BÀI THUYẾT TRÌNH NHỊP SINH HỌC

http://bblink.com/WRFmscO

THUYẾT TRÌNH: SINH THÁI HỌC

GVHD: Ths Nguyễn Thị Liên

Thực hiện: Nhóm 5

Đề tài: Nhịp điệu sinh học

NỘI DUNG

1 Định nghĩa, đặc điểm

2 Nhịp điệu sinh lý ở thực vật

3 Nhịp điệu ngày, đêm

4 Nhịp điệu thủy triều

5 Nhịp điệu tuần trăng

6 Nhịp điệu mùa và năm

7 Nhân tố báo hiệu chủ đạo

8 Ý nghĩa

Định nghĩa, đặc điểm

Nhịp điệu sinh học là khả năng phản ứng của sinh vật một cách nhịp nhàng với những thay đổi có tính chu kỳ của môi trường

Nhịp điệu sinh học là khả năng phản ứng của sinh vật một cách nhịp nhàng với những thay đổi có tính chu kỳ của môi trường

Đặc điểm

Có tính chu kỳ

Được chuẩn bị trước

Có tính di truyền

Nhịp điệu sinh lý ở thực vật

1. Qúa trình quang hợp:

2 Qúa trình hô hấp:

Hô hấp ở thực vật là quá trình oxi hóa sinh học

của tế bào sống, trong đó các phân tử hữu cơ bị

oxi hóa đến CO2 và H2O, đồng thời giải phóng

năng lượng và một phần năng lượng đó được tích

luỹ trong ATP

C6H12O6 + 6O2 => 6CO2 + 6H2O + năng lượng (nhiệt + ATP)

2 Qúa trình hô hấp:

Hô hấp ở thực vật là quá trình oxi hóa sinh học

của tế bào sống, trong đó các phân tử hữu cơ bị

oxi hóa đến CO2 và H2O, đồng thời giải phóng

năng lượng và một phần năng lượng đó được tích

luỹ trong ATP

C6H12O6 + 6O2 => 6CO2 + 6H2O + năng lượng (nhiệt + ATP)

Nhịp điệu sinh lý ở thực vật

Nhịp điệu ngày đêm

• Nhịp điệu ngày đêm có nguồn gốc bản chất thiên văn, nó điều

khiển hoạt động của thực vật, động vật và cả con người Theo quan điểm sinh thái, nhịp điệu ngày đêm có ở tất cả các cơ thể sống từ hoạt động của tế bào, sinh vật đơn bào đến các loài thú và con người.

Nhịp điệu ngày đêm

• Nhịp điệu ngày đêm ở cơ thể đơn bào: Thể hiện rõ ở trùng roi (Euglena), ban ngày chúng bơi lên mặt nước, ban đêm lặn xuống.

• Nhịp  điệu ngày  đêm  ở thực vật  đa bào:  ở một số loài cây thuộc bộ  đậu (Fabales), khi Mặt Trời lặn, lá cụp xuống đi ngủ, ban ngày lá vươn ra ánh sáng thực hiện chức năng

quang hợp, ban đêm lá gập lại che dấu các lỗ khí để hạn chế tiêu phí năng lượng

Nhịp điệu ngày đêm

• Nhịp điệu ngày đêm ở động vật đa bào: có động vật hoạt động ban ngày (gà, các loài chim sẻ, chuột vàng…) và động vật hoạt động ban đêm (dơi, lợn rừng, cú vọ, bướm  đêm…) Tuy nhiên cũng có những  động vật hoạt  động cả ban ngày lẫn ban đêm tương nhau và có thời kì thức ngủ luân phiên (cá hồi, chuột đồng, chồn ).

Nhịp điệu ngày đêm

• Nhịp điệu ngày đêm ở người: Các quan sát trên cơ thể người trưởng thành cho thấy nhiều quá trình sinh lý diễn ra theo nhịp điệu ngày đêm như nhịp điệu về thân nhiệt, hô hấp, co bóp tim, áp lực động mạch Nhịp điệu ngày đêm của nhiều quá trình sinh lý thích nghi với các nhịp điệu chiếu sáng khi các nhịp điệu đó trùng với thời gian ngủ và thức Ở những người mới bắt đầu làm

ca đêm, cơ thể thấy mệt mỏi hơn Thời gian thích ứng phải kéo dài từ vài ngày đến vài tuần.

Nhịp điệu ngày đêm

Nhịp điệu thủy triều

• Nhịp điệu thủy triều ở các  đại dương gắn liền với các chu kì quay của Mặt trăng quanh Trái Đất (29 ngày rưỡi) và của Trái Đất so với Mặt trăng (24 giờ 50 phút) Trong khoảng 24 giờ 50 phút đó có hai con nước lớn và hai con nước ròng

Nhịp điệu thủy triều

• Tuy nhiên, do nhiều nhiễu động nên ta thấy ở thủy quyển các hiện tượng triều lên và triều xuống mang tính  đa dạng

• Chúng đổi hướng 4 lần trong 24 giờ chuyển từ điểm cực tiểu sang cực đại và ngược lại

• Nước triều mạnh nhất xảy ra khi Trái Đất, Mặt trăng và Mặt Trời nằm

ở vị trí thẳng hàng và các lực hấp dẫn của Mặt Trời và Mặt Trăng lồng vào nhau

• Mỗi tháng có hai lần vào ngày không trăng và ngày trăng tròn triều

đạt độ cực đại gọi là triều cường

Nhịp điệu thủy triều

• Các sinh vật sống ở vùng chịu tác động của triều lên xuống có những đặc điểm thích nghi với các điều kiện đặc biệt của môi trường ở đây.

• Thí dụ, nhiều loài giun dẹp rút vào cát hay chui lên Hoạt động của con người cũng thích nghi với nhịp điệu thủy triều trong việc đánh bắt hải sản,

đi lại trên biển

Nhịp điệu thủy triều

Nhịp điệu tuần trăng

• Ở nhiều nước người ta tính lịch ngày tháng theo tuần trăng Tháng 30 ngày (chính xác là 29,53 ngày) gọi là tháng âm lịch Tháng âm lịch có hai thời kì trăng tròn và không trăng, mỗi kỳ là 14,77 ngày (tính tròn là 15 ngày)

• Những nhịp điệu này  ảnh hưởng đến chu trình sinh sản của một số loài động vật Ở Bắc Hải, có những loài giun nhiều tơ nổi lên mặt nước vào những ngày cuối cùng của thượng huyền và vào ngày đầu tiên của tuần trăng tròn thường là tháng X hoặc tháng XI dương lịch.

Nhịp điệu tuần trăng

Ở THỰC VẬT

Sự thay đổi màu lá vào mùa

thu

Hiện tượng rụng lá

Ở ĐỘNG VẬT

• Hiện tượng ngủ hè: tương ứng với thời kì khô hạn cùa năm và có tính chất đặc trưng đối với động vật các miền nhiệt đới (loài cá phổi).

Hiện tượng di trú ở chim: là một trong những biểu hiện đặc sắc và kỳ lạ trong nhịp điệu của năm sinh giới (chim én, chim nhạn)

MỘT SỐ HÌNH

• Hiện tượng ngủ đông: là trạng thái đờ đẫn của động vật vào thời kì lạnh lẽo của khí hậu mùa đông.

• Trong khi ngủ nhiệt độ thân thể của chúng hạ xuống, sự hô hấp chậm lại và không điều hòa làm giảm một cách đột ngột việc sử dụng ôxy và việc bài tiết CO2, thành phần của máu thay đổi

Gấu ngủ đông

HIỆN TƯỢNG NGỦ ĐÔNG

Cá tuyết Nam cực là loài cá đầu tiên được biết đến chủ động đi vào giấc ngủ đông, giống như nhiều động vật trên đất liền

trong bùn

• Hoạt động sản xuất của con người cũng diễn biến theo nhịp điệu

mùa thông qua việc bố trí thời vụ gieo cấy, đánh bắt, do tính bền vững của nhịp điệu năm ở các sinh vật, đặc biệt con người, ở các lãnh thổ khác nhau cần phải cân nhắc việc nhập các cây con cho thích nghi với môi trường

ĐỒNG HỒ SINH HỌC

Gà gáy vào sáng sớm và buổi trưa

NHÂN TỐ BÁO HiỆU CHỦ ĐẠO

Sự thay đổi độ dài chiếu sáng trong ngày chính là nhân tố báo hiệu chủ đạo, nó dự báo chính xác sự thay đổi mùa Ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh trưởng, phát triển ở động thực vật

Sự thay đổi độ dài chiếu sáng trong ngày chính là nhân tố báo hiệu chủ đạo, nó dự báo chính xác sự thay đổi mùa Ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh trưởng, phát triển ở động thực vật

Giúp sinh vật thích nghi với những thay

đổi bất lợi của điều kiện môi trường, tạo

nên một thế giới sinh vật với những đặc

điểm đa dạng phong phú

Giúp sinh vật thích nghi với những thay

đổi bất lợi của điều kiện môi trường, tạo

nên một thế giới sinh vật với những đặc

điểm đa dạng phong phú

Ý nghĩa Ý nghĩa

Việc nghiên cứu nhịp sinh học và tập tính

của sinh vật có những ý nghĩa nhất định

trong việc nuôi giữ, bảo tồn một số loài

động thực vật quí hiếm

Việc nghiên cứu nhịp sinh học và tập tính

của sinh vật có những ý nghĩa nhất định

trong việc nuôi giữ, bảo tồn một số loài

động thực vật quí hiếm

Ứng dụng

Thu hoạch thanh long trái vụ vẫn đem lại năng suất cao

HẾT