Bài 18. Prôtêin

CÊu tróc cña pr«tªin: Quan sát sơ đồ cấu trúc hoá học phân tử prôtêin, nghiên cứu thông tin SGK, Nêu cấu trúc của phân tử Prôtêin ?... Cấu trúc của prôtêin: - Prôtêin thuộc loại đại phân

KIỂM TRA BÀI CŨ

Một đoạn mạch ARN có trình tự các nuclêôtit như sau: ưAưUư G ư Xư Uư Uư G ưAưX ư

Xác định trình tự các nuclêôtit trong đoạn gen

đã tổng hợp ra đoạn mạch trên

ARN: ưA ư U ư G ư X ư U ư U ư G ư A ư X ư

Mạch khuôn:ư T ư A ư X ư G ư A ư A ư X ư T ư G ư ADN: | | | | | | | | | ư A ư T ư G ư X ư T ư T ư G ư A ư X ư

I CÊu tróc cña

pr«tªin:

Quan sát sơ đồ cấu trúc hoá học phân tử prôtêin, nghiên cứu thông tin SGK, Nêu cấu trúc của phân tử Prôtêin ?

- Prôtêin là hợp chất hữu cơ cấu tạo bởi các

nguyên tố chính C, H, O, N.

- Prôtêin đ ợc cấu tạo theo nguyên tắc đa

phân, gồm nhiều đơn phân Đơn phân của Prôtêin là axit amin (Có hơn 20 loai axit

amin).

I Cấu trúc của prôtêin:

- Prôtêin thuộc loại đại phân tử có khối l ợng và

kích th ớc lớn.

Các axit amin được liệt kê dưới bảng sau:

Tên axit amin Viết tắt

Aspartic acid Asp

Glutamic acid Glu

Histidine His

Trình bày cấu trúc không gian của prôtêin ?

I CÊu tróc cña pr«tªin:

Lµ tr×nh tù s¾p xÕp c¸c axit amin trong chuçi axit amin

I CÊu tróc cña pr«tªin:

Cấu trỳc bậc 2:

Là chuỗi axit amin tạo các vòng xoắn lò xo

đều đặn Các vòng xoắn dạng sợi bện lại theo kiểu dây thừng tạo nên sợi chịu lực khỏe hơn

I Cấu trúc của prôtêin:

Là dạng không gian ba chiều của prôtêin

do cấu trúc bậc 2 cuộn xếp thành kiểu

đặc tr ng cho từng loại prôtêin.

I Cấu trúc của prôtêin:

L µ cÊu tróc cña mét sè lo¹i pr«tªin gåm hai hay nhiÒu chuçi axit amin cïng lo¹i hay

kh¸c lo¹i kÕt hîp víi nhau.

I CÊu tróc cña pr«tªin:

- Trình tự sắp xếp khác nhau của hơn 20 loại axit

amin khác nhau đã tạo nên tính đa dạng của prôtêin.

I Cấu trúc của prôtêin:

- Mỗi phân tử prôtêin không chỉ đặc tr ng bởi số l ợng, thành phần, trình tự sắp xếp của các axit amin

Tớnh đặc thự thể hiện ở số lượng, thành phần và trỡnh tự của cỏc

axitamin

Sự đa dạng do trỡnh tự sắp xếp khỏc nhau của 20 loại axitamin

Vỡ sao prụtờin cú tớnh đa dạng và đặc thự?

Tớnh đặc trưng của prôtêin cũn đ ợc thực hiện thụng qua bậc cấu trúc nào?

- Chủ yếu ở cấu trúc bậc 3 và bậc 4

- Mà cũn đặc trưng bởi cấu trỳc khụng gian, số chuỗi axitamin

Protein là thành phần quan trọng xây dựng các bào quan, chất

nguyên sinh và màng sinh chất → hình thành các đặc điểm của

mô, cơ quan, hệ cơ quan và cơ thể

VD: Protein loại Histon là thành phần cấu trúc của NST

TẾ

CƠ QUAN HỆ CƠ QUAN

Prôtêin đảm nhiệm chức năng g×?

Prôtêindạng sợi rất tốt như Collagen và Elastin tạo nên cấu trúc của da, mô liên kết và dây chằng Keratin ở trong tóc, lông, móng, sừng

Vì sao prôtêin dạng sợi là cấu trúc rất tốt?

Các vòng xoắn dạng sợi bện lại với nhau kiểu dây thừng tạo cho sợi chịu lực khỏe hơn

Hiện đã biết khoảng 3500 loại enzim, mỗi loại tham gia một phản ứng nhất định

Trong quá trình tổng hợp ADN và ARN cần có 1 số enzim tham gia xúc tác.

Em hãy cho biết bản chất của enzim là gì? Có vai trò như thế nào? Hãy kể tên một số emzim mà em biết.

Bản chất của enzim là prôtêin, có vai trò xúc tác

cho các quá trình trao đổi chất.

2 Chức năng xúc tác các quá trình trao đổi chất :

? Những chất làm nhiệm vụ xúc tác các

phản ứng sinh hóa trong cơ thể được gọi tên chung là gì?

Đó là các enzim

Tinh bột Enzim amilaza Đường glu cô zơ

Prôtêin Enzim pepsin Chuỗi ngắn 3- 10 axitamin

Hãy kể tên và nêu vai trò của enzim trong sự tiêu hóa thức ăn trong khoang miệng và dạ dày ?

Đường glucụzơ

(trong mỏu)

glycụgen (gan và

cơ)

insulin

glycụgen (gan và cơ)

Đường glucụzơ

(trong mỏu)

glucagụn

Hoocmụn được cấu tạo chủ yếu từ thành phần nào? Cú vai trũ gỡ?

Kể tờn một số hoocmon mà em biết

3 Chức năng điều hũa cỏc quỏ trỡnh trao đổi chất:

Cỏc hooc mụn phần lớn là prụtờin, tham gia điều hũa quỏ trỡnh trao đổi chất

- Do các tế bào không tiếp nhận insulin, dù các tế bào β vẫn hoạt động bình th ờng, làm cản trở sự hấp thụ glucôzơ để

chuyển hoá thành glicôgen trong tế bào, làm l ợng đ ờng huyết tăng cao và bị thải ra ngoài theo n ớc tiểu

Giải thớch nguyờn nhõn của bệnh tiểu đường

? Những chất làm nhiợ̀m vụ điờ̀u hòa các

quá trỡnh trao đụ̉i chất trong cơ thờ̉ được gọi

tờn chung là gỡ?

Hoocmon

Cơ thể thiếu prôtêin

Cơ thể cung cấp đầy đủ prôtêin

Cơ thể thừa prôtêin

Sử dụng quá nhiều prôtêin

Sử dụng prôtêin và luyện tập TDTT

- Ngoài ra, Protein còn có chức năng: bảo vệ cơ thể (các kháng thể), vận động tế bào và cơ thể, cung cấp năng lượng…

 Vậy, em có kết luận gì về chức năng của Protein đối với hoạt động sống của tế bào và

cơ thể?

Luật chơi Mỗi câu hỏi đưa ra có 5 giây suy nghĩ

Sau 5 giây các em giơ đáp án.

Nếu trả lời sai thì không được trả lời câu tiếp theo.

Có tất cả 10 câu hỏi, nếu trả lời đúng cả 10 câu thì được 10 điểm.

C©u 2:

Các axit amin sắp lại

thành chuỗi tạo nên

protein bậc 1.

Đúng HÕt giê5

C©u 5:

Sau khi ARN tổng hợp

protein xong sẽ bị phân giải

bởi enzim ribônuclêaza.

Đúng HÕt giê5

C©u 8:

Lúc thiếu hụt gluxit và lipit,

tế bào có thể phân giải

protein để tạo ra năng

lượng.

Đúng HÕt giê5

C©u 10:

Trâu và bò cùng ăn cỏ nên

protein của trâu và protein

của bò giống nhau.

Sai HÕt giê5

Hướng dẫn học ở nhà:

- Học bài và làm bài tập 1, 2, 3, 4 SGK trang 56 -Tìm hiểu và soạn bài 19: Nghiên cứu kĩ

+ Mối quan hệ giữa ARN và prôtêin

+ Mối quan hệ giữa gen và tính trạng.

CUÛNG COÁ CUÛNG COÁ

1 Tính đa dạng và tính đặc thù của prôtêin là do:

a Số lượng, thành phần các loại axitamin

b Trật tự sắp xếp các axitamin

c Cấu trúc không gian của prôtêin

d Cả a,b, c đều đúng.

3 ThÞt tr©u vµ thÞt bß l¹i kh¸c nhau vì sao?

A Trâu và bò sống trong môi trường khác nhau.

B Trâu và bò ăn thức ăn khác nhau.

C Gen quy định prôtêin của trâu và bò khác nhau.

2 Prôtêin thực hiện được chức năng của mình chủ yếu ở những bậc cấu trúc nào sau đây:

a Cấu trúc bậc 1

b Cấu trúc bậc 1 và bậc 2

c Cấu trúc bậc 2 và bậc 3

d Cấu trúc bậc 3 và bậc 4