Gián án Tiết 41 - Lục Vân Tiên gặp nạn

Trong đoạn trích nổi lên 2 nhân vật ở hai tuyến khác nhau: Trịnh Hâm và Ngư ông.Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về hai nhân vật này.. Tieỏt 41 : Lục Vân Tiên gặp nạn Trích Lục Vân Tiên Nguyễ

Trang 1

Chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o vÒ dù víi líp 9B h«m nay

Trang 2

Cảm nhận của em về những con người trẻ tuổi như Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga?

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi 3:

Câu hỏi 2 :

Câu hỏi 1: Trình bày ngắn gọn những hiểu biết của em về tác giả Nguyễn Đình Chiểu?

Hãy giới thiệu sơ lược về tác phẩm Lục Vân Tiên ?

Trang 3

“ Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”.

Trang 4

Tuần 9 – Bài 9.

Văn bản

Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích “ Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )

Tiết 41

I/Đọc , chú thích.

1 Đọc.

-Khi đọc cần lưu ý điều gì?

2.Chú thích

Hãy chỉ ra các từ ngữ địa phương

có trong văn bản và cho biết tác

dụng của chúng?

Trang 5

Tuần 9 – Bài

9.Tieỏt 41: Lục Vân Tiên gặp nạn

( Trích Lục Vân Tiên Nguyễn Đình “ ” –

Chiểu )

I/Đọc, chú thích.

1 Đọc.

2.Chú thích.

II/ Đọc - hiểu văn bản

Hãy giới thiệu vị trí của đoạn trích?Đoạn trích có thể chia làm mấy phần? Nội dung của từng phần là gì?

Trong đoạn trích có những nhân

vật nào đáng chú ý?

Trong đoạn trích nổi lên 2 nhân vật ở hai tuyến khác nhau: Trịnh Hâm và Ngư ông.Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu

về hai nhân vật này

Quan hệ giữa Vân Tiên và Trịnh Hâm như thế nào ?

Trịnh Hâm

Trang 6

Tieỏt 41:

Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên Nguyễn Đình Chiểu ) “ ” –

I/Đọc , chú thích.

1 Đọc.

2.Chú thích

II/ Đọc hiểu văn bản

“Đêm khuya lặng lẽ như tờ, Nghinh ngang sao mọc mịt mờ sương bay

Trịnh Hâm khi ấy ra tay, Vân Tiên bị ngã xô ngay xuống vời

Trịnh Hâm giả tiếng kêu trời, Cho người thức dậy lấy lời phui pha

Trong thuyền ai nấy kêu la,

Đều thương họ Lục xót xa tấm lòng.”

Trang 7

Tieỏt 41 : Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên Nguyễn Đình Chiểu ) “ ” –

Nhân vật Trịnh Hâm

Xác định các chi tiết nói lên hành

động hãm hại Vân Tiên của

Trịnh Hâm?( Về thời gian, không

gian, hành động, ngôn ngữ)

.Thời gian:Giữa đêm khuya, mọi ngư

ời đã ngủ yên

.Không gian: Giữa dòng sông mênh mông, mịt mờ sương bay

.Hành động: Ra tay

.Ngôn ngữ: Giả tiếng kêu trời

Trong những chi tiết đó, chi tiết

nào đáng chú ý nhất?

Qua những chi tiết này em thấy

đây là hành động vô tình hay có

sự sắp đặt? Điều đó thể hiện ý

nghĩa gì?

- Là hành động được sắp đặt kĩ lư ỡng cho nên nó cho thấy sự thâm

độc, xảo quyệt của Trịnh Hâm

Trong hoàn cảnh Vân Tiên đáng thương

như vậy mà tại sao Trịnh Hâm vẫn quyết

tâm hãm hại đến cùng?

Vì ganh ghét, đố kị với tài năng của Vân Tiên và hơn nữa lòng ganh ghét,

đố kị ấy đã thấm sâu vào bản chất, vào máu thịt của hắn

Hãy nhận xét cách sắp xếp tình tiết, diễn

biến hành động và lời thơ của tác giả theo

các phương án sau?

A.Sắp xếp tình tiết hợp lý

B.Sắp xếp tình tiết hợp lí,diễn biến hành

động nhanh gọn

C.Lời thơ mộc mạc giản dị

D.Cả A,B,C

Đến đây, hãy nêu đánh giá của em về tính

cách của con người Trịnh Hâm?

Bất nhân, bất nghĩa, thâm độc, xảo quyệt

D.Cả A,B,C

Thời gian:Giữa đêm khuya

.Ngôn ngữ: Giả tiếng kêu trời

Cảm xúc của em về nhân vật này

nhử theỏ naứo?

Em liên tưởng tới nhân vật nổi tiếng

thâm độc nào trong truyện cổ dân gian

Việt Nam?

Sau khi đã đẩy Vân Tiên xuống dòng

sông,Trịnh Hâm đã giả tiếng kêu

trời.Vậy tiếng kêu đó nhằm mục

đích gì?

Trang 8

Tuần 9 – Bài

9.Tieỏt 41: Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên Nguyễn Đình Chiểu ) “ ” –

Nhân vật Trịnh Hâm Dựa vào chú thích 5/Sgk và cho biết em

có nhận xét gì về chi tiết giao long cứu người? ý nghĩa của chi tiết này như thế nào?

-Tõm a gian ngoan x o đị ả

quy t,b n ch t b t nhân, bất ệ ả ấ ấ

nghĩa, độc ỏc

Hãy so sánh hành động cứu người của Giao long với hành động hại người của Trịnh Hâm?

Trang 9

Tuần 9 – Bài

9.Tieỏt 41

Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên Nguyễn Đình Chiểu ) “ ” –

Ngư ông

Nhân vật Ngư ông

Nêu nhận xét về nhịp

điệu, từ ngữ của 4 câu

thơ này?

“Vừa may trời đã sáng ngày,

Ông chài trông thấy vớt ngay lên bờ

Hối con vầy lửa một giờ,

Ông hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày”

Nhịp điệu dồn dập, hối hả, nhiều động từ mạnh, ngôn ngữ mộc mạc, chân chất, giàu màu sắc Nam Bộ

Qua đây em hình dung thế nào về cảnh ông Ngư cùng gia đình khi cứu vớt Vân Tiên?

Hiển hiện trước mắt người đọc là cảnh vội vã, lo lắng, cấp cứu người bị nạn của vợ chồng con cái ông Ngư Mỗi người một việc, ông giục giã vợ con nhanh chân nhanh tay làm cho Vân Tiên tỉnh lại

Từ đoạn thơ, em hãy dùng trí tưởng tư

ợng của mình để dựng lại không khí của gia đình ông Ngư khi cứu vớt Vân Tiên?

Hãy nêu cảm nhận của em về hành động cứu người đó của Ngư

ông?

Hành động của Ngư ông khi cứu Vân Tiên là hành động cứu người rất khẩn trương,chu đáo, tận tình, nhân từ, coi trọng mạng sống của con người

Đó là tình người

Nhân từ, tận tình, coi trọng

mạng sống con người

Hành động cứu người của

Ngư ông làm em nhớ tới

hành động cứu người của

nhân vật nào trong truyện

Lục Vân Tiên? Các hành

động đó giống nhau ở điểm

nào?

Trang 10

Tuần 9 – Bài

9.Tieỏt 41 : Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên Nguyễn Đình Chiểu ) “ ” –

1 Đọc.

2.Chú thích

Nhân từ, tận tình, coi trọng

mạng sống con người

Ngư ông khi ấy hỏi han, Vân Tiên thưa hết mọi đàng gần xa Ngư rằng: “Người ở cùng ta, Hôm mai hẩm hút với già cho vui” Tiên rằng: “Ông lấy chi nuôi, Thân tôi như thể trái mùi trên cây

Nay đà trôi nổi đến đây, Không chi báo đáp mình này trơ trơ” Ngư rằng: “Lòng lão chẳng mơ, Dốc lòng nhơn nghĩa há chờ trả ơn? Nước trong rửa ruột sạch trơn, Một câu danh lợi chi sờn lòng đây…”

Sau khi cứu được Vân Tiên, Ngư

ông đã nói với chàng điều gì?

Trước lời giãi bày của Vân Tiên,

Ngư ông đã nói như thế nào?

Hai câu thơ này giúp

em hiểu thêm gì về

Ngư ông?

Hào hiệp, vô tư, không màng danh lợi

Em đã gặp ý thơ này

ở trong câu thơ nào?

Hãy đọc lên và nêu

nhận xét

Ngư rằng: “Lòng lão chẳng mơ, Dốc lòng nhơn nghĩa há chờ trả ơn?

Vân Tiên nghe nói liền cười, Làm ơn há dễ trông người trả ơn Ngư rằng: “Người ở cùng ta, Hôm mai hẩm hút với già cho vui”.

Trang 11

Tieỏt 41 : Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên Nguyễn Đình Chiểu ) “ ” –

1 Đọc.

2.Chú thích

Nhân từ, tận tình, coi trọng mạng

sống con người

Hào hiệp, vô tư, không màng danh

lợi

“Rày doi mai vịnh vui vầy, Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng

Một mình thong thả làm ăn, Khoẻ quơ chài lưới, mệt quăng câu dầm

Nghêu ngao nay trích mai đầm, Một bầu trời đất vui thầm ai hay

Kinh luân đã sẵn trong tay, Thung dung dưới thế vui say trong trời

Thuyền nan một chiếc ở đời, Tắm mưa trải gió trong vời Hàn Giang”

Hãy đọc và nhận xét giọng điệu, cảm xúc của tác giả trong đoạn thơ?

Hãy sắp xếp các từ ngữ thích hợp trong đoạn thơ vào hai trường từ vựng tương ứng: trường từ vựng thiên

Trong trường từ vựng tâm trạng có một từ đư

ợc lặp đi lặp lại nhiều lần.Đó là từ nào?Điều

đó cho thấy tâm hồn sống của Ngư ông như

Từ đây em cảm nhận được

điều gì về cuộc sống của

Ngư ông?

Sống thanh bạch tự do hoà hợp với

thiên nhiên

Nghêu ngao nay trích mai đầm,

Một bầu trời đất vui thầm ai hay

Một mình thong thả làm ăn,

Khoẻ quơ chài lưới, mệt quăng câu dầm

“Rày doi mai vịnh vui vầy,

Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng

Nghêu ngao nay trích mai đầm, Một bầu trời đất vui thầm ai hay

Kinh luân đã sẵn trong tay, Thung dung dưới thế vui say trong trời

Trang 12

Tieỏt 41: Lục Vân Tiên gặp nạn

( Trích Lục Vân Tiên Nguyễn Đình Chiểu ) “ ” –

1 Đọc.

2.Chú thích

Nhân từ, tận tình, coi trọng mạng

sống con người

Sống thanh sạch tự do hoà hợp với

thiên nhiên

.Hào hiệp, vô tư, không màng danh

lợi

Ngoài vẻ thung dung thanh thản ấy câu thơ

nào biểu hiện Ngư ông

là một người có tài?

ẩn sau hình ảnh người lao động bình thường đó là nhân vật như thế nào?

Qua đoạn thơ tác giả Đồ Chiểu đã thể hiện tình cảm thái độ của mình đối với nhân dân lao động như thế nào?

Sống thanh sạch, tự do, hoà hợp với

thiên nhiên

->Qua nhõn vật ụng Ngư, thấy

được mơ ước, quan niệm của tỏc

giả về cuộc sống trong sạch, tự do

Trang 13

Tieỏt 41: Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên Nguyễn Đình Chiểu ) “ ” –

Nhân từ, tận tình, coi trọng mạng sống con người

.Sống thanh sạch tự do phúng khoỏng giữa thiên nhiên

Bất nhân, bất nghĩa, thâm độc,

xảo quyệt

Em nhận thấy Trịnh Hâm và

Ngư ông đại diện cho điều gì? Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì để xây dựng hai nhân vật

này ?

Kh c ắ hoạ nhõn vật đối lập thụng qua cử chỉ, hành động, lời núi.Sắp xếp tỡnh tiết h p ợ lớ Sử dụng ngụn từ mộc mạc, giản dị, giàu chất Nam

Đại diện cho cái ác

Đại diện cho cái thiện

Tấm lũng bao dung, nhõn

ỏi, hào hiệp.

Nhân vật Ngư ông Tõm địa gian ngoa xảo

quyệt, bản chất bất

nhõn, bất nghĩa, độc ỏc.

Đại diện cho cái thiện

Trang 14

Với đoạn trích này, tác giả đã làm nổi bật sự đối lập giữa cái thiện và cái ác, qua đó thể hiện niềm tin của tác giả vào những điều bình dị mà tốt đẹp trong cuộc sống đời thường.

* Ý ngh a v n b nĩ ă ả

TuÇn 9 – Bµi 9.

I/§äc , chó thÝch.

1 §äc.

II/ §äc hiÓu v¨n b¶n

2.Chó thÝch

Trang 15

- Truyện kể rằng: Trịnh Hâm hãm hại Vân Tiên

trên dòng sông này và đến kết thúc tác phẩm họ

Trịnh gian ác cũng phải trả giá đắt trên chính

dòng sông đó.Vậy từ kết thúc ấy em có nhận xét

gì về cốt truyện Lục Vân Tiên ?

Tieỏt 41: Lục Vân Tiên gặp nạn

( Trích Lục Vân Tiên Nguyễn Đình Chiểu ) “ ” –

1 Đọc.

2.Chú thích

* Nhân vật Trịnh Hâm * Nhân vật Ngư ông

III/ T ng k t: Ghi nhớ: sgk/121ổ ế

Qua đoạn trích em tin tư

ởng vào điều gì?

Tư tưởng mà Nguyễn Đình Chiểu muốn gửi gắm qua sự việc Lục Vân Tiên gặp nạn nói riêng và qua toàn bộ tác phẩm

nói chung là gì ?

Tư tưởng ở hiền gặp lành đó của tác giả

bắt nguồn từ đâu?

IV/Luy ệ ậ n t p:

Em hãy lựa chọn cách miêu tả nhân vật trong văn bản này từ sự liệt kê dưới

đây?

A-Miêu tả nhân vật qua hành động

B-Miêu tả nhân vật qua tâm lý C-Miêu tả nhân vật qua lời nói

Kể lại một cách ngắn gọn nhất nội dung của đoạn trích?

* H ướ ng d n t h c: ẫ ự ọ

-Phõn tớch nhõn vật thụng qua ngụn ngữ, hành động.

-Đọc và cảm nhận được niềm tin của Nguyễn Đỡnh Chiểu vào lớ tưởng đạo đức cỏi thiện chiến thắng cỏi ỏc, ở hiền gặp lành.

- Chuẩn bị tiết 42 : Chương trỡnh địa phương ( phần văn)

Trang 16

Tiêu đề	Lục Vân Tiên gặp nạn
Chuyên ngành	Ngữ văn
Thể loại	Giảng án

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	5,84 MB