Vai trò chính phủ và tài chính công Bài 2: Hệ thống ngân sách nhà nước Nội dung thu chi Phân cấp quản lý Quy trình NSNN Cân đối ngân sách Bài 3: Hệ thống thuế nhà nước Khái quát chung hệ
Trang 1NỘI DUNG MÔN HỌC
Bài 1: Tổng quan chung về Tài chính công
Tài chính công là gì?
Vai trò chính phủ và tài chính công
Bài 2: Hệ thống ngân sách nhà nước
Nội dung thu chi
Phân cấp quản lý
Quy trình NSNN
Cân đối ngân sách
Bài 3: Hệ thống thuế nhà nước
Khái quát chung hệ thống thuế
Quản lý các loại thuế (10)
Trang 2TÀI CHÍNH CÔNG LÀ GÌ?
Khu vực công?
Cơ quan hành chính + Dịch vụ hành chính công + Lệ phí
Đơn vị sự nghiệp (có thu, ko thu) + hàng hoá công cộng + Phí
Doanh nghiệp nhà nước (lợi nhuận, phi lợi nhuận)
Tổ chức, thể chế khác…
Tài chính:
Quan hệ bằng tiền, phản ánh sự vận động của các quỹ tiền tệ tập trung gắn với các chủ thể khác nhau của nền kinh tế: Tài chính doanh nghiệp, Tài chính quốc tế, Tài chính hộ gia đình
Tài chính công?
Trang 3PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp phân tích thực chứng:
Phân tích thực chứng (positive analysis) là một phương pháp phân tích khoa học nhằm tìm ra mối quan hệ nhân quả giữa các biến số kinh tế
Phương pháp phân tích chuẩn tắc:
Phân tích chuẩn tắc (normative analysis) là phương pháp phân tích dựa trên những nhận định chủ quan cơ bản về điều gì
đáng có hoặc cần phải làm để đạt được kết quả mong muốn
Trang 4KHÓ KHĂN KHI PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH CÔNG
Không thấy hết tác động của chính sách tài chính
công
Bất đồng quan điểm giá trị
Sự khác biệt về hành vi kinh tế và mô hình kinh
tế.
Trang 5VAI TRÒ CHÍNH PHỦ - VAI TRÒ CHI TIÊU CÔNG
Chính phủ - Quyền lực tuyệt đối - Thuế
Vai trò truyền thống
Vai trò mở rộng (p/diện kinh tế)
Thay đổi theo mô hình kinh tế nhằm Điều tiết
-Ổn định- Phát triển
Trang 6cung cáp những hàng hoá dịch vụ thiết yếu mà
xã hội có nhu cầu.
Trang 7Chính phủ trong vòng tuần hoàn kinh tế
Thị Trường đầu ra
Chính phủ
D/nghiệp
Thị trường Đầu vào
Cá nhân
Thuế T.Thu
Thuế G.Thu
Trang 8CƠ SỞ KHÁCH QUAN CHO SỰ CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ
Kinh tế học phúc lợi:
là một nhánh của lý thuyết kinh tế quan tâm đến sự mong muốn của xã hội đối với các trạng thái kinh tế khác nhau
Hiệu quả Pareto: Một sự phân bổ nguồn lực được gọi là
đạt hiệu quả pareto nếu như không có cách nào phân bổ lại các nguồn lực để làm cho ít nhất một người được lợi hơn mà không làm thiệt hai đến bất kỳ ai khác (Hoàn thiện Pareto)
Điều kiện biên đạt hiệu quả Pareto
MB = MC hoặc MSB = MSC
Trang 9Điều kiện đạt hiệu quả Pareto Sản xuất – Phân phối - Hỗn hợp
Trang 10Các thất bại của nền kinh tế và
sự can thiệp của chính phủ
Trang 11Độc quyền-Độc quyền nhà nước-Định giá hai
phần
Nguyên nhân
Chính phủ nhượng quyền Chế độ bản quyền
Sở hữu nguồn lực đặc biệt Giảm chi phí khi sản xuất lớn
Tổn thất
Lợi nhuận độc quyền
Giải pháp
Luật chống độc quyền
Trang 12Độc quyền tự nhiên – Ngành dịch vụ công cộng
Khái niệm:
Là tình trạng trong đó các yếu tố hàm chứa trong quá trình sản xuất cho phép doanh nghiệp có thể giảm liên tục chi phí sản xuất khi quy mô sản xuất mở rộng, do đó dẫn đến cách tổ chức sản xuất hiệu quả nhất là thông qua một hãng duy nhất
Độc quyền chưa bị điều tiết
Chiến lược điều tiết độc quyền của chính phủ
- Định giá bằng chi phí trung bình
- Định giá hai phần
+ Phần 1 = Chi phí cố định bình quân+ Phần 2 = MC
Liên hệ thực tế : Điện, nước, bưu chính
Trang 13Ngoại ứng
Khái niệm
Phân loại (tích cực, tiêu cực)
Đặc điểm
- Do sản xuất và tiêu dùng gây ra
- Ai gây ra tác hại hay chịu tác hại mang tính
tương đối
- Ngoại ứng tích cực, tiêu cực mang tính
tương đối
Trang 14- Dùng dư luận xã hội
- Đánh thuế (Thuế Pigou)
- Hạn mức xả thải (H/mức gây ngoại ứng)
Trang 16Hàng hoá công cộng
Khái niệm:
Những loại hàng hoá không có tính cạnh tranh trong tiêu dùng, việc
một cá nhân này đang hưởng thụ lợi ích do hàng hoá đó tạo ra không
ngăn cản những người khác cùng đồng thời hưởng thụ lợi ích của nó
Hàng hoá công cộng thuần tuý
Trang 17Chí phí lợi ích HHCC thuần tuý – HHCC có thể định giá
Trang 19Thu phí HHCC
Qtt<Q* Không thu phí
Qtt>Q* thu phí
- Thu phí không xảy ra tắc nghẽn tại P* (Qtt=Q*)
- Thu phí đạt hiệu quả tối ưu: thu tại Po =MB=MC
Qtt>Q* Không thu phí- Gây tổn thất =Tam giác EoAQm
Trang 20Thông tin không đối xứng
Trang 21Phân phối lại thu nhập
Công bằng(bất bình đẳng) – là cơ sở phân phối lại thu nhập
- Công bằng dọc:
- Công bằng ngang:
Thước đo bất bình đẳng về thu nhập
- Đường cong Lorenz
- Hệ số Gini
Trang 22Đường cong Lorenz
Trang 23Nguồn gốc bất bình đẳng và quan điểm phân phối lại
Nguồn gốc
- Do lao động (K/năng, cường độ, nghề, nhân tố
khác)
- Do tài sản (Kinh doanh, thừa kế, nhân tố khác)
Quan điểm phân phối
- Theo sở hữu nguồn lực
- Theo thuyết vị lợi
- Chủ nghĩa bình quân
Trang 24Công bằng-Hiệu quả-Xoá đói nghèo
Đường cong Kuznet
Xoá đói nghèo
Mức độ nghèo đói
Trang 25MC+MECMC