tổng quan chung về thếu

Khái quát chung về thuế 1.1 Khái niệm thuế • Thuế là một khoản đóng góp bằng tiền tệ bắt buộc bởi Nhà nước để đảm bảo cho hoạt động của mình và được đánh trên thu nhập, tài sản, mua sắm

Chương II

Tổng quan chung về thuế

Nội dung

1 Khái quát chung về thuế

1.1 Khái niệm thuế

• Thuế là một khoản đóng góp bằng tiền tệ bắt buộc bởi Nhà nước để đảm bảo cho hoạt động của mình và được đánh trên thu nhập, tài sản, mua sắm hàng hóa…

(Macquarie University, NSW, Australia, 2nd ed, 1991)

• Một đòi hỏi về tiền một cách bắt buộc bởi một cơ quan công quyền cho mục đích công cộng và thực thi bằng pháp luật

(Mathews v The Chicory Marketng Board (Vic) (1938) 60 CLR 263, per Latham CJ )  

• Một khoản thu bắt buộc của Nhà nước, chủ yếu là tăng thu nhập Thông thường không có sự liên kết rõ ràng và trực tiếp giữa người nộp thuế và việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ của Nhà nước

(Taxaton Revenue in Australia, cat no 5506.0, AGPS, Canberra, 1996)

Khái niệm

được thực thi bằng pháp luật.

• Một khoản tiền tệ bắt buộc

• Tại sao thuế lại có đặc điểm này?

• Không gắn với lợi ích cụ thể nào của người nộp thuế.

• Nhu cầu của các thành viên về hàng hóa công cộng ngày càng tăng

• Không có tính hoàn trả trực tiếp

1.2 Chức năng của thuế

1.3 Cơ sở hình thành thuế

• Liên quan đến thất bại của thị trường

• Tại sao xăng dầu bị đánh thuế cao?

• Mỹ: tiền thuế chiếm gần một nữa giá thành nhiên liệu mà lái xe phải trả

• Châu Âu: giá xăng dầu cao gấp 3-4 lần ở Mỹ

• Giảm thiểu 3 ngoại ứng tiêu cực cho xã hội liên quan đến lái xe:

- Kẹt xe

- Tai nạn

- Ô nhiễm

2 Phân loại Thuế

• Theo cấp chính quyền (phạm vi, thẩm quyền về thuế)

• Thuế trung ương

• Thuế địa phương

• Theo đối tượng chịu thuế

• Thuế tiêu dùng

• Thuế thu nhập

• Thuế tài sản

• Theo phương thức đánh thuế

• Thuế gián thu

• Thuế trực thu

• Theo thuế suất

• Thuế tính trên đầu người

• Thuế tỷ lệ

• Thuế lũy tiến

• Thuế lũy thoái

3 Hệ thống Thuế

3.1 Các yếu tố cơ bản cấu thành một sắc thuế

 Đối tượng chịu thuế và người chịu thuế có như nhau?

 Thể hiện mức độ động viên của Nhà nước so với cơ sở tính thuế và được biểu hiện dưới hình thức thuế suất hay định suất thuế

 Thuế suất là linh hồn của sắc thuế

3.2 Hệ thống thuế tối ưu

các chức năng nhiệm vụ nhất định của Nhà nước trong từng thời kỳ

• Tiêu chuẩn của một hệ thống thuế bền vững

• Hiệu quả kinh tế

• Giảm thiểu tổn thất phúc lợi xã hội

• Đơn giản, minh bạch, linh hoạt

• Giảm chi phí thực thi

• Tạo ra ngân sách ròng lớn nhất

4 Tác động của Thuế

• Gánh nặng thuế

• Ai chịu gánh nặng thuế? Gánh nặng thuế phân chia như thế nào?

• Gánh nặng thuế theo quan điểm của luật thuế: Người chịu gánh nặng thuế chính thức là người nộp trực tiếp tiền thuế cho chính phủ

• Gánh nặng thuế theo quan điểm kinh tế học: được đo bằng sự thay đổi nguồn lực sẵn có của các tác nhân kinh tế dưới tác động của thuế

Thuế P

Người bán chịu

Cung Cầu

Cung trước thuế

Sản lượng SP

P1

P0 = P2

Q1 = Q0

Thuế tiêu dùng do người tiêu dùng gánh chịu hoàn toàn

 Cung co giãn tuyệt đối  Cầu không co giãn

E0 Giá Cung trước và sau thuế

Cung sau thuế

Cung trư ớ c thu ế

C u ầ

E0 Thuế

Q1 Q0 SLSP

Thuế tiêu dùng do người sản xuất chịu hoàn toàn

 Cung không co giãn  Cầu co giãn tuyệt đối

Phân bổ gánh nặng thuế

• Thuế có thể chuyển dịch vì nó làm thay đổi giá cả liên quan

• Thuế sẽ chuyển dịch về phía trước cho người tiêu dùng thông qua tăng giá

• Thuế sẽ chuyển dịch về phía sau cho chủ sở hữu các yếu tố sản xuất bằng cách giảm lương, lợi nhuận

Ví dụ: Trong điều kiện cầu co giãn đối với giá thì người tiêu dùng cuối cùng là một trong những bên chịu thuế thực sự

Kết luận

giữa người cung cấp và người tiêu dùng phụ thuộc vào độ co giãn cung cầu của từng hàng hóa dịch vụ Trong những trường hợp đặc biệt, gánh nặng thuế có thể chỉ do người cung cấp hoặc người tiêu dùng gánh chịu

Thuế và hiệu quả kinh tế

Thuế và hiệu quả kinh tế

Thuế và hiệu quả kinh tế

Lợi ích xã hội biên = Chi phí xã hội biên

Lý thuyết thuế tối ưu

• Hàng hóa càng ít co giãn thì thuế suất càng cao

• Như vậy để một hệ thống thuế hiệu quả thì phải đánh thuế nhiều loại hàng hóa với các mức thuế suất khác nhau

Tác động của thuế đánh vào lao động (thuế thu nhập)

• Thu nhập:giảm giờ làm việc khi tiền lương sau thuế giảm

• Thay thế: thay đổi giờ làm việc khi thu nhập thực giảm

Kết luận

Tác động của thuế đánh vào tiết kiệm

• Khoản tiết kiệm này được hưởng lãi suất thực r

Kết luận