Kiểm tra bài cũ- Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạn ?... THỰC HÀNH: QUAN SÁT CẤU TẠO TRONG CỦA ẾCH ĐỒNG TRÊN MẪU MỔ I- YÊU CẦU TIẾT 38
Trang 2Kiểm tra bài cũ
- Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạn ?
Trang 3Đặc điểm hình dạng
và cấu tạo ngoài
Thích nghi với đời
sống Ở nước Ở cạn
1 Đầu dẹp, nhọn, khớp với thân thành
một khối thuôn nhọn về phía trước.
2 Mắt và lỗ mũi nằm ở vị trí cao trên
đầu( mũi ếch thông với khoang miệng và
phổi vừa để ngửi vừa để thở)
3 Da trần, phủ chất nhày và ẩm, dễ thấm
4 Mắt có mi giữ nước mắt do tuyến lệ
5 Chi năm phần có ngón chia đốt, linh
6 Các chi sau có màng bơi căng giữa
Trang 4THỰC HÀNH: QUAN SÁT CẤU TẠO TRONG
CỦA ẾCH ĐỒNG TRÊN MẪU MỔ
I- YÊU CẦU
TIẾT 38
- Nhận dạng các cơ quan của ếch trên mẫu mổ.
- Tìm những cơ quan, hệ cơ quan thích nghi với đời sống mới chuyển lên cạn.
II- CHUẨN BỊ
- Mẫu mổ cấu tạo trong của ếch đồng.
- Bộ xương ếch.
- Mô hình bộ não của ếch.
- Tranh vẽ cấu tạo trong của ếch và bộ não ếch.
Trang 5THỰC HÀNH: QUAN SÁT CẤU TẠO TRONG
CỦA ẾCH ĐỒNG TRÊN MẪU MỔ
I- YÊU CẦU
TIẾT 38
II- CHUẨN BỊ
III- NỘI DUNG
1 Bộ xương
Trang 6- Quan sát mẫu bộ xương ếch, đối chiếu với hình 36.1 để xác định các xương đầu, cột sống, các xương đai và xương chi trên mẫu.
Hình 36.1 Bộ xương ếch
1 Sọ ếch; 2 Cột sống( có một đốt sống cổ); 3 Đốt sống cùng( trâm đuôi)
4 Các xương đai chi trước( đai vai); 5 Các xương chi trước.
6 Xương đai hông; 7 Các xương chi sau.
Trang 7THỰC HÀNH: QUAN SÁT CẤU TẠO TRONG CỦA ẾCH ĐỒNG TRÊN MẪU MỔ
I- YÊU CẦU
TIẾT 38
II- CHUẨN BỊ
III- NỘI DUNG
1 Bộ xương
- Nêu chức năng của bộ xương ếch? Chức năng:
+ Tạo bộ khung, nâng đỡ cơ thể.
+ Là nơi bám của cơ giúp cho sự di chuyển của ếch.
+ Tạo thành các khoang bảo vệ não, tủy và các nội quan.
Trang 8THỰC HÀNH: QUAN SÁT CẤU TẠO TRONG CỦA ẾCH ĐỒNG TRÊN MẪU MỔ
I- YÊU CẦU
TIẾT 38
II- CHUẨN BỊ
III- NỘI DUNG
1 Bộ xương
2 Các nội quan
a, Quan sát da
Trang 9a, Quan sát da
- Sờ tay lên bề mặt da ếch và quan sát mặt bên trong của da, đối chiếu với hình 36.2 nêu nhận xét ?
Hình 36.2
Trang 10b, Quan sát các nội quan
THỰC HÀNH: QUAN SÁT CẤU TẠO TRONG CỦA ẾCH ĐỒNG TRÊN MẪU MỔ
I- YÊU CẦU
TIẾT 38
II- CHUẨN BỊ
III- NỘI DUNG
1 Bộ xương
2 Các nội quan
a, Quan sát da
- Ếch có da ẩm ướt, mặt bên trong da có hệ mạch dưới da làm nhiệm vụ trao đổi khí( hô hấp da).
Trang 11- Quan sát các nội quan trên mẫu mổ, đối chiếu với hình 36.3 để xác định vị trí trên mẫu.
Hình 36.3 Cấu tạo trong của ếch
1 Tim ; 2 Phổi ; 3 Gan ;
4 Mật; 5 Dạ dày ; 6 Ruột ;
7 Ruột thẳng ; 8 Thận ;
9 Ống dẫn nước tiểu ;
10 Bóng đái ; 11 Huyệt ;
12 Buồng trứng ;
13 Ống dẫn trứng ;
14 Tử cung ;
15 Các gốc động mạch ;
16 Động mạch chủ ;
17 Tĩnh mạch chủ dưới ;
Trang 123
2 2
4
5 6
9 10
11 12
1 Tim
2 Phổi
3 Gan
4 Mật
5 Dạ dày
6 Ruột
7 Ruột thẳng
8 Thận
9 Bóng đái
10 Huyệt
11 Buồng trứng
12 Tì
Quan sát ảnh chụp mẫu mổ cấu tạo trong của ếch đồng
Trang 13- Nghiên cứu đặc điểm cấu tạo trong của ếch ghi trong bảng SGK trang 118, tìm những cơ quan nào thể hiện rõ sự thích nghi với đời sống mới chuyển lên cạn.
- HS thảo luận nhóm, hoàn thành phiếu học tập:
Trang 14Hệ cơ quan Đặc điểm cấu tạo
Ý nghĩa thích
nghi
Ở nước Ở cạn Tiêu hóa - Miệng có lưỡi có thể phóng ra bắt mồi
Hô hấp - Xuất hiện phổi
Tuần hoàn - Xuất hiện vòng tuần hoàn phổi
Bài tiết - Thận có ống dẫn nước tiểu
Thần kinh - Não trước, thùy thị giác phát triển
Sinh dục - Ếch đực không có cơ quan giao phối
1 Nghiên cứu đặc điểm cấu tạo của ếch qua bảng dưới đây, điền dấu vào cột cho thích hợp.
2 Những cơ quan nào thể hiện rõ sự thích nghi với đời sống
Trang 15Hệ cơ
Ý nghĩa thích
nghi
ở nước ở cạn
Tiêu hóa
Hô hấp
Tuần hoàn
Bài tiết
Thần kinh
Sinh dục
- Miệng có lưỡi có thể phóng ra bắt mồi.
- Có dạ dày lớn, ruột ngắn, gan- mật lớn, có
tuyến tụy.
- Xuất hiện phổi Hô hấp nhờ sự nâng hạ của thềm miệng.
- Da ẩm, có hệ mao mạch dày đặc dưới da làm nhiệm vụ hô hấp.
Xuất hiện vòng tuần hoàn phổi, tạo thành 2 vòng
tuần hoàn với tim 3 ngăn( 2 tâm nhĩ và 1 tâm
thất) nên máu đi nuôi cơ thể là máu pha.
Thận giữa có ống dẫn nước tiểu xuống bóng đái lớn trước khi thải ra ngoài qua lỗ huyệt.
- Não trước, có thùy thị giác phát triển.
- Tiểu não kém phát triển, có hành tủy, tủy sống.
Trang 162 Những cơ quan thể hiện rõ sự thích nghi với đời sống mới chuyển lên cạn là:
+ Xuất hiện phổi nhưng đơn giản, hô hấp nhờ sự nâng
hạ của thềm miệng.
+ Tim 3 ngăn: 2 tâm nhĩ và một tâm thất, xuất hiện vòng tuần hoàn phổi tạo thành 2 vòng tuần hoàn.
Hình 36.4 A- Sơ đồ hệ tuần hoàn ở ếch B – Sơ đồ tim ếch
1 Hệ mao mạch phổi 1 Tâm nhĩ phải; 2 Tâm nhĩ trái
Trang 17- Quan sát mô hình não ếch, đối chiếu với hình 36.5 xác định tên và vị trí của các bộ phận cấu tạo nên bộ não ếch trên mô hình.
Hình 36.5 Sơ đồ cấu tạo
bộ não ếch
1 Não trước
2 Thùy thị giác
3 Tiểu não
4 Hành tủy
5 Tủy sống
Trang 18TIẾT 38.THỰC HÀNH: QUAN SÁT CẤU TẠO TRONG CỦA ẾCH ĐỒNG TRÊN MẪU MỔ
I- YÊU CẦU
II- CHUẨN BỊ
III- NỘI DUNG
1 Bộ xương
2 Các nội quan
IV- THU HOẠCH
- Trình bày những đặc điểm thích nghi với đời sống trên cạn thể hiện
ở cấu tạo trong của ếch?
- Vẽ và ghi chú các phần cấu tạo của bộ não ếch.
- Hãy cho biết ếch có bị chết ngạt không nếu ta cho ếch vào một lọ đầy nước, đầu chúc xuống dưới ? Từ kết quả thí nghiệm, em có thể rút ra kết luận gì về sự hô hấp của ếch?
Trang 19TIẾT 38.THỰC HÀNH: QUAN SÁT CẤU TẠO TRONG
CỦA ẾCH ĐỒNG TRÊN MẪU MỔ
I- YÊU CẦU
II- CHUẨN BỊ
III- NỘI DUNG
1 Bộ xương
2 Các nội quan
IV- THU HOẠCH
- Về nhà viết bài thu hoạch giờ sinh học tiếp theo mang
đi nộp.
- Chuẩn bị bài 37: Đa dạng và đặc điểm chung của lớp lưỡng cư.
