Ý THỨC và NHU cầu của CON NGƯỜI

Biết kiểm soát xúc cảm và tình cảm của bản thân để thiết lập, duy trì mối quan hệ giao tiếp trong các hoạt động... Định nghĩa: Là một thuộc tính của xu hướng nhân cách biểu thị mối quan

Ý THỨ C VÀ NHU CẦU CỦA CO N NGƯ Ờ I

TÌNH CẢM – Ý CHÍ

Giảng viên: Trần Thị Tâm Nhàn

Bộ môn Y Đức – Khoa Học Hành Vi

Mục tiê u

1 Hiểu thế nào là ý thức, nhu cầu, tình cảm, ý chí của con người

2 Hiểu đặc điểm, chức năng, vai trò của ý thức, nhu cầu, tình cảm và ý chí của con người

3 Biết kiểm soát xúc cảm và tình cảm của bản thân để thiết lập, duy trì mối quan

hệ giao tiếp trong các hoạt động.

1 Ý thứ c

Ý thức là gì?

Những hiện tượng sau đây có phải là có ý thức?

- Vứt rác bừa bãi ra đường

- Đi học đúng giờ

- Người lên cơn động kinh

- Nhường chỗ cho bạn trong giảng đường

- Vượt đèn đỏ

- Đi ra ra khỏi giường khi đang mơ ngủ (mộng du)

Ý thức là gì?

S ự khá c nha u g iữ a nhận thứ c và ý thứ c

Ý thức

Nhận thức

1 Ý THỨC

1.1 Định nghĩa:

Ý thức là khả năng con người hiểu được các tri thức (hiểu biết) mà người đó đã tiếp thu được

(chức năng giới hạn)

2 Nhu cầ u

2.1 Định nghĩa:

Là một thuộc tính của xu hướng nhân cách biểu thị mối quan

hệ tích cực của cá nhân đối với hoàn cảnh, là những đòi hỏi

mà cá nhân thấy cần phải được thỏa mãn trong những điều kiện nhất định để có thể tồn tại và phát triển

Thúc đẩy sản xuất xã hội phát triển

Đối với NC: Là yếu tố bên trong tạo nên tính tích cực trong nhân cách của con người

Nhu cầu thúc đẩy con người hoạt động, xác định thái độ, định hướng suy nghĩ => xác định lối sống của con người.

2 Nhu cầ u

2.2 Vai trò:

 Nội dung của nhu cầu phụ thuộc vào điều kiện bên ngoài (gia đình,

xã hội) và phương thức thỏa mãn nó

2 Nhu cầ u

2.4 Phân loại:

 Xét ở góc độ nguồn gốc, có nhu cầu tự nhiên và nhu cầu xã hội.

 Ở góc độ chức năng, có: nhu cầu nhận thức, nghệ thuật, hoạt động

xã hội, lao động nghệ thuật, học tập, giao tiếp,…

 Ở góc độ xu hướng phát triển của nhu cầu, có nhu cầu vật chất và nhu cầu tinh thần

Th á p nhu cầ u của Ma slow

3 Tình cả m

3.1 Tình cảm là gì?

Tình cảm là những thái độ thể hiện sự rung cảm của con người đối với sự vật hiện tượng có liên quan đến nhu cầu và động cơ của họ

3 Tình cả m

 Tình cảm được hình thành và biểu hiện qua xúc cảm

 Xúc cảm và tình cảm của con người biểu thị thái độ của con người với thế giới, nhưng ở hai mức độ khác nhau:

 Có tính nhất thời, biến đổi phụ

thuộc vào tình huống

3 Tình cảm

3.3 Vai trò:

 TC chi phối nhận thức và có ý nghĩa đặc

biệt trong việc sáng tạo.

Ngược lại, nhận thức là cơ sở định hướng cho tình cảm

 Tình cảm xác định mục đích, lý tưởng

sống cho con người.

3 Tình cảm

3.3 Vai trò:

 Trong giao tiếp, tình cảm thể hiện sự

truyền cảm qua ngôn ngữ có lời và không

lời

 Tình cảm còn có khả năng tạo ra sự thay

đổi sinh lý rõ rệt trong cơ thể Như tim đập

nhanh khi lo lắng, mừng vui; đỏ mặt khi mắc cỡ; niềm vui làm con người trẻ lại

3 Tình cảm

3.4 Quy luật của tình cảm:

- Quy luật thích ứng

- Quy luật lây lan

- Quy luật di chuyển

- Quy luật tương phản 

- Quy luật về sự hình thành và tính ổn định của tình cảm:

Xúc cảm lặp đi lặp lại nhiều lần

một cách đơn điệu suy yếu

Gọi là hiện tượng thích ứng

(chai dạn)

3 Tình cả m

3 4 Qu y luật của tình cảm

 Quy luật lây lan

Xúc cảm tình cảm của người này truyền sang người khác

Do tính xã hội trong tâm lý con người

Ví dụ: vui lây, buồn lây, giận lây, đồng cảm…

3 Tình cả m

3 4 Qu y luật của tình cảm

 Quy luật lây lan

Biểu hiện qua

3 Tình cả m

3 4 Qu y luật của tình cảm

 Quy luật di chuyển

Là chuyển dịch từ đối tượng này sang đối tượng khác

“Thiếp như con én lạc đàn

Phải cung rày đã sợ làn cây cong”

(Nguyễn Du)

3 Tình cả m

3 4 Qu y luật của tình cảm

 Quy luật tương phản

Là sự tác động qua lại giữa những xúc cảm-tình cảm đối cực

Hai tình cảm đối cực nhau (âm tính/dương tính) có thể xảy

ra cùng một lúc nhưng không loại trừ nhau , chúng pha trộn vào nhau

3 Tình cảm

2.5 Phân loại:

 Tình cảm cấp thấp

 Tình cảm cấp cao

4 Ý chí

4.1 Định nghĩa:

Là hình thức đặc biệt ở tính tích cực của nhân cách, là mặt điều chỉnh của ý thức, là một thuộc tính tâm lý giúp con người vượt qua những khó khăn, trở ngại để đạt được những hành động có mục đích

4 Ý chí

4.2 Đặc điểm:

 Thể hiện ở sự nỗ lực của bản thân

 Là hình thức đặc biệt ở tính tích cực của nhân cách vì ý chí giúp con người nỗ lực hơn nữa để vượt qua khó khăn

Là thuộc tính tâm lý điều chỉnh hành vi tích cực nhất, là cơ chế khởi động và ức chế vì nó có thể điều chỉnh hành vi theo hai hướng thúc đẩy sự nỗ lực hoặc kềm chế hành động khi cần thiết

4 Ý chí

4.2 Đặc điểm :

được hình thành sau khi hình thành ý thức

(sau 3 tuổi) Ý chí được hình thành bằng con đường giáo dục, hoạt động và tự giáo dục.

4 Ý chí

4.2 Đặc điểm :

 Ý chí chỉ có ở con người vì nội dung của ý chí thể hiện bản chất xã hội, giá trị đạo đức của nhân cách

Ví dụ: thời phong kiến, phụ nữ thủ tiết thờ chồng

Những người lính của Nhật Hoàng mổ bụng khi thất trận để bảo toàn danh dự

4 Ý chí

4.3 Vai trò:

 Ý chí là mặt năng động của tình cảm Tình cảm tích cực thúc đẩy việc hình thành và phát triển ý chí Ngược lại, tình cảm tiêu cực làm suy giảm ý chí và suy yếu hành động

Câ u hỏi ôn tậ p

1. Định nghĩa nhân cách

2. Định nghĩa rối loạn nhân cách

3. Cấu trúc của nhân cách

4. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển nhân cách

5. Các nhóm rối loạn nhân cách

6. Đặc trưng của các rối loạn nhân cách

7. Định nghĩa ý thức, tình cảm, ý chí

8. Nêu quy luật của tình cảm

9. Nêu các phẩm chất của ý chí