Tiết 25: Nhiệt năng

Định nghĩa: Tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật gọi là nhiệt năng của vật1. Quan hệ giữa nhiệt năng và nhiệt độ: Nhiệt độ của vật càng cao thì các phân tử cấu tạo... II.Các

TiÕt 25 : NhiÖt n¨ng

Kiểm tra bài cũ

Các chất đ ợc cấu tạo từ những hạt gì? Các hạt này có động năng không? Vì sao?

Các chất đ ợc cấu tạo từ các hạt riêng biệt gọi là nguyên tử, phân tử

Nguyên tử, phân tử có động năng vì chúng chuyển động không ngừng.

Đặt vấn đề

Trong thí nghiệm về thả

quả bóng rơi

(H 21.1 ) SGK, mỗi lần quả

bóng nảy lên, độ cao của nó

lại giảm dần Cuối cùng

không nảy lên đ ợc nữa

Trong hiện t ợng này rõ ràng

là cơ năng đã giảm dần Vậy

cơ năng đã biến mất hay đã

chuyển thành một dạng năng

I Nhiệt năng

* Tìm hiểu phần I trang 74 SGK và nêu nhận xét:

+ Thế nào gọi là nhiệt năng của vật?

+ Nhiệt năng của vật liên quan tới nhiệt độ của vật nh thế nào?

1 Định nghĩa: Tổng động năng của các phân

tử cấu tạo nên vật gọi là nhiệt năng của vật.

2 Quan hệ giữa nhiệt năng và nhiệt độ: Nhiệt

độ của vật càng cao thì các phân tử cấu tạo

Tr¶ lêi nhanh:

H·y so s¸nh:

a NhiÖt n¨ng cña c¶ b×nh n íc víi nhiÖt n¨ng

cña nöa b×nh n íc cïng ë 80 o C

b NhiÖt n¨ng cña mét b×nh n íc ë 40 o C víi

nhiÖt n¨ng cña b×nh n íc Êy ë 60 o C

II.Các cách làm thay đổi nhiệt năng

Dựa vào phần I vừa tìm hiểu: Thảo luận xem làm thế nào để thay đổi nhiệt năng của một vật, ví dụ làm thế nào để tăng nhiệt năng của một một miếng đồng (nhôm)? Nêu các ph ơng án mà có thể thực hiện đ ợc

1 Thực hiện công:

C1 Các em hãy nghĩ ra một thí nghiệm đơn

giản để chứng tỏ khi thực hiện công lên miếng

đồng ( nhôm), miếng đồng ( nhôm) sẽ nóng lên.

• Cọ xát miếng đồng lên nền mặt bàn …

Nêu ph ơng án làm tăng nhiệt năng của 1 chiếc thìa nhôm không bằng cách thực hiện công.

2 Truyền nhiệt:

Tìm hiểu SGK trang 75 và nêu nhận xét: Truyền nhiệt là gì?

C2 Các em hãy nghĩ ra một thí nghiệm

đơn giản để minh hoạ việc làm tăng nhiệt

năng của một vật bằng cách truyền nhiệt.

• Thả miếng đồng vào n ớc nóng.

• Hơ miếng đồng lên ngọn lửa …

III NhiÖt l îng

*T×m hiÓu phÇn III SGK trang 75 vµ cho biÕt:

+ NhiÖt l îng lµ g×?

+ KÝ hiÖu ra sao?

+ §¬n vÞ thÕ nµo?

*PhÇn nhiÖt n¨ng mµ vËt nhËn thªm ® îc hay mÊt bít ®i trong qu¸ tr×nh truyÒn nhiÖt ® îc gäi

lµ nhiÖt l îng.

+ KÝ hiÖu nhiÖt l îng lµ : Q

+ §¬n vÞ cña nhiÖt l îng lµ: jun ( J )

Hãy suy nghĩ và trả lời:

1.Một vật có nhiệt năng 3000J, sau khi nung nóng nhiệt năng của nó là 7000J Nhiệt l ợng

mà vật đó nhận đ ợc là bao nhiêu?

*4000J

2 Một l ỡi c a có nhiệt năng ban đầu là N 1 , sau khi c a gỗ nó có nhiệt năng là N 2 Nhiệt l ợng

mà l ỡi c a nhận đ ợc là

(N 1 - N 2 ) có đúng không? Tại sao ?

Ghi nhớ

• Nhiệt năng của một vật là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật.

• Nhiệt năng của một vật có thể thay đổi bằng hai cách: Thực hiện công hoặc truyền nhiệt

• Nhiệt l ợng là phần nhiệt năng mà vật nhận thêm đ ợc hay mất bớt đi trong quá trình

truyền nhiệt Đơn vị của nhiệt năng và nhiệt

l ợng là jun (J).

IV Vận dụng

C3 Nung nóng một miếng đồng rồi thả vào cốc n ớc lạnh Hỏi nhiệt năng của miếng

đồng và n ớc thay đổi nh thế nào? Đây là sự thực hiện công hay truyền nhiệt?

*Nhiệt năng của miếng đồng giảm, nhiệt năng của n ớc tăng.

Đây là sự truyền nhiệt.

C4 Xoa hai bàn tay vào nhau ta thấy tay nóng lên Trong hiện t ợng này đã có sự chuyển hoá năng l ợng từ dạng nào sang dạng nào? Đây là sự thực hiện công hay truyền nhiệt ?

* Từ cơ năng sang nhiệt năng Đây là sự thực hiện công.

C5 Hãy dùng những kiến thức đã học trong bài để giải thích hiện t ợng nêu ra ở

đầu bài.

* Một phần cơ năng đã biến thành nhiệt năng của không khí gần quả bóng, của quả bóng và mặt sàn.

Bài tập

BT1 Câu nào sau đây nói về nhiệt năng

là không đúng:

A Nhiệt năng là một dạng năng l ợng.

B Nhiệt năng là tổng động năng và thế năng của vật.

C Nhiệt năng là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật.

D Nhiệt năng là năng l ợng mà vật lúc nào cũng có.

BT 2: Điền từ thích hợp vào chỗ trống trong các câu sau đây:

1 Nhiệt năng của một vật là tổng ………

của các phân tử cấu tạo nên vật.

2 Nhiệt năng của một vật có thể thay đổi

hoặc………

động năng

Thực hiện công truyền nhiệt.

Trò chơi Ô chữ

Luật chơi:

1 Chia hai đội, lần l ợt lựa chọn từ theo ý muốn

2 Lựa chọn từ hàng ngang ( có lời gợi ý) trả lời

đúng đ ợc 10 điểm sau 5 giây không trả lời đ ợc hoặc trả lời sai sẽ bị mất quyền trả lời từ đó

3 Lựa chọn từ hàng dọc và trả lời đúng đ ợc 20

điểm Chỉ trả lời từ hàng dọc khi mở bốn từ hàng

ngang trở lên

4 Tổng kết đội nhiều điểm là đội thắng sẽ đ ợc

th ởng

2

3

4

5

6

Trß ch¬i « ch÷

Về nhà

+ Đọc phần ghi nhớ và ghi vào vở

+ Làm các bài tập từ 21.1 đến 21 6 trong sách bài tập

+ Đọc phần có thể em ch a biết ( tr 76 SGK )