Luyện nói văn biểu cảm về sự vật, con người

Kết bài bộc lộ cảm xúc gì của bản thân về khu vườn?. Hoạt động 2: - Yêu cầu: Nói lần lượt từ mở bài -> thân bài -> kết bài - Nhóm trưởng quản lý Sau mỗi lần bạn trình bày các bạn trong

Ngày soạn: 23/10/2016 Tuần: 11 Ngày dạy: 24/10/2016 Tiết: 41

LUYỆN NÓI: VĂN BIỂU CẢ VỀ SỰ VẬT, CON NGƯỜI

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Biết được các cách biểu cảm trực tiếp và gián tiếp trong trình bày văn nói

biểu cảm

- Biết được những yêu cầu khi trình bày văn nói biểu cảm

2 Kỹ năng

- Rèn kĩ năng nói theo chủ đề biểu cảm, khả năng tìm ý, lập dàn ý.

- Rèn cho học sinh thái độ bình tĩnh, chủ động, diễn đạt lưu loát trước đông người

3 Thái độ

Giáo dục kỹ năng nói trước đám đông

II CHUẨN BỊ

- GV: SGK – SGV – giáo án

- HS: SGK – bài soạn

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Phương pháp gợi mở, phương pháp đặt vấn đề

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP

1 Ổn định lớp

- Kiểm diện

- Ổn định trật tự

2 Bài cũ

Khi lập dàn ý bài văn biểu cảm có thể lập theo những cách nào?

3 Bài mới

Trong cuộc sống chúng ta luôn phải giao tiếp nhiều khi giao tiếp trước đông người Vì vậy việc rèn luyện khả năng nói là hết sức quan trọng Bài hôm nay sẽ giúp chúng ta rèn khả năng đó

Trong cuộc sống chúng ta luôn phải giao tiếp nhiều khi giao tiếp trước đông người Vì vậy việc rèn luyện khả năng nói là hết sức quan trọng Bài hôm nay sẽ giúp chúng ta rèn khả năng đó.

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT

Xác định thể loại của đề?

Đối tượng biểu cảm là gì?

Xác định cảm xúc với đối tượng trên?

Hãy tìm ý cho đề trên?

(HS thảo luận nhóm theo tổ thời gian 5

phót)

- Ghi kết quả ra giấy rồi cử nhóm trưởng

trình bày

- GV chắt lọc ý ghi lên bảng

Lập dàn ý cho đề trên?

(Học sinh thảo luận nhóm tổ)

Thân bài có nhiệm vụ gì?

Để miêu tả vườn và lai lịch của nó ta sẽ

làm rõ các ý gì?

Kết bài bộc lộ cảm xúc gì của bản thân về

khu vườn

Hoạt động 2:

- Yêu cầu: Nói lần lượt từ mở bài -> thân

bài -> kết bài

- Nhóm trưởng quản lý

Sau mỗi lần bạn trình bày các bạn trong

nhóm nhận xét về tư thế, tác phong, nội

dung và cách diễn đạt

- Khi nói yêu cầu phải biết thưa gửi: thưa

cô, thưa các bạn em xin phép trình bày bài

I Đề bài: Cảm xúc vườn nhà 1.Tìm hiểu đề

- Thể loại: biểu cảm

- Đối tượng biểu cảm: vườn nhà

- Cảm xúc: yêu quý, gắn bó

2 Tìm ý cho bài văn

- Xác định, hình dung khu vườn từng

có, đang có hoặc mơ ước

- Xác định vị trí không gian, thời gian của người viết đối với khu vườn:

+ Nếu ở xa thì hoài niệm về vườn

+ Nếu ở gần có thể quan sát, suy nghĩ

- Miêu tả khu vườn gắn bó với đời sống của gia đình em, nếu thiếu nó thì cuộc sống của gia đình em sẽ ra sao?

- Có thể nghĩ đến công lao, ý nguyện của người tạo lập ra khu vườn -> bày

tỏ lòng biết ơn Nếu chẳng may phải bán cho người khác thì bày tỏ sự nuối tiếc.

3 Lập dàn ý

a Mở bài: Giới thiệu khu vườn và tình cảm gắn bó với vườn nhà

b Thân bài: Miêu tả vườn, lai lịch vườn -> tình cảm

- Vườn và cuộc sống vui buồn của gia đình em

- Vườn và lao động của ba mẹ

- Vườn qua bốn mùa

c Kết bài: Bộc lộ cảm xúc của bản thân

về khu vườn sự gắn bó, tình yêu

II Luyện nói

1 Học sinh nói trước tổ nhóm

a Mở bài:

Mặc dù đã xa cách nhiều năm nhưng khu vườn trong kí ức tuổi thơ của em vẫn chưa hề phai mờ

b Thân bài:

Đó là khu đất rộng hơn một nghìn m2 do

nói của mình.

- Hết bài: Xin cảm ơn cô và các bạn chú ý

nghe

- Giáo viên quan sát chung và nhắc nhở

- Các nhóm thảo luận, trình bày

- Gọi 3 - 4 em trình bày trước lớp

- Học sinh nhận xét

- Gv nhận xét, sửa chữa, bổ sung

ông bà em để lại Trong đó, ông em trồng đủ các loại cây Những cây vải lục ngạn xum xuê thấp lè tè mà mùa nào cũng sai trĩu quả Những hàng nhãn lồng, khế ngọt, đu đủ, hồng xiêm, trứng

gà sai lúc lỉu Đặc biệt là cây xoài cát ông em lấy giống ở miền Nam khi vào thăm mộ chú em Cây không to nhưng năm nào cũng cho quả Mỗi lần đứng ở dưới gốc cây đón nhận những quả xoài vàng xộm thơm lừng em lại bùi ngùi nghĩ về chú kính yêu đã anh dũng hi sinh ở chiến trường miền Nam Từ khi ông bà mất, bố mẹ em ra sức chăm sóc nên vườn cây quanh năm tốt tươi, mỗi mùa lại cho quả ngọt Nhìn vườn cây em lại bùi ngùi nhớ bóng dáng cặm cụi vun xới của ông, nhớ những giọt mồ hôi vất

vả của bà Mỗi lúc buồn, nhớ ông bà em lại ra vườn ngắm nhìn những cây tốt tươi Khi ấy em thấy nó thËt thân thiết

c Kết bài:

Em yêu quý vườn nhà biết bao vì nó gắn bó với cuộc sống gia đình em, gắn

bó với những kỉ niệm về ông, về bà

2 Nói trước lớp

4 Củng cố

Nêu lại nội dung của bài

5 Hướng dẫn về nhà

- Hoàn thành bài viết

- Soạn bài Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

V RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn: 25/10/2016 Tuần: 11 Ngày dạy: 26/10/2016 Tiết: 42

BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU CUỐN

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Tác giả Đỗ Phủ

- Thấy được giá trị hiện thực: phản ánh chân thực cuộ sống củ con người

- Học sinh cảm nhận được tinh thần nhân đạo thể hiện hoài bão cao cả và sâu sắc của nhà thơ Đỗ Phủ Thấy được vai trò và ý nghĩa của ý nghĩa của yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ trữ tình

2 Kỹ năng

- Rèn kỹ năng đọc diễn cảm, cảm thụ và phân tích thơ

-

3 Thái độ

Giáo dục học sinh tình cảm nhân đạo, tình yêu thương con người đặc biệt khi họ hoạn nạn

II CHUẨN BỊ

- GV: SGK – SGV – giáo án

- HS: SGK – bài soạn

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Phương pháp đọc diễn cảm, phương pháp gợi mở, phương pháp nêu vấn đề

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP

1 Ổn định tổ chức

2 Bài cũ

- Đọc phiên âm và dịch thơ bài Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh.

- Nêu nội dung

3 Bài mới

Đời Đường - Trung Quốc là thời đại hoàng kim của thơ ca, có rất nhiều nhà thơ lớn Tiết trước chúng ta đã tìm hiểu một số bài thơ của Lí Bạch, Hạ Tri Chương… Giờ này chúng ta tiếp tục tìm hiểu một văn bản thấm đượm giá trị nhân văn của tác giả Đỗ Phủ đó là: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT

Hoạt động 1

- HS: Đọc diễn cảm bài thơ.

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Đọc

- GV: Nhận xét giọng đọc, đọc lại tác

phẩm

- HS: Đọc chú thích và cho biết đôi

nét về tác giả Đỗ Phủ

- GV: Nhận xét

- GV: Vì sao bài thơ lại có tên là Bài

ca nhà tranh bị gió thu phá?

- HS: Trả lời

- GV: Bài thơ được viết theo thể loại

gì?

- HS: Trả lời

- GV: Nhận xét

- GV:Theo em bài thơ được chia

thành mấy phần? Nêu nội dung từng

phần?

- HS: Thỏa luận nhóm 2 phút, trình

bày

- GV: Nhận xét và chốt ý

 Bài thơ được chia thành 4 phần

theo như cách in bài, mỗi đoạn là

một phần nhưng ta cũng có thể chia

bài thơ thành 2 phần: 18 câu đầu và

5 câu cuối ( p1: nỗi khổ của nhà

thơ; p2: Tình cảm của nhà thơ)

Xác định phương thức biểu đạt ở mỗi

phần?

Thảo luận nhóm 4 bạn trong thời

gian 3 phút Đại diện báo cáo

Gv kết luận Điền vào bảng phụ

2 Chú thích

a Tác giả

- Đỗ Phủ (712-770), là nhà thơ nổi tiếng đời Đường của TQ, hiệu là Thiếu Lăng

- Quê ở tỉnh Hải Nam Làm quan một thời gian ngắn, cuộc đời đau khổ phải sống trong bệnh tật

b Tác phẩm

- Sở dĩ bài thơ lại có tên là bài ca

nhà tranh bị gió thu phá là vì ông có

một ngôi nhà tranh được cất mấy tháng thì đã bị gió thu phá

- Thể loại: Cổ thể

c Từ khó

3 Bố cục: 4 phÇn

P1: 5 câu đầu: cảnh nhà bị gió phá

P2: 5 câu tiếp: kể việc trẻ con cắp tranh

P3: 8 câu tiếp: nỗi khổ của gia đình

Đỗ Phủ trong đêm mưa

P4: còn lại: ước mơ cao cả của nhà thơ

thức biểu

đạt

Miêu tả

Tự sự

Biểu cảm trực tiếp

Miêu tả kết hợp

tự sự

Miêu tả kết hợp biểu cảm

Tự sự kết hợp biểu cảm

Kết hợp cả

ba phương thức

- GV: Nhận xét gì về phương thức

biểu đạt của bài thơ? Nó có tác dụng

gì cho việc miêu tả?

- Phương thức biểu đạt đa dạng ->

ghi lại sinh động hiện thực đau xót

và bộc lộ tư tưởng tình cảm của tác

giả trước hiện thực đó.

Hoạt động 2

- GV: 5 câu thơ đầu kể về nỗi khổ gì

củ tác giả?

- HS: Nỗi khổ vật chất

- GV: Gió cuốn mất tranh lợp lá, lại

bị trẻ con trộm cho thấy tác giả thiếu

thốn về vật chất.

- GV: Từ nỗi khổ bị gió cuốn mất

tranh lợp nhà tác giả kể tiếp những

nỗi khổ gì?

- HS: Đọc khổ thơ 3

- GV: Xác định không gian và thời

gian được nói đến trong khổ thơ?

- HS: Trả lời

GV: Chỉ vài nét phác hoạ tác giả đã

làm nổi bật được đặc điểm của mưa

thu khác hẳn mưa giông mùa hè:

mưa tới chớp nhoáng, gió tới kéo

mưa đi và mưa cũng chớp nhoáng,

giả dụ là cơn mưa ®Çu mùa hè thì

dù căn nhà bị phá nát tác giả cũng

không đến nỗi khổ như vậy.

Chính cơn gió thu ấy đã gây ra biết

bao nỗi khổ cho gia đình tác giả,

các e hãy cho biết gia đình tác giả đã

II TÌM HIỂU TÁC PHẨM

1 Nỗi khổ của tác giả

*Không gian, thời gian

- Giây lát…mây tối mực Trời thu mịt mù đêm đen đặc -Thời gian được xác định cụ thể: gió thổi lên buổi chiều, đêm mưa mới đổ xuống và kéo dài suốt đêm

* Nỗi khổ:

- Gió cuốn mất tranh lợp nhà -> nỗi khổ về vật chất

- Bị trẻ con cướp giật, cuộc sống cùng cực đã làm thay đổi tính cách trẻ thơ

- Sự bất lực của tuổi già -> nỗi đau nhân tình thế thái

- Mềm vải… lạnh tựa sắt Con nằm….lót nát Nhà dột

Mưa kéo dài -> ít ngủ, ướt át, lo lắng vì loạn lạc

phải chịu đựng những nỗi khổ gì?

- GV: Em có nhận xét gì về nỗi khổ

của tác giả?

Tù sự đau khổ tột cùng đã vụt lên

ước mơ cao cả Nhà thơ đã ước gì

chúng ta tìm hiểu sang phần cuối bài

thơ.

- HS:Đọc 5 câu cuối và cho biết 5

câu này thể hiện điều gì?

- GV: Thể hiện ước mơ của tác giả

- GV: Tác giả ước mơ gì? Em có

nhận xét gì về ước mơ của tác giả?

Ước có gian nhà rộng để có thể

che chở cho những kẻ nghèo, ước

mơ cao cả chan chứa lòng vị tha vì

chỉ biết đến người khác và tinh

thần nhân đạo, ước mong cho mọi

người được hân hoan.

Liên hệ: Truyện Lục Vân Tiên,

tinh thần nhân đạo được thể hiện

đó là lòng thương người và muốn

giúp đỡ người khác.

- GV: Hai câu thơ cuối tác giả đã hể

hiện tư tưởng gì?

Lòng vị tha đã đạt đến mức xả thân,

sẵn sàng hy sinh vì hạnh phúc

chung.

Hoạt động 3

HS đọc ghi nhớ

- Nỗi khổ dồn dập, nhiÒu bề, cả về vật chất lẫn tinh thần

2 Tình cảm của nhà thơ

- Được nhà rộng muôn ngàn gian che khắp thiên hạ

- Ước mơ cao cả chứa chất lòng vị tha và tinh thần nhân đạo, chỉ nghĩ đến người khác mong cho mọi người được hân hoan, vui sướng-> đó là ước mơ giản dị mà cao đẹp

- Riêng lều ta nát chịu chết rét cũng được

- Ước mơ cao cả đã đạt tới mức sẵn sàng hi sinh vì sự nghiệp chung, hạnh phúc chung

III TỔNG KẾT

Ghi nhớ

4 Củng cố

Tóm tắt nội dung chính của bài thơ: Gia đình Đỗ Phủ đã gặp rất nhiều khó khăn trong đêm gió thu, trước hoàn cảnh khó khăn ấy ông đã có nhiều ước

mơ cao cả và thấm nhuần tư tưởng nhân đạo chỉ lo cho sự nghiae6p5 chung, hạnh phúc chung của mọi người

5 Hướng dẫn về nhà

- Học thuộc lòng khổ thơ cuối và nắm kỹ nội dung của bài thơ.

- Soạn bài Từ đồng âm.

V RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn: 27/10/2016 Tuần: 11 Ngày dạy: 28/10/2016 Tiết: 43 KIỂM TRA VĂN I MỤC TIÊU 1 Kiến thức - Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh ở phần văn 2 Kỹ năng Rèn kỹ năng tự đánh giá kiến thức cho HS 3 Thái độ: Giáo dục ý thức phê và tự phê cho HS II CHUẨN BỊ - GV: Bài kiểm tra – giáo án - HS: Sự chuẩn bị bài III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Phương pháp vấn đáp, kết hợp thuyết trình, thực hành IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP 1 Ổn định tổ chức 2 Bài cũ 3 Bài mới: Đề và đáp án đính kèm V RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn: 28/10/2016 Tuần: 11 Ngày dạy: 29/10/2016 Tiết: 44

TỪ ĐỒNG ÂM

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Khái niệm về từ đồng âm.

- Việc sử dụng từ đồng âm

- Áp dụng giải bài tập

2 Kỹ năng

- Rèn kỹ năng nhận biết từ đồng âm và cách sử dụng từ đồng âm

3 Thái độ

Có thái độ cẩn trọng tránh gây hiểu nhầm hoặc khó hiểu do hiện tượng đồng âm

4 Tích hợp

- Tích hợp kỹ năng sử dụng từ đồng âm trong giao tiếp.

II CHUẨN BỊ

- GV: SGV – SGK – giáo án

- HS: SGK – bài soạn

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Phương pháp gợi mở, phương pháp đặt vấn đề

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP

1 Ổn định tổ chức

2 Bài cũ

- Thế nào là từ trái nghĩa Cho ví dụ

- Từ trái nghĩa được sử dụng với tác dụng gì?

3 Bài mới

Hoạt động 1

1.

- HS đọc yêu cầu sgk

Giải thích nghĩa của mỗi từ lồng

trong các câu sau:

a Con ngựa đang đứng bỗng lồng

lên

b Mua được con chim, bạn tôi nhốt

ngay vào lồng.

I THẾ NÀO LÀ TỪ ĐỒNG ÂM

1

a Từ lồng chỉ hoạt động chạy cất

cao vó lên với một sức mạnh đột ngột rất ngó kìm giữ

b Từ lồng chỉ đồ vật thường đan

thưa bằng tre nứa để nhất chim

2.

Hai từ lồng giống nhau về hiện tượng

2 Ha từ lồng này có điểm gì giống

nhau và nghĩa của chúng có liên

quan gì với nhau không? ( một từ chỉ

hoạt động, một từ chỉ sự vật)

- GV: Từ các gợi ý trên hãy cho biết

thế nào là từ đồng âm?

- HS: Đọc ghi nhớ

*Lưu ý: Phân biệt vói từ nhiều

nghĩa

- mít chín 1

- suy nghĩ chín 2

- Chín 1 : trạng thái của quả chuyển

đổi về chất , màu khi đã già

- Chín 2 : hành động suy nghĩ đã kĩ

-> nghĩa có liên quan với nhau ->

từ nhiều nghĩa.

Hoạt động 2

1 Nhờ đâu mà em phân biệt được

nghĩa của các từ lồng trong hai câu

trên?

Dựa vào mối quan hệ giữ từ lồng với

các từ khác trong câu, tức là dựa

vào ngữ cảnh.

2 Câu Đem cá về kho!, nếu tách khỏi

ngữ cảnh có thế hiểu theo mấy

nghĩa?

+ Ngữ cảnh 1: Trên đường đi học về,

em gặp mẹ xách một xâu cá chép

Mẹ bảo em: Đem cá về kho!.

+ Ngữ cảnh 2: Giám đốc thu mua cá

ở xí nghiệp nói với nhân viên mình:

Đem cá về kho!

Hãy tìm hiểu nghĩa của từ kho

trong hai ngữ cảnh trên?

Câu “Đem cá về kho” có thể hiểu

theo nghĩa khác nhau nếu đặt ở hai

ngữ cảnh khác nhau Muốn hiểu

đúng nghĩa của câu này thì phải

đặt nó vào ngữ cảnh.

âm thanh( cách phát âm) nhưng nghĩa của chúng hoàn toàn không liên quan gì với nau

 Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa của chúng hàn toàn khác xa nhau, không liên quan gì với nhau

VD: Tôi mới mua cái bàn là.

An là bạn tôi.

II SỬ DỤNG TỪ ĐỒNG ÂM 1.

Dựa vào mối quan hệ giữa từ lồng với các từ khác trong câu tức là dựa vào ngữ cảnh mà ta phân biệt được các từ đó

2.

Đem cá về kho

Kho 2: đun chín thức ăn bằng phương pháp nấu kĩ

Kho 1: nơi cất giữ tài sản, hàng hóa

GV: Từ những gợi ý trên, em hãy

thêm một vài từ vào câu để câu trở

nên đơn nghĩa

HS: Thảo luận 2 phút:

- Đem cá về kho của công ty

- Đem cá về mà kho ăn

GV: Việc phân tích ví dụ trên cho ta

thấy khi dùng từ đồng âm cần lưu ý

diều gì?

- HS: Đọc ghi nhớ sgk

Hoạt động 3

BT1:

HS Đọc yêu cầu bt1 sgk

BT2:

a Tìm các nghĩa khác nhau của danh

từ cố và giải thích mối liên quan

giữa các nghĩa đó

b Tìm từ đồng âm với từ cổ và cho

biết nghĩa của từ đó

 Trong giao tiếp phải chú ý đầy đủ đến ngữ cảnh để tránh hiểu sai nghĩa của từ hoặc dùng từ với nghĩa nước đôi do hiện tượng đồng âm

III LUYỆN TẬP 1.

- Thu -> mùa thu  thu tiền

- Tranh -> nhà tranh  bức tranh tranh giành

- Cao -> chiểu cao  cao dán, thạch cao

- Sang: Sang sông Sang trọng

Sang nhượng

- Nam: Phương nam Nam giới

- Nhè: Nhè lưỡi Khóc nhè

- Tuốt: Ăn tuốt Tuốt gươm

- Sức: Sức khoẻ Trang sức

- Môi: Cái môi Đôi môi Môi giới

2.

a

- Cổ 1: Bộ phận cơ thể nối đầu với

thân: cổ vịt, ổ gà.

- Cổ 2: Cổ của con người, coi là biểu tượng của sự cứng cỏi, không chịu

khuất phục: cứng cổ cứng đầu.