Tiết 41 LỤc Vân Tiên gặp nạn

Trong thuyền ai nấy kêu la, Đ ều th ơng họ Lục xót xa tấm lòng.” Xác định các chi tiết nói lên hành động hãm hại Vân Tiên của Trịnh Hâm?. Về thời gian, không gian, hành động .Thời gian:

C¶m nhËn cña em vÒ nh©n vËt Lôc V©n

Tiªn, KiÒu NguyÖt Nga?

Hãy chỉ ra các từ ngữ địa ph ơng có trong văn bản và cho biết tác dụng

Nghe tin mẹ mất, Vân Tiên bỏ thi về quê chịu tang cùng với tiểu

đồng Quá đau đớn chàng đã nhuốm bệnh, bị mù Đang bơ vơ nơi đất

khách quê ng ời thì gặp Trịnh Hâm, t ởng có thể nhờ cậy Không ngờ

Trịnh Hâm đã lừa tiểu đồng vào rừng, trói vào gốc cây rồi ra nói dối

với Vân Tiên là tiểu đồng đã bị cọp vồ Vân Tiên hoàn toàn bơ vơ,

lúc này hắn mới ra tay

Hãy giải nghĩa các từ sau:

Giao long Hẩm hỳt

Kinh luõn Tắm mưa chải giú

II Phân tích

1 Hành động độc ác

của Trịnh Hâm

“ Đ êm khuya lặng lẽ nh tờ,

Nghinh ngang sao mọc mịt mờ s ơng bay

Trịnh H â m khi ấy ra tay,

V â n Tiên bị ngã xô ngay xuống vời

Trịnh H â m giả tiếng kêu trời,

Cho ng ời thức dậy lấy lời phui pha

Trong thuyền ai nấy kêu la,

Đ ều th ơng họ Lục xót xa tấm lòng.”

Xác định các chi tiết nói lên hành động hãm hại Vân Tiên của Trịnh Hâm?( Về thời gian, không gian, hành động)

.Thời gian: giữa đêm khuya, mọi ng ời

đã ngủ yên

.Không gian: giữa dòng sông mênh mông, mịt mờ s ơng bay

.Hành động: xô ngay

giả tiếng kêu trời

.Thời gian: giữa đêm khuya, mọi ng ời

đã ngủ yên

.Không gian: giữa dòng sông mênh mông, mịt mờ s ơng bay

.Hành động: xô ngay

giả tiếng kêu trời

 Là hành động mau lẹ, dứt khoát, có

âm m u, có toan tính đ ợc sắp đặt kĩ l ỡng, chặt chẽ

.Hành động: ra tay.

giả tiếng kêu trời

.Thời gian: giữa đêm khuya, mọi ng ời

đã ngủ yên

.Không gian: giữa dòng sông mênh mông, mịt mờ s ơng bay

.Hành động: xô ngay

giả tiếng kêu trời

 Là hành động mau lẹ dứt khoát, có âm

m u, có toan tính đ ợc sắp đặt kĩ l ỡng, chặt chẽ

Trong hoàn cảnh Vân Tiên đáng th ơng

nh vậy mà tại sao Trịnh Hâm vẫn quyết

tâm hãm hại đến cùng?

Câu hỏi thảo luận

- Vì ganh ghét, đố kị với tài năng của Vân Tiên và hơn nữa lòng ganh ghét,

đố kị ấy đã thấm sâu vào máu thịt hắn,

đã trở thành bản chất của hắn

Hãy nhận xét cách sắp xếp tình tiết, diễn

biến hành động và lời thơ của tác giả theo

.Hành động: ra tay.

giả tiếng kêu trời

.Thời gian: giữa đêm khuya, mọi ng ời

đã ngủ yên

.Không gian: giữa dòng sông mênh mông, mịt mờ s ơng bay

.Hành động: ra tay

giả tiếng kêu trời

 Là hành động đ ợc sắp đặt kĩ l ỡng cho nên nó cho thấy sự thâm độc, xảo quyệt của Trịnh Hâm

Vì ganh ghét, đố kị với tài năng của Vân Tiên và hơn nữa lòng ganh ghét,

đố kị ấy đã thấm sâu vào bản chất, vào máu thịt của hắn

2 Hành động nhân nghĩa và nhân cách cao cả

của Ng ông

“Vừa may trời đã sáng ngày,

Ông chài trông thấy vớt ngay lên bờ

Hối con vầy lửa một giờ,

Ông hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày”

Nhịp điệu dồn dập, hối hả, nhiều động từ

mạnh, ngôn ngữ mộc mạc, chân chất,

giàu màu sắc Nam Bộ

Hiển hiện tr ớc mắt ng ời đọc là cảnh vội

vã, lo lắng, cấp cứu ng ời bị nạn của vợ

chồng con cái ông Ng Mỗi ng ời một

việc, ông giục giã vợ con nhanh chân

nhanh tay làm cho Vân Tiên tỉnh lại

 Hành động của Ng ông khi cứu Vân Tiên là hành động cứu ng ời rất khẩn tr

ơng, chu đáo, tận tình, nhân từ, coi trọng mạng sống của con ng ời

Nêu nhận xét về nhịp

điệu, từ ngữ của 4 câu

thơ này?

Qua đây em hình dung thế nào về cảnh

ông Ng cùng gia đình khi cứu vớt Vân Tiên?

2 Hành động nhân nghĩa và nhân cách cao cả

của Ng ông

Ng ông khi ấy hỏi han,

Vân Tiên th a hết mọi đàng gần xa

Ng rằng: “Ng ời ở cùng ta,

Hôm mai hẩm hút với già cho vui”

Tiên rằng: “Ông lấy chi nuôi,

Thân tôi nh thể trái mùi trên cây

Nay đà trôi nổi đến đây,

Không chi báo đáp mình này trơ trơ”

Ng rằng: “Lòng lão chẳng mơ,

Dốc lòng nhơn nghĩa há chờ trả ơn?

N ớc trong rửa ruột sạch trơn,

Một câu danh lợi chi sờn lòng đây…””

2 Hành động nhân nghĩa nhân cách cao cả của

Ng ông

“Rày doi mai vịnh vui vầy,Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng

Một mình thong thả làm ăn,Khoẻ quơ chài l ới, mệt quăng câu dầm

Nghêu ngao nay trích mai đầm,

Một bầu trời đất vui thầm ai hay

Kinh luân đã sẵn trong tay,Thung dung d ới thế vui say trong trời

Thuyền nan một chiếc ở đời,Tắm m a trải gió trong vời Hàn Giang”

“Rày doi mai vịnh vui vầy,Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng

Một mình thong thả làm ăn,

Khoẻ quơ chài l ới, mệt quăng câu dầm

Nghêu ngao nay trích mai đầm,

Một bầu trời đất vui thầm ai hay

Kinh luân đã sẵn trong tay,

Thung dung d ới thế vui say trong trời

Thuyền nan một chiếc ở đời,Tắm m a trải gió trong vời Hàn Giang”

“Rày doi mai vịnh vui vầy,

Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng

Một mình thong thả làm ăn,Khoẻ quơ chài l ới, mệt quăng câu dầm

Nghêu ngao nay trích mai đầm,

Một bầu trời đất vui thầm ai hay

Kinh luân đã sẵn trong tay,

Thung dung d ới thế vui say trong trời

Thuyền nan một chiếc ở đời,Tắm m a trải gió trong vời Hàn Giang”

“Rày doi mai vịnh vui vầy,Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng

Một mình thong thả làm ăn,Khoẻ quơ chài l ới, mệt quăng câu dầm

Nghêu ngao nay trích mai đầm,

Một bầu trời đất vui thầm ai hay

Kinh luân đã sẵn trong tay,

Thung dung d ới thế vui say trong trời

Thuyền nan một chiếc ở đời,Tắm m a trải gió trong vời Hàn Giang”

 Sống thanh sạch ngoài vòng danh lợi ô trọc , sống cuộc sống tự do phóng khoáng hoà hợp với thiên nhiên

Kinh luân đã sẵn trong tay,

Thung dung d ới thế vui say trong trời

Từ đây em cảm nhận đ ợc

điều gì về cuộc sống của

Ng ông?

Cảm xúc của tác giả nh thế nào tr ớc cuộc sống của Ng ông ?

Nhận xét của em về giọng điệu của đoạn

thơ?

- Lời thơ thanh thoát, nhẹ nhàng uyển chuyển, cảm xúc phóng khoáng, bay bổng

Hành động tự nhiên, vô t

không so đo tính toán, không

màng danh lợi thể hiện một

tấm lòng nhân ái bao dung,

Đại diện cho cái ác.

Hành động tự nhiên, vô t không so đo tính toán, không màng danh lợi thể hiện một tấm lòng nhân ái bao dung, hào hiệp, một nhân cách trong sạch thanh cao.

Hành động có toan tính, có

âm m u, kế hoach đ ợc sắp

dặt kĩ l ỡng , chặt chẽ thể

hiện bản chất thâm độc, xảo

quyệt, bất nghĩa, bất nhân.

Đại diện cho cái thiện

Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì để xây dựng hai nhân vật này ?

T t ởng và tình cảm mà Nguyễn Đình Chiểu muốn gửi gắm qua sự việc Lục

Vân Tiên gặp nạn là gì ?

C -Miêu tả nhân vật qua sự kết hợp giữa lời nói, hành động và tâm lý nhân vật.

D -Giọng thơ giàu cảm xúc, phóng khoáng

Em hãy lựa chọn các biện pháp nghệ thuật trong trong văn bản này từ sự liệt kê

d ới đây?

A - Ngôn ngữ bình dị, dân dã

B -Miêu tả nhân vật qua hành động và tâm lí

C -Miêu tả nhân vật qua sự kết hợp giữa lời nói, hành động và tâm lý nhân vật

D -Giọng thơ giàu cảm xúc, phóng khoáng

Đoạn trích Lục Vân Tiên nói lên sự đối lập giữa thiện và ác,

giữa nhâncách cao cả và những toan tính thấp hèn, đồng thời thể hiện thái độ quý trọng và niềm tin của tác giả đối với nhân dân lao động Đây cũng là đoạn thơ giàu cảm xúc, khoáng đạt, ngôn ngữ bình dị, dân dã.

kÕt thóc Êy em cã nhËn xÐt g× vÒ cèt truyÖn Lôc V©n Tiªn ?

C©u 01 C©u 02

Trịnh Hâm?

Giận quá mất khôn.

A

Nông nổi, bồng bột nhất thời.

Khôn khéo quyết đoán lắm m u mô.

B

C

Vô cùng độc ác bất nhân ,bất nghĩa.

D

§ã lµ cuéc sèng trong s¹ch, tù do, ngoµi

vßng danh lîi

§ã lµ cuéc sèng m u danh trôc lîi.

§ã lµ cuéc sèng nhiÒu khã kh¨n, nghÌo khæ

Ca ngợi những con ng ời tài ba, dũng cảm,

trọng nghĩa khinh tài.

Thể hiện thái độ quý trọng và niềm tin vào

nhân dân lao động của tác giả

Nói lên sự đối lập giữa cái thiện và cái ác.

- Học thuộc lòng đoạn trích

- Chuẩn bị tiết 42: Ch ơng trình địa ph ơng.