NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ LUẬT ĐẤT ĐAI

Đối tượng điều chỉnh của Luật Đất đai • - Nhóm quan hệ giữa các cơ quan nhà nước với nhau: phát sinh trong quá trình phối hợp quản lý đất đai... • - Nhóm quan hệ giữa các cơ quan nhà

Chương 2

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

VỀ LUẬT ĐẤT ĐAI

• 1.1 Định nghĩa Luật đất đai (xem

thêm Giáo trình)

• Luật đất đai là: “toàn bộ những quy phạm pháp luật điều chỉnh những quan

hệ xã hội phát sinh trực tiếp trong sở

hữu, quản lý và sử dụng đất đai”

• => Phân biệt LĐĐ với tư cách là “đạo

luật” với LĐĐ với tư cách là “ngành luật”

1 Khái niệm Luật Đất đai

• 1.2 Đối tượng và phương pháp điều chỉnh

• 1.2.1 Đối tượng điều chỉnh của Luật Đất đai

• - Nhóm quan hệ giữa các cơ quan nhà

nước với nhau: phát sinh trong quá trình

phối hợp quản lý đất đai

•

• - Nhóm quan hệ giữa các cơ quan nhà

nước với người SDĐ và các chủ thể

khác của QHPL đất đai: phát sinh trong

quá trình thực hiện quyền sở hữu & quản

lý đất đai

• - Nhóm quan hệ giữa người SDĐ với

nhau và với các chủ thể khác: phát sinh

trong quá trình thực hiện QSDĐ

• 1.2.2 Phương pháp điều chỉnh

• - Phương pháp quyền uy (mệnh lệnh):

điều chỉnh mối quan hệ giữa:

• + các cơ quan nhà nước với nhau

• + các cơ quan nhà nước với tổ chức, cá

nhân khác

• - Phương pháp bình đẳng thỏa thuận:

để điều chỉnh mối quan hệ giữa các tổ chức, cá nhân với nhau trong quá trình

thực hiện QSDĐ

• 1.3 Các nguyên tắc của Luật Đất đai

• 1.3.1 Nguyên tắc đất đai thuộc sở hữu toàn dân

do Nhà nước đại diện chủ sở hữu

• - Việc thực hiện QSH đất đai của Nhà nước phải

vì lợi ích toàn dân

• 1.3.2 Nguyên tắc Nhà nước thống nhất quản lý đất đai theo quy hoạch

và pháp luật

• a Cơ sở xác lập:

• Xuất phát từ vai trò của quy hoạch và pháp luật

• * QH SDĐ: quyết định hiệu quả SDĐ;

• * Pháp luật: quyết định hiệu quả và hiệu

lực quản lý nhà nước về đất đai

• - Là căn cứ thực hiện tất cả các hoạt động điều phối đất đai

• 1.3.3 Nguyên tắc ưu tiên, bảo vệ quỹ đất nông nghiệp

• b Cơ sở pháp lý: xuyên suốt các quy

• 1.3.4 Nguyên tắc sử dụng đất hợp lý, tiết kiệm, khuyến khích người sử dụng đầu tư làm tăng khả năng sinh lợi của đất

 1.4 Nguồn của Luật đất đai

 1.4.1 Định nghĩa (Giáo trình)

 1.4.2 Phân loại nguồn

 Dựa trên cơ sở thẩm quyền ban hành và giá trị áp dụng:

 * Văn bản pháp luật của TW

 * Văn bản pháp luật của địa phương

Các văn bản pháp luật đất đai quan trọng

 - Luật đất đai 2013

 - Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 quy định thi hành một số điều của LĐĐ 2013;

 - Thông tư 23/2004/TT-BTNMT ngày 19/5/2014

về cấp GCN QSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất;

 - Thông tư 24/2014/TT-BTNMT ngày 19/5/2014 quy định về hồ sơ địa chính;

 - Thông tư 76/2014/TT-BTC ngày 16/6/2014 hướng dẫn NĐ 45/2014/NĐ-CP;

 - Thông tư 77/2014/TT-BTC ngày 16/6/2014 hướng dẫn NĐ 46/2014/NĐ-CP;

 - Thông tư 02/2015/TT-BTNMT ngày 27/1/2015…

2 Quan hệ PLĐĐ

• 2.1 Khái niệm

• - Quan hệ pháp luật đất đai là các quan hệ xã hội được các quy phạm pháp luật đất đai điều chỉnh

• - Quan hệ pháp luật đất đai không đồng nhất với quan hệ đất đai

2.3 Chủ thể quan hệ pháp luật đất đai

• - Các cơ quan quản lý nhà nước có

thẩm quyền chung: Chính phủ; UBND các

cấp

• - Cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm

quyền riêng: cơ quan tài nguyên môi trường

các cấp (bao gồm cả VPĐK đất đai; tổ chức phát triển quỹ đất)

• - Các cơ quan quản lý nhà nước thuộc các

ngành và lĩnh vực khác (tài chính, xây dựng,…)

CƠ CẤU CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẤT ĐAI

Văn phòng Đăng ký Đâất đai

 Xem thêm các văn bản:

 - Thông tư BTC ngày 04/04/2015 (VPĐK đất đai);

15/2015/TTLT-BTNMT-BNV- - Thông tư BTC ngày 04/04/2015 (Tổ chức PTQĐ)

16/2015/TTLT-BTNMT-BNV-• 2.3.3 Chủ thể sử dụng đất (Điều 5 LĐĐ 2013)

• 2.3.3.1 Khái niệm

• * Là những chủ thể được phép trực tiếp SDĐ, có quyền và nghĩa vụ của người SDĐ theo pháp luật đất đai

• * Quyền đặc trưng cơ bản là quyền được cấp GCN đối với QSDĐ

• 2.3.3.2 Phân loại chủ thể sử dụng đất

• * Cá nhân:

• - Cá nhân có QSDĐ độc lập;

• - Không bao gồm cá nhân nước ngoài

• * Hộ gia đình (khoản 29 Điều 3 LĐĐ

2013):

• “Là những người có quan hệ hôn nhân,

huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm xác lập QSDĐ”

• * Tổ chức trong nước:

• - Tổ chức SDĐ không nhằm SXKD;

• - Tổ chức kinh tế (khoản 27 Điều 3 LĐĐ 2013):

• + Là tổ chức SDĐ để sản xuất, kinh doanh;

• + Không bao gồm DN có vốn đầu tư nước ngoài

• * Cơ sở tôn giáo

• * Cộng đồng dân cư

• * Tổ chức nước ngoài SDĐ phục vụ cho

các hoạt động ngoại giao, lãnh sự hoăc mục đích chính trị xã hội khác;

• * DN có vốn đầu tư nước ngoài SDĐ

để thực hiện dự án đầu tư (khoản 7 Điều 5 LĐĐ 2013)

• * Người Việt Nam định cư ở nước ngoài (xem thêm khoản 3, 4 Điều 3 Luật Quốc tịch):

• - SDĐ để thực hiện dự án đầu tư;

• - SDĐ khi sở hữu nhà ở gắn liền với đất ở tại Việt Nam

 2.3.3.4 Chủ thể khác

 Là các chủ thể tham gia vào QHPL đất đai không phải với tư cách của các loại chủ thể nói trên Ví dụ:

 - Chủ thể được phép SDĐ nhưng không được cấp GCNQSDĐ (chủ thể thuê đất công ích của UBND xã,…);

 - Chủ thể nhận thế chấp QSDĐ;…

2.4 Khách thể quan hệ pháp luật đất đai

• 2.4.1 Khái niệm

• - Là lợi ích mà chủ thể quan hệ pháp luật đất đai hướng tới

• - Quan niệm phổ biến: khách thể của

quan hệ pháp luật đất đai chính là đất

đai

• 2.4.2 Phân loại đất (Điều 10 LĐĐ

2013, xem thêm TT 28/2014/TT-BTNMT)

• - Đất làm muối;

• - Đất nông nghiệp khác

• 2.4.2.2 Nhóm đất phi nông nghiệp

• + Đất làm mặt bằng sản xuất kinh doanh;

• + Đất kinh doanh thương mại, dịch vụ,

• - Đất công cộng:

• + Đất công cộng không có mục đích kinh doanh;

• + Đất công cộng có mục đích kinh doanh;

• - Đất quốc phòng, an ninh;

• - Đất tôn giáo, tín ngưỡng;

• - Đất nghĩa trang, nghĩa địa;

• - Đất phi nông nghiệp khác

 2.4.2.3 Nhóm đất chưa sử dụng

 Là đất chưa xác định mục đích sử dụng

 2.5 Quyền và nghĩa vụ của chủ thể quan hệ pháp luật đất đai

 2.5.1 Quyền và nghĩa vụ của Nhà nước

 Nhà nước tham gia quan hệ PLĐĐ với 2

tư cách:

 - Chủ sở hữu

 - Chủ thể quản lý

 B Quyền quản lý nhà nước

 2.5.1.2 Nghĩa vụ của Nhà nước

 2.5.2 Quyền và nghĩa vụ của người SDĐ

 Về phương diện lý luận, người SDĐ có các quyền sau:

 * Quyền chiếm hữu

 * Quyền sử dụng

 * Quyền định đoạt đối với QSDĐ

 2.5.3 Quyền và nghĩa vụ của các chủ thể khác (Giáo trình)