Nhiệt năng

Định nghĩa: Tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật gọi là nhiệt năng của vật1. Quan hệ giữa nhiệt năng và nhiệt độ: Nhiệt độ của vật càng cao thì các phân tử cấu tạo... II.Các

TiÕt 25 : NhiÖt n¨ng

Kiểm tra bài cũ

Các chất được cấu tạo từ những hạt gì? Các hạt này có động năng không? Vì sao?

Các chất được cấu tạo từ các hạt riêng biệt gọi là nguyên tử, phân tử

Nguyên tử, phân tử có động năng vì chúng chuyển động không ngừng.

Đặt vấn đề Trong thí nghiệm về thả

quả bóng rơi

(H 21.1 ) SGK, mỗi lần quả

bóng nảy lên, độ cao của nó

lại giảm dần Cuối cùng

không nảy lên được nữa

Trong hiện tượng này rõ ràng

là cơ năng đã giảm dần Vậy

cơ năng đã biến mất hay đã

chuyển thành một dạng năng

lượng khác?

I Nhiệt năng

* Tìm hiểu phần I trang 74 SGK và nêu nhận xét:

+ Thế nào gọi là nhiệt năng của vật?

+ Nhiệt năng của vật liên quan tới nhiệt độ của vật như thế nào?

1 Định nghĩa: Tổng động năng của các phân

tử cấu tạo nên vật gọi là nhiệt năng của vật.

2 Quan hệ giữa nhiệt năng và nhiệt độ: Nhiệt

độ của vật càng cao thì các phân tử cấu tạo

Trả lời nhanh:

Hãy so sánh:

a Nhiệt năng của cả bình nước với nhiệt năng

của nửa bình nước cùng ở 80 o C

b Nhiệt năng của một bình nước ở 40 o C với

nhiệt năng của bình nước ấy ở 60 o C

II.Các cách làm thay đổi nhiệt năng

Dựa vào phần I vừa tìm hiểu: Thảo luận xem làm thế nào để thay đổi nhiệt năng của một vật, ví dụ làm thế nào để tăng nhiệt năng của một một miếng đồng (nhôm)? Nêu các phương án mà có thể thực hiện được

1 Thực hiện công:

C1 Các em hãy nghĩ ra một thí nghiệm đơn giản để chứng tỏ khi thực hiện công lên

miếng đồng ( nhôm), miếng đồng ( nhôm) sẽ nóng lên.

• Cọ xát miếng đồng lên nền mặt bàn…

Nêu phương án làm tăng nhiệt năng của

1 chiếc thìa nhôm không bằng cách thực hiện công.

2 Truyền nhiệt:

Tìm hiểu SGK trang 75 và nêu nhận xét: Truyền nhiệt là gì?

C2 Các em hãy nghĩ ra một thí nghiệm

đơn giản để minh hoạ việc làm tăng nhiệt năng của một vật bằng cách truyền nhiệt.

• Thả miếng đồng vào nước nóng.

• Hơ miếng đồng lên ngọn lửa….

III Nhiệt lượng

*Tìm hiểu phần III SGK trang 75 và cho biết:

+ Nhiệt lượng là gì?

+ Kí hiệu ra sao?

+ Đơn vị thế nào?

*Phần nhiệt năng mà vật nhận thêm được hay mất bớt đi trong quá trình truyền nhiệt được gọi

là nhiệt lượng.

+ Kí hiệu nhiệt lượng là : Q

+ Đơn vị của nhiệt lượng là: jun ( J )

( muốn cho 1 g nước nóng thêm 1 0 C thì cần nhiệt lư

Hãy suy nghĩ và trả lời:

1.Một vật có nhiệt năng 3000J, sau khi nung nóng nhiệt năng của nó là 7000J Nhiệt lượng mà vật đó nhận được là bao nhiêu?

*4000J

2 Một lưỡi cưa có nhiệt năng ban đầu là

N 1 , sau khi cưa gỗ nó có nhiệt năng là N 2 Nhiệt lượng mà lưỡi cưa nhận được là

(N 1 - N 2 ) có đúng không? Tại sao ?

Ghi nhớ

• Nhiệt năng của một vật là tổng động năng

của các phân tử cấu tạo nên vật.

• Nhiệt năng của một vật có thể thay đổi bằng

hai cách: Thực hiện công hoặc truyền nhiệt

• Nhiệt lượng là phần nhiệt năng mà vật nhận

thêm được hay mất bớt đi trong quá trình truyền nhiệt Đơn vị của nhiệt năng và nhiệt lượng là jun (J).

IV Vận dụng

C3 Nung nóng một miếng đồng rồi thả vào cốc nước lạnh Hỏi nhiệt năng của miếng

đồng và nước thay đổi như thế nào? Đây là

sự thực hiện công hay truyền nhiệt?

*Nhiệt năng của miếng đồng giảm, nhiệt năng của nước tăng.

Đây là sự truyền nhiệt.

C4 Xoa hai bàn tay vào nhau ta thấy tay nóng lên Trong hiện tượng này đã có sự chuyển hoá năng lượng từ dạng nào sang dạng nào? Đây là sự thực hiện công hay truyền nhiệt ?

* Từ cơ năng sang nhiệt năng Đây là sự thực hiện công.

C5 Hãy dùng những kiến thức đã học trong bài để giải thích hiện tượng nêu ra ở

đầu bài.

* Một phần cơ năng đã biến thành nhiệt năng của không khí gần quả bóng, của quả bóng và mặt sàn.

Bài tập

BT1 Câu nào sau đây nói về nhiệt năng là không đúng:

A Nhiệt năng là một dạng năng lượng.

B Nhiệt năng là tổng động năng và thế năng của vật.

C Nhiệt năng là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật.

D Nhiệt năng là năng lượng mà vật lúc nào cũng có.

BT 2: Điền từ thích hợp vào chỗ trống trong các câu sau đây:

1 Nhiệt năng của một vật là tổng ………

của các phân tử cấu tạo nên vật.

2 Nhiệt năng của một vật có thể thay đổi bằng

hai cách:……… hoặc………

động năng

Trò chơi Ô chữ

Luật chơi:

1 Chia hai đội, lần lượt lựa chọn từ theo ý muốn

2 Lựa chọn từ hàng ngang ( có lời gợi ý) trả lời

đúng được 10 điểm sau 5 giây không trả lời được hoặc trả lời sai sẽ bị mất quyền trả lời từ đó

3 Lựa chọn từ hàng dọc và trả lời đúng được 20

điểm Chỉ trả lời từ hàng dọc khi mở bốn từ hàng

ngang trở lên

4 Tổng kết đội nhiều điểm là đội thắng sẽ được thưởng

2

3

4

5

6

Trß ch¬i « ch÷

Về nhà

+ Đọc phần ghi nhớ và ghi vào vở

+ Làm các bài tập từ 21.1 đến 21 6 trong sách bài tập

+ Đọc phần có thể em chưa biết ( tr 76 SGK )