Đặc điểm phân bố dân cư trên thế giới và các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư.. - Hiểu được bản chất, đặc điểm của đô thị hóa và ảnh hưởng của đô thị hóa đến sự phát triển kinh tế
Trang 1Tuần: 20 Ngày soạn: ……….
Bài 34: PHÂN BỐ DÂN CƯ CÁC LOẠI HÌNH QUẦN CƯ VÀ ĐÔ THỊ HÓA
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Sau bài học, HS cần:
- Trình bày được khái niệm phân bố dân cư Đặc điểm phân bố dân cư trên thế giới và các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư
- Phân biệt được các loại hình quần cư, đặc điểm và chức năng của chúng
- Hiểu được bản chất, đặc điểm của đô thị hóa và ảnh hưởng của đô thị hóa đến sự phát triển kinh tế xã hội và môi trường
- Mật độ dân số
II THIẾT BỊ DẠY HỌC:
- Bản đồ dân cư và đô thị lớn trên thế giới
- Lược đồ tỉ lệ dân thành thị thế giới
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức lớp: GV kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài củ:
Câu hỏi: Nêu vai trò của tôn giáo trong đời sống kinh tế và văn hoá trên thế giới Cho ví dụ cụ
thể?
3 Bài mới:
Dân cư trên thế giới phân bố như thế nào? Những nhân tố nào ảnh hưởng đến sự phân bố đó? Có mấy loại hình quần cư? Chức năng và đặc điểm của các loại hình đó? Để giải quyết những vấn đề này hôm nay thầy trò ta đi vào tìm hiểu bài 34
HĐ 1: Cá nhân
GV: yêu cầu học sinh đọc sách giáo khoa
khái niệm dân cư và mật độ dân số
HS: Trình bày khái niệm phân bố dân cư
và mật độ dân số
GV: phân tích làm rõ khái niệm
HĐ 2: Nhóm
Bước 1: GV chia lớp thành 3 nhóm
Nhóm 1: Thảo luận về phân bố dân cư
không đều trong gian
- GV yêu cầu học sinh nghiên cứu sách
giáo khoa và trả lời các câu hỏi
- HS
+ Dựa vào bảng số liệu trang 93 em có
nhận xét gì về sự phân bố dân cư trên thế
giới?
+ Xác định các khu vực đông dân và thưa
dân trên bản đồ
I Phân bố dân cư.
1 Khái niệm
- Là sự xắp xếp dân số một cách tự phát hoặc tự giác trên một lãnh thổ nhất định, phù hợp với điều kiện sống và các yêu cầu của xã hội
- Mật độ dân số: là số dân cư trú, sinh sống trên một đơn vị diện tích (Km2)
2 Đặc điểm.
a Phân bố dân cư không đều trong không gian.
- Dân cư trên thế giới phân bố không đều:
+ Các khu vực đông dân: Tây Âu, Nam Âu, Đông Nan Á
+ Các khu vực thưa dân: Châu Đại Dương, Bắc Mỹ, Nam Mỹ
b Biến động về phân bố dân cư theo thời gian.
Sự thay đổi dân cư giữa các chậu lục từ 1650 đến 2005
Trang 2Nhóm 2: Thảo luận về sự biến động dân số
theo thời gian
- GV yêu cầu học sinh nghiên cứu bảng số
liệu trang 94 và rút ra nhận xét
- HS
+ Sự thay đổi về tỷ trọng phân bố dân cư
trên thế giới trong thời kỳ 1650 – 2005?
Nhóm 3: Thảo luận về các nhân tố ảnh
hưởng đến sự phân bố dân cư
- GV yêu cầu học sinh đọc sách giáo khoa
và trả lời các câu hỏi
- HS:
+ Nên các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân
bố dân cư?
+ Vì sao nói nhân tố quyết định đến sự
phân bố dân cư là phương thức sản xuất,
trình độ phát triển của lực lượng sản xuất?
Bước 2: Đại diện các nhóm trình bày, giáo
viên nhận xét, bổ sung
HĐ 3: Cá nhân
GV: yêu cầu học sinh đọc sách giáo khoa
và cho biết
HS:
+ Thế nào là quần cư?
+ Các loại hình quần cư?
+ Cơ sở để phân chia các loại hình quần
cư?
+ Sự khác nhau cơ bản giữa các loại hình
quần cư?
HS: Trình bày những nội dung đã tìm hiểu
GV nhận xét, bổ sung
HĐ 4: Hoạt động theo cặp.
Bước 1:
HS: đọc mục 1 kết hợp với bảng số liệu
trong sách giáo khoa hãy cho biết
+ Khái niệm của đô thị hóa?
3 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư.
- Các nhân tố tự nhiện: Khí hậu, nước, địa hình, đất, khoáng sản
- Các nhân tố khinh tế – xã hội: Phương thức sản xuất, trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, tính chất của nền kinh tế, lịch sử khai thác lãnh thổ, chuyển cư
II Các loại hình quần cư.
1 Khái niệm
Quần cư là một tập hợp của tất cả các điểm dân
cư tồn tại trên một lãnh thổ nhất định
2 Phân loại và đặc điểm
a Phân loại
Căn cứ vào chức năng, mức độ tập trung dân cư, kiến trúc quy hoạch: Quần cư nông thôn và quần
cư thành thị
b Đặc điểm
- Quần cư nông thôn: Chức năng sản xuất nông nghiệp, phân tán trong không gian
- Quần cư thành thị: Chức năng sản xuất phi nông nghiệp, quy mô dân số đông, mức độ tập trung dân số cao
III Đô thị hoá.
1 Khái niệm
Đô thị hóa: Là sự tăng nhanh về số lượng và quy mô của các điểm dân cư đô thị, sự tập trug dân
cư trong các thành phố và phổ biến rộng rãi lối sống thành thị
2 Đặc điểm.
- Dân cư thành thị có xu hướng tăng nhanh
- Dân cư tập trung vào các thành phố lớn, cực lớn
- Phổ biến rộng rãi lối sống thành thị
3 Ảnh hưởng của đô thị hóa đến phát triển kinh tế – xã hội và môi trường.
a Ảnh hưởng tích cực.
- Góp phần đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế
- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế và lao động
- Thay đổi sự phân bố dân cư và lao động
Trang 3+ Đặc điểm của đô thị hóa? Cho ví dụ?
+ Ảnh hưởng của đô thị hóa đến sự phát
triển kinh tế xã hội?
- Thay đổi quá trình sinh, tử và hôn nhân
b Ảnh hưởng tiêu cực.
- Đô thị hóa không xuất phát từ quá trình công nghiệp hóa, không phù hợp, cân đối với quá trình công nghiệp hóa thiếu lương thực, thiếc việc làm, điều kiện sinh hoạt ngày càng thiếu thốn, ô nhiểm môi trường
4 Củng cố:
- Đặc điểm phân bố dân cư trên thế giới? Những nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố đó?
- Trình bày sự khác nhau cơ bản giữa hai loại hình quần cư thành thị và nông thôn?
5 Dặn dò:
Các em về nhà học bài theo câu hỏi sách giáo khoa và làm bài tập 3 sách giáo khoa và xem trước bài 35: Thực hành