Thực trạng nội dung, phương pháp giáo dục quyền con người tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội a Khái quát tình hình giảo dục quyền con người tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội Trường Đại
Trang 1THỰC TIỄN - KINH NGHIỆM
• TS Trần Thị Thu Huyên *
(*) Khoa Lý luận chính trị - Giáo dục công dân, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội Email: huyendhsphn81@gmail.com.
PHÁP LUẬT VỀ QUYỂN CON NGUỜI
Tóm tất: Bài viết đánh giá ưu điếm, hạn chế vể nội dung, phương pháp giáo dục
quyền con người tại trường Đại học Sư phạm Hà Nội, phân tích các nguyên nhân của
những hạn chế, từ đó đề xuất một sổ giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả giáo dục
quyền con người tại trường Đại học Sư phạm Hà Nội nói riêng và các trường sư phạm
trên toàn quốc nói chung.
Từ khóa: Giảo dục quyền con người, nội dung giáo dục quyền con người, phương pháp giảo dục quyền con người, Đại học Sư phạm Hà Nội.
Abstract: The article evaluates the advantages and limitations of the content
and methods of human rights education at Hanoi National University of Education, analyzes the causes of these limitations, and then proposes some solutions to enhance the effectiveness of human rights education at Hanoi National University
of Education in particular and pedagogical schools nationwide in general.
Keywords: Human rights education, content of human rights education, methods
of human rights education, Hanoi National University of Education.
Ngày nhận; 16/12/2021 Ngày phản biện, đánh giả: 30/12/2021 Ngày duyệt: 22/02/2022
1 Thực trạng nội dung, phương
pháp giáo dục quyền con người tại
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
a) Khái quát tình hình giảo dục
quyền con người tại Trường Đại học Sư
phạm Hà Nội
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
là một trung tâm đào tạo đại học, sau đại
học, nghiên cứu và ứng dụng khoa học
giáo dục đa ngành chất lượng cao, là
một trong những trường đại học trọng
điểm của hệ thống giáo dục đại học Việt
Nam Với tông sô cán bộ giảng viên, giáo viên, nhân viên của nhà trường là 1.069 người, ngoài tậptrung đào tạo đại
học và sauđại học, các trung tâm nghiên cứu và viện nghiên cứu, trường Đại học
Sư phạm Hà Nội còn có 4 trường phổ
thông thực nghiệp trực thuộc, gồm: TrườngMầm non Búp sen xanh; Trường
Tiểu học Nguyễn Tất Thành; Trường
THCS và THPT Nguyễn Tất Thành; Trường THPT chuyên Sư phạm
Với truyền thống 70 năm ra đời
Trang 2SỐ 2 (23) - 2022
Trường Đại học Sư phạm
ôn tiên phong trong việc
diện của Bộ Giáo dục và như của toàn ngành giáo
lý giáo dục “ Đào tạo nhà
có tinh thần nhãn văn, tư hành động tích cực vì sự
Nội đã góp phần không
con người được thực hiện
yên sinh đảm bảo sự công
}ạch, công bằng và bình
và phát triên,
Hà Nội đã 11L<
ủng hộ và thực hiện tốt các chính sách
đổi mới toàn
Đào tạo cũng
dục Với triết
giáo xuất sắc
duy hiện đại,
phát triến cộng đồng” , Trường Đại học
Sư phạm Hà
nhỏ để quyền
trong thực tè, từ việc ban hành các
chính sách tu
khai, minh
đẳng về cơ hội cho tất cả mọi người;
xây dựng chư<
dung dạy học
tiến bộ, nhân
những môn học chuyên sâu vể giáo dục
quyền con n
chính trị - Giáo dục công dân, Khoa
Công tác xã hội, Khoa Giáo dục đặc
biệt, Khoa Gịáo dục mầm non, Khoa
Giáo dục tiểu học, Khoa Quốc phòng
ơng trình môn học và nội đảm bảo tính khoa học,
văn (có một số khoa có
3ười như khoa Lý luận
h thức và phương pháp tính dân chủ, công bằng,
nhà trường cũng được
an ninh); hìn|]
dạy học mang
lấy người họo làm trung tâm; cơ chế
tuyển dụng gịảng viên và chuyên viên
giáo dục của
công khai, minh bạch và dân chủ; đội
ngũ giảng V
trường không
các cơ hội nâ:
toàn được đản bảo quyền tiếp cận các
cơ hội học tập, nâng cao nghiệp vụ của
bản thân và
khác của nhà
iên và nhân viên nhà
ngừng được cung cấp
ng cao nghiệp vụ, hoàn
iếp cận các nguôn lực
trường một cách công
bằng và bình đẳng
về nội dung giảng dạy giáo dục quyền con người
Thứ nhất, nội dung đào tạo đại học và sau đại học gắn với nội dung
giáo dục quyền con người
Ở cấp đào tạo này, nhà trường có
24 khoa - chủ yếu đào tạo theo cácmôn
học phục vụ việc cung cấp giáo viên cho phố thông, giảng viên cho các trường đại học hoặc làm việc tại các trung tâm nghiên cứu, với 39 mã ngành
(đào tạo cừ nhân sư phạm và cử nhân
ngoài sư phạm) Khảo sát khungchương trình các môn học của tất cả các mã ngànhở cáckhoa trong trường cho thấy, nhìn chung, trong khung chương trình
các môn học của các khoatrong trường đều có những môn học liên quan trực
tiếp hoặc gián tiếp đến nội dung giáo dục quyền con người Đặc biệt, một số
môn học được triển khai dạy chung cho sinh viên toàn trường như: Giáo dục pháp luật (Trong chương trình môn học nàyđặcbiệt còncó chuyên đề: Các điều ước quốc tế về quyền con người và việc
thực hiện ở Việt Nam Mục đích giảng
dạycho các bạn sinh viên của tất cả các
khoa về quyền con người và việc thực
hiện quyền con người trong thực tiễn ở
Việt Nam); Tâm lý học giáo dục; Giáo
dục học; Nghệ thuật học đại cương; Lý
luận dạy học và Phương pháp dạy học;
Nhân học đại cương; Nhập môn khoa học xã hội và nhân văn
Trong đó, các khoa có mã ngành
đào tạo thể hiện nội dung giáo dục
VIETNAM JOU1 INAL OF HUMAN RIGHTS LAW 87
Trang 3THỰC TIỄN - KINH NGHIỆM
quyền con người rõ nét nhất, thậm chí
là trực tiếp giảng dạy về quyền con
người và quyền trẻ em, gồm một số môn
học tạimột số khoa điển hình như Khoa
Lý luận chính trị - Giáo dục công dân;
Khoa Công tác xã hội; Khoa Giáo dục đặc biệt; Khoa Giáo dục mầm non; Khoa Giáo dục tiểu học Cụ thể:
Các khoa có môn học thể hiện rõ nét nội dung
giáo dục quyền con người
quyền con ngưòi
1 Khoa Lý luận chính trị
-Giáo dục công dân 1.1 .Pháp luật về quyền con ngườivà quyền trẻ em
1.2.Chuyên đề Bình đẳng giớivà giáo dục gia đình
1.3.Hiến phápvà định chế chính trịở ViệtNam
1.4 Pháp luật học đại cương
1.5 Giáo dục phápluật 1 1.6 Giáo dục pháp luật 2
1.7 Dân chủvàpháp quyền
2 Khoa Công tác xã hội 2.1.Nhập môn công tác xãhội
2.2 An sinh xã hội
2.3 Chínhsách xã hội
2.4 Giới và phát triển 2.5 Côngbằng xã hội và tiến bộ xã hội
2.6 Công tác xã hội với ngườikhuyết tật và nạn nhân chiên tranh
2.7
Thứ hai, nội dung đào tạo của
các trường phố thông (từ mầm non đến
THPT) thuộc Trường Đại học Sư phạm
Hà Nội gắn với nội dung giáo dục
quyền con người
Các trường phổ thông trực thuộc
trường Đại học Sư phạmHà Nội luônlà
lực lượng tiên phong trong đối mới
giáo dục Chương trình giáo dục phổ
thông tổng thể (chương trình các môn
học từ lớp 1 đến lớp 12) đã được Bộ
Giáo dục và Đào tạo xây dựng và triển khai - là một bước ngoặt lớn trong những nồ lực của Đảng, Nhà nước và
toàn xã hội trong đổi mới giáo dục của Việt Nam Trong đó, mục tiêu hướng
tới mang tính thực tiễn cao: các nhà
giáo dục khi xây dựng chương trình
hay khi bắt tay vào viết sách giáo khoa,
đào tạo đội ngũ giáo viên để tiếp cận theo hướng mới, chuyển từ tiếp cận nội
dung sang tiếp cận năng lực thì luôn
Trang 4sô 2 (23) - 2022
câu hỏi sau: học sinh của
trăn trở với
chúng ta (chính con em chúng ta) sau
khi học xong chương trình phổ thông
thì họ sẽ là ai? Họ sẽ làm được gì? Họ
sẽ muốn trở
Họ có khả năng hoạch địnhvàxây dựng
chính cuộc đ'
thành người như thế nào?
ời của họ không?
Với tâm niệm đó, môn Giáo dục
phổ thông đã được định
đức, giáo dục pháp luậtvà
dục kĩ năng sống Từ các
ng này, giáo viên sẽ phải
g tâm, học sinh phải được
mtri thức trong chính từng
tình huống giả định để đưa
hoặc cách giải quyết tình ông qua sản phẩm là ngôn
công dân ở
hướng về mặt nội dung rẩt rõ ràng,
tường minh với 3 mạchnội dung chính:
giáo dục đạo
kinh tế, giác
mạch nội du:
triển khai cá|c đơn vị kiến thức đó theo
hướng tổ chức hoạt động, lấy người
học làm trur
tự trải nghiệ
môn học của mình, được đắm mình
trong những 1
ra nhận xét
huống đó, th<
ngữ nói (thuyết trình, hùng biện, tranh
luận), ngôn ngữ viết (viết bài luận, viết
thư, viết lời
phẩmhoạtđộng của học sinh còn có thế
được biểu đạt qua các loại hình nghệ
thuật (thơ,
trang, thiết kế và tổ chức sự kiện, kịch
hoặc sân khí
Nội dựng giáo dục quyên con
người đã được trực tiếp thể hiện trong
mạch nội dung về pháp luật và kinh
tế1, cụ thể:
- Lớp z : Quyền và bổn phận của
trẻ em
- Lớp 6
bình, viết thông điệp), sản
nhạc, họa, thiết kế thời
u hóa )
: Quyền trẻ em
- Lớp 7: Quyền và nghĩa vụ công
dân trong gia đình
- Lớp 8: Quyền và nghĩa vụ lao
động của công dân
- Lớp 9: Quyền tự do kinh doanh
và nghĩa vụ đóng thuế
- Lớp 11: Quyền bình đẳng của
công dân; Một số quyền dân chủ cơ
bản của công dân; Một số quyền tự do
cơ bản của công dân
- Lớp 12: Một số quyền và nghĩa
vụ của công dân về kinh tế; Quyền và nghĩa vụ của công dân về văn hóa và
xã hội
Thứ ba, bồi dưỡng và tập huấn
giáo viên phổ thông
Song song với đào tạo hệ cửnhân chính quy, trường Đại học Sưphạm Hà
Nội thường xuyên có các chương trình
bồi dưỡng, tập huấn cho đội ngũ giáo viên Trước đây, việc nâng cao trình
độ chuyên môn của giáo viên phố
thông thường diễn ra theo đơn đặt hàng của các Sở Giáo dục ở các địa
phương hoặc trực tiếp là đơn đặt hàng
của các trường cụ thể Việc bồi dưỡng
này diễnra lẻ tẻ và tự phát Nhưng sau khi chương trình giáo dục phổ thông
tổng thể ra đời thì giáo viên cả nước
được tham gia bồi dưỡng và tập huấn một cách có hệ thống Trong gần 02 năm triển khai bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học, Trung học cơ sở và
THPT (được sự trợ giúp của Chương trình Etep - sự liên kết của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ngân hàng Thế giới, Đại học Giáo dục của Hồng
VIETNAM JOI JRNAL OF HUMAN RIGHTS LAW 89
Trang 5THỰC TIỄN - KINH NGHIỆM
Kông),Trường Đại học Sư phạm Hà
Nội đảm trách bồi dưỡng cho giáo viên
sư phạm chủ chốt và cán bộ quản lý
phổ thông cốt cán (đã triển khai bồi
dưỡng khoảng 1000 giáo viên của miền
Bắc) Chương trình tập huấn được triển
khai mạnh mẽ (qua cả 2 kênh: tập huấn
trực tiếp và trực tuyến) Điều này cho
thấy quyền con người thật sự được đề
cao trong giáo dục, một lầnnữa các nhà
giáo dục phải thật sự hướng tới tổ chức
hoạt động dạy và học trong đó người
học phải là trung tâm của hoạt động -
được tôn trọng, được lắng nghe, được
thấu hiểu, được thể hiện quan điểm và
chính kiến cá nhân
Thứ tư, hoạt động nghiên cứu
của các trung tâm, các viện trực thuộc
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Trường có 10 trung tâm, 02 viện
nghiên cứu, 01 nhà xuất bản; 01 tạp
chí khoa học Ngoài ra, Phòng Khoa
học của trường cũng đã phát huy tích
cực vai trò của mình trong việc triển
khai các nghiên cứu khoa học của sinh
viên, của giảng viên cấp trường và
thực hiện các đề tài cấp Bộ, các đề tài
phi chính phủ Trong đó có nhiều đề
tài nghiên cứu có giá trị cao, liên quan
trực tiếp hoặc gián tiếp tới nội dung
giáo dục quyền con người như: Xây
dựng trường học an toàn, trường học
thân thiện; Xây dựng mô hình giáo dục
bảo vệ môi trường cấp THCS; Xây
dựng văn hóa nhà trường; Vai trò của
xã hội công dân đối với quá trình dân
chủ hóa ở Việt Nam
về phương pháp giáo dục quyền con người
Thứ nhất, việc dạy và học về quyền được tích hợp trong từng môn học hoặc tích hợp liên môn
Giảng viên đào tạo ở bậc đại học
của trường cũng như đội ngũ giáo
viên của khối pho thông trực thuộc
trường luôn cố gắng sử dụng linh hoạt
các phương pháp dạy học (Phương
pháp thuyết trình, đàm thoại, làm
mẫu, thực nghiệm, thảo luận, nghiên cứu trường hợp, xử lý tình huống, dạy học trực quan, đóng vai, trò chơi, dạy học dự án )và kĩ thuật dạy học (động
não, kĩ thuật phòng tranh, hỏi bằng phiếu, hỏi bang bảng kiểm, kĩ thuật
321, kĩ thuật bể cá, khăn trải bàn, tia chớp, kĩ thuật 0 bi, sơ đồ tư duy, tranh
biện ) khác nhau
Quyền con người thường được các nhà giáo dục sử dụng thông qua
việc đưa ví dụ minh họa vào bài học,
cáctình huống học tập cần nghiên cứu, các bài tập dự án cần triển khai sau khi kết thúc buổi học Ví dụ, đối với bậc
mầm non, tiểu học, việc sử dụng
phương pháp kể chuyện, đặc biệt sừ
dụng truyện cổ tích vào dạy học sẽ có
tác động mạnh mẽ vào cảm xúc của trẻ Các nhân vật trong câu chuyện sẽ giúp trẻ phân định thiện ác, tốt xấu
Cụ thể hơn, như truyện ‘‘ Cây tre trăm đốt ” là một điển hình về giáo dục
quyền con người Ai cũng có quyền được sống, được hưởng hạnh phúc, dù
giàu hay nghèo cũng bình đắng với
Trang 6sô 2 (23) - 2022
trọng những thỏa thuận,
ớc với nhau
hiết và bắt buộc ở các cấp
củahoạt động trải nghiệm
sẽ sử dụng tri thức vốn có
các hoạt động, xử lý các
I tựmình trải nghiệm (trải
ân, trải nghiệm nhóm, và
nhau, và tôn
những giao 1'1
Thứ hai, việc dạy và học về quyển
nghiệm ở trường phổ thông
Hiện nay trong chương trình giáo
dục phổ thông, hoạt động trải nghiệm
được xem là một trongnhững hoạtđộng
giáo dục cần
học Bảnchất
là người học
của mình troig tất cả các môn học để
tham gia vào
tình huống mà giáo viên đã thiết kế
Qua quá trình
nghiệm cá nhí
trải nghiệm trong tập thể lớn hơn) sẽ
giúp các em
lũy những tri
mớimẻhoặc I
thông qua cấi
như: sinh hoạ
sinh hoạt theo
Thứ ba, 1
được thể hiệì
trực tiếp của
các tổ chức,
Câu lạc
ngoại khóa cùa những nhóm học sinh,
sinh viên cùn
khiếu, dưới
nhà giáo dục
động này là nhằm tạo môi trường giao
lưu thân thiệi^, tích cực giữa học sinh,
sinh viên với
viênvới giáo
đồng; tạo cơ
tự chiêm nghiệm và tích
thức mà các em cảm thấy
lĩầnthiết cho cánhânmình
c hình thức trải nghiệm
Lt dưới cờ, sinh hoạt lớp,
» chủ đề
việc dạy và học về quyền
n thông qua hoạt động
học sinh, sinh viên vào câu lạc bộ khác nhau
bộ là hình thức sinh hoạt
g sở thích, nhu câu, năng
sự địnhhướng của những
Mục đích của những hoạt
nhau; giữa học sinh, sinh ựiên; nhà trường với cộng
hội để học sinh, sinh viên
chia sẻ kiến thức, hiểu biết của mình, qua đó phát triển các kĩ năng của học sinh, sinh viên Các loại hình câu lạc bộ gồm: Câu lạc bộ văn hóa nghệ thuật;
Câu lạc bộ thể dục thể thao; Câu lạc bộ học thuật; Câu lạc bộ võ thuật; Câu lạc
bộ hoạt động thực tế; Câu lạc bộ trò chơi dân gian
b) Đánh giá ưu điểm, hạn chế về nội dung, phương pháp giáo dục quyền
con người tại Trường Đại học Sư phạm
Hà Nội và nguyên nhân
Ưu diêm Một là, việc dạy và học về quyền
con người đã được chú trọng và đưa vào những môn học chính thức cho sinh viên toàn trường như môn Giáo dục pháp luật hoặc được thể hiện rõ
nét trong chương trìnhđào tạo của một
số khoa như: Giáo dục công dân, Giáo dục chính trị, Giáo dục đặc biệt, Giáo
dục mầmnon, Giáo dục tiểu học, Công
tác xã hội
Hai là, nội dung giáo dục quyền
con người đã được tích hợp lồng ghép linh hoạt trong hầu hết các môn đang
giảng dạy của nhà trường thông qua các ví dụ minh họa, trường hợp nghiên
cứu hoặc tình huống có vấn đề trong
dạy học Ngoài ra, nội dung này còn
thường xuyên được đưa vào trong quá trình xây dựng nội dung dạy học tích
hợp liên môn hoặc lồng ghép trong các
hoạt động trải nghiệm, hoạt động câu lạc bộ của trường
Ba là, việc sử dụng linh hoạt các phương pháp, kỹ năng dạy học của đội
VIETNAM JOU RNAL OF HUMAN RIGHTS LAW 91
Trang 7THỰC TIỄN - KINH NGHIỆM
ngũ giảng viên của trường theo hướng
phát triển năng lực của sinh viên đã
giúp cho việc dạy và học về quyền con
người không chỉ dừng lại lý thuyết,
sách vở mà đã thể hiện việc giảng viên
trao quyền cho sinh viên, tham gia hành
động thể hiện quyền của mình trong
chính từng tiết học hoặc trong các hoạt
động hằng ngày của sinh viên tại
trường Sinh viên được trải nghiệm các
quyền của mình trong thực tiễn, qua đó
giúp họ cảm thấy tự tin trong việc sừ
dụng ngôn ngữ quyền đế giải quyết các
bất đồng và giải quyết các tình huống
phức tạp trong cuộc sống
Bốn là, không gian làm việc và
học tập tại Trường Đại học Sư phạm
Hà Nội là một không gian mở Từ Ban
Giám hiệu nhà trường, các phòng, ban
của trường, các trung tâm nghiên cứu,
viện nghiên cứu, đến các khoa giảng
dạy trực tiếp đều cởi mở hợp tác
trên cơ sở tôn trọng quyền bình đẳng,
tôn trọng nhân phẩm, danh dự của
nhau, không phân biệtđối xửgiữa lãnh
đạo với giảng viên, nhân viên nhà
trường, giữa giảng viên và sinh viên
Thực sự trường đã trở thành một cộng
đồng trường học thân thiện, tôn trọng
và bảo vệ quyền của nhau
Năm là, bước đầu sinh viên sư
phạm đã hiểu được quyền của mình,
bên cạnh đó còn chủ động tham gia hoạt
động từ thiện và tham gia hỗ trợ thực
hiệncác quyền của người khác, đặc biệt
là đối với trẻ em yếu thế trong xã hội
Cụ thể sinh viên Đại học Sư phạm Hà
Nội đã thành lập và duy trì hoạt động động của câu lạcbộ dạyhọctình nguyện cho làng trẻ SOS, tham gia hiến máu
nhân đạo, tham gia thanh niên tình nguyện Các em còn sớm ý thức được
việc bảo vệ quyền con người của mình cũng chính là bảo vệ môi trường sống
luôn xanh, sạch, đẹp - chia sẻ với nhau
về cách tiêu dùng thông minh, giảm
thiểu sử dụng đồ nhựa khó phân hủy hoặc nên sử dụng các đồ tái chế hoặc biếnnhững đồ nhựa dùng một lần thành
các đồ dùng học tập, thành các mô hình trực quan để dạy học, hoặc những vật
trang trí xinh xắn, bắt mắt
Hạn chế và nguyên nhãn
Mặc dù việc giáo dục quyền con
người ở Trường Đại học Sư phạm Hà
Nội bước đầu đã thực hiện được việc giảng dạy và tạo ra một môi trường đảm bảo quyền con người được tôn trọng và bảo vệ, song vẫn chưathật sự
tương xứng với nhiệm vụ trọng trách
của trường trước xã hội, vẫn còn một
số hạn chế nhất định
Thứ nhất, hiện nay môn Giáo dục
pháp luật dạy cho sinh viên toàn trường đã có nội dung về quyền con người nhưng trên thực tế thời lượng (5
tiết) dành cho chuyên đề này còn quá
ít Bên cạnh đó, trong 24 khoa của
trường mới chỉ có khoa Lí luận Chính trị - Giáo dục công dân với mã ngành
Giáo dục công dân là có môn học
“Pháp luật về quyền con người và
quyền trẻ em”, với thời lượng giảng dạy cũng chỉ 30 tiết
Trang 8SỐ 2 (23) - 2022
Thứ hai, tài liệu giáo trình về
quyền con người còn rất hạn chế Kho
học liệu về quyền con người mới chỉ
dừng lại ở câc quyển sách in các công
ước quốc tế hoặc điều luật về quyền trẻ
em màchưa thực sự được viết dưới dạng
một nội dung
có hệ thống câu hỏi gợi mở để giảng
viên và sinh viên đều có thể tự nghiên
cứu Kho học
nhiều hạn chè chủ yếu là kho học liệu
của nước ngoài củacác trường học hoặc
cáctổ chức phi chínhphủ Điều này làm
cho việc phô cập nội dung giáo dục
quyền con ngịrời cũng bị hạn chế
Thứ ba,
nghiên cứu và giảng dạy,
liệu trực tuyên cũng còn
vì thực tê giáo trình, tài
liệu của nội dung quyền con người còn
hạn chế nên việc sử dụng các phương
pháp dạy học tối ưu phù hợp nhất với
nội dung dạy học này vẫn chưa được
quan tâm đú
đước sử dụn
ng mức Phương pháp
Ị chủ yếu là trích luật,
trích các điề 1 khoản trong công ước
giảng dạy nội dung này ứng, chưa tạo được tính gười học
?ác giảng viên giảng dạy
là các giảng viên được
làm cho việc
trở nên khô c
hấp dẫn cho n
Thứ tư,
nội dung này chưa được đàotạo chuyên
sâu, hầu hết
đào tạo từ Khoa Luật, Khoa Chính trị,
Khoa Triết học, hoặc các giảng viên
đang giảng dạ;
trị tại các trườ:
thầy cô đang
người bằng n
bàng sự tìm
muốn chủ quan của cá nhân đế xây
.y các môn lý luận chính
ng đại học Do vậy, các dạy nội dung quyền con
liệt huyết của bản thân,
tòi mày mò và bằng ý
dựng chương trình môn học và tự tổ
chức cách thức giảng dạy Điều đó
cũng là một rào cản trong việc tìm kiếm những giảng viên kế cận hoặc tìm cách khai thác sâu trong các nội
dung về quyền con người
Thứ năm, các nguồn kinh phí của Nhà nước và nhà trường đầu tư cho việc tổ chức giảng dạy, tuyên truyền, giáo dục quyền con người còn hạn chế nên việc tổ chức các hội thảo, thực hiện các dự án nghiên cứu về nội dung
này còn gặp nhiều khó khăn
2 Giải pháp xác định nội dung,
phương pháp giáo dục quyền con người tại Trường Đại học Sư phạm
Hà Nội
a) Giải pháp xác định nội dung giáo dục quyền con người
Thứ nhất, nâng cao nhận thức về ỷ
nghĩa của việc giáo dục quyền con người
Giảng viên cần xác định lợi ích của việc giáo dục quyền con người, quyền trẻ em cho bản thân trẻ ở các
cấp học Việc học và hiểu về quyền
con người ngay từ các cấp học thấp
như mầm non, tiểu học sẽ hình thành cho các em thói quen biết tự bảo vệ
mình, biết bày tỏ quan điểm, ý kiến
của mình khi cần thiết, thậm chí biết lên án, đấu tranh phê phán những cái
xấu, cái tiêu cực trong xã hội, biết
giúp đỡ và hỗ trợ người khác bảo vệ quyền của họ Các thế hệ mầm non đó chính là nền tảng để triền khai các giá trị dân chủ, phát triển xã hội công dân trong tương lai
VIETNAM JOU] INAL OF HUMAN RIGHTS LAW 93
Trang 9THỰC TIỄN - KINH NGHIỆM
Vì thế, với tư cách là các nhà
giáo dục, sinh viên sư phạm phải thật
sự nhận thức được tầm quan trọng của
việc giáo dục quyền con người cho
học sinh của họ càng sớm càng tốt, dù
ở cấp học nào; cần tạo điều kiện cho
học sinh của họ tham gia vào các môi
trường tôn trọng quyền (trường học,
cộng đồng) - nơi ý kiến và quyết định
của các em được ghi nhận và tôntrọng;
hỗ trợ các em hiểu về môi trường quốc
gia và toàn cầu, trang bị kiến thức và
kĩ năng để có thể hành động bảo vệ
quyền của chính mình ở các cấp độ
khác nhau
Giảng viên cũng cần nhận thức
đúng đẳn lợi ích của việc giáo dục
quyền con người, quyền trẻ em cho
giáo viên và các nhà giáo dục Bản
thân các nhà giáo dục, các nhà nghiên
cứu Việt Nam về quyền con người
cần có nhiều cuộc hội thảo để trao đổi,
thảo luận để xây dựng khung chương
trình phổ quát và có tính hệ thống đối
với từng cấp học từ mầm non đến đại
học Điều đó sẽ khắc phục được những
khác biệt trong quan điểm và tư tưởng
về quyền con ngưởi từ trước đến nay;
tránh tình trạng dạy chồng chéo giữa
các cấp học; tránh việc giáo dục một
cách tự phát, rời rạc, không có tính
liên tục và thường xuyên
Thứ hai, bản thân các giảng viên
cần tự học tập và trang bị cho mình
những tri thức, kĩ năng đầy đủ về quyền
con người, các kĩ năng cần thiết đê bảo
vệ quyền con người khi bị xâm phạm
Khi chưa thể trông chờ một chương trình tổng thể về giáo dục quyền con người trong hệ thống giáo
dục quốc dân thì mồi nhà giáo dục đồng thời phải nhanh chóng lấp đầy tri
thức về quyền con người cũng như
cách thức đấu tranh, bảo vệ quyền con
người Từ đó mới có đủ sự thông tuệ,
hiểu biết rõ nét tường minh, thuyết
phục chính mình trước khi đi giảng giải và thuyết phục cho người khác Hơn nữa, tri thức và kĩ năng về bảo vệ quyền con người mà mồi thầy cô tích lũy được chính là cơ sở nền để định
hướng cho trò, thậm chí giảng dạy theo phương pháp noi gương
Việc hiểu càng rõ các nội dung
về quyền con người càng giúp các thầy
cô dễ dàng trong việc tìm các ví dụ
minh họa gắn với thực tiễn, gần gũi trong đời sống thực của người học Lý luận gắn liền với thực tiễn là bài học
sống động nhất Muốn có bài học như
vậy buộc nhà giáo dục phải có hiểu
biết đa chiều về cùng một vấn đề, phải
nhìn thấy những nội dung nghiên cứu
đó cùng những tình huống rất đời thường, có như vậy nhà giáo dục mới thực sự đưa những kiến thức suông thành những kiến thứcbổ ích cần thiết cho cuộc sống của mồi người học
Thứ ba, hĩnh thành các nhóm nghiên
cứu đế thường xuyên trao đôi, chia sẻ học hỏi lẫn nhau giữa các giáo viên
Việc hình thành các nhóm nghiên
cứu là một việc làm cần thiết đối với
bấtcứ thầy cô đang giảng dạy và nghiên
Trang 10SÓ 2 (23) - 2022
nào Bởi các nhóm nghiên
ững sản phẩm nghiên cứu người nghiên cứu độc lập
cứu lĩnh vực
cứu này sẽ hộ trợ và tương tác với nhau
để tạo ra nh
hữu ích Một
đôi khi dễ bị bế tắc trong chính suy
nghĩ của mì ih nhưng có nhiều người
cùng nghiên
chắn vấn đề
cứu một vấn đề thì chắc
đó sẽ được xem xét một cách toàn diện Quyền con người, giáo
dục quyền con người lại là một vấn đề
mới mẻ nên càng cần những nhóm
nghiên cứu, đểhỗ trợ vàtương tác tranh
luận thường
chênh lệch trong nghiên cứu, góc nhìn
trái ngược về học thuật sẽ được giải
quyết và xích
nói đồng thuạn
xuyên, đảm bảo vấn đề
lại gần nhau để tìm tiếng
pháp xác định phương b) Giải
pháp giáo dục quyển con người tại
Trường Đại
Một là,
U cầu sinh viên tìm hiếu
học Sư phạm Hà Nội
triến năng lực tự học, tự nghiên cứu
của sinh viên, học viên
Việc hộc sẽ chỉ hiệu quả nếu
giảng viên yê
trước nội dung khi tham gia lớp học
Yêu cầu này
thầy cô nào ƠI
nhiệm vụ này
bằng cách: giáo viên phải giao nhiệm
vụ cụ thể và
thể Với thời
từ trước đến giờ bất cứ
ũng làm nhưng ngày nay cần được cụ thể hóa hơn
yêu cầu có sản phẩm cụ
đại công nghiệp 4.0 buộc giáo viên va sinh viên cũng phải
chuyển mình
giáo viên cần
giao nhiệm VI
thiệu các ng
theo công nghệ sô Vậy tận dụng mạng xã hội để
ụ cụ thể, thậm chí giới
;jồn truy cập thông tin
chính thống để sinh viên dề dàng tìm kiếm và chuẩn bị đầy đủ trước khi tham giabuổi học
Hai là, giảng viên cần tạo ra môi
trường học tập cởi mở, tôn trọng thể hiện và biêu đạt ỷ kiến cá nhân, tránh áp đặt ý muốn của mình lên người khác
Bản thân giảng viên phải làm
gương cho sinh viên trong quá trình
dạy học của mình: (1) luôn lắng nghe, tôn trọng và kiên trì nghe hết các ý kiến của người học, (2) không được
thể hiện thái độ thiên vị, phân biệt đối
xử giữa các sinh viên giỏi, ngoan và các sinh viên kém, yếu Việc của giảng viên là không được bỏ lại ai phía sau, mồi người học là một công trình
nghiên cứu độc lập của nhà giáo dục, nếu từ bỏ trường hợp nào tức là nhà
giáo dục đó đã chấp nhận đầu hàng và thất bại, (3) công bằng trong đánh giá
và nhận xét các kết quả phấn đấu của
học trò, (4) luôn thể hiện việc giải quyết mâu thuẫn của bản thân thầy cô bằng cách thương lượng, thỏa thuận để đạt mục đích của mình thay bằng dùng quyền lực đế bắtngười khác phải phục
tùng mình Môi trường học thân thiện,
cởi mở, bình bang,dân chủ, côngbằng, tôn trọng quyền của nhau luôn là một môi trường học lý tưởng và ở đó rất
cần những người thầy lý tưởng
Ba là, giảng viên nên sử dụng
các phương pháp dạy học mang tỉnh tương tác cao
Các phương pháp dạy học mang tính tương tác cao như: thảo luận,
VIETNAM JOU] INAL OF HUMAN RIGHTS LAW // 95