giáo án ngữ văn 6 bài 26

II.b- Thơ 5 Chữ & Tình Yêu Thơ 5 chữ cũng đã tỏ rõ ưu thế với chủ đề tìnhyêu ; độc giả có thể thấy qua các thi phẩm sau đây: MỘNG THỰC của Đinh Hương Đêm qua trong giấc ngủ Em mơ thấy

“Thơ 5 Chữ”

Trên Việt Văn Mới

NGUYỄN VĂN HOA

I - Lịch Sử Vấn Đề

Nhắc đến thơ 5 chữ, độc giả yêu thơ chắc ai

cũng nhớ đến bài “ Đi Chùa Hương” củaNguyễn Nhược Pháp

Hôm nay đi chùa Hương

Hoa cỏ mờ hơi sương Cùng thầy me em dậỵ

Em vấn đầu soi gương.

Khăn nhỏ, đuôi gà cao;

Lưng đeo dải yếm đào;

Quần lĩnh, áo the mới;

Tay cầm nón quai thao.

Me cười: "Thầy nó trông!

Chân đi đôi giép cong Con tôi xinh xinh quá!

Bao giờ cô lấy chồng?"

Em tuy mới mười lăm

Mà đã lắm người thăm Nhờ mối mai đưa tiếng, Khen tươi như trăng rằm.

Nhưng em chưa lấy ai,

Vì thầy bảo người mai Rằng em còn bé lắm,

Ý đợi người tài trai.

Em đi cùng với me,

Me em ngồi cáng tre Thầy theo sau cưỡi ngựa, Thắt lưng dài đỏ hoe

Thầy me ra đi đò,

Thuyền mấp mênh bên bờ.

Em nhìn sông nước chảy, Đưa cánh buồm lô nhô.

Mơ xa lại nghĩ gần Đời mấy kẻ tri âm?

Thuyền nan vừa lẹ bước,

Em thấy một văn nhân Người đâu thanh lạ thường!

Tướng mạo trông phi thường Lưng cao dài, trán rộng Hỏi ai nhìn không thương?

Chàng ngồi bên me em

Me hỏi chuyện làm quen:

"Thưa thầy đi chùa ạ? Thuyền đông, giời ôi chen!"

Chàng thưa vâng thuyền đông, Rồi ngắm giời mênh mông,

Xa xa mờ núi biếc,

Phơn phớt áng mây hồng.

Giòng sông nước đục lờ Ngâm nga chàng đọc thơ! Thầy khen hay, hay quá!

Em nghe ngồi ngẩn ngơ.

Thuyền đi, bến Đục qua, Mỗi lúc gặp người ra,

Thẹn thùng em không nói:

"Nam vô A-di-đà !"

Réo rắt suối đưa quanh Ven bờ, ngọn núi xanh, Dịp cầu xa nho nhỏ.

Cảnh đẹp gần như tranh.

Sau núi Oản, Gà, Xôi, Bao nhiêu là khỉ ngồị Tới núi con voi phục,

Có đủ cả đầu đuôi.

Chùa lấp sau rừng cây, (Thuyền ta đi một ngày) Lên cửa chùa em thấy Hơn một trăm ăn mày.

Em đi, chàng theo sau,

Em không dám đi mau, Ngại chàng chê hấp tấp,

Số gian nan không giàu.

Thầy me đến điện thờ, Trầm hương khói toả mờ Hương như là sao lạc Lớp sóng ngươì lô nhô.

Chen vào thật lắm công Thầy me em lễ xong Quay về nhà ngang bảo:

"Mai mới vào chùa trong"

Chàng hai má đỏ hồng Kêu với thằng tiểu đồng Mang túi thơ bầu rượu:

"Mai ta vào chùa trong"

Đêm hôm ấy em mừng! Mùi trầm hương bay lừng.

Em nằm nghe tiếng mõ, Rồi chim kêu trong rừng.

Em mơ, em yêu đời

Mơ nhiều viết thế thôi Kẻo ai mà xem thấy, Nhìn em đến nực cười.

Em chưa tỉnh giấc nồng, Mây núi đã pha hồng Thầy me em sắp sửa Vàng hương vào chùa trong.

Đường mây đá cheo veo, Hoa đỏ, ti'm, vàng leo

Vì thương me quá mệt, Săn sóc chàng đi theo.

Mẹ bảo: "Đường còn lâu

Cứ vừa đi ta cầu

Quan-thế-âm Bồ-tát

Là tha hồ đi mau."

Em ư ? Em không cầu, Đường vẫn thấy đi mau Chàng cũng cho như thế (Ra ta hợp tâm đầu)

Khi qua chùa Giải Oan Trông thấy bức tường ngang, Chàng đưa tay lẹ bút Thảo bài thơ liên hoàn.

Tấm tắc thầy khen hay Chữ đẹp như rồng bay (Bài thơ này em nhớ

Nên chả chép vào đây)

Ôi! Chùa trong đây rồi! Động thẳm bóng xanh ngời Gấm thêu trần thạch nhũ, Ngọc nhuốm hương trầm rơi.

Mẹ vui mừng hả hê:

"Tặc! Con đường mà ghê!" Thầy kêu mau lên nhé, Chiều hôm nay ta về.

Em nghe bỗng rụng rời!

Nhìn ai luống nghẹn lời!

Giờ vui đời có vậy, Thoáng ngày vui qua rồi!

Làn gió thổi hây hây.

Em nghe tà áo bay,

Em tìm hơi chàng thở!

Chàng ôi, chàng có hay?

Đường đây kia lên giời

Ta bước tựa vai cười, Yêu nhau, yêu nhau mãi!

Đi, ta đi, chàng ôi!

Ngun ngút khói hương vàng, Say trong giấc mơ màng,

Em cầu xin Giời Phật Sao cho em lấy chàng.

Và trong bài viết này , chúng tôi chỉ tìm hiểunhững thi phẩm thể thơ 5 chữ đã công bố trênvietvanmoi.com;Tất nhiên không có ý định sosánh NÓ với bài thơ trên :

II - Vị Trí “Độc Lập” của Thơ 5 Chữ Trên Việt Văn Mới

II.a - Thống Kê Tác giả & Thi phẩm 5 Chữ Trên VietVanMoi.com

( ngẫu hứngkhông theoABC…)

Thi phẩm

Tần

Người bánthan

Giang

Buổi chiềuqua Tô Châu

Đơnphương/Thơ &nghiệp/Dòngsông xanh &Suối hát

Đôi ta

v.v

II.b- Thơ 5 Chữ & Tình Yêu

Thơ 5 chữ cũng đã tỏ rõ ưu thế với chủ đề tìnhyêu ; độc giả có thể thấy qua các thi phẩm sau đây:

MỘNG THỰC của Đinh Hương

Đêm qua trong giấc ngủ

Em mơ thấy cùng người Cùng người em yêu dấu Môi kề môi bên nhau Trong giấc mơ đẹp ấy

Em không còn bơ vơ Cùng người âu yếm mãi

Ta bên nhau không rời

Ôi người em yêu dấu

Ta gặp nhau hằng đêm Không hiểu người có thấy Tình ta qúa êm đềm Tình ta như là mộng Người có biết hay không Chợt tình nghe cay đắng

Em loài thiêu thân nhỏ

Trong tình anh hư vô

Cá nhân tôi rất thích đọc thơ Trần Hậu trênvietvanmoi.com , ví dụ đây là bài thơ

BÀ TÚ của Trần Hậu

Lóc cóc chiếc xe đạp Sáng nào bà cũng đi

Chở năm ba ang gạo

Đèo thêm ít bánh mì Mấy năm rồi tần tảo

Chẳng một lời thở than Như cái cò lặn lội Nuôi bốn con một chồng

Bà Tú ơi bà Tú Thương bà biết nói sao Tình mười năm lận đận Đời mười năm lao đao Tôi một đời mê mải Như là chiêm bao thôi Ngở mình như thân điểu Bay thấu chín tầng trời Sức dang đôi cánh rộng Góp gió và thu mây Thỏa bình sinh chí lớn Mới đáng mặt râu mày Nhưng rồi thời gian qua Mỏi mòn con nước chảy

Sự nghiệp đâu nào thấy Cơm áo vẫn tay bà Nhiều khi tôi tự hỏi Còn đáng để bà yêu ? Mười năm rồi đó nhỉ Chắc tôi có lỗi nhiều.

Hoặc

CHỐN XƯA của Nguyễn Quốc Nam

Căn nhà xưa còn đó

Em bây giờ nơi đâu Rêu phong mờ ngói đỏ Tường vôi đã nhạt màu

Chiều nay anh xuống phố

Bóng ngày xưa đổ dài Con đường thay tên họ Anh vẫn còn nơi đây

Nơi phương trời xa thẳm

Em có nhớ chốn xưa Những tháng ngày say đắm

Và những chiều đón đưa

Hàng cây già còn đó Nơi hẹn hò năm xưa

Lá vàng chao trong gió Trời chợt đổ cơn mưa

và bài

BIỂN VÀ EM của Nguyên Hùng

Anh lớn lên trên sóng Nên say hoài biển xanh Biển đưa ngàn chiếc võng

Ru bồng bềnh hồn anh.

Em chỉ là giọt nhỏ Giữa dòng đời, lặng trôi

Mà trước em, anh ngỡ Trước muôn trùng biển khơi.

Hoặc

NGÕ CŨ của Ngọc Hải

Tình cờ qua ngỏ cũ Nhớ lại người năm xưa Không còn anh ở đó

Biết chờ ai đón đưa

Bay vào trong nỗi nhớ Lời ru tình ngày mưa Bây giờ ru con ngủ Qua rồi tình xa xưa

Và cũng của Ngọc Hải bài :

TÌNH XA

Tình cờ qua ngỏ cũ

Nhớ lại người năm xưa

Không còn anh ở đó Biết chờ ai đón đưa?

Bay vào trong nỗi nhớ

Lời ru tình ngày mưa Bây giờ ru con ngủ Qua rồi – tinh xa xưa

Tranh tối sáng luân phiên Chốn bình minh gà giục Nơi đêm buông chăn gọi Đường ranh giới nếp nhăn.

Vẫn chưng trời chung sao Cùng sắc máu tươi đỏ

Vị mặn của nước mắt

Thì thầm cơn tình yêu!

Vẫn thế một tình yêu!

Vẫn thế một ráng chiều Vẫn thế lá vàng rơi Mùa thu chỉ một nơi.

Tình yêu vẫn thế thôi Dẫu mùa thu xa khuất Bên em và mãi mãi

Trách thời gian khờ dại

Quá khứ và vị lai Không rộng bằng hiện tại

Tình yêu và ân ái Không viết cho riêng ai.

Hoặc bài

TÌNH EM - CON SÁO SANG SÔNG của Hạ

Giao

Cát đằng nghiêng dáng rũ Tím cả chiều nhớ mong

Em làm sáo sang sông Long đong tình ở lại

Tuổi ấy con rất dại

Tình trải bên sông dài Chị hò khúc chung vai

Mẹ mong con sóng bước

Bạn tình ơi lỗi ước Đẩy thề ra giữa dòng Tròng trành trong bão động Sáo ơi hời sang sông!

Chị hát khúc tình nồng

Mẹ mỏi lòng mong đợi

Đò ơi sao ngược dòng?

Chiều nay anh xuống phố

Bóng ngày xưa đổ dài Con đường thay tên họ Anh vẫn còn nơi đây

Nơi phương trời xa thẳm

Em có nhớ chốn xưa Những tháng ngày say đắm

Và những chiều đón đưa

Hàng cây già còn đó Nơi hẹn hò năm xưa

Lá vàng chao trong gió Trời chợt đổ cơn mưa

Hoặc bài

TỪ KHI TA YÊU NGƯỜI của Hà Vũ Giang

Châu

Như biển xanh mùa hạ

ta ươm mình trong mây

em mùi hương trời lạ

Giàn hoa giấy nở đầy vầng trán hôn theo gió hạnh phúc chợt đâu đây

Từ một ngày gặp gỡ

Anh gục đầu bao đêm Tình thơ đầy trang vở Biết nói gì hỡi em Đông qua rồi xuân đến

Hè về rồi thu sang

Trĩu sâu niềm thương mến Lòng buồn như nghĩa trang

Sao mình yêu không nói

Để câysầu đơn phương Đơm hoa và kết trái Cho lòng đau vương vương

Và đây tình thư ngỏ Gởi người tình trong mơ Cho một linh hồn trọ Những tháng ngày bơ vơ.

Độc giả dễ nhận thấy thơ 5 chữ có thể sánhngang vai với các loại thơ khác với chủ đề vĩnhhằng này!

II.3 - Thơ 5 chữ & “Tự Sự Hướng Nội”

Qua khảo sát của chúng tôi, thơ 5 chữ cũngthích dụng khi tác giả chọn thể loại thơ “ tự sựhướng nội “ :

Ví dụ qua

CHÂN DUNG của Bạch Cúc

tôi vẽ mình trong gương nét phôi pha nhạt nhòa

in bóng mình trong mắt

ẩn dấu nỗi sầu riêng

tôi vẽ mình trong gương

tô đậm một nét mày cho cong đời dốc thẳng nghiệt ngã cõi trần ai

tôi vẽ mình trong gương

tô môi một điểm hồng quên đời là bóng tối rạng rỡ tàn dung nhan

tôi vẽ mình trong gương soi ánh mắt lạc thần cơn mơ nào chưa tỉnh cơn mộng nào chưa tan

tôi vẽ mình trong gương bức chân dung tượng hình ngỡ mình là cái bóng

biến dạng vào hư không

Hoặc bài

BUỔI CHIỀU QUA TÔ CHÂU của Tô Mặc

Giang

Buổi chiều qua Tô Châu Lòng ta bỗng dưng sầu

Cỏ hoang từ vạn cổ

Lá mục vùi thung sâu

Bến nước thuyền im bóng Khúc nhạc tình nay đâu? Gió theo đùa trên sóng

Trong lòng ta thương đau

Chùa xa đưa tiếng kệ Lãng đãng hồn cố nhân Nghìn năm hoa đá nở

Đông hồ trăng đã lên

Buổi chiều qua Tô-Châu Bâng khuâng mộng ban đầu

Lối xưa giờ đã mất Tìm em, tìm nơi đâu?

Hoặc bài

NÓI VỚI MÌNH của Huy Định

Nếu anh là ngọn cỏ Phủ kín trái đất tròn Thời gian Không hề sợ Cắt rồi càng xanh hơn

Anh đâu là dòng sông Qua bao miền đất lạ Vui, giận, buồn vô cớ Bến bờ đành lặng câm.

Anh chẳng là ngọn lửa Sưởi ấm hết nhân gian Giữa mịt mùng đêm tối Làm hải đăng dẫn đường.

Lòng còn nhiều khao khát Còn say những lời yêu Còn mơ mộng bao điều Đừng nói lời xa lạ

Anh không là ngọn cỏ Đâu phải một dòng sông

Là con người bé nhỏ Giữa đất trời mênh mông.

Hoặc

VỀ SÀI GÒN của Nguyễn Văn Thức

tặng anh Uyên Thao

Mai tôi về Sài Gòn

chuyện đời như trái núi

biết hỏi ai bây giờ

Mai tôi về Sài Gòn nhớ bài không tên cũ nhớ về em tình cờ

Mai tôi về Sài Gòn nhớ mãi tiếng giầy khuya bao nhiêi lần vang vọng

Mai tôi về Sài Gòn bạn bè xưa ở đấy

đã lỡ độ hết rồi

Mai tôi về Sài Gòn những cũ, và bây giờ còn ngờ ngợ chưa quen

Mai tôi về Sài Gòn làm chứng nhân như vậy rồi chết mất im hơi.

II.3- Thơ 5 Chữ & “Tính Nhân Văn”

Tính nhân văn có thể thấy qua các bài thơ 5 chữdưới đây , ví dụ:

NGƯỜI BÁN THAN của Vũ Quang Tần

Lầm lũi khối bùn đi nhọ nhem vương số phận khắp xó cùng ngõ tận

bếp mọi nhà lửa hồng.

Hoặc Tình cha con qua bài

NHỮNG ĐIỀU KHÔNG BIẾT của Nguyễn

Trọng Liên Tặng con trai KL

Những điều con không biết

Là những điều cha hay Những điều cha không biết

Là của con ngày mai

Trong lòng cha buồn nhớ Vui trong suốt đời con Tuổi như bài toán khó Không rõ hết hay còn

Ai lại như thế được?

Tóc bạc cho tuổi già

Má nhăn là hết trẻ

Ấu thơ hay khóc oà?

Cha không già như tóc Con vẫn trẻ như nôi Tuổi chín mười mơ ước Len trắng một sợi rồi

Trời chia hai thế kỷ Một nửa dành cho con

Là sớm chiều sương gió

Là nửa đêm trăng tròn

Là những điều không biết Cha mong con lớn khôn

Sạch bách cõi người ta

Cuối năm ngồi tám mốt Nhìn em về dưới trưa

Rã rời khua nhịp guốc Chiếc bóng còng hơn xưa

Cuối năm ngồi tám mốt Nhìn cuộc tình mốc meo Phơi mấy mùa mưa nắng

Ướt mèm rồi khô queo

Cuối năm ngồi tám mốt

Nhìn đám bạn hè nhau

Ly chạm ly canh cách Uống chưa mềm nỗi đau

Cuối năm ngồi tám mốt Nhìn trắng mười ngón tay

Lôi mớ buồn ra nhậu

Đêm hồi nào không hay

Anh rụng nghìn sợi tóc Buồn vui như mây bay

Mẹ già khô nước mắt Nữa đời rồi một mai

Có buổi sáng xuân hồng

Có buổi chiều hạ trắng Ðời anh mù tăm tăm

Xem “Diễn đàn doanh nghiệp”,

Gương mặt nào quen quen,

Ngỡ anh ở trên đó

Ơi người yêu của em !

Khi bưng cốc nước uống, Nhớ lúc bên nhau cười, Bàn tay ai luống cuống Làm cánh hồng buông rơi.

Đêm mơ màng trăn trở, Kìa ! Đôi mắt anh nhìn.

Ôi ! Tình yêu muôn thưở,

Em giấu măi trong tim.

Những chiều buồn xao xác, Lòng trống trải đơn côi, Nhớ tiếng anh ấm áp

Ở đâu, hỡi anh ơi!

Hoặc

TÌNH KHÚC BÊN BỜ BIỂN của Đỗ Thị Hồng

Vân Tặng Tử Lan

Chiều ấy bên biển xanh Gió dạt dào khúc hát Khoảng trời riêng yên lành

Cho hồn thêm bát ngát.

Biển ơi! Biển bao la Như đời anh phóng khoáng Sóng tung tràn hát ca

Như tình anh dũng mănh.

Làn môi anh ngọt ngào

Cả trời đất ngả nghiêng Mái tóc em bồng bềnh

Quấn quýt bờ vai anh.

Ôi! Người em yêu dấu Trong lúc tay xiết tay Anh ơi, anh có thấu

Xao xuyến trong tim này?

Dù một giờ một khắc

Ta đă sống, đă yêu

Dù rằng niềm hạnh phúc

Một chút thôi, đâu nhiều.

Chiều nay ra biển xanh Chông chênh bờ cát trắng

Em thầm gọi tên anh

Mênh mông đồi thông vắng

Và bài

ĐÔI TA của Đặng Thị Diễm

Dìu nhau trên lối nắng

Ta ngắt cánh hoa vàng

Ta say men hạnh phúc Đôi tâm hồn lâng lâng

Em thôi là vầng trăng

Cô đơn tỏa ánh vàng Anh thôi là lãng tử Những chiều mây lang thang Cây hiền xanh nhựa sống Lộc non ngời mưa sương Như đôi chim liền cánh

Đôi ta vui dặm trường.

II.4 - Thơ 5 Chữ &” Triết Lý “

Hồng Vinh có khổ thơ 5 chữ giàu tính triết luận

“Khi trái đất còn quay

Ta chỉ một sát na

Sẽ hòa theo hạt bụi

Trên mặt đất cũ mèm “

Hoặc bài

HỒI TƯỞNG của cố nữ sĩ Đào Tiểu Tố

Ngẩn ngơ trên trang giấy Hồi tưởng lại chuyện xưa

Góp nhặt gọi là thơ Gởi về nơi xa vắng

Sông lạnh không bến bờ.

Hoặc

BÀI TẶNG CÁC THẦN SƯ ĐỜI LÝ

TRẦN của Trần Tuấn Kiệt

Trăng đời xưa sáng rọi Thời thế đã xoay vần Đỉnh Thiên - Thần trụ bóng Đảo nổi nhớ Tiên Dung

Vũ trụ đầy vô hạn Tâm tư hướng muôn trùng Thiền sư ngồi mỏi mệt Thần nữ gối hương nồng Chuyện đời câu sấm ký Vạn sự khởi đầu - không ! Hạc trình xa vạn dặm

Nguồn vui tỏa muôn trùng

Bừng vui đón hạc về Lòng sông sâu vô hạn

Bóng Hạc động hồn khuya

Hoặc bài

BÔNG HỒNG ĐỎ của Trần Phố

Có một bông hồng nhỏ vận sắc màu tim tôi

Lặng lẽ thời gian trôi Chân trời thêm rực lửa

Chiếc gai nào một thuở Sắc lời buồn trăm năm.

Hoặc bài

THƠ VÀ NGHIỆP của Hiền Mặc Chất

Không dám làm văn học Chỉ thích làm thơ thôi Làm thơ cho em đọc

Cho đời thêm chút vui

Xưa mơ làm thi sĩ Đem thơ điểm tô đời Thích tâm hồn bay bổng

Và tình lên chơi vơi

Thơ ví tựa hoa hương Hoa nào cũng đẹp cả Chỉ khác hương và sắc

Hương sắc cũng vô thường

Làm thơ là mắc nghiệp Nghiệp dĩ do trời ban Ban cho tâm hồn đẹp

Đẹp cả khi héo tàn

Phải em là tri âm Hay em là tri kỷ Một đời ta tình lụy

Lụy tình vì nghiã ân

Quen nhau từ dạo ấy Tình ân đẹp vô ngần Duyên thơ và duyên nghiệp

Cho ta thành thi nhân

Và v.v…

III.- Kết Luận

1-Ngoài các ví dụ dẫn chứng trên , kính mời độc

giả yêu thơ 5 chữ có thể tiếp tục truy câphttp://newvietart.com/index1.1171.html để đọc bàithơ 5 chữ của Nguyễn Vạn An ; Hoặc thơ “Tất cả

http://newvietart.com/index1.823.html

2- có lẽ độc giả yêu thơ của vietvanmoi.com

không thể quên chuỗi 6 bài thơ độc đáo củaHoàng Vũ Đông Sơn “THƠ TRIỆT HẬU “

N G O N Gởi ĐL.

Có được chút tình còm Đời em bớt ốm nhom

Các anh cứ việc nhòm

Ngon !

(Saigòn 24/08/02003)

C A I Gởi Lữ Quốc Văn

Mưa đêm giọt văn dài

Cứ thao thức hoài hoài

Thuốc nào để nguôi ngoai

Cai !

(Saigòn 24/08/2003)

Đ Â Y Gởi Mai Anh

Người thật sướng quá Tây

Gởi LH Ngày chưa ở Úc.

Cùng nhau sáu mươi “dương”

Già càng dẻo càng dai

Tội thài lài ngắc ngoải

Nghiệp bỏ phế “vườn” hoài ?

Mai !

(Saigòn 22/09/2003)

3- Cá nhân tôi mạo muội cho rằng bài thơ dướiđây “ Hiệp vần “ của từng khổ thơ và cả bài thơđều khá “ nhuần nguyễn “ dễ thuộc

ORSAY của Nguyễn Khôi Thân tặng vợ chồng Từ Vũ và Nguyễn Thị Dị

Tàu nhanh ra Orsay Như bay lên Đà Lạt Phố núi nhà chạm mây Hàng cây rung tiếng hát

Có cái gì bát ngát

Có cái gì say say

Ôm bạn tay trong tay chuyện trò không hề dứt thơ văn từng chương dày

tình đời lao vun vút

Ừ đây là nước Pháp

ở ngoại ô Paris không phải là Đà Lạt không phải là Bến Tre @ gặp nhau nơi đất khách