Tiết 41: Lục Vân Tiên gặp nạn

Văn bản Lục Vân Tiên gặp nạn Trích Lục Vân Tiên “ Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ” – Nguyễn Đình Chiểu – Nguyễn Đình Chiểu Nguyễn Đình Chiểu Tiết 41 Đọc hiểu văn bản I/Đọc, chú

Trang 1

gi¸o vÒ dù tiÕt häc cña líp 9B h«m nay.

Trang 2

C¶m nhËn cña em vÒ nh÷ng con ng êi trÎ tuæi nh Lôc V©n Tiªn, KiÒu NguyÖt Nga?

KiÓm tra bµi cò

C©u hái 10 ®iÓm:

C©u hái 9 ®iÓm :

C©u hái 8 ®iÓm : Tr×nh bµy ng¾n gän nh÷ng hiÓu biÕt

cña em vÒ t¸c gi¶ NguyÔn §×nh ChiÓu?

H·y giíi thiÖu s¬ l îc vÒ xuÊt xø cña t¸c phÈm Lôc V©n Tiªn ?“ Lôc V©n Tiªn”? ”?

Trang 3

“ Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm

Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”.

Trang 4

Tuần 9 Bài 9.– Bài 9.

Văn bản

Lục Vân Tiên gặp nạn

Tiết 41

Đọc hiểu văn bản

I/Đọc , chú thích.

1 Đọc.

H? Khi đọc cần l u ý điều gì?

2.Chú thích

Hãy chỉ ra các từ ngữ địa ph ơng có trong văn bản và cho biết tác dụng

của chúng?

Trang 5

Văn bản

Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) ” – Nguyễn Đình Chiểu ) – Nguyễn Đình Chiểu ) Nguyễn Đình Chiểu )

Tiết 41

I/Đọc, chú thích.

1 Đọc.

2.Chú thích.

II/ Đọc hiểu văn bản

phần? Nội dung của từng phần là

gì?

Trong đoạn trích có những nhân

vật nào đáng chú ý?

Trong đoạn trích nổi lên 2 nhân vật ở hai chiến tuyến khác nhau: Trịnh Hâm và Ng ông.Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về hai nhân vật này

Quan hệ giữa Vân Tiên và Trịnh Hâm nh thế nào ?

Trịnh Hâm

Trang 6

TuÇn 9 – Bµi 9.

V¨n b¶n

Lôc V©n Tiªn gÆp n¹n ( TrÝch Lôc V©n Tiªn “ Lôc V©n Tiªn” – NguyÔn §×nh ChiÓu ) ” – NguyÔn §×nh ChiÓu ) – NguyÔn §×nh ChiÓu ) NguyÔn §×nh ChiÓu )

TiÕt 41

§äc hiÓu v¨n b¶n

I/§äc , chó thÝch.

1 §äc.

2.Chó thÝch

II/ §äc hiÓu v¨n b¶n

“ Lôc V©n Tiªn” – NguyÔn §×nh ChiÓu ) § ªm khuya lÆng lÏ nh tê, Nghinh ngang sao mäc mÞt mê s ¬ng bay

TrÞnh H © m khi Êy ra tay,

V © n Tiªn bÞ ng· x« ngay xuèng vêi

TrÞnh H © m gi¶ tiÕng kªu trêi, Cho ng êi thøc dËy lÊy lêi phui pha

Trong thuyÒn ai nÊy kªu la,

§ Òu th ¬ng hä Lôc xãt xa tÊm lßng.” – NguyÔn §×nh ChiÓu )

Trang 7

Văn bản Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) ” – Nguyễn Đình Chiểu ) – Nguyễn Đình Chiểu ) Nguyễn Đình Chiểu )

Tiết 41 Đọc hiểu văn bản

Nhân vật Trịnh Hâm

Xác định các chi tiết nói lên

hành động hãm hại Vân Tiên

của Trịnh Hâm?( Về thời gian,

không gian, hành động, ngôn

ngữ)

.Thời gian:Giữa đêm khuya, mọi ng

ời đã ngủ yên

.Không gian: Giữa dòng sông mênh mông, mịt mờ s ơng bay

.Hành động: Ra tay

.Ngôn ngữ: Giả tiếng kêu trời

Trong những chi tiết đó, chi tiết

nào đáng chú ý nhất?

Qua những chi tiết này em thấy

đây là hành động vô tình hay có

sự sắp đặt? Điều đó thể hiện ý

nghĩa gì?

- Là hành động đ ợc sắp đặt kĩ l ỡng cho nên nó cho thấy sự thâm độc, xảo quyệt của Trịnh Hâm

Trong hoàn cảnh Vân Tiên đáng th ơng

nh vậy mà tại sao Trịnh Hâm vẫn quyết

tâm hãm hại đến cùng?

Vì ganh ghét, đố kị với tài năng của Vân Tiên và hơn nữa lòng ganh

ghét, đố kị ấy đã thấm sâu vào bản chất, vào máu thịt của hắn

Hãy nhận xét cách sắp xếp tình tiết, diễn

biến hành động và lời thơ của tác giả theo

các ph ơng án sau?

A.Sắp xếp tình tiết hợp lý

B.Sắp xếp tình tiết hợp lí,diễn biến hành

động nhanh gọn

C.Lời thơ mộc mạc giản dị

D.Cả A,B,C

Đến đây, hãy nêu đánh giá của em về tính

cách của con ng ời Trịnh Hâm?

Bất nhân, bất nghĩa, thâm độc, xảo quyệt

D.Cả A,B,C

Thời gian:Giữa đêm khuya

.Ngôn ngữ: Giả tiếng kêu trời.

Cảm xúc của em về nhân vật này ntn?

Em liên t ởng tới nhân vật nổi tiếng

thâm độc nào trong truyện cổ dân gian

Việt Nam?

Sau khi đã đẩy Vân Tiên xuống

dòng sông,Trịnh Hâm đã giả tiếng

kêu trời.Vậy tiếng kêu đó nhằm

mục đích gì?

Trang 8

Tuần 9 – Bài 9.

Nhân vật Trịnh Hâm Dựa vào chú thích 5/Sgk và cho biết em

có nhận xét gì về chi tiết giao long cứu ng ời? ý nghĩa của chi tiết này nh thế nào?

Bất nhân, bất nghĩa, thâm độc,

xảo quyệt

Hãy so sánh hành động cứu ng ời của giao long với hành động hại ng ời của Trịnh Hâm?

Trang 9

Văn bản

Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) ” – Nguyễn Đình Chiểu ) – Nguyễn Đình Chiểu ) Nguyễn Đình Chiểu )

Tiết 41

Ng ông

Nhân vật Ng ông

Nêu nhận xét về nhịp

điệu, từ ngữ của 4 câu

thơ này?

“ Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) Vừa may trời đã sáng ngày,

Ông chài trông thấy vớt ngay lên bờ

Hối con vầy lửa một giờ,

Ông hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày” – Nguyễn Đình Chiểu )

Nhịp điệu dồn dập, hối hả, nhiều động từ mạnh, ngôn ngữ mộc mạc, chân chất, giàu màu sắc Nam Bộ

Qua đây em hình dung thế nào về cảnh

ông Ng cùng gia đình khi cứu vớt Vân Tiên?

Hiển hiện tr ớc mắt ng ời đọc là cảnh vội vã, lo lắng, cấp cứu ng ời bị nạn của vợ chồng con cái ông Ng Mỗi ng ời một việc, ông giục giã vợ con nhanh chân nhanh tay làm cho Vân Tiên tỉnh lại

Từ đoạn thơ, em hãy dùng trí t ởng t ợng của mình để dựng lại không khí của gia đình ông Ng khi cứu vớt Vân Tiên?

Hãy nêu cảm nhận của em về hành động cứu

ng ời đó của Ng

ông?

Hành động của Ng ông khi cứu Vân Tiên

là hành động cứu ng ời rất khẩn tr ơng, chu đáo, tận tình, nhân từ, coi trọng mạng sống của con ng ời

Đó là tình ng ời tự nhiên, hồn hậu, vô t nhất

Nhân từ, tận tình, coi

trọng mạng sống con ng ời

Hành động cứu ng ời của Ng ông làm

em nhớ tới hành động cứu ng ời của nhân vật nào trong truyện Lục Vân Tiên? Các hành động đó giống nhau ở

điểm nào?

Trang 10

Tiết 41 Đọc hiểu văn bản

1 Đọc.

2.Chú thích

Nhân vật Ng ông

Nhân từ, tận tình, coi trọng

mạng sống con ng ời

Ng ông khi ấy hỏi han, Vân Tiên th a hết mọi đàng gần xa

Ng rằng: “ Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) Ng ời ở cùng ta, Hôm mai hẩm hút với già cho vui” – Nguyễn Đình Chiểu ) Tiên rằng: “ Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) Ông lấy chi nuôi, Thân tôi nh thể trái mùi trên cây

Nay đà trôi nổi đến đây, Không chi báo đáp mình này trơ trơ” – Nguyễn Đình Chiểu )

Ng rằng: “ Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) Lòng lão chẳng mơ, Dốc lòng nhơn nghĩa há chờ trả ơn?

N ớc trong rửa ruột sạch trơn,

Sau khi cứu đ ợc Vân Tiên, Ng

ông đã nói với chàng điều gì?

Tr ớc lời giãi bày của Vân Tiên,

Ng ông đã nói nh thế nào?

Hai câu thơ này giúp

em hiểu thêm gì về

Ng ông?

Hào hiệp, vô t , không màng danh lợi.

Em đã gặp ý thơ

này ở trong câu thơ

nào? Hãy đọc lên

và nêu nhận xét

Ng rằng: “ Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) Lòng lão chẳng mơ, Dốc lòng nhơn nghĩa há chờ trả ơn?

Vân Tiên nghe nói liền c ời, Làm ơn há dễ trông ng ời trả ơn

Ng rằng: “ Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) Ng ời ở cùng ta, Hôm mai hẩm hút với già cho vui” – Nguyễn Đình Chiểu )

Trang 11

1 Đọc.

2.Chú thích

Nhân từ, tận tình, coi trọng mạng

sống con ng ời

Hào hiệp, vô t , không màng danh

lợi

Nhân vật Ng ông

“ Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) Rày doi mai vịnh vui vầy, Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng

Một mình thong thả làm ăn, Khoẻ quơ chài l ới, mệt quăng câu dầm

Nghêu ngao nay trích mai đầm, Một bầu trời đất vui thầm ai hay

Kinh luân đã sẵn trong tay, Thung dung d ới thế vui say trong trời

Thuyền nan một chiếc ở đời, Tắm m a trải gió trong vời Hàn Giang” – Nguyễn Đình Chiểu )

Hãy đọc và nhận xét giọng điệu, cảm xúc của tác giả trong đoạn thơ?

Hãy sắp xếp các từ ngữ thích hợp trong đoạn thơvào hai tr ờng từ vựng t

ơng ứng: tr ờng từ vựng thiên nhiên

Trong tr ờng từ vựng tâm trạng có một từ đ ợc lặp đi lặp lại nhiều lần.Đó là từ nào?Điều đó cho thấy tâm hồn sống của Ng ông nh thế

Từ đây em cảm nhận đ ợc

điều gì về cuộc sống của

Ng ông?

Sống thanh sạch tự do hoà hợp với

thiên nhiên

Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng

Một mình thong thả làm ăn,

Nghêu ngao nay trích mai đầm,

Kinh luân đã sẵn trong tay,

Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng

Nghêu ngao nay trích mai đầm,

Kinh luân đã sẵn trong tay,

Trang 12

1 Đọc.

2.Chú thích

Nhân từ, tận tình, coi trọng mạng

sống con ng ời

Nhân vật Ng ông

Sống thanh sạch tự do hoà hợp với

thiên nhiên

.Hào hiệp, vô t , không màng danh

lợi

Ngoài vẻ thung dung thanh thản ấy câu thơ

nào biểu hiện Ng ông là

ẩn sau hình ảnh ng ời lao động bình th ờng đó là nhân vật nh thế nào?

Qua đoạn thơ tác giả Đồ Chiểu đã

thể hiện tình cảm thái độ của mình đối Sống thanh sạch, tự do, hoà hợp với

thiên nhiên

Trang 13

Nhân từ, tận tình, coi trọng mạng sống con ng ời

Nhân vật Ng ông

.Hào hiệp, vô t , không màng danh lợi

Sống thanh sạch tự do hoà hợp với thiên nhiên

xảo quyệt

Em nhận thấy Trịnh Hâm và

Ng ông đại diện cho điều gì?

Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì để xây dựng hai

Đến đây hãy khái quát lại chủ đề của

đoạn trích?

Đại diện cho cái ác

Đại diện cho cái thiện

Nhân từ, tận tình, coi trọng mạng sống con ng ời

Nhân vật Ng ông

.Hào hiệp, vô t , không màng danh lợi

Sống thanh sạch tự do hoà hợp với thiên nhiên

xảo quyệt

Đại diện cho cái thiện

Trang 14

Đoạn trích Lục Vân Tiên nói lên sự đối lập giữa thiện và ác, giữa nhâncách cao cả và những toan tính thấp hèn, đồng thời thể hiện thái độ quý trọng và niềm tin của tác giả đối với nhân dân

lao động Đây cũng là đoạn thơ giàu cảm xúc, khoáng đạt, ngôn ngữ bình dị, dân dã.

* Ghi nhớ:

1 Đọc.

2.Chú thích

Nhân vật Trịnh Hâm Nhân vật Ng ông

* Ghi nhớ:

Trang 15

- Truyện kể rằng: Trịnh Hâm hãm hại Vân Tiên

trên dòng sông này và đến kết thúc tác phẩm họ

Trịnh gian ác cũng phải trả giá đắt trên chính

dòng sông đó.Vậy từ kết thúc ấy em có nhận xét

gì về cốt truyện Lục Vân Tiên ?

1 Đọc.

2.Chú thích

* Nhân vật Trịnh Hâm * Nhân vật Ng ông

* Ghi nhớ:

Qua đoạn trích em tin t ởng vào điều gì?

T t ởng mà Nguyễn Đình Chiểu muốn gửi gắm qua sự việc Lục Vân Tiên gặp nạn nói riêng và qua toàn bộ tác phẩm

nói chung là gì ?

Hình ảnh những ng ời l ơng thiện bị vùi dập hãm hại nh

ng cuối cùng đ ợc đền trả

xứng đáng trong đoạn trích gợi em nhớ tới những nhân

vật nào ?

T t ởng ở hiền gặp lành đó của tác giả

bắt nguồn từ đâu?

III/ H ớng dẫn luyện tập.

Em hãy lựa chọn cách miêu tả nhân vật trong văn bản này từ sự liệt kê d ới

đây?

A-Miêu tả nhân vật qua hành động

B-Miêu tả nhân vật qua tâm lý

C-Miêu tả nhân vật qua lời nói

D-Miêu tả nhân vật qua sự kết hợp giữa lời nói, hành động và tâm lý nhân

D-Miêu tả nhân vật qua sự kết hợp giữa lời nói, hành động và tâm lý nhân vật

Kể lại một cách ngắn gọn nhất nội dung của đoạn trích?

* H ớng dẫn tự học:

-Khái quát những nét đặc sắc về nghệ thuật và nội dung t t ởng của

đoạn trích?

- Học thuộc lòng đoạn trích

- Chuẩn bị tiết 42

Trang 16

Tiêu đề	Lục Vân Tiên gặp nạn
Tác giả	Nguyễn Đình Chiểu
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở 9B
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	tiết học
Năm xuất bản	2007
Thành phố	Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	5,33 MB