Bài 48. Hệ thần kinh sinh dưỡng

Cung phản xạ sinh dưỡng: Da Rễ sau Sừng bên Rễ sau Sừng trước Hạch giao cảm Cơ Ruột Hình 48-1: Cung phản xạ Hình48-2: Cung phản xạ điều hòa hoạt động của tim Sợi cảm giác Sợi trước hạ

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

CÂU HỎI

- Trình bày cấu tạo và chức năng của đại não người?

Trang 3

DỰA VÀO CHỨC NĂNG

Hệ thần kinh

Hệ thần kinh sinh dưỡng

Hệ thần kinh vận động

Trang 4

Tiết 50 – Bài 48: HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG

Trang 5

I Cung phản xạ sinh dưỡng:

Trang 6

Da

Rễ sau

Sừng bên

Rễ

sau

Sừng trước

Hạch giao cảm

Cơ Ruột

Hình 48-1: Cung phản xạ

A Cung phản xạ vận động

B Cung phản xạ sinh dưỡng

Trang 7

Da

Cơ

Sừng sau

B Cung phản xạ

sinh dưỡng

Trang 8

Da

Cơ Sừng sau

B Cung phản xạ

sinh dưỡng

- Em hãy mô tả đ ờng đi

của xung thần kinh ở

thần kinh qua rễ tr ớc

theo dây thần kinh li

tâm để trả lời kích

thích ở cơ

Rễ tr ớc

Trang 9

Rễ trước

Rễ sau

Hạch thần kinh

Trang 10

Rễ sau

Hạch thần kinh

Ruột

B Cung phản xạ sinh dưỡng

Sừng bên - Em hãy mô tả đ ờng đi

của xung thần kinh ở hình B.Cung phản xạ sinh d ỡng?

- Dạ dày co bóp phát xung thần kinh theo dây thần kinh h ớng tâm tới sừng bên của tuỷ sống phân tích rồi phát xung thần kinh đi tới các hạch giao cảm và theo dây thần kinh li tâm trả lời kích thích làm giảm nhu động ruột

Trang 11

Da

Rễ sau

Sừng bên

Rễ

sau

Sừng trước

Hạch giao cảm

Cơ Ruột

Hình 48-1: Cung phản xạ Hình48-2: Cung phản xạ

điều hòa hoạt động của tim

Sợi cảm giác

Sợi trước hạch

Sợi sau hạch

Hạch đối giao cảm

Trang 12

Sợi cảm giỏc

Sợi tr ớc hạch

Hạch đối giao

cảm Sợi hạch sau

Dây phế vị

Cung phản xạ điều hoà hoạt động của tim

- Em hãy mô tả đ ờng đi

của xung thần kinh

trong cung phản xạ

điều hoà hoạt động

của tim?

- Từ thụ quan áp lực phát

xung thần kinh cảm giác

theo sợi cảm giác về

trung tâm thần kinh ở

trụ não (hành tuỷ), từ

đây phát xung thần

kinh theo dây phế vị

qua sợi tr ớc hạch tới hạch

đối giao cảm qua sợi sau

hạch tới tim làm giảm

nhịp tim

Thụ quan

áp lực Tiết 50 – Bài 48: HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG

Trang 13

Cung phản xạ sinh dưỡng

Trung ương Hạch TK Đường hướng tâm Đường

Từ cơ quan thụ cảm→ trung ương (sừng bên)

Đến thẳng cơ quan phản ứng

Chuyển giao ở hạch thần kinh

Điều khiển hoạt động cơ vân (có ý thức)

Điều khiển nội quan (không ý thức)

- Tìm sự khác nhau giữa hai phân hệ giao cảm và đối giao cảm?

Trang 14

- Trung khu: chất xám ở sừng bên tủy sống và trụ não

- Có hạch thần kinh

→ Điều khiển hoạt động của các cơ quan nội tạng

II Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng:

Trang 15

Trang 16

Quan sát hình bên

H×nh 48.3 HÖ thÇn kinh sinh d ìng

Trang 17

Sîi sau h¹ch

Sîi

tr íc h¹ch

Chuçi h¹ch giao c¶m

A Ph©n hÖ giao c¶m

Trang 18

Trung

ơng đối giao cảm

Sợi

tr ớc hạch

B Phân hệ đối giao cảm

Trang 19

Cấu tạo Phân hệ giao cảm Phân hệ đối giao cảm

Trung ương - Các nhân xám ở

sừng bên tủy sống (đốt ngực I đến đốt thắt lưng III)

- Các nhân xám ở trụ não và đoạn cùng tủy sống

cơ quan phụ trách

- Sợi trục ngắn

- Sơi trục dài

- Hạch nằm gần cơ quan phụ trách

- Sợi trục dài

- Sợi trục ngắn Bảng 48-1: So sánh cấu tạo của phân hệ giao cảm và phân hệ đối giao cảm

Trang 20

Sợi

trước

hạch

Chuỗi

hạch

giao cảm

Trung ương đối giao cảm

Hình: phân hệ giao cảm Hình: phân hệ đối giao cảm

Trang 21

Dựa vào bảng 48-1 và hình 48-3, trình bày sự khác nhau giữa hai phân hệ giao cảm và đối giao cảm?

Trang 22

Sợi

trước

hạch

Chuỗi

hạch

giao cảm

Trung ương đối giao cảm

Hình: phân hệ giao cảm Hình: phân hệ đối giao cảm

Trang 23

Ngoại

biên

Hạch thần kinh

Gần cột sống

Xa cột sống

Nơ-ron trước hạch

Sợi trục dài Sợi trục ngắn

Nơ-ron sau hạch

Sợi trục dài Sợi trục ngắn

x

x x

x x x

x x

Trang 24

- Hệ thần kinh sinh d ỡng gồm:

+ Trung ơng nằm trong não, tuỷ sống

+ Ngoại biên là dây thần kinh và hạch thần kinh

- Có 2 phân hệ: + Phân hệ thần kinh giao cảm

+ Phân hệ thần kinh đối giao cảm

III Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng:

Trang 25

Phân hệ giao cảm Phân hệ đối giao cảm

Trang 27

Trang 28

Trang 29

với những biến đổi

của môi trường.

Trang 30

- Hai phân hệ có tác dụng đối lập nhau  điều hòa hoạt động các cơ quan nội tạng (cơ trơn cơ tim và các tuyến)

Trang 31

Củng cố

Trang 32

1) Phần ngoại biên của hệ thần kinh sinh dưỡng gồm:

a) Các dây thần kinh và sợi thần kinh b) Các dây thần kinh và hạch thần kinh c) Các nơron

d) Các hạch thần kinh.

Củng cố

Trang 33

2) Trung ương của phân hệ giao cảm nằm ở:

Trang 34

3) Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng là:

a) Điều hòa hoạt động các cơ quan nội tạng

b) Điều khiển các phản xạ có điều kiện

c) Điều khiển các hoạt động của cơ vân.

d) Cả b và c

Củng cố

Trang 35

- Hãy thử trình bày phản xạ điều hoà hoạt động của tim và hệ mạch trong các trường hợp sau:

- Lúc huyết áp tăng cao

- Lúc hoạt động lao động

Lúc huyết áp tăng cao:

- Thụ quan kích thích, xuất hiện xung thần kinh truyền

về trung ương phụ trách tim mạch nằm trong các nhân xám thuộc phân hệ đối giao cảm, theo dây li tâm tới tim làm giảm nhịp co tim đồng thời dãn mạch máu da và mạch ruột giúp hạ huyết áp

Trang 36

Lúc hoạt động lao động:

- Khi hoạt động lao động xảy ra sự ôxy hoá glucozo để tạo năng lượng cần cho sự co cơ, đồng thời sản phẩm phân huỷ của quá trình này là CO2 tích luỹ dần trong máu sẽ kích thích thụ quan gây ra xung thần kinh hướng tâm tới trung khu hô hấp và trung khu tuần hoàn nằm trong hành tuỷ nhịp co tim và mạch máu co dãn cung cấp ôxy cho nhu cầu năng lượng đồng thời chuyển nhanh sản phẩm phân huỷ đến cơ quan bài tiết

Trang 37

Hướng dẫn về nhà:

- Học bài trong vở và bảng 48-1.

- Trả lời các câu hỏi cuối bài.

- Xem trước bài 49: “Cơ quan phân tích thị giác”

- Chú ý: cấu tạo cầu mắt và cấu tạo màng lưới Xem trước hình 49-1; 49-2; 49-3.

- Sưu tầm tư liệu liên quan đến mắt.

Trang 40

ĐÚNG RỒI!

HOAN HÔ

1 2

3 4

Trang 41

SAI RỒI!

TIẾC QUÁ

1 2

3 4

Trang 42

Cung phản xạ sinh dưỡng

Trung ương Hạch TK Đường hướng tâm Đường

Từ cơ quan thụ cảm→ trung ương (sừng bên)

Đến thẳng cơ quan phản ứng

Chuyển giao ở hạch thần kinh

Điều khiển hoạt động cơ vân (có ý thức)

Điều khiển nội quan (không ý thức)

Tìm sự khác nhau giữa hai phân hệ giao cảm và đối giao cảm?

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	5,97 MB