PH N 1: S T DUY V TÁC PH M
1 Phân tích, c m nh n đ c nh ng đo n v n tiêu bi u, đ c s c
2 V đ p c a dòng sông H ng trong đo n trích Ai đã đ t tên cho dòng sông?
3 Cái tôi c a Hoàng Ph Ng c T ng qua đo n trích bài kí Ai đã đ t tên cho dòng sông?
4 Nét riêng trong l i vi t kí và trong v n phong c a Hoàng Ph Ng c T ng qua đo n trích Ai đã đ t tên
cho dòng sông?
5 T m lòng c a Hoàng Ph Ng c T ng đ i v i Hu và phong cách ngh thu t c a nhà v n qua đo n trích
Ai đã đ t tên cho dòng sông?
6 V đ p th m ng, tr tình c a nh ng dòng sông Vi t nam qua hai bài tu bút Ng i tái đò Sông à
(Nguy n Tuân) và Ai đã đ t tên dòng sông? (Hoàng Ph Ng c T ng)
I VÀI NÉT V TÁC GI VÀ TÁC PH M:
1 Vài nét v tác gi :
- Hoàng Ph Ng c T ng sinh n m 1937 t i thành ph Hu , quê g c Bích Khê, xã Tri u Phong, t nh
Qu ng Tr Ông h c t i Hu h t b c Trung h c; t t nghi p tr ng H S Ph m Sài Gòn n m 1960 và
tr ng H Hu n m 1964 N m 1966, Hoàng Ph Ng c T ng thoát li lên chi n khu, tham gia cu c kháng chi n ch ng M b ng ho t đ ng v n ngh
- Ông t ng là T ng th kí H i V n h c ngh thu t Tr Thiên – Hu , Ch t ch H i V n h c ngh thu t Bình
Tr Thiên, T ng biên t p t p chí “C a Vi t”
Các tác ph m bút kí chính: “Ngôi sao trên đ nh Phu V n Lâu” (1971), “R t nhi u ánh l a” (1979), “Ai đã
đ t tên cho dòng sông?” (1986), “Hoa trái quanh tôi” (1995), “Ng n núi o nh” (1999)…
- Là nhà v n chuyên v bút kí, Hoàng Ph Ng c T ng có l i hành v n h ng n i, mê đ m, súc tích, tài hoa Nét đ c s c trong trong sang tác c a ông là s k t h p nhu n nhuy n gi a ch t trí tu và tính tr tình, gi a ngh lu n s c bén v i suy t đa chi u đ c t ng h p t v n ki n th c phong phú v tri t h c, v n hoá, l ch s , đ a lí…
2 Vài nét v tác ph m:
- Bút kí Ai đã đ t tên cho dòng sông? v n có nhan đ là H ng i, e ph i mày ch ng? đ c Hoàng Ph
Ng c T ng hoàn thành ngày 4/1/1981 khi nhà v n đã s ng bên b sông H ng, trong lòng thành ph Hu
h n 40 n m tr i, tình yêu đ i v i sông H ng đã th m vào máu th t Tác ph m đ c in trong t p bút kí cùng tên (1986)
II S T DUY V TÁC PH M: Xem video bài gi ng
III TÀI LI U H C T P:
A S đ sông H ng:
AI ẩ T TÊN CHO DÒNG SÔNG? (PH N 1)
Giáo viên: PH M H U C NG TÀI LI U BÀI GI NG
ây là tài li u đi kèm v i bài gi ng Ai đã đ t tên cho dòng sông? (Ph n 1) thu c khóa h c Luy n thi THPT qu c gia
PEN-C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C ng) t i website Hocmai.vn
Trang 2S SÔNG H NG
SÔNG H NG TRONG LÒNG THÀNH PH HU
Trang 3B C M NH N “AI Ã T TÊN CHO DÒNG SÔNG” (PH M H U C NG)
Tình c m v ng i con gái mang tên dòng sông c miên man ch y trong tôi khi đ c bút ký c a Hoàng
“ t n c có nhi u dòng sông nh ng ch có m t dòng sông đ th ng, đ nh nh đ i ng i có nhi u cu c
tình nh ng ch có m t cu c tình đ mãi mãi mang theo” Vâng, “m t dòng sông đ th ng, đ nh ” c a m i
ng i r t khác nhau N u tên tu i V n Cao g n li n v i sông Lô hùng tráng; n u Hoàng C m là n i nh c a
ta khi ngang qua “Sông u ng trôi đi m t dòng l p lánh”; n u Hoài V mãi là nhà th c a con sông Vàm
C đêm ngày thao thi t ch phù sa, thì Hoàng Ph Ng c T ng đã song hành cùng sông H ng đi vào trái
tim ng i đ c v i “Ai đã đ t tên cho dòng sông?.”
Có m t huy n tho i v ng v t làng Thành Trung, m t ngôi làng tr ng rau th m Hu : Vì yêu quý con sông xinh đ p, ng i dân hai bên b sông H ng đã n u n c c a tr m loài hoa đ xu ng dòng sông cho
làn n c xanh th m y mãi mãi th m tho
Ph i ch ng đó là cách lý gi i tên c a H ng Giang – con sông g n li n v i Hu , g n li n v i tình yêu c a Hoàng Ph Ng c T ng?
Bút ký “Ai đã đ t tên cho dòng sông?” đ c vi t n m 1981, khi tác gi đã s ng bên b sông H ng, s ng
trong lòng Hu h n 40 n m tr i, tình yêu máu th t đ i v i quê h ng c l n lên t ng ngày và nó hi n h u
m i th i gian, m i không gian
Khi tác gi ng i đ c truy n Ki u gi a mùa thu, trong m t khu v n x a c , n i có nh ng loài hoa đang n , trái cây đang chín, yên t nh và khoáng đ t - khu v n t a l c trên vùng đ t mà Nguy n Du t ng s ng nên thiên nhiên c a “m nh đ t Kinh- x a” đã in bóng trong th Nguy n, ng c l i sông H ng và Hu đã g i cho tác gi hình t ng c a c p tình nhân lý t ng: Kim- Ki u
Ch a bao gi tôi nhìn th y m t dòng ch y nào đáng yêu đ n th , sông H ng đ n v i Hu qua cái nhìn c a Hoàng Ph Ng c T ng đã mang hình nh m t cô gái m mi u đ n v i tình yêu Hãy ng m nhìn nàng tr c khi g p Hu , đó là “m t cô gái Di-gan phóng khoáng và man d i” “b n l nh và gan d ” có m t tâm h n “ t
do và trong sáng”, đó là hình nh “b n tr ng ca c a r ng già” r m r và mãnh li t nh ng c ng có lúc “d u dàng và say đ m gi a nh ng d m dài chói l i màu đ c a hoa đ quyên r ng”, nàng đã ch ng s c m nh
b n n ng c a mình đ đ n lúc ra kh i r ng già s tr nên d u dàng và trí tu
đ n v i Hu , sông H ng ph i b ng qua m t hành trình, ph i chuy n dòng liên t c, nh m t cu c ki m tìm thi t tha và r o r c, vô vàn đ a danh mà dòng n c y đã trôi qua Hòn Chén, Ng c Tr n, Nguy t Bi u,
L ng Quán, Thiên M … ng i con gái Di-gan y đã đ t ng t u n mình theo m t đ ng cong th t m m
nh ng “v n đi trong d vang c a Tr ng S n, v t qua m t lòng v c sâu d i chân núi Ng c Tr n, đ s c
n c tr nên xanh th m”, nàng v n còn mang m t v bu n tr m m c nh tri t lý, nh c thi… cho đ n khi
g p đ c ti ng chuông Thiên M , nghe âm thanh bát ngát ti ng gà, t y sông H ng r ng r nh n ng
m i, nàng u n m t cánh cung th t nh , đ n khi giáp m t v i thành ph , đ ng cong y làm cho nàng “m m
h n đi, nh m t ti ng "vâng" không nói ra c a tình yêu”- Cái phút ban đ u đ đ n v i “ng i tình” c a sông
H ng nh th đ y! Nàng đã t làm m i mình đ hi n t ng nh ng gì đ p nh t cho ng i yêu
Sông H ng - dòng sông thu c v m t thành ph duy nh t - đã r i cu c s ng hoang dã c a r ng đ đ n v i
Hu và ch Hu mà thôi, nàng nh “sông Xen c a Paris, sông Ðanuýp c a Buđapet…” ch y trong lòng thành ph yêu quý c a mình nh ng khác ch nàng đ p m t cách huy n h nh đang che khuôn m t di m
ki u b ng t m voan s ng khói, nàng trôi l ng l v i nghìn ánh hoa đ ng vào h i r m tháng 7 b ng b nh
Trang 4chao nh trên m t n c nh v ng v n m t n i lòng Tôi ch t nh đ n m t câu nói “có nh ng dòng tình
c m, r t sâu nên r t đ i l ng l ”, dòng ch y êm đ m c a sông H ng hay chính là tình yêu sâu l ng mà nàng dâng t ng cho thành ph Hu ? V đ p c a sông H ng còn là v đ p c a m t n n v n hóa, v đ p c a
ng i tài n đánh đàn lúc đêm khuya, toàn b n n âm nh c c đi n Hu đã đ c sinh thành trên m t sông này và h n th kh p l u v c sông còn vang v ng nh ng đi u hò dân dã, nh ng đi u hò th m đ m t m chung tình, th m đ m l i th c a sông H ng tr c phút chia tay v i Hu mà trôi v bi n c Nh ng ch ng ph i bao gi sông H ng c ng là ng i con gái đ m th m, d u dàng, m m m i trong lòng Hu , đã có m t th i sông H ng “mang tên là Linh Giang, dòng sông vi n châu đã chi n đ u oanh li t b o v biên gi i phía Nam” c a T qu c, v vang soi bóng kinh thành Phú Xuân, “dòng sông c a th i gian ngân vang", c a l ch
s vi t gi a màu c xanh, lá bi c…
Sông H ng đ c nhìn nh m t ng i con gái đ n v i tình yêu, dâng t ng nh ng v đ p mà mình có đ c cho ng i yêu, đ m mình trong tình yêu đ khám phá và hoàn thi n b n thân T m t dòng sông hoang d i,
bí n, nàng đã tr thành m t sông H ng r t m c d u dàng, r t m c tài hoa, r t m c kiên c ng, r t m c hy sinh…
Cho nên, t khi có đ c sông H ng, Hu - chàng Kim c a nàng- c ng có nhi u thay đ i T hoang s v i
“cánh đ ng Châu Hóa đ y hoa d i” hay kiêu hãnh âm u v i nh ng l ng t m đ n đài đ s , đã hóa thành v
đ p c kính mà th m ng, khi n ng i con c a Hu dù đ n Pari, Buđapét hay Leningrad v n đau đáu nh
v m t thành ph v i nguyên d ng đô th c , tr i d c hai b sông Hu càng lung linh h n khi sông H ng
ch trong lòng Hu nh ng nét đ c thù c a h i Hoa đ ng, c a ca Hu , man mác ti ng r i c a nh ng mái chèo khuya Có sông H ng, Hu tr thành biên thùy xa xôi c a đ t n c các vua Hùng, Hu chi n đ u oanh li t
b o v biên gi i phía Nam c a i Vi t, Hu là kinh thành c a ng i anh hùng Nguy n Hu , Hu cùng sông H ng đi vào Cách m ng tháng 8 b ng nh ng chi n công rung chuy n Hu đã c ng hi n x ng đáng cho T qu c trong cu c tr ng chinh máu l a bên c nh sông H ng - dòng sông c a s thi đã t hi n đ i
mình làm m t chi n công
Tình yêu c a sông H ng và Hu - m t tình yêu lãng m n và âm vang s c s ng, m t tình yêu nh m t cu c tìm ki m và đu i b t, hào hoa và đam mê, b n h p x ng di u k gi a thi ca và âm nh c Tình yêu y đ c vun đ p b i ngòi bút tài hoa c a Hoàng Ph Ng c T ng, đ a con thân yêu c a Hu , yêu Hu , yêu sông
H ng, nhìn ng m sông H ng khi g n k đ phát hi n ra dòng sông y “đang đ i s c không ng ng d i ánh n ng và mùi h ng c a hoa trái trong v n”, lúc xa xôi g n n a vòng trái đ t, nhìn Nê va đ sông
H ng tìm v trong ni m nh
Sông H ng c a Hoàng Ph Ng c T ng không ch mang v đ p tr i phú mà còn ánh lên v đ p c a con
ng i, nh ng tài n đánh đàn, nh ng ng i dân Châu Hóa lái thuy n xuôi ng c, nh ng ng i con anh
d ng đã hi sinh, nh ng Nguy n Du, nh ng bà huy n Thanh Quan, nh ng T H u…đã vi t th trên dòng
ch y long lanh in bóng mây tr i
C ng nh tình yêu c a sông H ng v i Hu , tình yêu c a Hoàng Ph Ng c T ng v i sông H ng c ng là quá trình dâng t ng, khám phá và hoàn thi n chính mình Tuy nhiên, vì sông H ng là hóa thân c a huy n tho i nên câu h i bâng khuâng c a m t ng i Hà N i khi l ng l ng m nhìn dòng n c: “Ai đã đ t tên cho dòng sông?” v n là m t câu h i l ng l ch a có l i gi i đáp , câu h i đã thành tên cho m t thiên bút ký
tuy t v i…
Trang 5C i tìm v đ p c a m t dòng sông (TS Nguy n Thanh Tú – T.chí V n ngh quân đ i)
N u con sông à ph i c m n Nguy n Tuân vì nh nhà v n mà nó m i đ c ghi tên trong l ch s v n h c
Vi t Nam hi n đ i nh m t đ i t ng th m m , thì gi ng v y, dòng sông H ng c ng ph i c m n nhà vi t
ký Hoàng Ph Ng c T ng Có th nói hai con sông y ch y trong l ch s hai vùng đ t n c đã đ c hai nhà v n b t m ch kh i dòng cho chúng ch y ti p, u n l n b ng b nh trôi trong mi n đ t v n ch ng đ y
ch t th , ch t h a, ch t nh c đ r i mãi tha thi t ch y trong tâm th c b n đ c
úng là chúng ta s thi u sót v i x Hu , v i h c sinh n u không đ a Ai đã đ t tên cho dòng sông? vào
ch ng trình gi ng d y nhà tr ng ph thông B i đây là m t bút ký đ c s c mà qua đó h c sinh s v a
đ c làm quen v i m t th lo i v n h c, v a đ c bi t đ n m t phong cách bút ký Hoàng Ph Ng c T ng tinh t tài hoa k t h p nhu n nhuy n ch t trí tu và tính tr tình, ch t ngh lu n s c s o và s hi u bi t uyên bác đ c t ng h p t v n ki n th c phong phú v tri t h c, v n hoá, đ a lý, l ch s , h i ho , âm nh c, th
ca… o n trích trong sách Ng v n 12 là đo n miêu t t b t đ u n i r ng già, dòng sông xuôi v mi n đ t
Châu Hoá, u n mình qua kinh thành Hu r i đi v v i bi n c Th cho nên có m t cách ti p c n tác ph m
là c n c vào hình t ng dòng sông đ phân tích v i các lu n đi m: sông H ng - mãnh li t n i r ng già vùng th ng ngu n; sông H ng - êm đ m n i đ ng b ng và ngo i vi thành Hu ; sông H ng - th m ng
soi bóng kinh thành Hu ; sông H ng - day d t chia tay Hu đ v v i bi n c Tôi xin gi i thi u m t cách
khác c n c vào chính cách ti p c n t nhi u góc đ c a tác gi
1 Hoàng Ph Ng c T ng đã v l i đ a đ c a dòng sông H ng mà đ c đi m đ a lý đ u tiên là nó thu c
v m t thành ph duy nh t - thành ph Hu Kh i ngu n t r ng già, c ng tráng và mãnh li t v t qua
nh ng cánh r ng Tr ng S n, u n l n quanh co qua mi n Châu Hoá, theo h ng Nam B c qua đi n Hòn Chén vòng qua đ t bãi Nguy t Bi u ôm l y chân đ i Thiên M r i xuôi v Hu , g p thành ph c n Giã Viên r i u n sang C n H n, ra kh i kinh thành dòng sông li n ch ch v phía B c trôi đi trong s c màu vùng ngo i ô V Gi , nh l u luy n v i kinh thành mà nó l i r theo h ng đông tây đ g p thành Hu l n n a
th tr n Bao Vinh r i m i trôi ra bi n S xu t hi n m t lo t các đ a danh v n hoá v n g n li n v i x Hu
th c không vô tình, nh mu n nói v i b n đ c: sông H ng chính là hi n thân, là b m t, là linh h n c a x
Hu
Sông H ng là l ch s c a đ t c đô T thu xa x a nó là dòng sông biên thu c a n c i Vi t, trong
sách D đ a chí c a Nguy n Trãi nó là dòng sông thiêng v i tên Linh Giang c kính n th k XVIII nó
n ng c đ a nh ng đoàn quân Tây S n hùng d ng ti n ra B c đu i quân Thanh xâm l c T th k XIX dòng sông l i in bóng nh ng l ng t m đ s chôn vùi gi c ng nghìn n m c a vua chúa nhà Nguy n Xuân
M u Thân 1968 dòng sông l i m lòng đón nh n nh ng dòng máu anh hùng c a nh ng ng i con x Hu , yêu x Hu đã ngã xu ng b o v m nh đ t anh hùng Phác th o l i l ch s c ng là m t cách đ nhà v n làm
s ng d y dòng sông H ng trong l ch s , nó nh đ c ch y ra t l ch s , mang ý th c c a l ch s Con
sông H ng đã tr thành huy n tho i, thành d u n c a l ch s
Dòng sông H ng mang trong mình nó nét v n hoá đ m đà x Hu ó có th là m t s c tím Hu đã tr
thành bi u t ng riêng c a x này mà s c tím y có t r t x a, v n là "màu áo đi u l c v i lo i v i vân th a màu xanh chàm l ng lên m t màu đ bên trong, t o thành m t màu tím n hi n" y là s c áo c i c a
x Hu ngày x a, trong nh ng ngày n ng đ c đem ra ph i và luôn in bóng trên m t sông H ng tr tình
ó có th là m t đêm h i hoa đ ng nh ng r m tháng b y v i hàng tr m nghìn ng n đèn b ng b nh trên m t sông; là âm thanh c a "ng i tài n đánh đàn lúc đêm khuya"… ó là gi ng hò dân gian c ng là tâm h n
Trang 6ng i x Hu lan xa và âm vang kh p m t sông Gi s n u không có m t n c H ng giang thì d t khoát không th có nh ng đi u hò, nh p hò y
2 T c chí kim, cái đ p luôn là đ i t ng th m m , luôn là chu n m c th m m đ các nhà v n nhà th
h ng t i khám phá, sáng t o, so sánh, đ i chi u Nh ng n u không khéo s r t d r i vào s khuôn sáo nhàm chán Khi miêu t v đ p c a dòng sông H ng nhà v n Hoàng Ph đã tránh đ c đi u y nh ông
luôn nhìn nó nh nhìn m t con ng i mà c th là m t cô gái đ p trong m i liên h t nhiên và có c s
N i th ng ngu n, sông H ng nh "m t cô gái Di-gan phóng khoáng và man d i" Di-gan còn có tên g i
khác là Bô-hê-miêng ch m t t c ng i thích s ng t do, lang thang m u sinh b ng múa hát c tính c a
cô gái Di-gan c ng là đ c tính c a dòng sông H ng n i r ng già, lang thang, t do và luôn n ào hát
múa Ch y gi a cánh đ ng Châu Hoá, dòng sông "nh ng i gái đ p n m ng m màng" Không ch ng
say mà ch "m màng", có l gi ng nh ng i con gái trong th Xuân Qu nh "C trong m còn th c", ngh a là v n thao th c ch y, thao th c bên trong cái êm đ m nh nhàng V đ n kinh thành "sông H ng đã
tr thành m t ng i tài n đánh đàn lúc đêm khuya" đ y tâm tr ng Nh ng u n l n m m m i c a dòng
ch y đ c nhà v n nhìn đó nh là hành đ ng yêu c a nàng Ki u tài s c trong đêm tình t th i hoà bình
sông H ng l i "làm m t ng i con gái d u dàng c a đ t n c" Tôi l i liên t ng v dòng sông u ng c a Hoàng C m, th i đánh gi c Pháp c ng đ c nhà th th i vào m t linh h n con ng i mà tôi c t ng t ng
đó là ng i gái đ p, x Kinh B c "đa tình": "Sông u ng trôi đi / M t dòng l p lánh / N m nghiêng
nghiêng trong kháng chi n tr ng k "
3 Sông H ng nh tr m m c và c kính h n khi m t n c ph ng l ng loang ngân ti ng chuông chùa Thiên
M và nh dân giã bình yên h n khi m t n c v n êm đ m l i xao đ ng m i khi ti ng gà gáy c t lên hai tri n sông thanh bình vùng trung du Hu Ch y t i Hu thì m t n c sông H ng đã tr thành không gian nhã nh c cung đình Trong công tác b o t n ngh thu t âm nh c c truy n, có l là b t k qu c gia nào thì
vi c làm s ng l i t ng đi u nh c và ph c d ng l i không gian di n x ng đ u quan tr ng nh nhau Ch th
mà trong h s đ ngh UNESCO công nh n Nhã nh c cung đình Hu và C ng chiêng Tây Nguyên là Di
s n v n hoá th gi i chúng ta đã r t chú ý t i không gian nhã nh c cung đình Hu - chính là m t n c dòng
H ng giang thân yêu và không gian C ng chiêng Tây Nguyên đ y quy n r y có l là m t nguyên lý trong ti p nh n âm nh c c truy n Và Hoàng Ph Ng c T ng, ch c là ng i r t hi u âm nh c x Hu , trong thiên bút ký này đã g i ý cho chúng ta làm t t vi c đ a nhã nh c x Hu lên hàng ki t tác v n hoá
nhân lo i
Nhà v n c ng "v " sông H ng b ng ngôn ng c a ngh thu t t o hình v i nh ng đ ng t ch ho t đ ng:
"vòng qua th m đ t bãi Nguy t Bi u, L ng Quán r i đ t ng t v m t đ ng cung th t tròn…"; "vòng nhi u khúc quanh đ t ng t, u n mình theo nh ng đ ng cong th t m m…" R t nhi u nh ng t láy t o hình
d n d p xu t hi n: l ng l , l ng l , b ng b nh, ng p ng ng, lô xô, s ng s ng, xúm xít, l p loè… và nh ng
so sánh t o hình: "dòng sông nh thành quách", "m m nh t m l a", "nh ng chi c thuy n xuôi ng c ch bé
v a b ng con thoi", "nh nh n nh nh ng vành tr ng non"… có c nh ng so sánh v i cái tr u t ng đ
kh i g i trí t ng t ng c a ng i đ c v dòng sông H ng c kính: "nh tri t lý, nh c thi"… R i là
nh ng n d t o hình: "sông H ng u n m t cánh cung r t nh ", "kéo m t nét th ng th c yên tâm"… Nh
s hoà s c c a ngôn ng mà dòng sông nh s ng đ ng h n lên, t i vui, m áp; "nh ng d m dài chói l i
màu đ c a hoa đ quyên r ng", "s c n c tr nên xanh th m", "ph n quang nhi u màu s c "s m xanh, tr a
vàng, chi u tím", "nh ng bi n bãi xanh bi c", "chi c c u tr ng", "màu xanh bi c c a tre trúc"…
Trang 7Sông H ng còn là đ i t ng th m m , là ngu n c m h ng c a các thi nhân, do v y mà còn có c m t dòng thi ca v sông H ng Trong cái nhìn tinh t c a T n à, là "dòng sông tr ng - lá cây xanh", trong cái "hùng tâm tráng chí" c a Cao Bá Quát, dòng sông "nh ki m d ng tr i xanh"; trong n i "quan hoài v n c " c a Bà Huy n Thanh Quan, H ng giang luôn in "tr i chi u b ng l ng bóng hoàng hôn"; trong cái nhìn l c quan, cái nhìn "ph c sinh" c a T H u, "sông H ng qu th c là Ki u, r t Ki u"…
4 Bút ký là ti ng nói c a "cái tôi" ch th nên "cái tôi" càng th hi n đ m nét bao nhiêu bài vi t càng d đi vào lòng ng i b y nhiêu Ch c r ng nhà v n đã r t ý th c đi u y nên "cái tôi" Hoàng Ph luôn xu t hi n:
"tôi th ng nghe nói đ n…", "tôi ngh r ng…", "… đánh th c trong tâm h n tôi…", "tôi th t v ng…" , "tôi
hi v ng ", nh đ trò chuy n, tâm s và nhi u khi thuy t minh lý gi i cho b n đ c hi u rõ h n v dòng sông Giá tr hàng đ u c a bút ký là giá tr nh n th c M t bài bút ký hay s nâng nh n th c c a b n đ c lên
m t t m cao m i Ai đã đ t tên cho dòng sông? x ng đáng là m t tác ph m nh v y Ng i đ c đ c hi u
thêm v dòng sông H ng, hi u thêm v kinh đô Hu , v x Hu , qua đó mà thêm yêu quê h ng đ t n c
mình và ng i đ c còn đ c hi u sâu h n s c m nh và giá tr c a ngôn t ngh thu t Ngôn ng trong Ai đã
đ t tên cho dòng sông? là ngôn ng c m xúc, tuân theo quy lu t c m xúc D i góc đ l i v n, nét đ c đáo
c a thiên bút ký này là s liên t ng, m t s liên t ng h p lý mà l i phóng túng, tinh t , tài hoa Miêu t
nh ng khúc quanh b t ng đ y c m xúc c a dòng sông, nhà v n g i đó là "n i v ng v n, c m t chút l ng
l kín đáo c a tình yêu", miêu t nh ng ng r đ t ng t, nhà v n ngh v m i tình Kim Ki u đ liên t ng
và g i đó là hành đ ng c a nàng Ki u đã "chí tình tr l i tìm Kim Tr ng c a nó, đ nói m t l i th …" y
là nh ng phát hi n ngh thu t ch có nh ng ng i bi t nhi u, hi u r ng và có kh n ng quan sát m nh cùng trí liên t ng phong phú, bén nh y Liên t ng c a nhà v n còn đ a b n đ c t i c dòng sông Nêva bên n c Nga xa xôi đ cùng chiêm ng ng nh ng con h i âu x l nh mà ông mu n "nh p thân" vào chúng
đ mà "đ ng co m t chân trên con tàu th y tinh" là phi n b ng nh p nháy ánh sáng đ mà đi ra bi n Nh ng dòng Nêva n c ch y nhanh quá nên chúng ta l i cùng nhau tr v v i dòng H ng giang "đi ch m, th c
ch m" v i "đi u slow tình c m" đ cùng ng m "tr m nghìn ánh hoa đ ng đang b ng b nh trôi…"
C n c vào th ngôn ng có nh p đi u v n là đ c tr ng th nh t c a ngôn ng th ca mà ta có th ví bài bút
ký nh m t bài th Th n a là ngôn t c a tác ph m r t giàu giá tr t o hình đ c bi u hi n qua m t th
gi i tính t đ c dùng h t s c phóng túng Có c m t ng Hoàng Ph Ng c T ng là m t ông ch ngôn ng
v a s h u m t l ng tính t giàu có l i v a gi u có v n c m xúc v n đã tinh t Có câu v n đ y tính t ,
nh ng tính t v a l p lánh s c m u v a m áp c m xúc: "Tr c khi v đ n vùng châu th êm đ m, nó đã là
m t b n tr ng ca c a r ng già, r m r gi a bóng cây đ i ngàn, mãnh li t qua nh ng gh nh thác, cu n xoáy nh c n l c vào nh ng đáy v c bí n, và c ng có lúc nó tr l i d u dàng và say đ m gi a nh ng d m
dài chói l i màu đ c a hoa đ quyên r ng" Vì tuân theo quy lu t c m xúc mà câu v n th ng dài, nhi u
m nh đ , nhi u b ng nh nh ng l p sóng ngôn t xao đ ng đ di n đ t nh ng l p sóng h ng ph n c m xúc mà tôi c hình dung đó là nh ng l p sóng c a dòng H ng giang đang d p d nh trong tâm trí b n đ c
Ai đã đ t tên cho dòng sông? là bài bút kí xu t s c c a Hoàng Ph Ng c T ng, vi t t i Hu ngày 4/1/1981,
in trong t p sách cùng tên Tác ph m ca ng i sông H ng nhi u góc đ , t th ng ngu n t i khi qua kinh thành Hu , t t nhiên, l ch s đ n v n hoá ngh thu t, qua đó ca ng i thành ph Hu , và r ng h n là ca
ng i quê h ng đ t n c
Trang 8Sông H ng nhìn t c i ngu n là dòng ch y có m i quan h sâu s c v i dãy Tr ng S n Trong m i quan
h đ c bi t này, sông H ng t a nh “m t b n tr ng ca c a r ng già” v i nhi u ti t t u hùng tráng, d d i khi “r m r gi a bóng cây đ i ngàn”, lúc “mãnh li t v t qua bao gh nh thác”, khi “cu n xoáy nh c n l c vào nh ng đáy v c sâu”, lúc d u dàng và say đ m gi a nh ng d m dài chói l i màu đ c a hoa đ quyên
r ng” B ng bi n pháp nhân hoá, sông H ng hi n ra t a cô gái Di-gan phóng khoáng và man d i, v i m t
b n l nh gan d , m t tâm h n t do và trong sáng Theo tác gi , n u ch m i mê nhìn ng m khuôn m t kinh thành mà không chú ý tìm hi u sông H ng t ngu n c i ng i ta khó mà hi u h t cái v đ p trong ph n tâm h n sâu th m c a dòng sông mà chính nó đã không mu n b c l Có th nói: sông H ng vùng th ng ngu n toát lên v đ p c a m t s c s ng mãnh li t, hoang d i, đ y cá tính Tr c khi tr thành ng i tình d u dàng và chung thu c a c đô, sông H ng đã tr i qua m t hành trình đ y gian truân và nhi u th thách Trong cái nhìn tinh t và lãng m n c a tác gi , toàn b thu trình c a dòng sông t a nh m t cu c tìm ki m
có ý th c ng i tình đích th c c a ng i con gái trong m t câu chuy n tình yêu nhu m màu c tích o n
t sông H ng ch y xuôi v đ ng b ng và ngo i vi thành ph b c l nét l ch lãm và tài hoa trong l i hành
v n c a Hoàng Ph Ng c T ng Gi a cánh đ ng Châu Hoá đ y hoa d i, sông H ng là “cô gái đ p ng
m màng”, nh ng ngay khi ra kh i vùng núi, thì c ng nh nàng tiên b đánh th c, sông H ng b ng b ng lên s c tr và ni m khao khát c a tu i thanh xuân trong s chuy n dòng liên t c”, r i “vòng nh ng khúc quanh đ t ng t” “v m t hình cung th t tròn” “ôm l y chân đ i Thiên M ”, r i “v t qua” “đi gi a ngân vang”, “ trôi đi gi a hai dãy đ i s ng s ng nh thành quách” V a m nh m v a d u dàng, sông H ng có lúc “ m m nh t m l a” khi qua V ng c nh, Tam Thai, L u B o, có khi ánh lên: “ nh ng ph n quang nhi u màu s c s m xanh, tr a vàng, chi u tím” lúc qua nh ng dãy đ i núi phái tây nam thành ph và mang “v
đ p tr m m c” khi qua bao l ng t m, đ n đài “mang ni m kiêu hãnh âm u đ c phong kín trong nh ng r ng thông u tch” cho đ n lúc b ng sáng t i t n và tr trung khi g p ti ng chuông chùa Thiên M “ngân nga
t n b bên kia gi nh ng xóm làng trung du bát ngát ti ng ga” Hai bút pháp k và t đ c k t h p nhu n nhuy n và tài hoa làm n i b t m t sông H ng đ p b i ph i c nh kì thú gi a nó v i thiên nhiên x Hu phong phú mà hài hoà Nh đã tìm th y chính mình khi g p thành ph thân yêu, “sông H ng vui t i
h n lên gi a nh ng bi n bãi xanh bi c c a vùng ngo i ô Kim Long”, dòng sông kéo “m t nét th ng yên tâm theo h ng Tây Nam ông B c, r i u n m t cánh cung r t nh sang đ n c n H n khi n dòng sông m m h n
đi nh m t ti ng vâng không nói ra c a tình yêu” N m ngay gi lòng thành ph yêu quí c a mình, sông
H ng c ng gi ng sông Xen c a Pari, sông a- nuyp c a Bu-đa-bet Nh ng trong cách bi u đ t tài hoa c a Hoàng Ph Ng c T ng, sông H ng đ c c m nh n v i nhi u góc đ : nhìn b ng con m t h i ho , sông
H ng và nh ng chi l u c a nó t o nh ng đ ng nét th t tinh t làm nên v đ p c kính c a c đô Qua cách c m nh n âm nh c, sông H ng đ p nh đi u slow ch m rãi, sâu l ng, tr tình và v i cái nhìn đ m say
c a m t trái tim đa tình, sông H ng là ng i tình d u dàng và chung th y i u này đ c di n t trong m t phát hi n thú v c a tác gi : “r i kh i kinh thành, sông H ng ch ch v h ng chính b c, ôm l y đ o C n
H n quanh n m m màng trong s ng khói, đang xa d n thành ph đ l u luy n ra đi gi a màu xanh bi c
c a tre trúc c a nh ng v n cau vùng ngo i ô V D ” Và r i nh s c nh l i m t đi u gì ch a k p nói, “nó
đ t ng t đ i dòng, r ngo t sang h ng ông Tây đ g p l i thành ph l n cu i góc th tr n Bao Vinh x a
c ”, khúc quanh b t ng đo t a nh m t: “n i v n v ng” và còn có c “m t chút l ng l kín đáo c a tình yêu” Trong m i quan h v i l ch s c a dân t c, sông H ng mang v đ p c a b n hùng ca ghi d u nh ng
th k vinh quang t thu còn là dòng sông biên thu xa xôi c a đ t n c các vua Hùng, thu nó còn mang
Trang 9tên Linh Giang trong sách D đ a chí c a Nguy n Trãi, dòng sông vi n châu đã chi n đ u oanh li t b o v biên gi i phía Tây Nam c a T qu c i Vi t qua nh ng th k trung đ i, nó v vang soi bóng kinh thành Phú Xuân c a ng i anh hùng Nguy n Hu vào th k 18, nó s ng h t l ch s bi tráng c a th k 19 v i máu
c a nh ng cu c kh i ngh a, nó ch ng ki n th i đ i m i v i CMT8-1945 và bao chi n công rung chuy n qua hai cu c chi n tranh v qu c sau này sông H ng không ch là b n hùng ca t u lên bao chi n công trong
l ch s , sông H ng còn là m t nhân ch ng nh n n i và kiên c ng qua nh ng th ng tr m c a cu c đ i Tuy nhiên đi u làm nên v đ p gi n d mà khác bi t c a dòng sông là ch : khi nghe l i g i, nó bi t cách t
hi n mình làm m t chi n công, đ r i nó tr v v i cu c s ng bình th ng, làm m t ng i con gái d u dàng
c a đ t n c Có l c ng chính đi u đó, sông H ng không bao gi t l p l i chính mình trong c m h ng
c a các ngh s M i nhà th có khám phá riêng v nó: “t xanh bi c thu ng ngày, nó b ng thay màu th t
b t ng , “ dòng sông tr ng- lá cây xanh” trong cái nhìn tinh t c a T n à, t tha th t m màng nó ch t nhiên hùng tráng lên “ nh ki m d ng tr i xanh” trong khí phách c a Cao Bá quát, t n i quan hoài c v i bóng chi u b ng l ng trong h n th Bà Huy n Thanh Quan, nó đ t kh i thành s c m nh ph c sinh c a tâm
h n trong th T H u T nh ng c m xúc sâu l ng đ c t ng h p b ng v n ki n th c phong phú v đ a lí,
l ch s , v hoá…cùng v i l i hành v n đ y ch t th , mang đ m cái tôi tài hoa, Hoàng Ph Ng c T ng đã làm nên s h p d n c a dòng sông H ng th m ng, tr tình, qua đó ca ng i thành ph Hu , và r ng h n là
ca ng i quê h ng đ t n c
Ngu n : Hocmai.vn
Trang 105 L I ÍCH C A H C TR C TUY N
Ng i h c t i nhà v i giáo viên n i ti ng
Ch đ ng l a ch n ch ng trình h c phù h p v i m c tiêu và n ng l c
H c m i lúc, m i n i
Ti t ki m th i gian đi l i
Chi phí ch b ng 20% so v i h c tr c ti p t i các trung tâm
Ch ng trình h c đ c xây d ng b i các chuyên gia giáo d c uy tín nh t
i ng giáo viên hàng đ u Vi t Nam
Thành tích n t ng nh t: đã có h n 300 th khoa, á khoa và h n 10.000 tân sinh viên
Cam k t t v n h c t p trong su t quá trình h c
Là các khoá h c trang b toàn
b ki n th c c b n theo
ch ng trình sách giáo khoa
(l p 10, 11, 12) T p trung
vào m t s ki n th c tr ng
tâm c a kì thi THPT qu c gia
Là các khóa h c trang b toàn
di n ki n th c theo c u trúc c a
kì thi THPT qu c gia Phù h p
v i h c sinh c n ôn luy n bài
b n
Là các khóa h c t p trung vào rèn ph ng pháp, luy n k
n ng tr c kì thi THPT qu c gia cho các h c sinh đã tr i qua quá trình ôn luy n t ng
th
Là nhóm các khóa h c t ng
ôn nh m t i u đi m s d a trên h c l c t i th i đi m
tr c kì thi THPT qu c gia
1, 2 tháng