Axetilen có công thức cấu tạo: H-CΞC-H Giữa hai nguyên tử cacbon trong phân tử axetilen có 3 liên kết, người ta gọi là liên kết ba.. So sánh cấu tạo phân tử giữa etilen và axetilen Gi
Trang 2Tiết 47 AXETILEN
Công thức phân tử: C 2 H 2
Phân tử khối: 26
I TÍNH CHẤT VẬT LÍ:
Chất khí, không màu, không mùi.
Nhẹ hơn không khí (d =26/29).
Ít tan trong nước.
Trang 3II CẤU TẠO PHÂN TỬ:
Axetilen có CTCT:
H
Viết gọn:
Mô hình phân tử axetilen
Công thức phân tử:C2H2
Trang 4Axetilen có công thức cấu tạo: H-CΞC-H
Giữa hai nguyên tử cacbon trong phân tử axetilen
có 3 liên kết, người ta gọi là liên kết ba.
Trong liên kết ba, có hai liên kết kém bền, dễ bị
đứt lần lượt trong các phản ứng hóa học.
So sánh cấu tạo phân tử giữa etilen và axetilen
Giống nhau: cả 2 đều là hidrocacbon, có
liên kết kém bền.
Khác nhau:
- Etilen có 1 liên kết kém bền.
- Axetilen có 2 liên kết kém bền.
Tiết 47 AXETILEN
II CẤU TẠO PHÂN TỬ:
Trang 5III TÍNH CHẤT HểA HỌC:
1 Axetilen cú chỏy khụng?
Hiện tượng: Axetilen chỏy trong khụng khớ
với ngọn lửa sỏng, tỏa nhiều nhiệt.
C 2 H 2 + O 2 t o
Phương trỡnh húa học:
CO 2 + H 2 O
▪ Thớ nghiệm:
Cách tiến hành thí nghiệm:
Nhỏ 2-3 ml H2O vào ống nghiệm đã có sẵn CaC2 đậy nút cao
su có gắn với ống thủy tinh vuốt nhọn ( chờ khoảng 1 phút cho khí axetilen thoát ra) Sau
đó châm lửa đốt ở đầu ống thủy tinh Quan sát hiện tượng, nhận xét và
viết PTHH.
Tiết 47 AXETILEN
Trang 6HC CH + Br – Br Br Br
(khụng màu)
(màu da cam)
Tiết 47 AXETILEN
1,2 đibrometan
H2O
2 Axetilen cú làm mất màu
dung dịch brom khụng?
▪ Thớ nghiệm:
Hiện tượng: Dung dịch brom bị mất màu.
Nhận xột: Axetilen cú phản ứng cộng với brom trong
dung dịch
Cách tiến hành thí nghiệm:
+Nhỏ 2-3ml H2O vào ống nghiệm đã
có sẵn CaC2 +Luồn ống dẫn khí vào 1trong 2 ống nghiệm chứa sẵn dd Br2.
Quan sát hiện tượng,nhận xét và viết PTHH.
Trang 7HC CH
+ Br – Br Br Br H2O
Sản phẩm mới sinh ra có liên kết đôi trong phân tử
nên có thể cộng tiếp với một phân tử brom nữa:
CH Ξ CH (k) + 2Br - Br(dd) Br CH – CHBr (lỏng)
Phương trình hóa học:
Trang 8Trong điều kiện thích hợp, axetilen cũng có phản ứng cộng với hidro và một số chất khác.
HC CH + Pdto H2C= CH2
TD: Axetilen phản ứng với hidro (xúc tác Pd, t 0 )
Tiết 47 AXETILEN
Trang 9Tiết 47 AXETILEN
III TÍNH CHẤT HÓA HỌC:
1 Ph¶n øng ch¸y
2C 2 H 2 + 5O 2 4CO 2 + 2H 2 O
2-Ph¶n øng céng.
CH CH (k) + 2Br Br(dd) Br 2 CH – CHBr 2 (l)
to
Trang 10IV ỨNG DỤNG
Axetilen C2H2
SX nh
ựa P
VC, c
ao su
Nhiên liệu trong
đèn xì oxi -axetilen
SX
Axit a
xetic,
rượ
u e tilic
Tiết 47 AXETILEN
Trang 11V ĐIỀU CHẾ:
CaC 2 + H 2 O C 2 H 2 + Ca(OH) 2
- Từ metan:
2CH 4 C 15000C 2 H 2 + 3H 2
Tiết 47 AXETILEN
Trang 12BÀI TẬP CỦNG CỐ
1 Hãy cho biết trong các chất sau:
a.Chất nào có liên kết 3 trong phân tử?
b.Chất nào làm mất màu dung dịch brom?
H 2 C CH 2
A
B
C
D
Tiết 47 AXETILEN
Trang 13BÀI TẬP 3/122 (SGK).
Giải:
H2C CH2 + Br Br BrH2C CH2Br
1 mol 1 mol
1 mol 2mol
Theo PTHH cứ 1 mol C 2 H 4 phản ứng với 1 mol brom
1 mol C 2 H 2 phản ứng với 2 mol brom (1)
Trong 0,1lit khí chứa số mol C 2 H 4 và C 2 H 2 như nhau (2)
Vậy từ (1) và(2) suy ra: số mol brom phản ứng với C 2 H 2 gấp 2 lần C 2 H 4 , nên thể tích dung dịch brom bị mất màu cũng tăng gấp đôi và = 100 ml.
Tiết 47 AXETILEN
Trang 14BÀI TẬP:
Có 3 bình, mỗi bình chứa 1 trong các khí sau: metan, axetilen, khí cacbonic Đánh số A, B, C vào các bình này và tiến hành các thí nghiệm với từng chất khí.
Kết quả thí nghiệm ghi được ở bảng sau:
Dung dịch brom _ mất màu _
Dung dịch nước vôi trong _ _ vẩn đục
Hãy cho biết 3 bình A, B, C chứa lần lượt những khí nào?
Đáp án: Bình A:chứa khí metan
Bình B:chứa khí axetilen
Bình C:chứa khí cacbonic
Tiết 47 AXETILEN
Trang 15CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT.
Hiện nay, việc tổng hợp các hợp chất có hoạt tính sinh học từ axetilen có những bước phát triển mạnh
mẽ và to lớn.
TD: Người ta đã tổng hợp được pheromon Đó là các hợp chất hóa học do sinh vật tiết ra để thông tin cho nhau Pheromon có tính chất hấp dẫn, lôi cuốn đồng lọai khác giới gọi là pheromon giới hay là chất dẫn dụ giới Sử dụng chất dẫn dụ giới người ta có thể tập trung côn trùng (chẳng hạn bướm đực) đến địa điểm đặt thuốc để tiêu diệt chúng mà không cần phải phun thuốc tràn lan trên đồng ruộng.