Thu tuc chuan bi du an do ADB tai tro (part 2)

Để góp phần nâng cao hiệu quả việc triển khai các dự án ADB tài trợ ở Việt Nam, trong khuôn khổ dự án hỗ trợ kỹ thuật mã số TA3476 -VIE “Nâng cao hiệu quả ODA thông qua quan hệ đối tác”,

Sæ tay

Hç trî thùc hiÖn dù ¸n

Do ADB tµi trî t¹i ViÖt Nam

Th¸ng 09 n¨m 2004

Mục lục

1 Chương I KHởI ĐộNG Dự áN 9

1.1 Thực hiện các điều kiện để Hiệp định vay vốn có hiệu lực 9

1.2 Các công việc thực hiện trước và thủ tục hồi tố 10

1.3 Vấn đề liên lạc giữa CQTHDA/Ban QLDA và ADB 12

1.4 Đoàn khởi động dự án vốn vay 12

1.5 Thành lập Ban QLDA 13

1.6 Chuẩn bị các sổ tay hướng dẫn thực hiện dự án 15

1.6.1 Sổ tay quản lý thực hiện dự án 15

1.6.2 Chuẩn bị Sổ tay hướng dẫn thực hiện dự án (PIM) 16

1.7 Chuẩn bị Kế hoạch Đầu thầu và Mua sắm 17

1.8 Chuẩn bị Kế hoạch thực hiện Dự án chi tiết hàng năm 18

2 Chương II thực hiện dự án 19

2.1 Tuyển chọn tư vấn 19

2.1.1 Tuyển chọn công ty tư vấn 19

2.1.2 Tuyển chọn tư vấn cá nhân 25

2.2 Thực hiện Kế hoạch Tái định cư 28

2.2.1 Quy định của ADB 28

2.2.2 Quy định của Việt Nam 31

2.3 Kế hoạch phát triển dân tộc thiểu số 33

2.3.1 Khung chính sách 33

2.3.2 Nguyên tắc chung và các hướng dẫn 33

2.3.3 Kế hoạch Dân tộc thiểu số 33

2.3.4 Thực hiện Kế hoạch Dân tộc thiểu số 33

2.4 Đánh giá Môi trường trong quá trình thực hiện dư án 34

2.4.1 Quy định của phía ADB 34

2.4.2 Quy định của Việt Nam 38

2.5 Thực hiện kế hoạch đấu thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa và các

hợp đồng chìa khoá trao tay 39

2.5.1 Sơ tuyển nhà thầu 40

2.5.2 Mua sắm hàng hoá 41

2.5.3 Thực hiện kế hoạch đấu thầu xây lắp 52

2.5.4 Đấu thầu các hợp đồng thiết kế-xây dựng và chìa khoá trao tay 56

2.5.5 Tóm tắt thủ tục phê duyệt của ADB trong hoạt động mua sắm 56

2.5.6 Tóm tắt quy định của Việt nam 58

2.6 Thực hiện Kế hoạch Giải ngân 60

2.6.1 Quy định của ADB 60

2.6.2 Một số thủ tục của Việt Nam 63

2.7 Kế toán dự án 73

2.7.1 Thủ tục của ADB 73

2.7.2 Thủ tục của Việt Nam 73

2.8 Kiểm tra và giám sát dự án 74

2.8.1 Quy định của ADB 74

2.8.2 Quy định của Việt Nam 75

2.9 Báo cáo 75

2.9.1 Quy định của ADB 75

2.9.2 Quy định của Việt Nam 76

2.10 Triển khai hệ thống quản lý thực hiện dự án (PPMS) 77

2.10.1 Thiết lập hệ thống quản lý THDA 77

2.10.2 Triển khai Hệ thống quản lý THDA (PPMS) 77

2.11 Kiểm toán dự án vốn vay ADB 78

3 Chương III kết thúc và bàn giao dự án 81

3.1 Quy định của ADB 81

3.1.1 Khoá sổ khoản vay 81

3.1.2 Báo cáo hoàn thành dự án 82

3.2 Quy định của Việt Nam 84

3.2.1 Bàn giao cho người sử dụng 84

3.2.2 Quyết toán vốn đầu tư 84

4 Chương IV một số vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện

dự án 85

4.1 Điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung nội dung dự án trong quá trình thực hiện 85

4.1.1 Quy định của ADB 85

4.1.2 Quy định của Việt Nam 87

4.2 Gia hạn, đình chỉ và huỷ bỏ các khoản vay 88

4.2.1 4.2.2 4.2.3 Gia hạn Khoản vay 88

Đình chỉ các khoản vay 89

90

Huỷ bỏ khoản vay 4.3 Sử dụng vốn kết dư 90

4.3.1 4.3.2 Quy định của ADB 90

91

Quy định của Việt Nam 4.4 Thanh tra dự án theo Quy chế Trách nhiệm của ADB 92

Phụ lục 1: Danh mục một số văn bản pháp quY chính của

Việt nam liên quan đến thực hiện các dự án ODA Phụ lục 2: danh sách các quy định và hướng dẫn của adb

liên quan tới thực hiện dự án adb tại việt nam Phụ lục 3: một số mẫu tài liệu của adb

Danh s¸ch tõ viÕt t¾t1

1 Mét sè tõ viÕt t¾t ®−îc dïng theo thuËt ng÷ cña ADB (vÝ dô : PPTA, ADTA, Pre-FS, FS )

GIớI THIệU

Ngân hàng Phát triển Châu á (ADB) là một tổ chức tài chính phát triển đa phương với 63 nước thành viên, trong đó có 46 nước thành viên từ châu á và Thái Bình Dương và 17 nước thành viên từ những nơi khác trên toàn cầu Từ năm 1999, ADB đã chính thức coi mục đích hoạt động chính của mình là xoá đói giảm nghèo Chiến lược giảm nghèo (PRS) được thông qua vào tháng 11 năm 1999 cùng với một khuôn khổ hành động gồm ba nội dung chính là: tăng trưởng kinh tế để giảm nghèo, phát triển xã hội và quản trị quốc gia tốt Tiếp theo đó, để có thể thực hiện PRS một cách có hiệu quả, ADB đã thực hiện một số sáng kiến, bao gồm sửa

đổi một số chính sách chính, đưa ra chu trình hoạt động mới và thực hiện tái cơ cấu về tổ chức Trong Khuôn khổ Chiến lược dài hạn (2001-2015), ADB đã đưa vào ba vấn đề hoạt động sau: Phát triển lĩnh vực tư nhân, Hợp tác vùng và môi trường bền vững

Để góp phần nâng cao hiệu quả việc triển khai các dự án ADB tài trợ ở Việt Nam, trong khuôn khổ dự án hỗ trợ kỹ thuật mã số TA3476 -VIE “Nâng cao hiệu quả ODA thông qua quan hệ đối tác”, ADB cùng phối hợp với Bộ Kế hoạch và

Đầu tư (Bộ KHĐT) sử dụng dịch vụ tư vấn của Công ty VICA Consultants Ltd., biên soạn và xuất bản tài liệu Hướng dẫn/ Cẩm nang về thủ tục chuẩn bị và thực hiện dự án (THDA) do ADB tài trợ tại Việt Nam

Tài liệu này không được coi là tài liệu pháp lý chính thức của Chính phủ Việt

Nam và ADB Tài liệu này bao gồm hai phần: Phần 1- Hướng dẫn thủ tục chuẩn

bị dự án và Phần 2- Hướng dẫn thực hiện dự án Phần 1 đã được xuất bản vào

tháng 11 năm 2002 Phần 2 - Hướng dẫn THDA tập trung hướng dẫn các nội dung

có liên quan đến THDA của ADB trên cơ sở các thủ tục, quy định và hướng dẫn của cả ADB và Chính phủ Việt Nam kể từ khi khoản vay có hiệu lực đến khi đóng

sổ khoản vay và kết thúc dự án

Sách hướng dẫn này sẽ được cập nhật định kỳ mỗi khi chính sách, quy chế, thủ tục của Chính phủ Việt Nam và ADB thay đổi

Hướng dẫn sử dụng Sổ Tay

Mục đích của Sổ tay nhằm cung cấp người đọc có thể tìm hiểu một cách hệ thống về thủ tục THDA do ADB tài trợ tại Việt Nam, do các thông tin chi tiết không trình bày hết được trong cuốn sách hướng dẫn này, vì vậy người đọc có thể tham khảo thêm các văn bản pháp quy hiện hành của Chính phủ Việt Nam và các tài liệu hướng dẫn chi tiết khác của ADB Cuốn sách cũng có dẫn chiếu các văn bản pháp quy của Việt Nam và các tài liệu của ADB để tiện tham khảo

Sổ tay đề cập đến các hoạt động chính trong quá trình THDA, cụ thể là trong các khoản vay theo dự án (project loan), một số các khoản vay tương đối đặc thù như "khoản vay phát triển ngành" (sector development loan), "khoản vay chương trình" (loan program), dự án JFPRcó thể bao gồm một số hoạt động đặc thù không

được mô tả trong Sổ tay này

Sổ tay được trình bày chủ yếu từ góc độ Ban QLDA/Cơ quan chủ quản dự án,

Sổ tay tuy vậy cũng chỉ đề cập đến các hoạt động chủ yếu trong quá trình THDA

Do khuôn khổ có hạn của tài liệu cũng như tính chất phức tạp của các hoạt

động khác nhau trong quá trình THDA ADB tại Việt Nam, các phần trình bày chỉ nêu các bước chính của từng nội dung THDA cùng với các lưu ý cần thiết cho quá trình thực hiện Nội dung cụ thể có thể tham khảo trong các hướng dẫn của ADB

và những tài liệu pháp luật khác của Việt Nam

Ngoài ra, một số kinh nghiệm và bài học tích lũy được trong quá trình THDA

do ADB tài trợ cũng được trình bày trong cuốn sách, người đọc có thể tham khảo

để áp dụng trong những trường hợp cụ thể

Nếu người đọc:

Muốn tìm hiểu về các hoạt động chính trong giai đoạn khởi động dự án như thực hiện các điều kiện để khoản vay có hiệu lực, các công việc thực hiện trước, thành lập Ban QLDA

& Chương I

Muốn tìm hiểu về các hoạt động chính trong quá trình THDA như tuyển chọn tư vấn, đấu thầu, mua sắm, giải ngân, kế toán, kiểm toán, giải phóng mặt bằng, môi trường

Ngoài ra, tại phần Phụ lục, người đọc có thể tìm hiểu các thông tin sau đây

Các tài liệu văn bản liên quan đến THDA theo quy định của ADB

Các tài liệu văn bản liên quan đến THDA của Chính phủ Việt Nam

Một số tham khảo khác

Trong cuốn Sổ tay này, các thủ tục thường được trình bày theo hai phần riêng rẽ: phần dành cho các thủ tục của ADB và phần dành cho các thủ tục của Chính phủ Việt Nam, cũng như mọi hoạt động của các dự án do ADB tài trợ phải phù hợp với các quy định của phía Việt Nam và ADB

Ngoài ra, sau khi đọc xong quyển Sổ tay này, người đọc sẽ tìm được những thông tin sau:

Lời khuyên, gợi ý nhỏ và các đề nghị thực tiễn cho việc THDA do ADB tài trợ tại Việt Nam (dựa trên kinh nghiệm và các bài học thực tiễn)

1 Chương I

KHởI ĐộNG Dự áN

01 Chương I cung cấp một số thông tin tổng quan về các hoạt động được thực hiện từ giai đoạn thẩm định khoản vay, khoản vay có hiệu lực cho đến khi

dự án bắt đầu đi vào hoạt động

02 Sau khi kết thúc giai đoạn ký kết Hiệp định vay vốn (HĐVV), vấn đề đầu tiên để chuẩn bị cho việc khởi động dự án mà Cơ quan THDA và Ban QLDA cần lưu ý là thực hiện các điều kiện để HĐVV có hiệu lực Xem thêm Mục 10.01 cuốn Các quy định khoản vay hoạt động thông thường (Ordinary Operations Loan Regulations) và Mục 9.01 cuốn “Các quy định khoản vay hoạt động đặc biệt và thông thường” (Ordinary and Special Operations Loan Regulations; và mục J5/BP cuốn Sổ tay hướng dẫn (Operation Manual)

03 HĐVV sẽ có hiệu lực sau khi Bên vay (Chính phủ Việt Nam) tuân thủ các

điều kiện được quy định chi tiết trong các điều lệ vay vốn liên quan và các

điều kiện bổ sung được quy định chi tiết trong HĐVV2 Bên vay (Việt Nam) sẽ tiến hành một số thủ tục cần thiết, theo đó HĐVV có hiệu lực trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày HĐVV được ký kết Tuy nhiên, thời hạn trên có thể được ADB gia hạn theo đề nghị của Bên vay

04 Một số hoạt động cụ thể trong việc THDA có thể được triển khai trước khi HĐVV có hiệu lực nếu được hai bên thống nhất bằng văn bản, tuy vậy, việc thực hiện các điều kiện để HĐVV có hiệu lực vẫn phải được thực hiện nghiêm ngặt

Các Điều kiện

05 Điều kiện để HĐVV có hiệu lực sẽ do ADB đưa ra dựa trên bối cảnh thực

tế Các điều kiện được phân thành hai nhóm chính: (i) điều kiện chuẩn, và

(ii) điều kiện đặc biệt hoặc dự án riêng biệt Điều kiện chuẩn được quy

định trong các quy định vay vốn Các điều kiện này gắn liền với giá trị pháp lý của các tài liệu vay vốn liên quan (chẳng hạn: HĐVV, hiệp định

dự án, hiệp định bảo đảm ) Điều kiện đặc biệt hay dự án riêng biệt là những điều kiện mà việc tuân thủ các điều kiện do ADB quy định này được coi là điều kiện thiết yếu cho việc khởi động dự án và THDA khẩn trương, hiệu quả (chẳng hạn việc: lập Ban điều hành dự án, Ban QLDA, bổ nhiệm Giám đốc dự án, cán bộ quản lý dự án)

nh của Việt nam

Quy đị

ược hoàn thành, Ngân hàng

am (NHNN) sẽ gửi ADB các tài liệu liên quan chứng tỏ

06 Sau khi các điều kiện về Hiệu lực vốn vay đ

Nhà nước Việt N

việc đã đáp ứng mọi điều kiện về hiệu lực như đã được yêu cầu trong HĐVV (ví dụ: việc bổ nhiệm Trưởng Ban QLDA; hợp đồng cho vay lại; kế hoạch hành động; đăng ký Ngân hàng phục vụ; đăng ký chữ ký tại Ngân hàng phục vụ) Sau khi ADB xác nhận việc hoàn thành thủ tục các điều kiện về hiệu lực vốn vay, ADB cấp thư chính thức tuyên bố hiệu lực của vốn vay này Từ thời điểm này trở đi, có thể thực hiện được việc giải ngân vốn vay

07 thực tế thời hạn 90 ngày là đủ để hoàn thành các điều kiện có hiệu lực

iệp định vốn vay Tuy nhiên cần đẩy nhanh các khâu trình, xem xét, ký,

08 Trong một số trường hợp, ADB chấp thuận cho Bên vay tiến hành trước

s) nhằm đẩy nhanh tiến

Trong

của H

gửi văn bản của các cấp có thẩm quyền của Việt Nam để tránh việc phải yêu cầu gia hạn (hiện nay mỗi khâu ra văn bản của các cấp thường phải mất khoảng 2 tuần hoặc thậm chí lâu hơn để các cấp có thẩm quyền sử lý và ban hành các tài liệu cần thiết) Cơ quan Chủ quản (CQCQ) và các Bộ, ngành Trung ương cần chuẩn bị để thực hiện các điều kiện để khoản vay có hiệu lực ngay từ lúc chưa ký kết HĐVV để tránh chậm trễ trong việc tuyên bố Hiệp

định vay có hiệu lực Trong trường hợp thời hạn tuyên bố Hiệp định vay có hiệu lực có sự chậm trễ lớn và làm ảnh hưởng đến tiến độ THDA, Ban QLDA

và CQCQ cần chuẩn bị ”kế hoạch khắc phục" để đẩy nhanh công tác khởi

động dự án, đảm bảo tiến độ THDA và tiến độ giải ngân vốn vay ADB theo

đúng kế hoạch đã đề ra

Các công việc thực hiệ

một số “công việc thực hiện trước” (advance action

độ THDA Một số hoạt động sau đây thường được ADB chấp thuận cho phía Việt Nam thực hiện trước:

Tuyển chọn công ty tư vấn: trước khi ADB và Chính phủ Việt Nam ký kết

ược tài trợ bởi Chính phủ Việt

tuyển chọn tư vấn đến giai đoạn xây dựng danh sách ngắn và đệ trình ADB phê duyệt Và ngay sau khi HĐVV được ký kết, Ban QLDA có thể tiếp tục thực hiện các bước tiếp theo như gửi thư mời đến các công ty trong danh sách ngắn, đánh giá đề xuất kỹ thuật, đàm phán hợp đồng với công ty thắng thầu Ban QLDA nên chuẩn bị để có thể ký hợp đồng tư vấn ngay khi HĐVV có hiệu lực (Xem phần 2.1.1, Tuyển chọn công ty tư vấn theo thủ tục QCBS về chi tiết các bước công việc của tuyển chọn công ty tư vấn) Hoạt động tuyển chọn trước tư vấn hiện đã trở thành một thủ tục chuẩn của ADB và không cần ADB phê duyệt hay yêu cầu đặc biệt của Chính phủ Việt nam

Sơ tuyển các nhà thầu (cho các công trình xây lắp)

Thiết kế kỹ thuật và lập dự toán ngân sách

Mua sắm thiết bị văn phòng cho dự án (đ

Nam bằng nguồn vốn hồi tố)

Cuộc họp xem xét cấp quản lý (MR

nhưng Ban QLDA vẫn phải tuân thủ cá

sắm, đấu thầu của ADB Nếu không làm đúng thủ tục như hướng dẫn và quy định, ADB có quyền không giải ngân cho các hoạt động đó Do vậy, cần nghiên cứu thật kỹ thủ tục trước khi thực hiện

Các chi tiêu phát sinh trong quá trình thực hiện “các công việc thực hiện trước” sẽ do phía Việt Nam ứng vốn, sau đó khi dự

áp dụng thủ tục “Hồi tố”3 để hoàn lại chi phí cho phía Việt Nam Tuy nhiên, nếu Ban QLDA làm không đúng thủ tục đã thoả thuận thì phía ADB

có quyền không giải ngân cho hạng mục này theo thủ tục Hồi tố và phía Việt Nam phải tự bỏ kinh phí để trang trải

3 Thủ tục hồi tố

1.3

các ban chức năng của ADB có thể có tác động xấu tới việc THDA Có

ạn đầu THDA, đặc

Vấn đề liên lạc giữa CQTHDA/Ban QLDA và ADB

Việc liên lạc trao đổi thông tin không tốt g

một số vấn đề trục trặc thường nảy sinh trong giai đo

biệt là đối với những dự án trong đó CQTHDA/Ban QLDA chưa quen với các thủ tục và thuật ngữ hay dùng của ADB

13 Với các dự án phân cấp mạnh cho các địa ph

THDA

tử (em

ương; các Ban QLDA/ Ban tại các địa phương cần đăng ký càng sớm càng tốt địa chỉ thư điện ail), số fax, số điện thoại và thông báo cho cán bộ phụ trách dự án

a AD

1.4

việc khởi động được chuyển sang giai

đoạn mới và bắt đầu quá trình THDA Đoàn khởi động đảm bảo rằng phía

hính sách, thủ tục, và các yêu cầu khác liên quan đến việc

n vốn vay)

ới khoản vay, và

THDA Đoàn khởi động dự án phải

của các cơ quan này đối với khoản vay

củ B để tiện việc liên lạc Cần lưu ý, công cụ liên lạc chủ yếu của nhân viên ADB là thông qua thư điện tử; hội nghị truyền hình cũng có thể được

tổ chức tại văn phòng VRM

Ngay sau khi có HĐVV có hiệu lực

thực hiện nhiệm vụ tới khi công

Việt Nam nắm rõ được các thủ tục của ADB Chức năng của Đoàn khởi

Hỗ trợ bên Vay xây dựng hồ sơ và hệ thống kế toán đối v

Hoàn chỉnh Sổ tay Quản lý Thực hiện dự án Dự án (PAM) - một tài liệu tham khảo quan trọng dành cho CQ

đảm bảo rằng Chính phủ và CQTHDA quán triệt được hết các trách nhiệm

4 Loan Inception Mission

CQTHDA và Ban QLDA cần nghiên c

Khuyến nghị cho Chủ tịch, Sổ tay quản lý dự án, nghiên cứu tiền khả thi và cứu khả thi dự án cũng như chuẩn bị các tài liệu cần thiết, bố trí đầy

bộ làm việc với Đoàn khởi động dự án của ADB, cũng như bố trí

các cuộc gặp cần thiết với các cơ quan hữu quan của Việt Nam liên quan

đến THDA vay vốn ADB Các cuộc họp với Đoàn công tác đầu kỳ là những cơ hội rất tốt cho CQTHDA/Ban QLDA tìm hiểu sâu hơn về các thủ tục của ADB, cũng như được ADB làm rõ những nội dung của dự án

Thành lập Ban QLDA

của Việt Nam

tham khảo tại các văn bản:

Nghị định số 17/2001/NĐ-CP ngày 04

ban hành Quy c

Thông tư số 06/2001/TT-BKH ngày 20 tháng 9 năm 2001 của Bộ KHĐT (được ban hành cùng với N

năm 2001 của Chính phủ); Hướng dẫn thực hiện Nghị định 17 về Quy chế Quản lý ODA

17 Một số nội dung chính của việc thành lập Ban QLDA vốn vay ADB

Không quá 15 ngày làm việc, kể từ ngày Báo cáo nghiên cứu khả thi (BCNCKT) hay Văn kiện chương trình, dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt, Cơ qua

của Chủ dự án hoặc uỷ quyền cho Chủ dự án ra quyết định thành lậQLDA Xem Khoản 1.1.2, chương 5 Thông tư 06/2001/TT-BKH về nội dung của Quyết Định thành lập Ban QLDA

Cơ quan chủ quản và Cơ quan thực hiện dự án có thể giao trách nhiệm quản lý dự án mới được phê duyệt cho một Ban QLDA hiện đang quản lý chương trình, dự án ODA khác

Các cán bộ nòng cốt của Ban QLDA HTKT

đoạn THDA ít nhất là 2 năm để đảm bảo tính liên tục của dự án từ giai

đoạn chuẩn bị dự án đến giai đoạn thực hiện Các cán bộ của Ban QLDA cần phải tham gia cho đến khi dự

Ban QLDA phải có đủ nhân sự để đáp ứng nhiệm vụ, quyền hạn được giao Tuỳ theo quy mô chương trình, dự án, nội dung và phạm vi hoạt động, trách nhiệm và quyền hạn được giao, cơ cấu tổ chức hoạt động của Ban QLDA sẽ tổ chức nhân sự cho dự án Xem Khoản 1.4, 1.5, 1.6 Chương 5 Thông tư 06/2001/TT-BKH để biết thêm những hướng dẫn cụ thể về việc

18

Dự thảo các quyết định giao nhiệm vụ cho các cơ quan chức năng chủ trì

Dự thảo Quy chế tổ chức hoạt động của Ban QLDA

Dự thảo các quyết định về bố trí ngân sách, văn phòng làm việc, và trang

các vị trí trong Ban

Mua sắm hàng hoá và dịch vụ

an QLDA cần nghiên cứu kỹ tài liệu cơ bản của giai

đoạn THDA là Sổ tay Quản lý Thực hiện Dự án (PAM) do ADB chuẩn bị

thông tin cụ thể về PAM

tổ chức, nhân sự và hoạt động của Ban QLDA

Ban QLDA5 cần nghiên cứu, dự thảo trước các văn bản, tài liệu cần thiết để ngay sau khi dự án được phê duyệt là CQCQ hoặc Cơ quan thực hiện dự án

có thể ký ban hành Các văn bản, tài liệu cần dự thảo trước thường bao gồm:

Dự thảo Quyết định thành lập Ban QLDA và bổ nhiệm các cán bộ chủ chốt của Ban QLDA

Dự thảo Quyết định về tổ chức THDA

thực hiện từng công việc cụ thể của dự án

thiết bị kèm theo (điều chuyển, chỉnh trang, xây mới, mua mới ) cho Ban QLDA

Dự thảo bản Mô tả nhiệm vụ, thông báo tuyển dụng

QLDA (trường hợp cần tuyển dụng từ bên ngoài)

Ban QLD

hoạt động chính sau trong quá trình THDA:

Tuyển chọn tư vấn

Lập và thực hiện kế hoạch giải ngân

Hoàn thiện PAM: B

Xem phần 1.6.1 ở dưới để có các

Giải phóng mặt bằng và tái định cư

5 Thông thường cơ quan này chính là BAN QLDA của Dự án Hỗ trợ kỹ thuật để chuẩn bị khoản vay (PPTA), phối hợp với Bộ phận tổ chức của CQCQ và các bộ phận khác có liên quan của CQCQ

20 Các hoạt động ban đầu cần nghiên cứu trước, phối hợp và trao đổi giữa CQTHDA/Ban QLDA và ADB (một số vấn đề cần hướng dẫn và thông báo

từ phía ADB để đảm bảo tuân thủ các quy định của ADB)

21

ới một số dự án ADB, trong thiết kế dự án có thể sử dụng các mô

an Điều phối Dự án (Project Coordination Unit) có vai trò khác so với Ban QLDA Cũng có thể có sự tham gia của các Ban thực hiện dự án

hấp hơn Để đảm bảo việc

25 Sổ tay Quản lý Thực hiện Dự án (PAM) là tài liệu bao gồm các thông tin

a Việt Nam, CQTHDA,

CQCQ và CQTHDA phải đảm bảo bố trí đủ ngân sách cho Ban QLDA hoạt động ngay từ giai đoạn khởi động dự án

Thực tế cho thấy, đa số các Ban QLDA có số cán bộ được quy định ít hơn

so với nhu cầu thực tế của công việc Bên cạnh đó, mức lương theo quy

định hiện hành thường không tương xứng với mức lương theo thị trường của người có năng lực, mặc dù đã có quy định mức trợ cấp 100% theo Thông tư 112 của Bộ Tài

lược nhân sự hợp lý nhằm tổ chức được một đội ngũ cán bộ quản lý dự án

có năng lực nhất trong điều kiện các nguồn lực hạn chế

Về các cán bộ kiêm nhiệm tại Ban QLDA của CQTHDA: cách tiếp cận này một mặt tạo thuận lợi, nhưng mặt khác lại gây khó khăn cho quá trình THDA Nếu lãnh đạo Ban QLDA là cán bộ kiêm nhiệm (không dành 100% thời gian cho công việc dự án), thuận lợi là sẽ đẩy nhanh được sự tham gia

và ra quyết định của các cơ quan Việt Nam trong THD

trách Ban QLDA vẫn còn là cán bộ cao cấp của CQTHDA án/CQCQ Mặt khác, hạn chế là cán bộ kiêm nhiệm đó sẽ không có đủ điều kiện tham gia toàn bộ thời gian vào điều hành dự án và sẽ không nắm vững và theo sát

được dự án CQTHDA cần cân nhắc kỹ vấn đề này khi quyết định về tổ chức nhân sự cho Ban QLDA

Chuẩn bị các sổ tay hướng dẫn thực hiện dự án

Sổ tay quản lý thực hiện dự án

ịnh của ADB)

và dữ liệu dự án, nó giúp các cấp có thẩm quyền củ

ADB và VRM giám sát việc thực hiện và đánh giá tác động dự án Trưởng

h của ADB là người chuẩn bị PAM với sự hỗ trợ của các

Để đảm bảo sự tham gia và trách nhiệm của

đoàn thẩm địn

thành viên khác trong đoàn

các cơ quan Việt Nam trong việc chuẩn bị PAM, các cán bộ ADB phải chuẩn bị PAM với sự tham khảo ý kiến của các cấp có thẩm quyền của Việt Nam và CQTHDA PAM phải bao gồm các thông tin chi tiết, đầy đủ

và toàn diện về việc THDA

Để có thể thảo luận về PAM với Đại diện của CQTHDA và Ban QLDA trong thời gian Đoàn khởi động làm việc tại Việt Nam, PAM thường được phía ADB dự thảo trước khi có Đoàn khởi động dự án Để giảm thiểu sự bất đồng ý kiến có thể xảy ra trong việc THDA, PAM được đính kèm như một phụ lục của Biên bản ghi nhớ của Đoàn khởi động

Bên vay, hoặc CQTHDA ký Dự thảo sẽ được hoàn thiện với sự phê duyệt của cán bộ quản lý ADB có liên quan và được gửi lại cho phía Việt Nam

Đối với một số dự án mà ADB không bố trí Đoàn khởi động sang Việt Nam (ví dụ, đối với các khoản vay lặp lại hoặc các khoản vay tiếp theo với cùng một CQTHDA), ADB sẽ hoàn thành PAM sau khi khoản vay có hiệu lực Việc trao đổi giữa ADB và CQTHDA để góp ý và hoàn thiện các nội dung trong PAM được thực hiện thông qua thư thường hoặc thư điện tử Sau khi PAM được hoàn thành, ADB sẽ gửi một bản sao tới Bên vay, CQTHDA, Ban QLDA, và VRM để giám sát thực hiện và tuân thủ các kế hoạch thực hiện đã được thống nhất PAM cũng được gửi tới Bộ KHĐT và các cơ quan có liên quan của Chính phủ Việt Nam để phục vụ việc giását các ch

thiệp của Chính phủ trong quá trình THDA

Trong trường hợp cần thiết, CQTHDA có thể dịch PAM sang tiếng Việt nhằm giúp việc tiếp cận và việc tham khảo được thuận tiện hơn Các cơ quan Việt Nam có liên quan đến THDA cần nghiên cứu kỹ bản PAM này

.2 Chuẩn bị Sổ tay hướng dẫn thực hiện dự án (PIM)

ịnh của Việt Nam)

đó, trên cơ sở PAM và các quy định của Việt Nam, C

có thể tiến hành lập Sổ tay h

các cán bộ có liên q

sắm, giải ngân, quản lý tài chính và làm rõ các thủ tục của ADB và Việt Nam sẽ được áp dụng trong thực tế như thế nào

Việc đào tạo cán bộ Ban QLDA theo hướng dẫn của Sổ tay hướng dẫn THDA cần được lên kế hoạch và thực hiện cẩn thận Kinh nghiệm cho thấy, đối với các dự án với cơ chế phân cấp, Ban QLDA nên tổ chức hội thảo về cơ chế giải ngân với sự tham gia của KBNN, Ngân Hàng Thương mại, vì thế việc giải ngân có thể sẽ được cải thiện

phải do các Bộ này phê duyệt Đối với các dự án có

là UBND tỉnh, thành phố, kế hoạch đấu thầu mua sắm

ược UBND tỉnh, thành phố phê duyệt Ngoài ra, theo quy định của

có thể giúp KBNN, NHTM hiểu được rõ hơn về thủ tục giải ngân của dự

án, và làm cho việc thực hiện các thủ tục giải ngân được ngắn hơn Ban QLDA cần cung cấp các nội dung có liên quan trong Sổ tay hướng dẫn THDA tới các cơ quan như KBNN, NHTM để tiện tham khảo Sổ tay hướng dẫn THDA cần được Cơ quan chủ quản phê duyệt

Chuẩn bị Kế hoạch Đầu thầu và Mua sắm

nh của ADB

Nhìn chung, trong các dự án vốn vay ADB, Kế hoạch đấu thầu - mua sắm

được lập cho cả đời dự án và phân chia theo từng năm

gồm: việc phân chia các gói thầu, giá trị ước

gian dự kiến

lý, kế hoạch mua sắm của toàn dự án được tổng hợp từ kế hoạch mua sắm của các cấp Ban QLDA khác nhau Việc phân chia các

hình thức: Đấu thầu cạnh tranh quốc tế

thầu cạnh tranh trong nước) phải tuân thủ theo văn kiện dự án hoặc được sự chấp thuận của ADB

nh của Việt Nam

Kế hoạch đấu thầu mua sắm được các cơ quan có thẩm quyển phê duyệt và tuân theo các Quy định hiện hành của Việt nam Đối với các dự án có cơ quan chủ quản là các Bộ, các cơ quan Trung ương, kế hoạch đấu thầu mua sắm của toàn bộ dự án

i được lập chi tiết cho từng hoạt động trong dự án (i) Tên của

lợi ); (vi) Phương thức mua sắm;

(vii) Địa điểm thực hiện hoạt động dự án

Các hoạt động dự án của năm nay nế

phải chuyển sang kế hoạch năm tới

Khi dự án có nhiều cấp quản lý, kế hoạch của cấp quản lý dự án thấp hơn

được lập và gửi cho cấp quản lý dự án cao hơn để tổng hợp (ví dụ: xã gửi cho huyện, huyện gửi cho tỉnh và tỉnh gửi cho cấp Trung ương )

nh của phía Việt nam:

35 Chi tiết về chuẩn bị kế hoạch THDA (bao gồm cả kế hoạch tài chính dự

án) được hướng dẫn chi tiết trong hai tài liệu sau:

Thông tư liên bộ số 02/2003/TTLB-BKH-BTC ngày 17/3/2003 hướng dẫn lập kế hoạch tài chính đối với các chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn

hỗ trợ phát triển chính thức ODA

Hướng dẫn các vấn đề

(Do Bộ Tài chính và A

vào tháng 10/2004)

Đối với các dự án có nhiều cấp qu

Ban QLDA cấp cao nhất phải hướng dẫn cho các Ban QLDA cấp thấp hơn

về mẫu biểu và cách thức lập kế hoạch THDA cũng như thời điểm giao nộp

kế hoạch để tổng hợp chung cho toàn dự án

2 Chương II

ư vấn, thực hiện kế hoạch tái định cư, kế hoạch môi trường, đấu thầu và mua sắm, giải ngân, kiểm toán dự án, giám sát và đánh giá dự án

38 Thông thường khi CQTHDA không thể tự thực hiện một số công việc nào

đó, CQTHDA có thể thuê Tư vấn Tư vấn cho dự án do ADB tài trợ có thể

là các công ty tư vấn và/hoặc các chuyên gia tư vấn độc lập theo hướng dẫn của ADB

39 Trong trường hợp cần sử dụng tư vấn, việc tuyển chọn tư vấn được thực hiện theo những hướng dẫn trong “Hướng dẫn sử dụng tư vấn bởi ADB và các Bên vay” (4/ 2002); Sổ Tay6 ADB cho người sử dụng dịch vụ Tư vấn - Tập 1,2,3; và các tài liệu hướng dẫn liên quan khác

40 Tham khảo tài liệu: Chỉ dẫn Bên vay việc chuẩn bị Tờ trình tới ADB nhằm tổng hợp và phê duyệt việc tuyển chọn các công ty tư vấn sử dụng vốn vay ADB (5/2003), các định dạng báo cáo và Tờ trình do ADB thực hiện, liên quan tới việc tuyển chọn công ty tư vấn

2.1.1 Tuyển chọn công ty tư vấn

Phương pháp tuyển chọn

41 Có ba phương pháp tuyển chọn công ty tư vấn, bao gồm:

Phương pháp tuyển chọn trên cơ sở Chất lượng và Chi phí (QCBS)

Phương pháp tuyển chọn trên cơ sở Chất lượng (QBS)

Phương pháp tuyển chọn trực tiếp (chỉ định)

thực hiện dự án

Chương II cung cấp một số thông tin tổng qu

Dự án trong giai đoạn thực hiện dự án bao gồm: tuyển chọn t

6 Hoặc Cẩm nang, trong tiếng Anh là Handbook

42 iệc áp dụng một trong ba phương pháp tuyển chọn trên sẽ tuỳ thuộc vào quy mô và tính chất dịch vụ tư vấn và được nêu trong HĐVV Phương pháp QCBS thường được sử dụng nhiều hơn cả Phương pháp QBS và phương pháp tuyển chọn trực tiếp được áp dụng trong các trường hợp đặc biệt nếu

ược chuẩn bị trong suốt quá

V

thấy phù hợp

ty tư vấn trong một danh sách ngắn có xem xét đến cả chất lượng của

ĐXKT lẫn các chi phí trong ĐXTC Xem Sơ đồ 1.a về các bước tuyển chọn công ty tư vấn theo hình thức QCBS

: Quảng cáo trên báo địa phương và yêu cầu gửi

Hồ sơ mời thầu bao gồm các tài liệu sau:

Thư mời thầu: Xem Sổ tay người sử dụng dịch vụ tư vấn - Tập II

Thông tin về dự án cho nhà tư vấn nghiên cứu: Xem phần 3.0; Sổ tay người sử dụng dịch vụ Tư vấn

5/2003; Sổ tay người sử dụng dịch vụ t Mẫu ĐXKT

Mẫu ĐXTC

Điều khoản tham chiếu (TOR): Xem Tập II- Chỉ dẫn việc chuẩn bị Điều khoản tham chiếu; Sổ tay người sử dụng dịch vụ tư vấn- 9/2002

IV(2), Hướng dẫn sử dụng tư vấn cho ADB và Bên v

thường, phác thảo Điều khoản tham chiếu đ

trình chuẩn bị dự án, Ban QLDA chuẩn bị Điều khoản tham chiếu chi tiết hơn và gửi kèm Hồ sơ mời thầu

Dự thảo hợp đồng: Xem mẫu của ADB; Mục 10.0, tập II, Sổ tay người sử dụng dịch vụ tư vấn

Danh sách các nước thành viên ADB: Xem phụ lục 12; Sổ tay người sử dụng dịch vụ tư vấn

ước 4: Lập danh sách ngắn (khoảng 10 ngày)

ngắn các

ty tư vấn có đủ năng lực và điều kiện

LDA một danh sách các công ty tư vấn với điều kiện chuyên môn và năng lực đủ đáp ứng theo yêu cầu Danh sách này

u về công ty tư vấn của ADB

VI (3); Sổ tay người sử dụng dịch vụ tư vấn, tập I,

49

Bướ

à các Bên vay

thầu ba

Bước 6: Đá

vấn Xem Sổ tay người sử dụng dịch vụ tư vấn, tập I, 9/2002

n I, J, K, L, M) và Hướng dẫn sử dụng tư vấn bởi ADB và các

52

B

47 Ban QLDA sàng lọc từ danh sách dài để lập ra một danh sách

công ty tư vấn (từ 5 đến 7 công ty) Danh sách dài được lập dựa trên các Thư bày tỏ nguyện vọng nhận được qua bước 1 và 2 Trong trường hợp Ban QLDA không nhận đủ Thư bày tỏ nguyện vọng của các công ty tư vấn, Ban QLDA có thể lấy thêm các công

chuyên môn khác Để giúp Ban QLDA thực hiện được việc làm này, ADB

có thể cung cấp cho Ban Q

c 5: Mời thầu, nhận hồ sơ dự thầu

50 Xem phần 4.5, chương VI, Hướng dẫn sử dụng tư vấn bởi ADB v

, 4/2002 Ban QLDA có trách nhiệm tiếp nhận và bảo quản hồ sơ dự

Ban QLDA chuẩn bị báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu và xếp hạng các công

ty tư vấn Xem Sổ tay người sử dụng dịch vụ tư vấn, tập I, 9/2002 (mục 5.0, phần M) Ban QLDA gửi báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu tới ADB và các cơ quan thẩm quyền Việt nam xin phê duyệt

dẫn người sử dụng Tư vấn, tập I, 9/2002 (mục 5.0 phần F.2); Hướng

DB và các Bên vay, 4/2002 (Mục IV(6))

ương pháp QBS trong Hướng dẫn sử dụng tư vấn, tập I,

c 7: Đàm phán, phê duyệt và ký kết hợp đồng:

Sau khi nhận được k

công ty xếp hạng thứ nhất đến đàm phán hợp đồng Xem Sổ tay người sử dụng dịch vụ tư vấn,

dẫn sử dụng tư vấn bởi ADB và các Bên vay

Sơ đồ 1.a Tuyển chọn công ty tư vấn cho dự án vốn vay theo phương pháp

tuyển chọn dựa vào chất lượng và chi phí (QCBS)

Công ty tư vấn

Xem xét các cơ hội kinh doanh

của ADB và gửi Bày tỏ nguyện

vọng

Chuẩn bị Điều khoản tham chiếu

Nhận HSMT và chuẩn bị Đề

xuất kỹ thuật và tài chính

Nộp Đề xuất kỹ thuật và tài

chính

Nhận thông báo của CQTH

Sắp xếp để tham gia mở thầu

hoặc cử đại diện tham gia (Việc

tham gia là không bắt buộc)

Cử đại diện tới thương thảo hợp

PMU chuẩn bị danh sách ngắn, HSMT và các tiêu chí đánh giá

Đệ trình lần 1

Gửi HSMT tới các công ty trong danh sách ngắn Nhận Đề xuất kỹ thuật, Đề xuất

PMU đánh giá Đề xuất kỹ thuật

PMU đánh giá Đề xuất tài chính

và chuẩn bị Báo cáo đánh giá

thầu

Đệ trình lần 2

Thông báo cho các công ty không đạt yêu cầu tối thiểu về

kỹ thuật Thông báo cho các công ty đạt yêu cầu về kỹ thuật về địa điểm

và thời gian mở thầu đánh giá

đề xuất tài chính

Đề xuất tài chính được mở công khai

Đánh giá đề xuất tài chính PMU xếp hạng các đề xuất và chuẩn bị báo cáo xếp hạng các công ty tư vấn

Đệ trình lần 3

Công ty xếp hạng thứ nhất được mời tới thương thảo hợp đồng Thương thảo hợp đồng Gửi Biên bảo thương thảo hợp

Đoàn thẩm định của ADB Quảng cáo trên ấn phẩm Cơ hội Kinh doanh của ADB ADB cung cấp danh sách các công ty từ nguồn DACON nếu

Sơ đồ 1.b Tuyển chọn công ty tư vấn cho dự án vay vốn theo phương pháp

uyển chọn dựa vào chất lượng (QBS)

t

Công ty tư vấn

Xem xét các cơ hội kinh doanh

của ADB gửi Bày tỏ nguyện

vọng

Chuẩn bị Điều khoản tham chiếu

PMU chuẩn bị danh sách ngắn, HSMT và tiêu chí đánh giá

Đệ trình lần 1

Gửi HSMT đến các công ty trong danh sách ngắn

PMU Nhận Đề xuất kỹ thuật và

đánh giá

PMU mời các công ty tư vấn

được lựa chọn tới thương thảo hợp đồng và nếu cần thiết đề nghị ADB cử người đến quan sát

Đoàn thẩm định của ADB

ADB cung cấp danh sách công ty theo nguồn DACON

có yêu cầu

các nếu

HĐTCTV của ADB xem xét thông qua

Đệ trình lần 1

và

Gửi nhận xét/phê duyệt củ ADB tới Bên vay

HĐTCTV xem xét báo cáo giá thầu và phản hồi lại cho

vay

đánh Bên

ADB cử người đến theo dõi ( cần và được mời)

nếu

Xem xét và gửi nhận xét về D thảo hợp đồng đã đệ trình

Đệ trình lần 3

ự

Nhận bản sao hợp đồng đã kí kết

Nếu áp dụng hình thức 2 phong

bì thì phải nộp cả Đề xuất tài

chính

n

Thương thảo hợp đồng và chuẩn

bị dự thảo hợp đồng và Biên bản thương thảo hợp đồng

Kí và gửi bản sao hợp đồng tới

Bên vay

Nhận thông báo bắt đầu công

việc và huy động nguồn lực

Gửi Dự thảo hợp đồng tới ADB

để xem xét

Đệ trình lần 3

Hoàn thiện và kí hợp đồng với công ty tư vấn và gửi bản sao hợp đồng cho công ty tư vấn và ADB

Thông báo bắt đầu công việc và thông báo cho những công ty không trúng thầu

(không bắt buộc)

PMU xếp hạng Đề xuất kỹ thuật

và chuẩn bị báo cáo đánh giá

Đệ trình lần 2

2.1.1.3 Chỉ định thầu tư vấn

59 Chỉ định thầu là việc chọn trực tiếp một công ty tư vấn để mời nộp đề xuất thực hiện công việc mà không qua các quy trình cạnh tranh như hai phương pháp trên Xem Hướng dẫn người sử dụng dịch vụ tư vấn, tập I, 9/2002 (mục 5.0, phần F.3); Hướng dẫn sử dụng tư vấn bởi ADB và các Bên vay, 4/2002 (mục IV(3))

60 Chỉ định thầu thường được áp dụng khi công ty tư vấn được chọn để được mời nộp đề xuất:

đã thực hiện dịch vụ tư vấn trước đây của dự án này, ví dụ đã thực hiện các nghiên cứu chuẩn bị đầu tư; hoặc

đã thực hiện dịch vụ tư vấn trước đây của một dự án khác có liên quan mật thiết đến dự án này

2.1.2 Tuyển chọn tư vấn cá nhân

61 Các hướng dẫn về tuyển chọn tư vấn cá nhân được thực hiện theo Hướng dẫn sử dụng tư vấn bởi ADB và các Bên vay, 4/2002 (mục III(2)); Sổ tay người sử dụng dịch vụ tư vấn, tập I, 9/2002 (mục 5.0, phần O và phần P) Xem Sơ đồ 2 về các bước tuyển chọn chuyên gia tư vấn cá nhân

Bước 1: Lập điều khoản tham chiếu

62 Ban QLDA lập điều khoản tham chiếu, xem Sổ tay người sử dụng dịch vụ tư vấn, tập III, 11/2002 (mục V, phụ luc 4) và tập I, 9/2002 (mục 5.0, phần O.1)

63 Ban QLDA dự thảo sẵn hợp đồng tư vấn, xem mẫu của ADB, Sổ tay người

sử dụng dịch vụ tư vấn, tập II, 5/2003 (phần 8 và phần 9)

và cấp có thẩm quyền của Việt nam để phê duyệt

Bước 2: Quảng cáo trên các báo địa phương và nhận Thư bày tỏ nguyện vọng Bước 3: Lập danh sách ngắn

năng lực và kinh nghiệm phù hợp Xem Sổ tay người sử dụng dịch vụ tư vấn, tập I, 9/2002 (mục 5.0, phần O.2)

66 Ban QLDA lập danh sách ngắn dựa trên thư bày tỏ nguyên vọng nhận được

ước 2 và các thông tin khác ADB hỗ trợ Ban QLDA trong việc lập

67

Bước 5: Đánh giá và xếp hạng tư vấn cá nhân trong danh sách ngắn

I, 9/2002 (mục 5.0, phần O.3, O.4, O.5,

và cấp có thẩm quyền của VN cân nhắc và chấp thuận trước khi đàm phán

Bước 6: Đàm phán và ký kết hợp đồng :

70

xếp hạng thứ nhất Xem Sổ tay người sử dụng dịch vụ tư vấn, tập I, 9/2002 (mục V,

iếp, bằng fax hoặc thư bảo đảm

i cơ quan này, Ban QLDA và tư vấn trúng thầu sẽ chính thức ký kết

ng

qua b

danh sách này bằng việc cung cấp tên và địa chỉ liên hệ của một số các công ty có tiềm năng trong bộ cơ sở dữ liệu

Ban QLDA phải gửi danh sách ngắn cho ADB và chủ dự án để phê duyệt

hận lời tham gia hay từ chối của t

68 Ban QLDA xếp hạng các tư vấn cá nhân trong danh sách ngắn Xem Sổ tay người sử dụng dịch vụ tư vấn, tập

của Việt Nam để xem xét và chấp thuận Sau khi nhân được sự chấp thuận của ha

hợp đồng Sau đó, Ban QLDA cũng thông tin tới các công ty tư vấn không trúng thầu khác và chuyển sang giai đoạn thực hiện hợp đồ

Sơ đồ 2. Tuyển chọn tư vấn cá nhân cho các dự án vốn vay

Quảng cáo trên báo địa phương và mời bày tỏ nguyện

vọng

Danh sách các ứng viên phù hợp (thường 3 - 5)

Kiểm tra khả năng tham gia của các ứng viên

Gửi thông báo bắt đầu công việc cho tư vấn

Cơ quan thực hiện có liên quan

Chuẩn bị Điều khoản tham chiếu

Liệt kê dự án vào ấn phẩm Cơ

hội Kinh doanh của ADB

Trả lời của tư vấn

Gửi Bày tỏ nguyện vọng

Đoàn thẩm định của ADB

Lưu bản sao hợp đồng

Quy định

72 Việc tuyển chọn tư vấn cho các dự án do ADB tài trợ ngoài việc thực hiện

74 Đối với bất cứ một hoạt động của ADB nào buộc phải thực hiện việc tái

định cư bắt buộc, thì kế hoạch thực hiện tái định cư là một phần không thể

của Việt Nam

theo hướng dẫn của ADB còn phải tuân thủ các quy định của Việt nam.Quy định và thủ tục của Việt Nam liên quan tới việc tuyển chọn tư vấn

được nêu trong các tài liệu sau:

Luật Xây dựng do Quốc hội thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2003 và các quy chế hiện hành khác của Chính phủ về hoạt động quản lý đầu tư và xây dựng

Nghị định số 14/2000/NĐ-CP ngày 05 tháng 5 năm 2000 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế đấu thầu (ban hành kèm theo Nghị định số 88/1999/NĐ-CP)

Nghị định số 66/2003/NĐ-CP ngày 12 tháng 6 năm 2003 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định số 88/1999/NĐ-CP

Thông tư số 04/2000/TT-BKH ngày 26 tháng 5 năm 2000 của Bộ KHĐT Hướng dẫn thực hiện Quy chế đấu thầu (Ban hành kèm theo Nghị định số 88/1999/NĐ-CP ngày 01 tháng 9 năm 1999 và Nghị định số 14/2000/NĐ-

CP ngày 05 tháng 5 năm 2000 của Chính phủ)

Thông tư số 01/2004/TT-BKH ngày 2 tháng 2 năm 2004 của Bộ KHĐT Hướng dẫn thực hiện Nghị định số 66/2003/NĐ- CP ngày 12 tháng 6 năm

2003 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế đấu thầu

2.2.1 Quy định của ADB

73 Khuôn khổ chính sách:

Chính sách tái định cư bắt buộc của ADB (1995)

Sổ tay về tái định cư: Hướng dẫn thực hành (1998)

Dự thảo hướng dẫn giám sát và đánh giá về tái định cư (21/ 4/2003)

Sổ tay hướng dẫn THDA F2 (ADB) về Tái định cư bắt buộc (29/10/2003)

2.2.1.1 Những hướng dẫn và nguyên tắc chung:

thiếu trong thiết kế dự án, kế hoạch thực hiện tái định cư được xem xét từ

n và di chuyển đến những nơi ở

những giai đoạn đầu của chu trình dự án và thường được tiến hành theo những nguyên tắc cơ bản sau:

Nên tránh việc tái định bắt buộc nếu có thể

Trường hợp không tránh khỏi việ

hưởng bằng cách cung cấp các phương án sinh kế khả thi cho người dân

Đền bù tài sản mất mát, thiệt hại khi không tránh khỏi việc tái định cư bắt buộc, v

hoặc toàn bộ diện tích đất, phương tiện kiếm sống, hoặc hệ thống bảo trợ xã hội do việc thực hiện dự án Khi đó người bị ảnh hưởng phải được nhận

đền bù và được hỗ trợ thông qua việc

nhập và dịch vụ, tiền mặt hay tài sản để bảo đảm cho người bị ảnh hưởng

có mức sống tốt hơn hoặc tối thiểu phải bằng mức sống trước khi có dự án Tất cả việc đền bù được tính theo nguyên tắc chi phí thay thế

78 Cần đặc biệt chú ý tới nhu cầu thiết yếu của những nhóm người bị ảnh hưởng nghèo nhất và nhóm người dễ bị tổn thương, nhóm người có nguy cơ cao về bần cùng hoá chẳng hạn như: người dân tộc thiểu số, hộ gia đình

có nữ giới là chủ hộ, trẻ em, người già không nơi nương tựa và người có cuộc sống cơ cực Cần phải có sự trợ giúp thí

thiện được điều kiện kinh tế, xã hội

Công tác chuẩn bị và thực hiện KHTĐC sẽ được tiến hành với sự tham gia

đầy đủ của những NBAH NBAH đều được thông tin đầy đủ và được thông báo về

lập Việc thiếu giấy chứng nhận qu

phục cuộc sống sau n

có các quyền sở hữu hợp

80 Ngân sách hỗ trợ từ Chính phủ Việt Nam được c

đủ nhằm bù đắp các chi phí thu hồi đất, phục hồi và tái đ

dân trong giai đoạn THDA như đã quy định

81 Về nguyên tắc, ADB sẽ không phê duyệt bất cứ hợp đồng xây lắp n

bất cứ dự án/tiểu dự án được tài trợ từ các khoản vay trừ khi Chính ph

việc thanh toán tiền đền bù cho tiểu dự á

mới, đồng thời đảm bảo vấn đề dự trù hỗ trợ tái định cư trước khi tiếp nhận quyền sở hữu đối với khu đất

KHTĐC chi tiết phải được dịch sang tiếng Việt và được lưu ở văn phòng

dự án và trụ sở UBND địa phương (xã/phường) để những NBAH và bất cứ

ai quan tâm đều có thể tham kh

83 Quy trình tái định cư để thực hiện các dự án

bao gồm các công việc chính như sau:

Công việc 1: Đào tạo cán bộ Ban QLDA, các Ban QLDA tỉnh và các cquan có liên quan về các vấn đề tái định cư trong khuôn khổ dự án

Công việc 2: Thực hiện tham vấn, phổ biến thông tin và các chương trình

có sự tham gia của người dân Trao đổi với chính quyền địa phương, hộ bị

ảnh hưởng Chuẩn bị KHTĐC và phổ biến cho các hộ dân bị ảnh hưởng Công việc 3: Kiểm đếm thiệt hại của NBAH

Công việc 4: Lập phương án đền bù, bao gồm danh sách hộ b

giá đền bù, phương thức chi trả, trình các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt

và chuẩn bị nguồn vốn tiến hành đền bù

Công việc 5: Cập nhật KHTĐC và gửi cho ADB

Công việc 6: Tuyển chọn đơn vị Giám sát độc lập và triển khai công việc giám sát độc lập

Công việc 7: Thực hiện KHTĐC sửa đổi đã được phê duyệt

Công việc 8: Thực hiện giám sát nội bộ và giám sát độc lập bên ngoài

Tỷ lệ đền bù theo chi phí thay thế

Xem Phụ lục 3.6, Sổ tay Tái đị

và Luật Đất đai sửa đổi ngày 2

ất đai 2003 (có hiệu lực

ước thu hồi đất

ủ về quyền sở

năm 1996 của Chính phủ về cấp giấy

n sử dụng đất ở cho các đối tượng

gia đình sử dụng ổn định lâu dài

Các hoạt động thực hiện và cập nhật KHTĐC bao gồm:

(2) Cập nhật KHTĐC, chuẩn bị KHTĐC tiểu dự án, và phê duyệt của ADB

Giám sát việc thực hiện KHTĐC

89 Xem phụ lục 3.6 về nội dung các hoạt động thực hiện và cập nhật KHTĐC

Quy định của Việt Nam

Khuôn khổ chính sách về tái định cư cũng được xây dựng trên các văn bản sau:

Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành ngày 15 tháng 4 năm 1992

Luật Đất đai ngày 14 tháng 7 năm 1993

tháng 12 năm 1998, và đã được thay thế bởi Luật Đ

chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, quyề

không có đủ giấy tờ hợp lệ bổ sung nghị định số 60/CP ngày 5 tháng 7 năm của Chính phủ

Nghị định số 64/CP của Chính phủ ban hành ngày 15-9-1996 quy định về việc giao đất nông nghiệp cho hộ

Nghị định số 87/CP ngày 17-8-199

1994 của Chính phủ quy định khung giá các loại đất

Nghị định số 22/CP ngày 24 tháng 4 năm 1998 của Chính phủ quy định

c giá đền bù hỗ trợ cho việc thu hồi đất và các công trình kiến trúc phục

T ng tư số 145/1998/TT-BTC ngày 0

dẫn thi hành Nghị định số 22/1998/NĐ-CP ngày 24-04-1998 của Chín

phủ về đền bù thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng cho mục đích

õ ràng giữa các quy định của Việt Nam và các

ng trường hợp có sự khác

cư

nh của ADB sẽ được áp dụng thay cho các quy định

c cấp cơ quan này phụ trách UBND các cấp sẽ là

chính sách và hướng dẫn của ADB Tuy nhiên, tro

biệt, những điều khoản và nguyên tắc quy định trong Kế hoạch tái định

được lập theo quy đị

hiện hành của Việt Nam

(tỉnh/thành phố, huyện/quận, xã/phường) chịu trách nhiệm quản lý việc sử dụng đất trong khu vực cá

các cơ quan chủ chốt tiến hành thu hồi đất, tái định c

khác có liên quan

hành các hoạt động thu hồi đất và tái định cư Trong dự án vay vốn ADB, các cơ quan sau sẽ th

tái định cư như các bước trình bày trong Phần 2.2.1:

Cấp cơ quan THDA

Ban QLDA, cụ thể là bộ phận chuyên trách về Môi trường Xã hội trực thuộc, hoặc bộ phận chuyên trách tái định cư (nếu có)

Kinh nghiệm thành công: Ban QLDA phải bố trí một tỷ lệ thích hợp nhân

sự cho công tác đền bù, giải toả mặt bằng

thay đổi thiết kế,

2.3

2.3.1

Chính sách của ADB về người dân tộc bản địa (1998):

Trường hợp Ban QLDA không thể giải quyết được vấn đề giải phóng mặt bằng và đền bù, Ban QLDA chủ động đề xuất phương án

thay đổi giải pháp kỹ thuật

Kế hoạch phát triển dân tộc thiểu số

phải đảm bảo lợi ích

n địa, người dân tộc thiểu số và các tác động tiêu cực

Quy địn

nh một số các chính sách liên quan tới vấn đề

số

iển và hướng

ự phát triển chung của tất cả các nhóm dân tộc

gữ, thói quen tập tục và

cần tránh hay giảm thiểu

h của phía Việt Nam

99 Chính phủ Việt Nam ban hà

người thiểu số theo các nguyên tắc sau:

Thúc đẩy chính sách bình đẳng, đoàn kết và giúp đỡ nhau trong các nhóm dân tộc thiểu

Tạo điều kiện thuận lợi cho các nhóm dân tộc thiểu số phát tr

tới một xã hội tiến bộ và s

Tôn trọng tập quán, văn hoá truyền thống, ngôn n

tín ngưỡng của tất cả dân tộc thiểu số

Kết hợp chính sách kinh tế xã hội với những đặc tính đặc biệt của từng vùng và các nhóm dân tộc, đặc biệt là dân tộc thiểu số

Kế hoạch Dân tộc thiểu số

100 Xem Phần B, Sổ tay TH

.4 Thực hiện Kế hoạch Dân tộc thiểu số

Xem Phần D Hướng dẫn THDA, phần F3/O

2.4

2.4.1

Hướng dẫn ADB về đánh giá môi trường 2003

theo

c đến môi trường Những dự án này đòi hỏi có yêu cầu nghiêm

báo cáo đánh giá môi trường cho các dự án nhóm A và báo cáo môi trường

nmental Examination) cho các dự án nhóm B theo

ộng môi trường (SEIA) hoặc tóm

o tác động môi trường và báo cáo môi trường ban đầu

phác thảo những biện pháp giảm nhẹ ảnh hưởng, những yêu cầu về giám

g dẫn THDA Phần F1/OP ”Báo cáo

104

g và báo cáo môi trường ban đầu hoặc được

được

a vào trong kế hoạch quản lý môi tr

của báo cáo đánh giá tác động môi trường cuối cùng và báo cáo môi trường ban đầu

Đánh giá Môi trường trong quá trình thực hiện dự án

Quy định của phía ADB

2.4.1.1 Giới thiệu:

102 Trong tất cả các gia

giai đoạn thực hiện dự án, vấn đề môi trường phải được cân nhắc và xem xét kỹ Yêu cầu về đánh giá môi trường phụ thuộc vào từng loại dự ánquy định của ADB Những dự án nhóm A là những dự án có khả năng tá

trường đơn giản hơn Nhóm C bao gồm

động xấu tới môi trường, đối với những dự án này những yêu cầu về bảo vệ môi trường đặt ra là tối thiểu

Cơ quan THDA và Ban QLDA thực hiện đánh giá môi trường và chuẩn bị

ban đầu (Initial Enviro

yêu cầu của ADB và phía Việt Nam Cơ quan THDA và Ban QLDA cũng chuẩn bị một bản tóm tắt đánh giá tác đ

tắt báo cáo môi trường ban đầu (SIEE) nhằm nhấn mạnh những phát hiện chính của báo cá

Các dự án nhóm A và các dự án nhóm B có độ nhạy cảm với môi trường cao đều đòi hỏi phải thực hiện kế hoạch quản lý môi trường trong việc

sát môi trường, việc chuẩn bị các cơ chế liên quan và những yêu cầu về ngân sách Xem đoạn 8-25 Sổ tay hướn

đánh giá môi trường” và ”Kế hoạch quản lý môi trường và điều khoản vốn” Trong trường hợp các nghiên cứu môi trường được đề nghị trong báo cáo

đánh giá tác động môi trườn

mô tả trong HĐVV, những báo cáo này được thực hiện và các kết quả

2.4.1.2 Đánh giá môi trường đối với các tiểu dự án của các khoản vay theo

của mỗi tiểu dự án sẽ được thực hiện cùng với các khuyến

giá môi trường được thực hiện theo hướng dẫn trong ”Đánh giá môi tr

và các thủ tục xem xét mô

động môi trường và báo cáo môi trường ban đầu nh

trong Chính sách môi trường của ADB (2002)

môi trường (20

tiểu dự án được ADB coi là có tính nhạy cảm cao trong việc tác động đến môi trường, đề xuất đánh giá tác động môi trường và báo cáo môi trường ban đầu của các tiểu dự án này được chuyển tới ADB để xem xét Bản tóm tắt đánh giá tác động môi trường và tóm tắt báo cáo môi trường ban đầu phải được lập sẵn ít nhất 120 ngày trước khi tiểu dự án được phê duyệt

Cập nhật và hoàn thành kế hoạch quản lý môi trường:

Các mục tiêu của kế hoạch quản lý môi trường nhằm mô tả (i) Khung quản

lý hành chính và luật pháp ở Việt Nam về đánh giá tác động môi trường; (ii) Chuẩn bị thực hiện đánh giá tác động môi trường; (iii) Chương trình giám sát môi trường; và (iv) Chuẩn bị báo cáo

Mục tiêu quan trọng của đánh giá môi trường là xây dựng những thủ tục và

kế hoạch nhằm đảm bảo rằng những b

những yêu cầu giám sát được thông qua trong việc xem xét sự thích hợp

đảm bảo về môi trường sẽ chính thức được thực hiện trong các giai đoạn tiếp theo của dự án Do vậy, ADB đặc biệt coi trọng công tác chuẩn bị các

Kế hoạch quản lý môi trường trong chu trình dự án và thiết lập những điều kiện và mục tiêu cần đạt được trong quá trình THDA Trong giai đoạn chuẩn bị dự án, điều khoản tham chiếu về Đánh giá tác động môi trường sẽ yêu cầu Bên vay hoặc những nhà tư vấn chuẩn bị một KHQLMT Kế hoạch này là kết quả đầu ra chính của việc đánh giá môi trường Nội dung chủ yếu của kế hoạch quản lý môi trường được trình bày trong Phụ lục 3.7 ADB yêu cầu KHQLMT là một phần trong những Đánh giá tác động môi trường và báo cáo môi trường ban đầu (cho các dự án nhóm B được xem là

dễ có tác động đến môi trường) KHQLMT được xem xét cẩn thận để đảm bảo tuân thủ vấn đề bảo vệ môi trường trước khi diễn ra cuộc họp cấp quản

lý của ADB (MRM) đầu tiên Tuy nhiên, trong giai đoạn thiết kế chu trình

dự án, một số

ADB yêu cầu CQTHDA phải đảm bảo KHQLMT sửa đổi được chuẩn bị trong giai đoạn bắt đầu THDA Trong quá trình thực hiện, KHQLMT phải

được xem xét lại khi các hoạt động xây dựng và vận hành đã được xác định

i trường của ADB có thể đáp ứng trong các giai

ơ chế cho việc điều chỉnh

Vì việc THDA thường được ADB xem xét không quá hai lần/năm nên tính hiệu quả của việc quản lý môi trường sẽ phụ thuộc rất nhiều vào cơ quan

điều hành và sự giám sát chặt chẽ của cơ quan môi trường Việt Nam (thuộc

Bộ Tài nguyên và Môi trường) Vì thế, sự phối hợp chặt chẽ giữa ADB và cơ quan môi trường trong việc giám sát quản lý môi trường dự án là cần thiết Một đơn vị giám sát thứ ba cũng sẽ được sử dụng để bảo đảm sự tuân thủ các chính sách trên

Về nguyên tắc, CQTHDA/Ban QLDA được các tư vấn trong hoặc ngoài nước giúp đỡ thực hiện KHQLMT Khuôn khổ hoạt động của KHQLMT

được thiết kế để thực hiện như các bước của Kế hoạch thông qua các giai

đoạn chuẩn bị thi công, thi công và vận hành của dự án

Các giai đoạn chuẩn bị thi công và thi công xây dựng dự án

112 Một phần trách nhiệm của Ban QLDA là thực hiện KHQLMT CQTHDA/Ban QLDA chịu trách nhiệm chính trong việc tuyển chọn và quản lý một tổ chức trong nước có đủ năng lực thực hiện việc giám sát môi trường và quản lý một tổ chức trong nước hoặc quốc tế thực h

sách Bảo vệ Môi trường và Xã hội theo quy định của ADB, đồng thời đảm bảo rằng thiết kế và các biện pháp giảm thiểu thi công của KHQLMT cũng

được thực hiện

Ban QLDA sẽ nhận được sự hỗ trợ từ các nguồn sau để hoàn thành các nhiệm vụ của KHQLMT: (i) các tư vấn trong và ngoài nước (đặc biệt là tư vấn về thiết kế hệ thống giám sát đánh giá môi trường, và xem xét các kết quả giám sát cũng như tính hiệu quả của các biện pháp giảm thiểu) và; (ii)

Bộ Tài nguyên và Môi trường và/ hoặc các Sở Tài nguyên và môi trường các tỉnh (đặc biệt nhằm cung cấp thông tin cho kế hoạch giám sát và bắt buộc phải thực hiện các biện pháp giảm thiểu)

Nhằm đảm bảo KHQLMT và các quy định môi trường của Việt Nam cũng như các yêu cầu về mô

đoạn THDA, được sự giúp đỡ của các chuyên gia môi trường, Ban QLDA

có những vai trò và trách nhiệm sau: (i) kiểm tra xem xét các hợp đồng xây lắp có được thực hiện theo đúng báo cáo đánh giá tác động môi trường; (ii) phối hợp thực hiện KHQLMT, các cơ quan quản lý môi trường địa phương (ví dụ như các Sở Tài nguyên và Môi trường), và các cơ quan trung ương hoặc địa phương liên quan; (iii) phối hợp với các cơ quan môi trường liên quan giám sát thực hiện Kế hoạch Quản lý Môi trường và các hợp đồng xây lắp; và (iv) chuẩn bị các bản báo cáo tiến độ môi trường 6 tháng hoặc hàng năm Đây sẽ là một phần của báo cáo tiến độ dự án tổng thể và bản báo cáo này sẽ được trình lên CQCQ, ADB, Bộ Tài nguyên và Môi trường,

và các cơ quan liên quan khác

Giai đoạn vận hành của dự án

phẩm của dự án Trọng tâm của việc quản lý môi tr

án là (i) quản lý hoạt động xử lý để tránh, giảm bớt và giảm thiểu ô nhiễm

và các chất thải; (ii) bảo đảm sự hoạt động hiệu quả của các thiết bị và các thủ tục kiểm soát ô nhiễm; và (iii) thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường Mục tiêu chính của quản lý môi trường là quản lý việc sử dụng các

tài nguyên môi trường hợp lý để bảo đảm tính bền vững của môi trường

át môi trường

Mục đích của giám sát môi trường nhằm đánh giá về mặt l

động đến môi trường của dự án Chương trình Giám sát Môi Trường sẽ

được triển khai trong suốt các giai đoạn chuẩn bị thi công, thi công và vận hành Chương trình giám sát môi trường có thể bao gồm các tiểu chương trình, mỗi tiểu chương trình có một mục tiêu, các chỉ số chính và cáchuẩn quan trọng riêng

Ban QLDA sẽ nộp cho CQTHDA các báo cáo về khía cạnh môi trường trong giai đoạn thực hiện vì đó là một phần của các báo cáo tiến độ hàng năm và 6 tháng CQTHDA sẽ chuyển những báo cáo này cho Bộ Tài nguyên Môi trường và ADB Dựa vào tình hình thực hiện các hoạt động của dự án, ADB sẽ thực hiện đánh giá hàng năm và 6 tháng Trong các bản báo cáo đó, các khía cạnh môi tr

uật Bảo vệ Môi trường

Đ-CP được Chính phủ Việt Nam ban hành ngày

120.

Môi trường: chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ và cơ cấu tổ

ược quy định trong Nghị định số 91/2002/NĐ-CP

án quy định tại Nghị định 143/2004/NĐ-CP

.1.5 S ổi Báo cáo Đánh giá Môi trường

Mọi thay đổi chính về quy mô dự án phải được xem xét theo tầm quan trọng của môi trường, và được phân hạng theo Hướng dẫn về chính sách môi trường và đánh giá môi trường của ADB Một sự thay đổi như đã được phân hạng như thuộc nhóm A yêu cầu có đánh giá tác động môi trường và mội thay đổi phân hạng như nhóm B yêu cầu báo cáo môi trường ban đầu Trong những hợp có độ nhạy cảm về vấn đề môi trườ

tác động môi trường hoặc tóm tắt báo cáo môi trường ban đầu phải được có sẵn cho công chúng, cũng như là đối với ban Điều hành ít nhất 120 ngày trước ngày thay đổi về phạm vi được phê duyệt Xem đoạn 27, Sổ tay hướng dẫn THDA phần “Thay đổi phạm vi”

Quy định của Việt Nam

Khuôn khổ đánh giá môi trường của Việt Nam được hướng dẫn bởi các văn bản pháp lý sau:

Luật Bảo vệ Môi trường được Quốc hội của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành theo Lệnh số 29–L/CTN của Chủ tịch nước ngày 10 tháng 1 năm 1994

Nghị định số 175/CP được Chính phủ Việt Nam ban hành ngày 18 tháng

Các cơ quan giám sát và đánh giá môi trường chủ yếu của Việt Nam gồm có:

Bộ Tài nguyên

chức của Bộ đ

Cục Bảo vệ môi trường: thuộc Bộ Tài nguyên Môi trường

Các Sở Tài nguyên Môi trường các Tỉnh (DONRE): các tỉnh có quyền phê duyệt đánh giá tác động môi trường của hầu hết các dự án, trừ một số dự

2.5

àng hoá, đấu thầu xây lắp và các hợp đồng chìa khoá trao

cung cấp và sản xuất từ các nước

123

àng hoá

thức đấu thầu một giai đoạn, một phong bì

ức đấu thầu hai giai đoạn, hai phong bì:

2.5.2.5 Mua sắm trực tiếp/Chỉ định thầu

2.5.3 Thực hiện kế hoạch đấu thầu xây lắp

Thực hiện kế hoạch đấu thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa và các hợp

đồng chìa khoá trao tay

121 Việc mua sắm h

tay, hợp đồng thiết kế-xây dựng được thực hiện theo các quy định của ADB trong các tài liệu sau:

Hướng dẫn Mua sắm sử dụng vốn vay ADB (tháng 2 năm 1999); các Mẫu

Hồ sơ mời thầu; Sổ tay các vấn đề về mua sắm cho dự án ADB tài trợ và các tài liệu liên quan khác (Xem Phụ lục 1: danh sách các quy định của ADB)

Nhà thầu muố

là các nhà thầunước thành viên ADB và hàng hoá được

thành viên ADB (Điều 14 của Điều lệ ADB) Các doanh nghiệp nhà nước chỉ hợp lệ khi có thể chứng tỏ rằng họ độc lập về mặt tài chính và hoạt

động theo luật thương mại Các doanh nghiệp chịu sự quản lý của Bộ Quốc Phòng hay các cơ quan quốc phòng không có tư cách hợp lệ tham gia cung cấp hàng hoá hay dịch vụ cho các dự án ADB tài trợ

Cấu trúc của phần 2.5 này như sau:

2.5.1 Sơ tuyển nhà thầu 2.5.2 Mua sắm h

2.5.2.1 Hình thức Đấu thầu cạnh tranh quốc tế rộng rãi (ICB)

(a) Phương(b) Phương thức đấu thầu một giai đoạn 2 phong bì:

(c) Phương th(d) Phương thức đấu thầu hai giai đoạn 2.5.2.2 Đấu thầu cạnh tranh trong nước (LCB) 2.5.2.3 Chào hàng cạnh tranh quốc tế (IS) 2.5.2.4 Đấu thầu hạn chế

2.5.2.6 Tự mua sắm