc
Dụng cụ đo kiểu điện từ
Cấp chính xác cho ta biết sai số
trong qua trình đo là bao
Hoặc dùng đồng hồ vạn năng đo điện trởcủa một cực động cơ của tủ lạnh điện trởbằng 0 chứng tỏ dây quấn động cơ bịchạm mát
Từ ví dụ trên em hãy cho biết công dụngcủa các dụng cụ đo?
Kết luận Giải thích nhờ có các dụng cụ đo để xácđịnh chính xác các thông số kỹ thuật đểđánh giá được chất lượng sản phẩm
Dùng tranh vẽ và các thiết bị trực quangiới thiệu cho học sinh các dụng cụ đogiải thích các ký hiệu của các dụng cụđo
Dùng tranh vẽ và các thiết bị trực quangiới thiệu cho học sinh các dụng cụ đogiải thích các ký hiệu của các dụng cụđo
Trong quá trình đo bao giờ cũng có sai
số vì trong quá trình đo dụng cụ đo tiêuthụ một phần điện năng làm cho giá trịthực và giá trị cần đo chênh lệch nhau
Ví dụ: Vôn kế có thang đo là 400V cấpchính xác la 1 thì sai số tuyệt đối lớnnhất là:
400 x 1 100
Nghiêm cứu ví
dụ
Trả lờiNghe ghi chépNghe hiểu ghichép
Quan sát biếtcác nhận biết
và ghi chép
Quan sát biếtcác nhận biết
và ghi chép
HIểu rỏ cấpchính xác là gi
vì sao người taphải đưa ra giátrị cấp chínhxác
Tìm hiểu ví dụ
A V W
KW h
Trang 10IV.Cấu tạo chung của các
Giói thiệu trên dụng cụ đo cho học sinhquan sát
Giáo viên giải thích các bộ phận cụ thểcủa mạch đo và công dụng của chúngNối đúng các mục của A và B cho câu cónghĩa:
A B
Đo công suất Dùng ampe kế
Đo điện áp Dùng công tơ điện
Đo dòng điện Dùng vôn kế
Đo điện năng Dùng oát kếhãy nêu cấu tạo của dụng cụ đo?
Về nhà trả lời các câu hỏi SGK Ôn tập
kỹ cấu tạo, công dụng của các dụng cụ
đo để bài sau học tốt bài thực hành
Quan sát tranhhiểu cấu tạo vẽhình ghi chépQuan sát hiểucông dụng củacác bộ phậnghi chép
Nghe ghi chép
Trang 11Tiết 7 đến 9 Ngày soạn :
Ngày giảng:
Bài 4 THỰC HÀNH: ĐO DÒNG ĐIỆN VÀ ĐIỆN ÁP XOAY CHIỀU
A MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Hiểu được cách đo, nguyên tắc đo dòng điện vá do điện áp.
2 Kỹ năng: Đo được dòng điện bằng ampe kế xoay chiều
Đo được điện áp bằng vôn kế xoay chiều
3.Thái độ: Học sinh phải nghiêm túc trong học tập
Thực hiện đúng quy trình, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Tài liệu điện dân dung, sách giáo khoa- Tài liệu tham khảo- Đồ dùng dạy học
Dụng cụ: Vôn kế, ampe kế kiểu điện từ bóng đèn, công tắc
2 Chuẩn bị của học sinh:
Bút , sách vở, tài liệu sách giáo khoa
C PHƯƠNG PHÁP: Thuyết trình có minh họa kết hợp với làm mẫu
A.Giai đoạn hướng dẫn
- Am pe kế và vôn kế kiểu điện
từ Vôn kế có thang đo là 300V,
ampe kế có thang đo là 1A
b Thiết bị
3 bóng đèn 75W và 1 công tắc
2 Quy trình thực hành
2.1 Đo dòng điện xoay chiều
a Nghiên cứu sơ đồ (SGK)
Kiểm tra sỉ số, kiểm tra phòng thực hành
Để đo dòng điện và điện áp người tadùng thiết bị đo gì?
Ví dụ có 3 bóng đèn 60W thì công xuất
sẽ là 3 x 60 = 180W do đó dòng điện là
Báo cáo sỉ số
Trả lờiRút kinh nghiệm
Quan sát ghi chép,chú ý kiểm tra
Quan sát sơ đồhiểu cách đo tínhtoán chọn thang
đo phù hợp vớithiết bị cần đo
Trang 122.2 Đo điện áp xoay chiều
a Nguyên cứu sơ đồ (SGK)
= 0.87A nên chọn ampe kế
có thang đo là 1A
Vẽ sơ đồ giải thích ký hiệu nêu nguyên
lý làm việc của sơ đồLàm mẫu cách nối dây từng thiết bị cụthể
Gọi học sinh lên làm mẫu đo khi đã tháomột bóng đèn
Hướng dẫn HS ghi số liệu đo được theobảng 4-1 SGK
Giáo viên giới thiệu sơ đồ cách mắc củatừng bộ phận trong mạch đo
Tại sao lại khi đo điện áp vôn kế lạiđược mắc song song với mạch đo?
Nhận xét giải thíchLưu ý học sinh phải chọn thang đo thíchhợp với nguồn điện áp cần đo và lấy ví
dụ minh họaLàm mẫu từng bước tiến hành đo gọihọc sinh lên đọc chỉ số đo được
Gọi học sinh lên đo và đọc chỉ số đođược
Tương tự cho gọi học sinh làm mẫu chohọc sinh làm mẫu các bước còn lại
Nhận xét hướng dẫn học sinh thực hiệnđo
Hướng dẫn HS ghi số liệu đo được theobảng 4-2 SGK
Hệ thống lại toàn bộ quá trình thực hànhNhắc lại toàn bộ quy trình thực hànhLớp 30 HS chia làm 10 nhóm về vị tríthực hành
Quan sát hiểu, vẽhình tìm hiểunguyên lý
Quan sátMột học sinh làm mẫu số còn lại quan sát ghi nhớGhi kết quảQuan sát ghi chépTrả lời
Quan sát sơ đồ hiểu, và vẽ sơ đồRút kinh nghiệmQuan sát rút kinhnghiệm tìm hiểu
ví dụQuan sát hiểu các bước tiến hành đo.Một học sinh làm mẫu số còn lại quan sát
Nghe ghi chép
Hệ thống lại toàn
bộ các bước thựchành
Tiết 8-9
B Giai đoạn hướng dẫn
Lưu ý: khi lắp đặt xong chỉ được cập nguồn
khi có sự cho phép của giáo viênThu phiếu kết quả thực hànhNhận xét kết quả thực hànhKiểm tra dụng cụ thiết bị thực hànhDăn đò: học kỹ bài củ để bài sau tiến hànhthực hành đo công suất
Các nhóm về vị tríthực hành như đãphân công
Học sinh làm thựchành theo nhóm ghi kết quả ra phiếu
Lắng nghe rút kinh nghiêm thu dọn vệ sinh nhà xưởng
Trang 13
Tiết 10 đến 12 Ngày soạn :
Ngày giảng:
Bài 5 THỰC HÀNH: ĐO CÔNG SUẤT VÀ ĐIỆN NĂNG
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Hiểu được cách đo, nguyên tắc đo công suất
Biết được cách kiểm tra và hiệu chỉnh công tơ điện
2 Kỹ năng: Đo được công suất gián tiếp qua điện áp và dòng điện
Đo được công suất trực tiếp bằng oát kế
Kiểm tra và hiệu chỉnh được công tơ điện
3.Thái độ: Học sinh phải nghiêm túc trong học tập
Thực hiện đúng quy trình, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Tài liệu điện dân dụng, sách giáo khoa- Tài liệu tham khảo- Đồ dùng dạy học
Dụng cụ: Vôn kế, ampe kế kiểu điện từ, oát kế, công tơ điện một phabóng đèn, công tắc
2 Chuẩn bị của học sinh:
Bút , sách vở, tài liệu sách giáo khoa
C PHƯƠNG PHÁP: Thuyết trình, làm mẫu, luyện tập thực hành.
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Tiết 10
A.GIAI ĐOẠN HƯỚNG DẪN
- Am pe kế và vôn kế kiểu điện
từ Vôn kế có thang đo là 300V,
ampe kế có thang đo là 1A oát
kế, công tơ điện
- Kìm, tua vít, bút thử điện , dây
dẫn
b Thiết bị
3 bóng đèn 75W và 1 công tắc,
Kiểm tra sỉ số, kiểm tra phòng thực hành
Để đo công suất ta sử dụng dụng cụ đo gì?
Để biết lượng điện năng tiêu thụ trong một đơn vị thời gian ta dùng dụng cụ đo gì?
Nhận xét cho điểmChuyển tiếp: Để đo công suất người ta dùng oát kế để biết lượng điện năng đã tiêu thụ người ta sử dụng công tơ điện vậy làm thế nào để đo được công suất và điện năng tiêu thụ và ngoài cách đo trên có cách đo nào khác nửa?
Giới thiệu dụng cụ đo của cho học sinh quan sát
Lưu ý phải kiểm tra dụng cụ, thiết bị trước khi thực hành
Báo cáo sỉ sốTrả lời câu hỏi
Rút kinh nghiệm
Hiểu tìm cách đo
Quan sát các dụng cụ cần chobài thực hành
Trang 14đồng hồ bấm dây.
2 Quy trình thực hành
2.1 Đo công suất
a Phương pháp đo gián tiếp
Đo gián tiếp qua vôn kế và ampe
kế
B1.Nối dây theo sơ đồ (sgk)
đống khóa K đọc giá trị của vôn
B1 Đống khóa K đọc giá trị đo
được trên oát kế
B2 Cắt khóa K tháo bớt 1 bóng,
đống khóa K đọc giá trị của oát
kế
B3 cắt khóa K tháo tiếp một
bóng tiên hành đo tương tự
2 Đo điện năng
a Kiểm tra công tơ điện
- Đọc và giải thích ký hiệu trên
công tơ điện
- Nối mạch theo sơ đồ SGK
- Kiểm tra hiện tượng tự quay của
động cơ
- Kiểm tra hằng số công tơ
+ Đống khóa K đo dòng điện và
điện áp
+ Đếm vòng quay của công tơ
trong thời gian t
+ Tính hằng số của công tơ theo
bảng 5-3 trang 28 sgk
b Đo điện năng tiêu thụ
B1 Nối mạch điện theo hình vẽ
B2 Đo điện năng tiêu thụ của
mạch
- Đọc và ghi chỉ số trước khi đo
- Quan sát hiện trạng làm việc
của công tơ
Em hãy xác định công thức tính công suất?
Từ công thức tính công suất em hãy trình bày cách đo công suất gián tiếp?
Làm mẫu cách nối dây theo sơ đồ và đọc chỉ
kế quay thuận là nối đúng cực tính cong quay ngược thì cần phải đảo dầu cuộc dây dòng điện và điện áp
Làm mẫu cách nối dây và tiến hành đo
Hướng dẫn mời học sinh lên tiến hành đoQuan sát hướng dẫn
Lưu ý: Giống oát kết công tơ điện cũng có cực tính nếu dĩa nhôm quay ngược thì chứng
tỏ cực tính bị nó sai cần tráo lại một trong hai cuộc dây
Hướng dẫn HS kiểm tra hiện tượng tự quay của công tơ giải thích các ký hiệu có trên mặtcủa công tơ
Tại sao K mở I=0 mà đồng hồ vẫn tự quay?
Hướng dẫn cách kiểm tra hằng số công tơ và tính toán kết quả
Hướng dẫn nối mạch thực hành để đo dòng điện và điện áp
Dùng đồng hồ để bấm thời gian quay của dĩa
từ số vòng quay của đĩa sẽ tính được hằng sốcông tơ theo bảng 5-3
Đánh giá kết quả tính toán và kết quả ghi trên mặt đồng hồ
Làm mẫu các bước tiến hành đo, giải thíchGhi số liệu đo được
Trả lờiNghiên cứu công thức trả lời
Quan sát ghi số liệu
Làm mẫu
Quan sát, hiểu
và vẽ hình
Nghe hiểu Chú ý hiểu để mắc nối
Quan sát định hình cách đo
1 học sinh làm mẫu số còn lại chú ý quan sát.Quan sát hiểu
Suy nghĩ trả lời
Quan sát cách kiểm traGhi chép, hiểu các bước chuẩn
bị thực hànhQuan sát đánh giá kết quảQuan sát đọc kếtquả
Trang 15- Ghi chỉ số của công tơ khi đo
30 phút
- tính điện năng tiêu thụ của tải
c Tính điện năng tiêu thụ
Hệ thống lại các bước tiến hành đo công suất
và lượng điện năng tiêu thụ
Các nhóm như đã phân công về vị trí thực tập
Suy nghĩ tìm cách xác địnhQuan sát hiểu, tính toán
Hệ thống lại bàiCác nhóm đã phân công về vị trí chuẩn bị thựchành
Tiết 11-12
B GIAI ĐOẠN HƯỚNG DẪN
THƯỜNG XUYÊN
Trên cơ sở đã giới thiệu và làm
mẫu các bước giáo viên phát vật
Căn cứ vào các tiêu chí của bài thực hành giáo viên nhận xét buổi thực hành, nêu những động tác HS đã thực hiện tốt cũng nhưnhững động tác chưa làm được cần bổ
khuyết Lưu ý phải kiểm tra dụng cụ trước khi trả lại
Nhắc nhở chuẩn bị cho bài thực hành sau
+ HS tiến hành thực hành Ghi kết quả đo vào phiếu đánh giá kết quả thực hành
Nghe, rút kinh nghiệm
Thu dọn kiểm tra dụng cụ Dọn vệ sinh nhàxưởng
Ghi chép
Trang 16Tiết 13 đến 15 Ngày soạn:
Ngày giảng
Bài 6 THỰC HÀNH: SỬ DỤNG VẠN NĂNG KẾ
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Hiểu được cách đo, đo được điện trở bằng vạn năng kế.
Biết được cách kiểm tra phát hiện hư hỏng bằng vạn năng kế
2 Kỹ năng: Đo được điện trở nhanh chính xác.
Phát hiện nhanh chính xác các hư hỏng của mạch điện
3.Thái độ: Học sinh phải nghiêm túc trong học tập.
Thực hiện đúng quy trình, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Tài liệu điện dân dụng, sách giáo khoa- Tài liệu tham khảo- Đồ dùng dạy học
Dụng cụ: Đồng hồ vạn năng mạch điện, một số điện trở nối thành mạch, thiết bị điện mạch điện hư hỏng
2 Chuẩn bị của học sinh:
Bút , sách vở, tài liệu sách giáo khoa, thiết bị điện hỏng
C PHƯƠNG PHÁP: Thuyết trình có minh họa kết hợp với làm mẫu
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Tiết 13
A.GIAI ĐOẠN HƯỚNG
để phát hiện được các hư hỏng này một cách nhanh chống và chính xác
Giới thiệu vạn năng kế cấu tạo bên ngoài của đồng hồ và các nút điều chỉnh, hai que đo của đồng hồ, lưu ý các thang đo
Lưu ý chỉ được đo điện trở khi mạch hoàn toàn được cắt ra khỏi nguồn
Cho học sinh quan sát mạch giới thiệu các phần
tử có trong mạch, cách lắp nốiTại sao khi ta chập 2 que đo kim lại có thể chỉ về
0, nhưng có nhưng trường hợp chỉ không đúng điểm 0 ?
Nhận xét kết luậnGiải thích: Kim không chỉ đúng 0 vì mỗi lần đo pin của đồng hồ giảm dần theo thời gian
Khi đo bắt đầu từ thang đo lớn nhất rồi giảm dần cho đến khi nhận được kết quả thích hợp
Báo cáo sỉ số
Suy nghĩ tìm câu trả lời
Quan sát tìm hiểu
về vạn năng kế
Quan sát, chú ý hiểu bài
Học sinh quan sát mạch đo
Trả lờiRút kinh nghiệmQuan sát
Làm mẫu đọc kết quả
Ghi nhớ để đọc
Trang 17Ghi kết quả đo ra bảng Làm thế nào để phát hiện mạch bị dứt đây?
Cho học sinh quan sát mạch thực hành giải thích cách xác định mạch bị đứt dây Dùng đồng hồ đo cách điểm của mạch nếu ở vị trị kim đồng hồ chỉ
vị trí R= ∞ chứng tỏ mạch bị dứt
Đo minh họaLưu ý: Để phát hiện chính xác mạch bị hư hỏng cần tách các bộ phận nối song song
Các tổ như đã phân công về vị trí thực hành
đúng chỉ số
Kẻ bảng ghi kết quả thực hànhSuy nghĩ trả lời
Quan sát mạch đo hiểu cách kiểm tra mạch bị hỏngChú ý, ghi chép
Trả lời
Trả lờiQuan sát
Hệ thống lại bàiHình dung cụ thể các bước làm thực hành
Tiết 13
B GIAI ĐOẠN HƯỚNG
DẪN THƯỜNG XUYÊN
Trên cơ sở đã giới thiệu
và làm mẫu các bước giáo
viên phát vật liệu cho HS
thực hành thực thực hiện
đo điện trở và phát hiện
các hư hỏng của mạch đo
C GIAI ĐOẠN HƯỚNG
và cho điểm
Căn cứ vào các tiêu chí của bài thực hành giáo viên nhận xét buổi thực hành, nêu những động tác HS đã thực hiện tốt cũng như những động tác chưa làm được cần bổ khuyết
Thu phiếu kết quả thực hành
HS: Thu dọn kiểm tra dụng cụ Lưu ý: Trước khi trả đồng hồ phải kiểm tra Nhắc nhở chuẩn bị cho bài học về máy biến áp
Em thấy có nhưng loại máy biến áp nào trong thực tế chúng có chức năng nhiệm vụ gì?
+ HS tiến hành thực hành Ghi kết quả đo vào phiếu đánh giá kết quả thực hành
Nghe, rút kinh nghiệm
Dọn vệ sinh nhàxưởng
Ghi chép, chú ý
về tìm hiểu
Trang 18
Tiết 16 đến 17 Ngày soạn :
Ngày giảng:
Chương2: MÁY BIẾN ÁP Bài 7: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ MÁY BIẾN ÁP
A MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Biết khái niệm chung về Máy biến áp
Nắm được công dụng, cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy biến áp
2 Kỹ năng: Phân biệt rỏ các loại máy biến áp và công dụng của từng loại máy biết rỏ
các bộ phận của máy biến áp
3.Thái độ: Học sinh phải nghiêm túc trong học tập.
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Tài liệu điện dân dung, sách giáo khoa- Tài liệu tham khảo- Đồ dùng dạy học
Mô hình tháo lắp máy biến áp, các bộ phận của máy biến áp
2 Chuẩn bị của học sinh:
Bút , sách vở, tài liệu sách giáo khoa, tìm hiểu về máy biến áp
C PHƯƠNG PHÁP: Đàm thoại kết hợp phát vấn Dùng trực quan kết hợp hiểu biết của học
B2 Kiểm tra bài củ:
B3 Nội dung bài mới:
I Khái niệm chung về máy biến áp
1.Công dụng của máy biến áp
- Sử dụng rộng rải trong sinh hoạt
- Truyền tải và phân phối điện năng từ
nhà máy đến nơi tiêu thụ
Truyền tải điện đi xa
- MBA còn sử dụng trong hàn điện
trong các vi mạch
điện tử
2 Định nghĩa máy biến áp
Máy biến áp là thiết bị điện từ tĩnh,
làm việc
Kiểm tra sỉ số ổn định lớpĐiện áp định mức của mạng điện sinhhoạt là bao nhiêu? Để sử dụng điện áp
đó để mở ti vi có điện áp 110V ta phảilàm thế nào? hoặc để sử dụng các thiết
bị điện có điện áp định mức lớn hơn220V thì phải làm thế nào?
Tìm một số ví dụ máy biến áp trong cácmạch điện tử
Cho học sinh quan sát các loại MBA
Trả lờiNghe câu hỏi trả lời
Nghe hiểu suy nghĩ để giải thích
Suy nghĩ trả lờiSuy nghĩ trả lời
Suy nghĩ trả lời
Trang 19theo nguyên lý cảm ứng điện từ ,dùng để biến đổi
điện áp của dòng điện xoay chiều mà vẫn giữ
3) Các số liệu định mức của MBA :
a) Công suất định mức : Sđm : Là công suất toàn
phần đưa ra ở dây quấn thứ cấp MBA, đơn vị :
vôn-ampe (VA) hoặc bội số : KVA(kilo vôn ampe)
b) Điện áp sơ cấp định mức : U1đm : Là điện áp của
dây quấn sơ cấp tính bằng vôn (V) hoặc KV(Ki lô
vôn ) - Dòng điện sơ cấp định mức I1đm : Là dòng
điện của dây quấn sơ cấp ứng với công suất và
dòng điện định mức, có đơn vị là A(am pe) hay
của dây quấn thứ cấp ứng với công suất và điện áp
định mức tính bằng A(am pe) hay KA(Ki lô am
- Máy biến áp điện lực: được dùng trong truyền tải
và phân phối điện năng
- Máy biến áp công suất nhỏ dùng cho các thiết bị
đóng cắt, các thiết bị điện tử và dùng trong gia
đình
- MBA tự ngẫu
- MBA chuyên dùng Dùng cho các lò luyện kim
các thiết bị chỉnh lưu, điện phân,máy biến áp hàn
- MBA đo lường dùng để giảm điện áp khi đưa vào
các đồng hồ đo điện
- MBA thí nghiệm dùng để thí nghiệm các điện áp
cao
II CẤU TẠO MÁY BIẾN ÁP
1) Lõi thép : Được chế tạo bằng thép kỹ thuật điện
Qua quan sát máy biến áptăng điện hay giảm điện?
Giải thích khái niệm
Giải thích đầu ra, vào của máybiến áp và các đại lượng tươngứng
Ngoài vỏ MBA thường ghinhững số liệu định mức nào ?
GV Giới thiệu cụ thể từng đạilượng , chú ý đơn vị của từngđại lượng và mối quan hệ giữacác đại lượng
Lưu ý: - MBA khi làm việckhông được phép vượt quá cáctrị số định mức ghi trên nhãnmáy
Theo các em máy biến áp cónhững loại nào?
MBA điện lực thường thấy ởchổ nào? và sao gọi là MBAđiện lực?
Cho HS quan sát MBA 1 phaMBA có mấy bộ phận chính?
Đó là những bộ phận nào?
Quan sát trả lời :
Máy tăng ápMáy giảm áp
Lắng nghe ghi chép
HS : Trả lời
Chú ý lắng nghe quan sát
Chú ý nghe giảng ghi chép
Trả lời Trả lời
Quan sát tìm hiểu các loại máy biến ápQuan sát trả lời câu hỏi
Trang 20khung quấn dây
- Thép KTĐ là thép hợp kim có thành phần silíc,
được cán thành các lá thép có độ dày 0,3; 0,35;
0,5 mm, có lớp cách điện
- Tính chất của thép KTĐ thay đổi theo hàm lượng
silíc, nếu hàm lượng silíc càng nhiều thì tổn thất
càng ít nhưng dễ gãy
- Lõi thép được chia làm hai loại: Kiểu lõi (Kiểu
trụ) và kiểu bọc ( kiếu vỏ)
2) Bộ phận dẫn điện ( dây quấn ) :
Làm bằng dây đồng mềm, có độ bền cơ học cao,
khó đứt dẫn điện tốt
- Dây quấn nối với nguồn nhận năng lượng vào gọi
là dây quấn sơ cấp
- Dây quấn nối với phụ tải, cung cấp điện cho phụ
tải gọi là dây quấn thứ cấp
- Dây quấn sơ cấp và dây quấn thứ cấp không nối
điện với nhau, nhưng có liên hệ với nhau về từ
3)Vỏ máy :
- Thường được làm bằng kim loại để bảo vệ máy
Ngoài ra vỏ máy còn làm giá lắp đồng hồ đo, bộ
phận chuyển mạch
Bộ phận lõi thép được chế tạobằng vật liệu gì? Có nhiệm vụgì?
Giới thiệu phương pháp đểchọn lá thép tốt
Tại sao lại dùng thép để làmvật liệu làm lõi?
Tại sao dây quan làm bằngđồng mà không sử dụng cácvật liệu khác rẻ tiền hơn?
MBA Gồm mấy cuộn dây?
Gồm hai cuộn: cuộn sơ cấp vàcuộn thứ cấp
Quan sát trả lời
Nghe hiểu
Suy nghĩ trả lời
Suy nghĩ trả lời
Quan sát cuộn dây trả lời
Suy nghĩ trả lời
Trả lời nắm vững các bộ phận của MBA
Tiết 17
II NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC MBA
1/ Hiện tượng cảm ứng điện từ :
- Nếu cho dòng điện đi qua cuộn dây nó sẽ
sinh ra một từ trường biến đổi Ta đặt cuộn
dây (khép kín) thứ hai trong từ trường của
cuộn dây thứ nhất thì ở cuộn dậy thứ hai sẽ
sinh ra một dòng điện gọi là dòng điện cảm
ứng
-Dòng điện này cũng biến đổi tương tự như
dòng điện sinh ra nó Hiện tượng đó gọi là
hiện tượng cảm ứng điện từ
- Hai cuộn dây đặt càng sát nhau thì mức độ
cảm ứng điện từ càng mạnh Mức độ tăng lên
rất mạnh khi ta quấn cả hai cuộn dây trên
cùng một lõi thép, nhất là lõi thép khép kín
Nguyên tắc làm việc của MBA dựa trên hiện
tượng cảm ứng điện từ này
2) Nguyên lý làm việc của máy biến áp
MBA gồm cuộn sơ cấp có N1 vòng dây,
cuộn thứ cấp có N2 vòng dây được quấn trên
01 lõi thép khép kín
- Khi nối dây quấn sơ cấp vào nguồn điện
Nếu không có võ MBA có hoạtđộng không?
Khi hai cuộn dây đặt càng sát nhauthì hiện tượng cảm ứng điện từ xảy
ra như thế nào ? Vì sao?
Khi có dòng điện chạy trong cuộndây có lõi thép, trong lõi thép sẽxuất hiện gì?
Nếu có từ thông biển thiên trong lõithép thì trong cuộn dây có lõi thép
đó như thế nào?
Giới thiệu tranh vẽ 7-5 sgkVới hình vẽ em hãy nêu các ý nghĩa
Nhắc lại hiện tượng cảm ứngđiện từ
Hệ thống củng
cố kiến thứcTrả lờiSuy nghĩ trả lời
Trả lời
Suy nghĩ trả lời:
Từ thông biên thiên
Sẽ xuất hiện Suất điện độngcảm ứng trong
Trang 21xoay chiều có điện áp U1, dòng điện I1 chạy
trong cuộn dây sơ cấp sẽ sinh ra trong lõi
thép từ thông biến thiên Do mạch từ khép
kín nên từ thông này móc vòng sang cuộn
thứ cấp sinh ra sức điện động cảm ứng E2 tỷ
lệ với số vòng dây N2, đồng thời từ thông
biến thiên đó cũng sinh ra trong cuộn sơ cấp
1 2
1
N
N U
U E
E
=
≈
Trong đó U1 và U2 là trị số hiệu dụng của
điện áp sơ cấp và thứ cấp MBA(V); N1 và N2
là số vòng dây quấn sơ cấp và thứ cấp; k là
tỷ số biến đổi của MBA( Tỷ số biến áp)
- MBA có k>1 ( U1>U2) gọi là MBA giảm áp
-MBA có k<1 ( U1<U2) gọi là MBA tăng áp
- Công suất nhận từ nguồn là : P1= U1.I1
- Công suất MBA cấp cho phụ tải P2=U2.I2
- P1 và P2 là công suất toàn phần được dùng
để tính lõi thép MBA, có đơn vị là vôn - am
MBA công suất nhỏ dùng trong gia đình
thường làm quấn dây kiểu tự ngẫu Khi điện
áp cung cấp ( sơ cấp ) thay đổi, muốn giữ
điện áp thứ cấp không đổi người ta thường
thay đổi số vàng dây quấn sơ cấp
GV: Dựa vào hiện tượng cảm ứngđiện từ háy vận dụng đến nguyên tắchoạt động của MBA?
Giới thiệu nguyên lý làm việc củaMBA
Thiết lập công thức tính toán máybiến áp
Giải thích hệ số MBA K
Ví dụ: Tìm điện áp đặt vào dây quấn
sơ cấp 1 MBA khi biết số vòng dâyquấn sơ cấp bằng 1600 vòng , sốvòng dây thứ cấp bằng 800 vòng vàđiện áp thứ cấp là 110 V
Tóm tắt : N1 = 1600 vòng N2 = 800vòng; U2 = 110 V
+ Tính : U1 = ? ( V ) Giải : U1/U2 = N1/N2
Nắm vững các công thức thiết lập tỉ
số của MBA để tính toán thiết kế MBA 1 pha
cuộn dây.Quan sát tranh trả lời
Chú ý
Trả lời
Chú ý lắng nghe
Từ công thức
tỉ số MBA giảibài toán ví dụ
Hệ thống toàn
bộ bài
Ghi nhớ
Trang 22
Tiết 18 đến 19 Ngày soạn:
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Tài liệu điện dân dung, sách giáo khoa- Tài liệu tham khảo- Đồ dùng dạy học
2 Chuẩn bị của học sinh:
Bút, sách vở, tài liệu sách giáo khoa, tìm hiểu về máy biến áp, công thức tính toánMBA
C PHƯƠNG PHÁP: Đàm thoại kết hợp phát vấn Dùng trực quan kết hợp hiểu biết của học
B2 Kiểm tra bài củ
B3 Nội dung bài mới:
1Xác định công suất MBA
Nêu nguyên lý làm việc của MBA?
Nêu công thức thiết lập tỉ số MBA?
- Tính số vòng dây của các cuộn dây
- Tính tiết diện dây quấn
- Tính tiết diện cửa sổ lõi thép
Em hãy xác định công thức tính công suấtcủa MBA?
Nêu công thức, giải thíchĐưa và giới thiệu mạch từ hình chử I và E làmạch từ dùng phổ biến trong các MBA côngsuất nhỏ
Quan sát mạch từ em hãy xác định
Trả lờiNghe câu hỏi trả lời
Rút kinh nghiệmNghe hiểu, hìnhdung các bước đểtiến hành tính toán
Trả lời
Nghe hiểuQuan sát trả lời
chiều rộng trụ (a), chiều dày trụ (b), độ rộng Hiểu công thức
a c
h
b
Trang 23Số vòng dây của cuộn dây
phụ thuộc vào tiết diện trụ
Giải thích các thông số của mạch từ
Giới thiệu cách xác định diện tích của trụquấn dây giải thích kí hiệu có trong côngthức
Giới thiệu bảng tính diện tích trụ quấn dâytương ứng với công suất MBA (Bảng 8-2)
Ví dụ: Hãy chọn mạch từ để quấn một máybiến áp công suất 30VA có điện áp sơ cấp220V hiệu suất η=0.7
Giới thiệu cách tính số vòng dây theo cáchtính qua đại lượng trung gian là số vòng/
vônHãy tính số vòng dây cho máy biến áp cóthông số sau: S=30VA, U1 220V, I1 12V
η= 0.7Giải
ghi nhớ
Quan sát bảng tìmcách tra bảng Đọc kỹ ví dụ tínhtoán
HS làm bài tập ví
dụ để nắm vữngcông thức tính vàcách tính
Quan sát chú ý
Tìm hiểu và làmbài tập ví dụ
Làm ví dụ Lắng nghe giáoviên nhận xéthướng dẫn rútkinh nghiệm
Tiết 19
4 Tính tiết diện dây quấn hoặc đường kính
dây quấn(30’)
a.Tính tiết diện dây quấn.
Tiết diện dây quấn tỉ lệ thuận với dòng điện
chạy trong dây dẫn và tỉ lệ nghịch với mật độ
dòng điện cho phép
Công suất càng nhỏ thì mật độ dòng điện cho
phép càng lớn
Sdd=I/J
Trong đó Sdd là tiết diện dây(mm2)
I là cường độ dòng điện (A)
Hướng dẫn học sinh tra bảng tínhmật độ theo công suất định mức
Hướng dẫn học sinh cách tra bảng tính đường kính dây dẫn theo tiết điện dây dẫn
Đưa công thức tính diện tích cửa
sổ giải thích các đại lượng có
Xác định tiết diệndây dẫn
Quan sát bảng,hiểu cách trabảng
Nghe hiểu ghi
Trang 24Theo kinh nghiệm h = 3c
Tổng tích diện 2 cuộn sơ cấp và thứ cấp
chiếm diện tích cửa sổ
Có thể tính diện tích của dây quấn sơ cấp và
thứ cấp bằng cách tra bảng 8-7 số vòng dây /
1cm2
6 Sắp xếp dây quấn trong cửa sổ
Số vòng của mỗi lớp
= duong kính dây h cócách dien -1
Số lớp dây quấn = SoSo vòng vòng dây dây moiquan lop
B4 Hệ thống cũng cố bài (7’)
B5 Nhắc nhở (3’)
trong công thức
Hướng dẫn cách tra bảng tính sốvòng dây / 1cm2
Giải thích cách sắp xếp dây quấntrong cửa sổ tính số vòng dây củamỗi lớp
Nêu các trình tự các bước tínhtoán toán thiết kế MBA ?
Học kỹ các bước tính toán cáccông thức có trong các bước tínhtoán
nhớ công thức
Nắm vững côngthức và cách tínhtoán
Quan sát bảngxác định cách tra
Hiểu công thứctính và các đạilượng có trongcông thức
Trả lời câu hỏi hệthống lại bài họcGhi nhớ
Trang 25Tiết 20 đến 22 Ngày soạn :
Ngày giảng:
Bài 9 THỰC HÀNH: TÍNH TOÁN THIẾT KẾ MÁY BIẾN ÁP MỘT
PHA CÔNG SUẤT NHỎ
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Biết cách tính toán thiết kế MBA một pha công suất nhỏ
2 Kỹ năng: Thành thạo trong tính toán thiết kế 3.Thái độ: Rèn luyện kỷ năng tính toán
Thực hiện đúng quy trình, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Tài liệu điện dân dụng, sách giáo khoa- Tài liệu tham khảo
- Đồ dùng dạy học Máy biến một pha công suất nhỏ (đã tháo võ) thước kẻ , thước cặp, compa
2 Chuẩn bị của học sinh:
Bút , sách vở, tài liệu sách giáo khoa, thước, compa, tìm hiểu kỹ cấu tạo MBA
C PHƯƠNG PHÁP: Thuyết trình có minh họa kết hợp với làm mẫu luyện tập thực hành.
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Tiết 20
Â.GIAI ĐOẠN HƯỚNG DẪN
Thước kẻ , thước cặp, compa
II Quy trình thực hiện
! Tìm hiểu cấu tạo MBA
2 Trình tự tính toán
- Xác định công suất MBA
- Tinh toán mạch từ
+ Chọn mạch từ
+ Tính diện tích trụ dây quấn của lõi
Kiểm tra sỉ số, kiểm tra phòng thực hành
Em hãy nêu cách xác định công suất, tiết diện dây quấn, số vòng dây của MBA?
Em hãy nêu các bước tính toán thiết kế MBA?
Giới thiệu các bước tính toán
Ví dụ: Tính toán thiết kế Máy biến áp có
các thông số
Báo cáo sỉ sốTrả lời
Rút kinh nghiệm
Quan sát hiểu bàiTrả lời
Quan sát xác địnhcông việc phải làm
Chú ý tìm hướng giải quyết
a c
h
b
Trang 26- Tính số vòng dây của các cuộn
dây
- Tính tiết diện dây quấn hoặc
đường kính dây quấn
- Tính diện tích cửa sổ lõi thép
- Sắp xếp dây quấn trong cửa sổ
3 Tính toán thiết kế MBA công
suất nhỏ
B4 Củng cố bài:
B5 Phân công vị trí thực tập
Điện áp sơ cấp 220V-50HzĐiện áp thứ cấp 24VCông suất 30VAHướng dẫn học sinh cách tính toán theo nhóm
Hệ thống lại công việc chính cần làm cho bài thực hành hướng dẫn viết báo cáo kết quả thực hành
Các tổ như đã phân công về vị trí thực hành
Quan sát trả lời trên cơ sở kiến thức của bài học trước
Hệ thống lại các bước để tiến hành tính toán thiết kế MBA
Về vị trí luyện Hình dung cụ thể các bước làm thực hành
Tiết 21-22
B GIAI ĐOẠN HƯỚNG DẪN
THƯỜNG XUYÊN
Trên cơ sở đã giới thiệu và làm
mẫu các bước giáo viên phát vật
liệu cho HS thực hành tính toán
theo nhóm
Tính toán thiết kế MBA theo ví dụ đã cho
- Tiết diện lõi thépShi = 1,2 30 = 6,.57cm2
ST = 1,2 x 1200 = 1440 mm2 = 14,4
cm2
- Chọn mạch từb=
Số lớp dây quấn sơ cấp
170 vòng/ lớp, số lớp 9 lớp
Số lớp dây quấn thứ cấp 59 vòng/ lớp, số lớp 3
HS tiến hành thực hành Ghi kết quả đo vào phiếu đánh giá kết quả thực hành
2.8 1.4
4.2
2.34
Trang 27C GIAI ĐOẠN HƯỚNG
Căn cứ vào các tiêu chí của bài thực hành giáo viên nhận xét buổi thực hành, nêu những động tác HS đã thực hiện tốt cũng như những động tác chưa làm được cần bổ khuyết
HS: Thu dọn kiểm tra dụng cụ
Học kỹ về MBA để tiết tiếp theo tìm hiểu về vậtliệu làm MBA
Nghe, rút kinh nghiệm
Dọn vệ sinh nhà xưởng
Ghi chép, chú ý
về tìm hiểu
Trang 28
Tiết 23 Ngày soạn:
Ngày giảng:
Bài 10: VẬT LIỆU CHẾ TẠO MÁY BIẾN ÁP
A MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Biết một số loại vật liệu thông dụng chế tạo máy biến áp
Biết công dụng và phạm vi sử dụng các loại vật liệu đó
2 Kỹ năng: Phân biệt chính xác các loại vật liệu sử dụng để chế tạo máy biến áp 3.Thái độ: Học sinh phải nghiêm túc trong học tập.
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Tài liệu điện dân dung, sách giáo khoa- Tài liệu tham khảo- Đồ dùng dạy học
2 Chuẩn bị của học sinh:
Bút, sách vở, tài liệu sách giáo khoa, tìm hiểu về máy biến áp
C PHƯƠNG PHÁP: Đàm thoại kết hợp phát vấn Dùng trực quan kết hợp hiểu biết
của học sinh để kết luận
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Bi Tổ chức ổn định lớp
B2 kiểm tra bài củ
B3 Nội dung bài mới.
II Dây quấn MBA
Dây quấn thường làm bằng
đồng điện phân dễ dát mỏng
có độ bền cơ học cao không bị
dứt khi quấn
Dây quấn máy biến áp công
suất lớn thường có tiết diện
hình vuông còn máy công suất
nhỏ thường có tiết diện hình
tròn
Kiểm tra sỉ số,ổn định lớpNếu cấu tạo của máy biến áp?
Nhận xét cho điểm
Mạch từ có cấu tạo như thế nào?
Các lá thép có lượng silic cao thì tổn thất sẽ tăng hay giảm?
Độ dày mỏng của lá thép có quyết định đến lượng tổn thất hay không?
Hướng dẫn quy cách chọn mạch từ dùng với những lá thép tiêu chuẩn theo bảng 10-1
Dây quấn MBA được làm từ vật liệu gì?
Khi chọn dây quấn cần có những yêu cầu nào?
Giới thiệu vật liệu làm dây quấn nêu những yêu cầu khi chọn dây quấn
Báo cáo sỉ sốTrả lời câu hỏiRút kinh nghiệm
Trả lờiNghiên cứu trả lời câu hỏi
Quan sát bảng hiểucách chọn các lá thép để làm mạch
từ trả lời
Trả lờiNghe hiểu, ghi nhớ
Trang 29III Vật liệu cách điện của
Loại dây bọc được cách điện
bằng lớp tơ tự nhiên hay nhân
tạo
Loại dây được tráng lớp sơn
êmay ở bên ngoài
2 Cách điện giữa các lớp dây
Cách điện giữa các lớp dây
bằng một hoặc nhiều lớp giấy
praphin hoặc tấm nhựa cách
điện
3 Cách điện giữa các dây
quấn với nhau và võ
Để cách điện giữa các dây
quấn với lõi người ta dùng bìa
làm khuôn cho các dây quấn
Cách điện giữa các dây quấn
phải chiu được điện áp thí
Giới thiệu các loại dây ưu điểm của từng loại
và phạm vi ứng dụng của các loại dây
Giới thiệu cách để cách điện giữa các lớp Hướng dẫn cách chọn giấy cách điện theo đường kính của dây quấn
Giới thiệu cách cách điện giữa dây với lõi giữa dây quấn với dây quấn
Giới thiệu bảng 10-3 cho điện áp đánh thủng của một số giấy cách điện
Trình bày những hiểu biết của mình về vật liệu làm mạch từ máy biến áp?
Nêu tên và công dụng của một số vật liệu cách điện của máy biến áp?
Chuẩn bị giấy cách điện bìa cách điện, băng vãi và ống ghen
Hiểu
Quan sát biết cách chọn giấy cách điện
Nghe hiểuQuan sát, hiểu và biết cách tra bảng
Trả lời hệ thống lạibài học
Ghi chép để chuẩn bị
Trang 30Tiết 24 đến 26 Ngày soạn:
Ngày giảng:
Bài 11: THỰC HÀNH CHUẨN BỊ VẬT LIỆU
VÀ LÀM KHUÔN QUẤN MÁY BIẾN ÁP
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên: Tài liệu điện dân dung, sách giáo khoa- Tài liệu tham
khảo-Đồ dùng dạy học
2 Chuẩn bị của học sinh: Bút, sách vở, tài liệu sách giáo khoa, tìm hiểu về máy biến
áp, Bìa cách điện giấy cách điện…
C PHƯƠNG PHÁP: Đàm thoại kết hợp phát vấn Làm mẫu, luyện tập
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Tiết 24
Â.GIAI ĐOẠN HƯỚNG DẪN
BAN DẦU.
Bi Tổ chức ổn định lớp
B2 kiểm tra bài củ
B3 Nội dung bài mới.
I.Chuẩn bị
Bàn quấn dây mỏ hàn, đồng hồ đo
điện, kìm bút thử điện, dao, kéo…
Vật liệu cách điện : Giấy cách điện,
bìa cách điện, Băng dính băng vải,
ống ghen
Lõi thép, dây quấn, dây điện
II Quy trình thực hiện
1 Chuẩn bị vật liệu chế tạo MBA
- Mạch từ
Kiểm tra sỉ số,ổn định lớpNêu cách bước tính toán thiết kế MBA?
Hệ thống lại các vật liệu cần chuẩn bị
để chế tạo MBA
Báo cáo sỉ sốTrả lời câu hỏiRút kinh nghiệm
Trả lờiQuan sát ghi nhớ các vật liệu cần chuẩn bị
Thảo luận nhóm tìm câu trả lờiNghe hiểu
h
b
Trang 31- Dây quấn
- Vật liệu cách điện MBA
2 Làm khuôn bìa ( cốt cách điện
hay lõi dây quấn )
Khuôn bìa làm khuôn quấn dây, cách
điện dây quấn với lõi thép đồng thời
làm giá đỡ dây quấn
Giới thiệu cách làm khuôn qua các bước
Lưu ý kích thước của khuôn lớn hơn kích thước của mỗi cạch của lõi thép
từ 0.5-1mmĐưa tra vẽ giới thiệu các bước để làm
má khuôn Lưu ý chiều rộng của má khuôn phải nhỏ hơn chiều rộng của cửa sổ lõi thép
Giới thiệu cốt gỗ và công dụng của nókhi quấn dây
Để chế tạo MBA cần chuẩn bị những vật liệu gì?
Hướng dẫn học sinh về nhà làm khuôn gỗ khoan lỗ chính tâm khuôn đường kính 1cm
Nêu các bước tiến hành làm khuôn quấn dây?
Các nhóm về vị trí luyện tập
Suy nghĩ trả lời
Quan sát hiểu cách làm
Ghi nhớ để lưu ý khi tính toán làm khuôn
Quan sát hiểu cách làm má khuôn
Hiểu cách làm
Hệ thống lại toàn
bộ bài
Các nhóm về vị trí luyện tập
Đọc kỹ đề bài và tiến hành tính toán làm khuôn và chọnmạch từ, vật liệu cho MBA
Tiết 25-26
B GIAI ĐOẠN HƯỚNG DẪN
THƯỜNG XUYÊN
Trên cơ sở đã giới thiệu và làm mẫu
các bước giáo viên phát vật liệu cho
a = 2.8 cm
h = 4.3 cm
c = 1.4 cm
GV hướng dẫn học sinh thực hành hướng dẫn tìm hiểu đo kích thước lõi thép của sổ lõi thép, đường kính dây dẫn
Đọc kỹ đề bài và tiến hành tính toán làm khuôn và chọnmạch từ, vật liệu cho MBA
Học sinh tiến hành làm thực hành
Trang 32C GIAI ĐOẠN HƯỚNG DÂN KẾT
Cho học sinh quan sát một kết quả khuôn mẫu
Căn cứ vào các tiêu chí của bài thực hành giáo viên nhận xét buổi thực hành, nêu những động tác HS đã thựchiện tốt cũng như những động tác chưa làm được cần bổ khuyết Thu các khuôn đã làm được, chấm điểm
Chú ý, rút kinh nghiệm ghi nhớ những thiếu sót khắc phục
Tiến hành thu dọn dụng cụ vệ sinh phòng thực hành
Trang 33
Tiết 27 Ngày soạn :
Ngày giảng:
KIỂM TRA 1 TIẾT
A MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Hệ thống lại những kiến thức đã học.
2 Kỹ năng: Tính toán, xử lý nhanh.
3.Thái độ: Học sinh phải nghiêm túc trong học tập cũng như trong nghề nghiệp
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên: Đề kiểm tra, đáp án, thang điểm.
2 Chuẩn bị của học sinh: Đồ dùng học tập như bút, thước, giấy kiểm tra.
C PHƯƠNG PHÁP: Kiểm tra tự luận, trắc nghiệm.
A Phần trắc nghiệm (5 điểm)
Câu1: Ở điều kiện bình thường với lớp với lớp da khô sạch điện áp là bao nhiêu được coi là
an toàn cho người?
1
N
N E
2
N
N E
2
N
N E
2
N
N E
E
= = k
Câu3: Câu nào sau đây đúng?
A Máy biến áp có k > 1 là máy biến áp tăng áp B Máy biến áp có k < 1 là máy biến ápgiảm áp
C Máy biến áp có k > 1 là máy biến áp giảm áp D Câu A và C đúng
( k là tỉ số biến đổi của máy biến áp )
Câu4: Cho máy biến áp có điện áp sơ cấp U1=220V Số vòng dây của cuộn thứ cấp gấp 2 lần
số vòng dây của cuộn dây sơ cấp Vậy điện áp thứ cấp là bao nhiêu?
Câu5: Điều kiện nào dưới đây sẽ gây sự cố điện?
A Nhiệt B.Ẩm C Lắp đặt không chuẩn
D Côn trùng và động vật gặm nhấm E Tất cả đều đúng
Câu6: Nhằm đảm bảo an toàn cho người sử dụng khi có hiện tượng chạm vỏ thiết bị điện
người ta áp dụng biện pháp bảo vệ nào?
Trang 34D A hoặc C E Tất cả đều đúng
Câu7: Mạch có điện trở vô hạn nghĩa là?
A Ngắn mạch B Chạm mát C Hở mạch D A hoặc C
Câu8: Dụng cụ để đo công suất trực tiếp được gọi là?
Câu9: Để biến đổi điện áp của dòng điện xoay chiều từ điện áp điện áp cao xuống điện áp
thấp hoặc ngược lại từ điện áp thấp lên điện áp cao người ta dùng …………
A Áptômát B Máy biến áp C Động cơ điện D Máy bơm nước
Câu10: Đo điện áp người ta thường dùng Vôn kế hoặc
A Ampe kế B Oát kế C Dao động kế D Ôm kế E Không dùng cácđồng hồ trên
B Phần tự luận (5 điểm)
Hãy chọn mạch từ và tính số vòng dây để quấn một máy biến áp có công sấu 30VA Điện áp sơcấp U1=220V, điện áp thứ cấp U2= 12V Mạch từ có a=2.8cm, c=1,4cm, h=4,2cm bề dày củamột lá thép là 0.05cm Cho Ktn=45, B=1T
Trang 35Tiết 28 đến 30 Ngày soạn:
Ngày giảng:
Bài 12: QUẤN MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
A MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Hiểu được quy trình quấn máy biến áp một pha
Hiểu được yêu cầu kỹ thuật các bước của quy trình quấn máy biến áp một pha
2 Kỹ năng: Quấn được máy biến áp 3.Thái độ: Học sinh phải nghiêm túc trong học tập, rèn luyện tính cẩn thận chính xác
khi quấn dây
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Tài liệu điện dân dung, sách giáo khoa- Tài liệu tham khảo- Đồ dùng dạy học
2 Chuẩn bị của học sinh:
bút , sách vở, tài liệu sách giáo khoa, tìm hiểu về máy biến áp, Khuôn quấn dây, dây quấn
C PHƯƠNG PHÁP: Đàm thoại kết hợp phát vấn Dùng trực quan kết hợp hiểu biết của học
B2 Kiểm tra bài củ
B3 Nội dung bài mới.
I Quấn dây máy biến áp
1 Tính số vòng dây của một lớp và
số lớp dây quấn.
2 Quấn dây.
Sau khi quấn một lớp phải lót một
lớp cách điện rồi quấn lớp tiếp theo
Sau khi quấn dây quấn sơ cấp , lót
một lớp cách điện rồi quấn dây quấn
thứ cấp
Khi quấn phải đến số vòng cẩn thận
Khi quấn đủ số vòng dùng dây quấn
cách điện bên ngoài 2-3 lớp rồi lấy
Hướng dẫn các lưu ý khi quấn dây
Báo cáo sỉ sốTrả lời câu hỏi
Trang 36II Lồng lõi thép vào cuộn dây Đưa cuộn dây đã quấn hướng dẫn
cách lồng lõi lồng lá thép chử E I
Lưu ý phải lồng hết số lá thép đã tính
để tránh máy làm việc không bị nóng
Cho hs quan sat hinh ảnh và làm mẫu cách lồng lõi thép
Quan sát biết cách lồng lõi
Tiết 29
III Đo và kiểm tra khi chưa
nối nguồn
1 Kiểm tra thông mạch
2 Kiểm tra chạm lõi
3 Kiểm tra cách điện
IV Sấy, tẩm cách điện
Em hãy nêu cách để kiểm tra chạm lõi?
Hướng dẫn cách kiểm tra cách điện của dâyquấn và lõi
Em hãy nêu các vật liệu tẩm mà em biết?
Nêu và giải thích các vật liệu tẩm cách điện ưu điểm nhược điểm của từng loại
Em hãy nêu các bước tiến hành tẩm sấy?
Khi tiến hành tẩm sấy nhiệt độ tẩm sấy, sấy khô là bao nhiêu?
Giải thích các bước tiến hành tẩm sấy
Chú ý đến nhiệt độ tiến hành các công đoạn
Trả lời biết cách kiểm tra
Nêu cách kiểm tra chạm lõi
Biết cách kiểm tra
Hiểu trả lời
Nghe hiểu, ghi chép.Trả lời
Trả lờiNghe hiểu cách bước tiến hành
Trang 371 Kiểm tra không tải của
Trả lời hệ thống lại bài
Nghe hiểu, ghi nhớ
Trang 38
Tiết 31 đến 33 Ngày soạn:
Ngày giảng THỰC HÀNH: THỰC HÀNH QUẤN MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Nắm vững các bước tiến hành quấn MBA.
2 Kỹ năng: Quấn được MBA đều và chặt tay.
- Lắp ráp MBA vào võ.
- Kiểm tra và vận hành MBA khi không tải và khi có tải
3.Thái độ: Thực hiện đúng quy trình, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi
trường
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Tài liệu điện dân dung, sách giáo khoa- Tài liệu tham khảo- Đồ dùng dạy học Máy biết áp một pha công suất nhỏ (đã tháo võ), Bút thử điện đồng hồ đo điện, mỏ hàn, kìm các loại bàn quấn dây, dao, kéo… các loại vật liệu theo tính toán thiết kế.
2 Chuẩn bị của học sinh:
Bút, sách vở, tài liệu sách giáo khoa, dây quấn
C PHƯƠNG PHÁP: Thuyết trình có minh họa kết hợp với làm mẫu
Công tắc phích điện Bút thử điện đồng
hồ đo điện, mỏ hàn, kìm các loại bàn
quấn dây, dao, kéo…
Các loại vật liệu theo tính toán thiết kế.
III Quy trình thực hiện
Lưu ý học sinh khi quấn phải cẩn
Báo cáo sỉ số Trả lời
Rút kinh nghiệm Trả lời.
Quan sát hiểu các vật liệu cần
sử dụng Nhắc lại cách tính và tính số
Trang 39Quấn dây.
- Quấn dây cuộn sơ cấp
- Quấn dây cuộn thứ cấp
thận khi đến số vòng dây của một lớp
vòng trong một lớp và số lớp dây quấn
Tiết 32-33
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HĐ CỦA TRÒ
B GIAI ĐOẠN HƯỚNG DẪN
THƯỜNG XUYÊN
Trên cơ sở đã giới thiệu và làm mẫu
các bước giáo viên phát vật liệu cho
HS thực hành quấn dây theo nhóm
C GIAI ĐOẠN HƯỚNG DÂN
Tìm hiểu về máy biến áp
Hướng dẫn cho học sinh quấn dây Hướng dẫn học sinh vị trí ngồi quấn dây của từng học sinh để có thể quấn dây thẳng đều,đẹp.
GV quan sát uốn nắn sữa chữa các thao tác quấn dây.
Căn cứ vào các tiêu chí của bài thực hành giáo viên nhận xét buổi thực hành, nêu những động tác HS
đã thực hiện tốt cũng như những động tác chưa làm được cần bổ khuyết Thu các cuộn dây quấn
HS: Thu dọn kiểm tra dụng cụ
Học kỹ về kiểm tra, lắp ráp MBA,
để tiết tiếp theo hoàn thiện các bước còn lại để hoàn thành MBA
Tiến hành quấn dây
Chú ý rút kinh nghiệm
Dọn vệ sinh nhà xưởng
Ghi chép, chú ý
về tìm hiểu
ah
Trang 40Tiết 34 đến 36 Ngày soạn:
Ngày giảng
Bài 13 THỰC HÀNH: THỰC HÀNH QUẤN MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA ( tiếp)
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Nắm vững các bước tiến hành quấn MBA.
2 Kỹ năng: Quấn được MBA đều và chặt tay.
- Lắp ráp MBA vào võ.
- Kiểm tra và vận hành MBA khi không tải và khi có tải
3.Thái độ: Thực hiện đúng quy trình, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi
trường.
B CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
Tài liệu điện dân dung, sách giáo khoa - Tài liệu tham khảo - Đồ dùng dạy học Máy biết áp một pha công suất nhỏ (đã tháo võ), bút thử điện đồng hồ đo điện, mỏ hàn, kìm các loại bàn quấn dây, dao, kéo… các loại vật liệu theo tính toán thiết kế.
2 Chuẩn bị của học sinh:
Bút, sách vở, tài liệu sách giáo khoa, dây quấn
C PHƯƠNG PHÁP: Thuyết trình có minh họa kết hợp với làm mẫu
Công tắc phích điện Bút thử điện đồng
hồ đo điện, mỏ hàn, kìm các loại bàn
quấn dây, dao, kéo…
Các loại vật liệu theo tính toán thiết kế.
IV Quy trình thực hiện
Rút kinh nghiệm Trả lời.
Quan sát hiểu các vật liệu cần
sử dụng Nhắc lại cách