Luyện tập lập luận chứng minh

-Điều phải c.minh:Lòng biết ơn những người tạo ra thành quả để mình được hưởng 1đạo lí sống đẹp đẽ của dt VN.. * Đề bài: Chứng minh rằng nhân dân Việt Nam từ xưa đến nay luơn luơn sống t

Bài 22

Tiết 92

Tuần 24

Tập làm văn: LUYỆN TẬP LẬP LUẬN CHỨNG MINH

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Cách làm bài lập luận chứng minh cho một nhận định , một ý kiến về một vấn đề

xã hõi gần gũi, quen thuộc.

2 Kĩ năng: Tìm hiểu đề, lập ý, lập dàn ý và viết các phần , đoạn trong bài văn chứng minh.

* Kĩ năng sống:

- Phân tích , bình luận và đưa ra ý kiến cá nhân về đặc điểm, tầm quan trọng của các phương pháp, thao tác nghị luận và cách viết đoạn văn nghị luận

-Lựa chọn phương pháp và thao tác lập luận, lấy dẫn chứng khi tạo lập đoạn, bài văn nghị luận theo những yêu cầu khác nhau.

3 Thái đơ: Cĩ ý thức rèn các kĩ năng.

4 Năng lực HS: Quan sát, nhận biết, phân tích , vận dụng.

II NỘI DUNG HỌC TẬP: Cách làm bài lập luận chứng minh cho một nhận định , một ý kiến về

một vấn đề xã hội gần gũi, quen thuộc.

III CHUẨN BỊ

- GV :Sách tham khảo

-HS : Soạn bài theo gợi ý GV

IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

1.Ổn định tổ chức và kiểm diện : Kiểm diện HS(1 phút)

2 Kiểm tra miệng : (3 phút)

-Muốn làm tốt bài văn nghị luận chứng minh cần thực hiện các

bước nào? (4đ)

-> 4 bước:

+ Bước 1: Tìm hiểu đề và tìm ý + Bước 2: lập dàn bài +Bước 3: Viết bài + Bước : Đọc bài và sửa chữa

- Bố cục bài văn nghị luận chứng minh có mấy phần? Nhiệm vụ từng phần.(6đ)

Trả lời: Bố cục 3 phần:

+Mở bài : Nêu luận điểm cần được chứng minh.

+Thân bài: Nêu lí lẽ và dẫn chứng để chứng tỏ luận điểm là đúng đắn

+Kết bài: Nêu ý nghĩa của luận điểm đã được chứng minh (Lời văn phần mở bài phải hô ứng với phần kết bài)

3 Tiến trình bài học(34phút)

Hoạt động 1 : Giới thiệu bài(1 phút)

Ở tiết trước các em đã được tìm hiểu cách làm loại

văn nghị luận chứng minh Hơm nay, chúng ta sẽ áp

dụng những lí thuyết ấy vào tiết luyện tập.

Hoạt động 2: Kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của HS.(1

phút)

- Hs đọc đề bài.

Hoạt động 3:Kiểm tra phần chuẩn bị ở nhà của

HS(20 phút)

GV cho HS tìm hiểu bước 1: tìm hiểu đề và tìm ý

? Đề bài trên thuộc kiểu bài nào

- Chứng minh

? Đề bài yêu cầu CM vấn đề gì

- Nội dung: Lịng biết ơn những người đã tạo ra

thành quả để mình được hưởng Phải nhớ về cội

nguồn Đĩ là một đạo lí sống đẹp đẽ của người VN.

THVB: Em hiểu ăn quả nhớ kẻ trồng cây và uống

nước nhớ nguồn là gì ?

? Yêu cầu lập luận CM ở đây địi hỏi phải làm như

thế nào.

- Đưa ra và phân tích những chứng cứ thích hợp để

cho người đọc hoặc người nghe thấy rõ điều nêu ở đề

bài là đúng đắn, là cĩ thật.

GV cho HS trao đổi , thảo luận để tìm ý của đề

?Đề yêu cầu chứng minh vấn đề

gì ? Em hiểu “Aên quả nhớ kẻ trồng

cây” “Uống nước nhớ nguồn” là gì ?

Yêu cầu lập luận c.minh ở đây đòi

hỏi phải làm như thế nào.

-Điều phải c.minh:Lòng biết ơn

những người tạo ra thành quả để

mình được hưởng 1đạo lí sống đẹp đẽ

của dt VN.

GV cho HS thảo luận nhóm cùng

bàn 2’câu hỏi

? Nếu là người cần được cminh thì em

có đòi hỏi phải diễn giải rõ hơn ý

nghĩa của2 câu tngữ ấy không ? Vì

sao.

- Cần phải diễn giải rõ ý nghĩa

của hai câu tục ngữ Bởi lẽ đề đưa

ra vấn đề dưới hình thức hai câu tục

ngữ với lối nói ẩn dụ bằng hình

ảnh kín đáo, sâu sắc, rất có thể

nhiều người đọc chưa hiểu đúng,

hiểu hết ý nghĩa.

* Đề bài: Chứng minh rằng nhân dân

Việt Nam từ xưa đến nay luơn luơn sống theo đạo lí “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, “Uống nước nhớ nguồn”.

I Chuẩn bị ở nhà

1 Tìm hiểu đề và tìm ý a.Tìm hiểu đề

- Kiểu bài : Chứng minh.

- Nội dung: Lịng biết ơn những người đã tạo ra thành quả để mình được hưởng Phải nhớ về cội nguồn.

Đĩ là một đạo lí sống đẹp đẽ của người VN.

b Tìm ý

- Cần phải diễn giải rõ ý nghĩa của hai câu tục ngữ.

- Cách diễn đạt khác nhau nhưng cùng nêu lên một bài học về lẽ sống, về đạo đức và tình nghĩa cao đẹp của con

-2 câu t.ngữ tuy có cách diễn đạt

không giống nhau nhưng cùng nêu

lên một bài học về lẽ sống về

đạo đức và tình nghĩa cao đẹp của

con người-> lòng biết ơn, nhớ về

nguồn cội của người trồng cây, cội

nguồn dòng nước.

- Hai câu tục ngữ trên tuy cĩ cách diễn đạt khác nhau

nhưng cùng nêu lên một bài học về lẽ sống, về đạo

đức và tình nghĩa cao đẹp của con người Đĩ là lịng

biết ơn, nhớ ơn về cội nguồn của người ăn quả, người

uống nước

+ Người ăn quả chín thơm ngon nhất định khơng

được quên cơng lao của người trồng cây vất vả sớm

hơm chăm bĩn

+Người uống ngụm nước trong lành hãy nhớ đến cội

nguồn dịng nước này từ đâu chảy tới.

=> Biết ơn và nhớ ơn là truyền thống đạo đức làm

nên bản sắc, tính cách và vẻ đẹp phẩm chất, tâm hồn

của người VN.

? Tìm những biểu hiện của đạo lí “Aên

quả nhớ kẻ trồng cây” “Uống

nước nhớ nguồn” từ trong thực tế

đời sống Chọn một số biểu hiện

tiêu biểu.

-Con cháu kính yêu và biết ơn tổ

tiên ông bà, cha mẹ.

-Các lễ hội văn hoá.

-Truyền thống thờ cúng tổ tiên thể

hiện lòng biết ơn đó.

-Tôn sùng và nhớ ơn những người

anh hùng, những người có công lao

trong sự nghiệp dụng nước và giữ

nước.

-Ngày 27-7 hằng năm là dịp để

chúng ta thể hiện lòng biết ơn đó.

-Toàn dân biết ơn Đảng, Bác Hồ,

Cách mạng.

-Học trò biết ơn thầy cô giáo…

? Ngoài những nội dung nêu ở điểm

c/ SGK em còn thấy những biểu hiện

nào khác nữa.

-Những câu ca khuyên con người

phải ghi nhớ công ơn của ông bà

người Đĩ là lịng biết ơn, nhớ ơn về cội nguồn của người ăn quả, người uống nước

- Những biểu hiện của lịng biết ơn trong thực tế đời sống

2 Lập dàn ý

a Mở bài

Để tỏ lịng biết ơn những ai đã đem đến cuộc sống ổn định, yên vui, tục ngữ xưa cĩ câu:

“Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, “Uống nước nhớ nguồn”.

Đạo lí cao đẹp đĩ đang ngời sáng trên bầu trời nhân nghĩa.

b Thân bài

Hễ ăn trái cây thì phải ghi nhớ cơng lao và cơng ơn của người trồng cây Cũng như cĩ được dịng nước mát phải nhớ ơn nơi xuất hiện dịng nước.

cha mẹ; các phong trào đền ơn đáp

nghĩa, chăm sóc bà mẹ Việt Nam

anh hùng.

GV cho HS tìm hiểu bước 2:Lập dàn bài

? MB cho bài CM cần làm gì ?

+ Dẫn dắt vào đề: Để tỏ lịng biết ơn những ai đã

đem đến cuộc sống ổn định, yên vui.

+ Chép câu trích: tục ngữ xưa cĩ câu:

“Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”,

“Uống nước nhớ nguồn”.

+ Chuyển ý: Đạo lí cao đẹp đĩ đang ngời sáng trên

bầu trời nhân nghĩa.

? Phần TB cần phải thực hiện những nhiệm vụ gì ?

+Giải thích câu tục ngữ: Hễ ăn trái cây thì phải ghi

nhớ cơng lao và cơng ơn của người trồng cây Cũng

như cĩ được dịng nước mát phải nhớ ơn nơi xuất

hiện dịng nước.

+ Chứng minh theo trình tự thời gian:

Ngày xưa:

Ngày nay:

DC:

+ Trong nhà trường: H nhớ ơn thầy cơ

+ Trong gia đình:

Thờ cúng tổ tiên → nhớ ơn tổ tiên

Lễ chúc thọ ơng bà, cha mẹ → thể hiện lịng biết ơn

và mong muốn báo đáp cơng ơn cha mẹ.

+ Trong đời sống cộng đồng:

Truyền thống “Lạc Long Quân và Âu Cơ” lưu

truyền từ ngàn đời nhắc nhở mọi người luơn nhớ tới

cội nguồn.

10/3 âm lịch cả dân tộc thành kính hướng về ngày

giỗ tổ Hùng Vương.

Ngày nay, cĩ nhiều ngày lễ cĩ ý nghĩa sâu sắc: 27/7

ngày thương binh liệt sĩ để tưởng nhớ những người

đã hy sinh xương máu bảo vệ Tổ quốc; 20/11 ngày

nhà giáo VN để bày tỏ lịng biết ơn của học trị với

thầy cơ giáo; 27/2 ngày thầy thuốc VN để nhớ ơn

những bậc “lương y như từ mẫu”.

- Nhân dân ta ngày nay thể hiện lịng nhớ ơn các anh

hùng liệt sĩ bằng những việc làm thiết thực: xây dựng

Hai câu tục ngữ cùng giáo dục người đời phải nghĩ đến cơng lao những ai đã đem lại cho mình cuộc sống yên vui, hạnh phúc

* Dùng lí lẽ để diễn giải nội dung vấn

đề CM.

- Từ xưa, dtộc VN đã luôn nhớ tới cội nguồn, luôn luôn biết ơn những người đã cho mình thành quả, những niềm hạnh phúc, vui sướng trong csống.

- Những biểu hiện cụ thể trong đời sống:

+Lễ hội trong làng.

+Ngày giỗ, ngày thượng thọ,

+ Ngày thương binh liệt sĩ, ngày nhà giáoVN,

+Phong trào thanh niên tình nguyện.

- Suy nghĩ về lịng biết ơn, đền ơn: Xây nhà tình nghĩa, XD quĩ xố đĩi giảm nghèo, chăm sĩc mẹ VN anh hùng,

c Kết bài

- Nĩi chung, nhớ ơn người đã đem lại hạnh phúc, đem lại cuộc sống tốt đẹp cho ta là đạo lí Đĩ là bài học muơn đời Chúng ta hãy phát huy truyền thống tốt đẹp đĩ của cha ơng

3 Viết bài

4 Đọc và sửa chữa bài

đài tưởng niệm, dựng nhà tình nghĩa, phong trào đền

ơn đáp nghĩa…

? Kết bài cần làm gì.

+Tổng kết đánh giá chung:

+Rút ra bài học:

+Nêu suy nghĩ.

GV cho HS tìm hiểu bước 3: viết bài

- GV cho HS đọc lại một đoạn trong bái

“Tinh thần …… nhân dân ta” để học

tập cách nêu luận điểm, cách đưa

dẫn chứng và cách phân tích dẫn

chứng của HCMinh.

- HS dựa vào dàn bài viết phần mở

bài.

- HS trình bày – Lớp nhận xét bổ

sung.

- GV nhận xét – sửa chữa cho HS.

GV cho HS tìm hiểu bước 4: Đọc lại và sửa chữa

Hoạt động 3: Thực hành trên lớp(12 phút)

+ Chia 2 nhĩm:

- Nhĩm 1 viết phần MB và phần giải thích 2 câu tục

ngữ ;

- Nhĩm 2 viết phần CM theo trình tự thời gian và

phần KB.

-> Lần lượt các nhĩm lên trình bày phần đã chuẩn bị

của nhĩm mình.

-> Các nhĩm nhận xét, đánh giá phần trình bày của

nhĩm mình và của nhĩm bạn.

-> Gv nhận xét chung và cho điểm theo nhĩm.

II.Thực hành trên lớp

4 Tổng kết(Củng cố , rút gọn kiến thức)(5 phút)

- Muốn làm tốt bài văn nghị luận chứng minh cần thực hiện các

bước nào? -> 4 bước:

+ Bước 1: Tìm hiểu đề và tìm ý + Bước 2: lập dàn bài +Bước 3: Viết bài + Bước : Đọc bài và sửa chữa

-Bài văn nghị luận thường gồm mấy phần, nội dung từng phần là gì ? -> 3 phần :MB, TB ,KB

+ Mở bài : Nêu luận điểm cần được chứng minh.

+ Thân bài: Nêu lí lẽ và dẫn chứng để chứng tỏ luận điểm là đúng đắn

+ Kết bài: Nêu ý nghĩa của lđ đã được chứng minh.(Lời văn phần mở bài phải hô ứng với phần kết bài)

- HS đọc phần mở bài của mình cho cả lớp nghe.

-Xây dựng luận điểm cho truyện “Lợn cưới, áo mới”

5 Hướng dẫn học tập( Hướng dẫn HS tự học ở nhà)(2 phút)

* Đối với bài học ở tiết học này : Về nhà xem lại bài Chú ý: Viết phần

thân bài và kết bài.

* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo

- Chuẩn bị bài: “ Đức tính giản dị của Bác Hồ” Chú ý:

+ Đọc, tìm hiểu từ khó.

+Trả lời các câu hỏi SGK trang 55 vào vở bài tập.

V PHỤ LỤC : bài văn tham khảo