Kiến thức: - Hình ảnh của cây tre trong đời sống và tinh thần của người Việt Nam.. Đất nước và dân tộc Việt nam chúng ta, từ bao đời nay, đã chọn cây tre là loại cây tượng trung, tiêu bi
Trang 1Ngày 12 tháng 3 năm 2013 Tiết 109
Cây tre Việt Nam
(Thép Mới)
Hướng dẫn đọc thêm “ Lòng yêu nước”
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Hình ảnh của cây tre trong đời sống và tinh thần của người Việt Nam
- Những đặc điểm nổi bật về giọng điệu, ngôn ngữ của bài kí
2 Kĩ năng
- Đọc diễn cảm và sáng tạo bài văn xuôi giàu chất thơ bàng sự chuyển dịch giọng đọc phù hợp
- Đọc – hiểu văn bản kí hiện đại có yếu tố miêu tả, biểu cảm
- Nhận ra phương thức biểu đạt chính: miêu tả kết hợp biểu cảm, thuyết minh, bình luận
- nhận biết và phân tích đựoc tác dụng của các phép so sánh, nhân hoá, ẩn dụ
3 Thái độ
- Yêu thiên nhiên, đất nước, con người Việt Nam
B Tài liệu - thiết bị dạy học :
- SGK, SGV, sách tham khảo ngữ văn 6
- Tranh ảnh
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:
1 ổ n định lớp.
2 Bài cũ: Đoạn kí “Cô Tô” để lại cho em những ấn tượng đặc sắc gì?
3 Bài mới:
Hoạt động 1: tạo tâm thế.
* Thời gian: 2’
* Phương pháp, kĩ thuật: Thuyết trình, vấn đáp
- Hình như mỗi đất nước, mỗi dân tộc đều chọn một loai cây, một loài hoa riêng để làm biểu tượng Chẳng hạn: Mía - Cu-Ba, Bạch Dương - Nga, Bồ đề - ấn
Độ, Liễu - Trung Quốc, Đại - Lào, Thốt nốt - Cam-pu-chia, Dừa - In-đô-nê-xi-a, Bun-ga-ri - xứ sở hoa hồng và Nhật Bản là đất nước của hoa Anh Đào Đất nước
và dân tộc Việt nam chúng ta, từ bao đời nay, đã chọn cây tre là loại cây tượng trung, tiêu biểu cho tâm hồn, khí phách, tinh hoa của dân tộc:
Trang 2" Tre xanh,
Xanh tự bao giờ
…
Đất xanh tre mói xanh màu tre xanh"
Bài họpc này cỏc em sec cựng tỡm hiểu "Cõy tre Việt Nam"
Hoạt động của thầy Hoạt động của trũ Nội dung cần đạt Hoạt động 2.: Tri giỏc
* Thời gian: 8'
* Phương phỏp, kĩ thuật:
Đọc, thuyết trỡnh, vấn
đỏp.
s Dựa vào phần chỳ thớch
trỡnh bày những nột chớnh
về tỏc giả?
sHoàn cảnh ra đời của tỏc
phẩm?
- GV hướng dẫn đọc
- GVđọc mẫu
- Gọi HS đọc
s Em hóy nờu đại ý của
bài?
- HS trả lời
- HS đọc, nhận xét
- HS nêu, nhận xét, bổ sung
I Đọc- tỡm hiểu chung văn bản.
1 Tỏc giả - tỏc phẩm.
a Tỏc giả:
- Thộp Mới (1925-1991), tờn khai sinh: Hà Văn Lộc, quờ: Tõy Hồ - Hà Nội
- Là nhà bỏo nổi tiếng, viết nhiều bỳt kớ, thuyết minh phim
b Tỏc phẩm:(1956
- Bài “Cõy tre Việt Nam”
là lời bỡnh cho bộ phim cựng tờn của cỏc nhà điện ảnh Ba Lan
- Thụng qua hỡnh ảnh cõy tre, bộ phim ca ngợi cuộc khỏng chiến chống thực dõn Phỏp của dõn tộc ta
2 Đọc:
* Đại ý: Cõy tre là người
bạn thõn của nhõn dõn Việt Nam Tre cú mặt khắp mọi vựng đất nước giỳp ớch cho con người trong đời sống hàng ngày, trong lao động, trong chiến đấu, trong quỏ
Trang 3khứ-s Tỡm bố cục của bài thơ?
s Bài văn thuộc thể loại
gỡ? Ptbđ?
Hoạt động 3: Phõn tớch
* Thời gian: 8'
* Phương phỏp, kĩ thuật:
Thảo luận, vấn đỏp, động
nóo
s Cõy tre được giới thiệu
như thế nào?
s NT?
- HS xác định, nhận xét,
bổ sung
- HS suy nghĩ trả lời
- HS đọc đoạn đầu
- HS tìm trong văn bản
hiện tại - tương lai
3 Bố cục: 3 phần
- Từ đầu đến “chớ khớ như người”: Tre cú mặt ở khắp nơi trờn đất nước và
cú những phẩm chất đỏng quý
- tiếp theo -> chung thuỷ:
Sự gắn bú giữa tre với con người Việt Nam trong cuộc sống hàng ngày, trong lao động
- tiếp theo -> anh hựng chiến đấu: Tre sỏt cỏnh với con người trong chiến đấu
- Cũn lại: Tre vẫn là người bạn của dõn tộc Việt Nam trong hiện tại
và trong tương lai
4 Thể loại và phương
thức biểu đạt:
- Bỳt kớ
- Miờu tả + Thuyết minh + Biểu cảm
II Đọc - hiểu văn bản:
1 Giới thiệu chung về
cõy tre Việt Nam.
- Là người bạn thõn của nụng dõn VN, nhõn dõn VN
- Cú mặt ở khắp mọi nơi
- Dỏng tre: mộc mạc,
- Màu tre: tươi nhũn nhặn,
- Phẩm chất: cứng cỏp, dẻo dai, vững chắc, thanh cao, giản dị, chớ khớ như người
-> Nhõn húa, tớnh từ
Trang 4s Phẩm chất của tre giống
phẩm chất của ai? Do vậy
ta cỳ thể khẳng định tre
như thế nào?
GV liờn hệ cõy tre trong
thơ Nguyễn Duy.
GV: Để làm rừ ý “ Cừy
tre là bạn thừn của nụng
dừn VN, bạn thừn của
nhừn dừn VN”, bài văn đả
đưa ra hàng loạt những
biểu hiện cụ thể Em húy:
sTỡm những chi tiết,
hỡnh ảnh thể hịờn rừ sự
gắn bỳ của cừy tre đối với
con người?
-trong lao động?
-trong cuộc sống?
sTỏc giả sử dụng biện
phỏp nghệ thuật gỡ để nỳi
về tre?
- Suy nghĩ trả lời
- Suy nghĩ trả lời, nhận xét, bổ sung
- Hoạt động cá nhân
=> Tre mang phẩm chất tốt đẹp của con người thanh cao, giản dị, bền bỉ
2 Tre gắn bú với con nguời Việt Nam.
- Bỳng tre trựm lờn ừu yếm bản làng, xỳm thụn
- Dưới bỳng tre là cả một nền văn hoỏ lừu đời, người dừn dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang, ăn ở với người
* Trong lao động: giỳp
người trăm nghỡn cụng việc, vất vả với người, tre như cỏnh tay của người nụng dừn
* Trong cuộc sống:
+ ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp
+ Gắn bỳ với người thuộc mọi lứa tuổi: (trẻ em chơi chuyền, nam nữ từm tỡnh dưới bỳng tre, cỏc cụ già hỳt thuốc bằng điếu tre)
- Tre gắn bỳ với con người từ lỳc nằm nụi đến khi nhắm mắt
-> Nhừn hỳa, điệp từ, từ
Trang 5s Em có nhận xét gì về
cỏch sắp xếp dẫn chứng
minh hoạ?
s Tất cả làm nổi bật phẩm
chất gì của tre?
sĐể khẳng định tre là
đồng chớ chiến đấu của ta
trong kháng chiến Tỏc
giả đó đưa ra những hình
ảnh nào để khẳng định vai
trũ của tre?
s Ở đoạn văn này tác giả
đó dựng biện pháp nghệ
thuật gì để miêu tả tre?
bật nổi phẩm chất nào
của tre?
GV : Như vậy tre đó theo
dõn tộc trong suốt chiều
dài lịch sử Từ ngày đầu
dựng nước cho đến sau
này
GV lấy dẫn chứng trong
truyền thuyết Thỏnh
Giúng, Lời kêu gọi khỏng
chiến của HCM, Tre đó
làm nờn bao chiến thắng
lẫy lừng
s Với những chiến công
lẫy lừng ấy, tre xứng đỏng
được phong tặng danh
hiệu gỡ?
s Để tổng kết vai trò lớn
lao của cây tre tác giả đã
khái quát như thế nào?
- HS nghe
HS đọc đoạn 4
ngữ gợi cảm, giàu nhạc tớnh, dẫn chứng từ bao quỏt -> cụ thể -> khỏi quỏt
=> Sự gắn bó, chung thuỷ của tre với con người
* Trong chiến đấu:
- Tre cùng đánh giặc
- Tre là vũ khí
- Tre chống lại sắt thép, xung phong vào xe tăng đại bác
- Tre giữ làng, giữ nước
- Tre hi sinh
=> Tre thẳng thắn, bất khuất, anh hựng, dũng cảm gắn bú với dõn tộc
VN trong cuộc chiến đấu giữ nước
-> Tre, anh hựng lao động! Tre, anh hựng chiến đấu!
3 Tre gắn bó với người trong hiện tại và tương lai
- Làm nên những điệu nhạc
- Hình ảnh măng non trên
Trang 6sEm cú suy nghĩ gì về
hỡnh ảnh măng non trên
huy hiệu của thiếu nhi?
s Tre cú vị trớ ntn đối với
dân tộc VN?
s Em có nhận xét gì về
đoạn cuối?
s Trong thời đại CNH
-HĐH đất nước thì em có
suy nghĩ gì về vị trí của
cây tre?
Hoạt động 4: Tổng kết
* Thời gian: 8'
* Phương pháp, kĩ thuật:
s Em hãy nêu những nét
chính về nội dung, nghệ
thuật của tỏc phẩm?
Hoạt động 5: Luyện tập
huy hiệu của thiếu nhi -> ẩn dụ -> Biểu tượng của thế hệ trẻ - tương lai của đất nước
-> Giá trị của cây tre vẫn còn sống mãi trong tương lai
=> Tre mang đức tớnh
của con người, là tượng trưng cao quớ của dõn tộc VN
III Tổng kết Ghi nhí
(sgk)
IV Luyện tập
4 Hướng dẫn học:
- Thuộc ghi nhớ
- Tìm những câu ca dao tục ngữ, truyện cổ tích nói về cây tre
- ĐọC: Lòng yêu nước