Kiến thức - Củng cố và hệ thống lại những kiến thức cơ bản về văn bản nhật dụng.. - Những nội dung cơ bản của các văn bản nhật dụng đã học.. Những văn bản nhật dụng đã học hệ thống lại
Trang 1Tuần: 27 Tiết: 131-132 Ngày soạn: ………
TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN NHẬT DỤNG
I Mức độ cần đạt:
1 Kiến thức
- Củng cố và hệ thống lại những kiến thức cơ bản về văn bản nhật dụng
- Đặc trưng của văn bản nhật dụng là tính cập nhật
- Những nội dung cơ bản của các văn bản nhật dụng đã học
2 Kĩ năng
- Tiếp cận một văn bản nhật dụng
- Tổng hợp và hệ thống hóa kiến thức
3 Về thái độ
- KN: Giao tiếp, hợp tác
- KT: Chia nhóm, khăn trải bàn
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
GV: Phấn màu
HS: Khăn trải bàn
III Phương pháp:
Nêu vấn đề, diễn giảng, thảo luận
IV Tiến trình các hoạt động dạy và học:
1 Kiến thức bài cũ:
? Lời mời gọi những người trên mây trong sáng thế giới họ như thế nào?
? Nghệ thuật? Ý nghĩa văn bản?
2 Bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài.
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh hệ thống
hóa kiến thức đã học
Cho học sinh đọc khái niệm sgk trang 94
? Có mấy điểm cần làm rõ trong khái niệm
Ba điểm
? Những văn bản nhật dụng đã học đề tài nào?
Những văn bản nhật dụng đã học hệ thống lại
theo từng chủ đề, đề tài hoặc theo chương trình
(Về quyền trẻ em, bảo vệ môi trường, vũ khí hạt
nhân)
? Văn bản nhật dụng có thể xem như một tác
phẩm văn học không? Vì sao?
Văn bản nhật dụng giống như các tác phẩm
I Khái niệm văn bản nhật dụng
Văn bản nhật dụng không phải là khái niệm thể loại cũng không chỉ kiểu văn bản (Hay nói cách khác, văn bản nhật dụng có thể sử dụng mọi thể loại, mọi kiểu văn bản)
Nó chỉ đề cập đến chức năng đề tài và tính cập nhật của nội dung văn bản
Những văn bản nhật dụng đã học hệ thống lại theo từng chủ đề, đề tài hoặc theo chương trình (Về quyền trẻ em, bảo vệ môi trường,
vũ khí hạt nhân)
Văn bản nhật dụng cũng giống các tác phẩm văn học, nó thường không chỉ dùng
Trang 2văn học vì nó cũng kết hợp nhiều phương thức
biểu đạt
Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh luyện tập
một phương thức biểu đạt mà biết kết hợp nhiều phương thức để tăng tính hấp dẫn và thuyết phục
II Luyện tập
1 Lập bảng thống kê những văn bản nhật dụng đã học
6
1 Cầu Long Biên
chứng nhân lịch sử
2 Động Phong Nha
3 Bức thư của thủ
lĩnh da đỏ
TM + M tả
TM + MT
NL + BC
- Giới thiệu và bảo vệ di tích lịch sử danh lam thắng cảnh
- Giới thiệu danh lam thắng cảnh
- Quan hệ giữa thiên nhiên và con người
7
4 Cổng trường mở ra
5 Mẹ tôi
6 Cuộc chia tay của
những con búp bê
7 Ca Huế trên sông
Hương
TS, MT, NL, BC
TS, MT, NL, BC
NL + BC
TS, MT, NL, BC
- Giáo dục nhà trường gia đình và trẻ em
- Giáo dục nhà trường gia đình và trẻ em
- Giáo dục nhà trường gia đình và trẻ em
- Văn hóa dân gian (Ca nhạc cổ truyền)
8
8 Thông tin về trái
đất năm 2000
9 Ôn dịch thuốc lá
10 Bài toán dân số
NL
Theo Nguyễn Khắc Viện
TM, NL, BC Theo Thái An NL
- Môi trường
- Chống tệ nạn ma túy thuốc lá
- Dân số tương lai nhân loại
9
11 Tuyên bố TG…
phát triển của trẻ em
12 Đấu tranh cho
một thế giới hòa bình
13 Phong cách Hồ
Chí Minh
NL, TM, BC
Mát Két
NL, TM NL
- Quyền sống con người
- Chống chiến tranh bảo vệ thế giới hòa bình
- Hội nhập thế giới giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
? Những vấn đề trên có đạt yêu cầu của một văn
bản nhật dụng không?
? Có mang tính cập nhật không?
* HS đọc tham khảo nội dung SGK
? Ta có thể rút ra kết luận gì về hình thức biểu
đạt cảu văn bản nhật dụng
Văn bản nhật dụng có thể sử dụng tất cả mọi
thể loại, mọi kiểu loại văn bản
- Các văn bản trên đều đạt yêu cầu của văn bản nhật dụng
Các văn bản vừa mang tính cập nhật vừa
có tính lâu dài
2 Hình thức văn bản nhật dụng
- Hình thức thể hiện của văn bản nhật dụng có rất nhiều cách biểu đạt khác nhau: vừa có tự sự, miêu tả vừa nghị luận biểu
Trang 3 Chứng minh sự kết hợp giữa các thể loại một
cách cụ thể trong các văn bản nhật dụng đã học?
Tìm những yếu tố biểu cảm và phân tích tác
dụng của nó trong bài Ôn dịch thuốc lá
VD: Yếu tố biểu cảm: “Nghĩ đến mà kinh!”
cách dùng dấu câu tu từ ở đề mục văn bản có
tác dụng làm cho người đọc ghê tởm hơn những
tác hại khôn lường do khói thuốc gây ra
* Học sinh trao đổi về một số đặc điểm cần
lưu ý trong việc học văn bản nhật dụng.
? Em đã chuẩn bị và học các bài nhật dụng
như thế nào ở các lớp 6, 7, 8, 9 kết quả? Qua
mỗi lớp khâu chuẩn bị có gì thay đổi? Lý do và
kết quả của sự thay đổi đó?
HS thảo luận
Chuẩn bị và học tương tự như chuẩn bị và
học các tác phẩm văn chương Đọc kĩ các chú
thích về sự kiện, hiện tượng hay vấn đề
VD: Chú thích (1), (3) bài Tuyên bố … sống
còn lớp 9 Mục 1, 3, 4, 5 bài Đấu tranh … bình
lớp 9
- Thói quen liên hệ
- Thực tế bản thân
- Thực tế cộng đồng (Từ nhỏ đến lớn, nơi học,
nơi ở)
- Có ý kiến quan niệm riêng có thể đề xuất
giải pháp
VD: Chống hút thuốc lá, đổ rác bậy, không
dùng bao bì ni lông
- Vận dụng các môn học khác để đọc hiểu văn
bản nhật dụng và ngược lại
VD: Môn Sử, Địa, GDCD, Sinh học… cho
một bài
- Vận dụng nguyên tắc tích hợp
- Căn cứ vào đặc điểm thể loại phân tích các
chi tiết cụ thể về hình ảnh biểu đạt khái quát
chủ đề
- Kết hợp xem tranh ảnh, nghe và xem các
chương trình thời sự khoa học truyền thông ti
vi, đài các sách báo hằng ngày
? Bản thân khái niệm văn bản nhật dụng đã
bao hàm ý phải vận dụng thực tiển Vậy học văn
bản để làm gì?
cảm, vừa có thuyết minh nghị luận và biểu cảm… Vì vậy ta có thể xem một số văn bản nhật dụng có giá trị như tác phẩm văn học
3 Phương pháp học văn bản nhật dụng:
- Học văn bản nhật dụng không chỉ để biết
mà còn để làm
Trang 4 học không chỉ để biết mà còn để làm.
? Việc làm đầu tiên là gì?
Bày tỏ quan điểm ý kiến riêng của mình về
vấn đề được nêu ra có đủ bản lĩnh kiến thức
cách thức bảo vệ những quan điểm ý kiến ấy
? Đề bài kiểm tra văn bản nhật dụng thường
yêu cầu học sinh làm gì?
Đề xuất ý kiến biện pháp giải quyết về
những vấn đề đã đặt ra trong các văn bản nhật
dụng
VD: Vấn đề hút thuốc lá, rác thải, sinh hoạt, ô
nhiễm nước, vấn đề xâm hại trẻ em
? Chứng minh văn bản nhật dụng đặt ra có
liên quan đến khá nhiều các môn học khác và
ngược lại
Môi trường là vấn đề được đề cập trong 3
văn bản nhật dụng ở lớp 6 và lớp 8 đó là vấn đề
được hầu hết các môn học đề cập đặc biệt một
số phần ở Địa lí lớp 6, 7 và một số chương về
sinh vật và môi trường ở sách sinh học lớp 9
Quyền trẻ em được đề cập đến 3 văn bản
nhật dụng lớp 7 và lớp 9 một trong những chủ
đề pháp luật của môn GDCD lớp 6, lớp 7
Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh hệ thống
hóa kiến thức đã học
? Qua tìm hiểu những vấn đề trên khi học văn
bản nhật dụng nhất thiết phải làm gì? Hình thức
như thế nào?
- Bày tỏ quan điểm ý kiến riêng của mình
- Vấn đề được nêu ra có đủ bản lĩnh, kiến thức, cách thức bảo vệ những quan điểm ý kiến ấy
III Tổng kết
Ghi nhớ SGK trang 96
3 Củng cố:
? Nêu một số văn bản nhật dụng đã học
Hoạt động 5: Hướng dẫn tự học
- Rút ra được phương pháp học văn bản nhật dụng sao cho hiệu quả
- Học thuộc ghi nhớ
Chuẩn bị bài mới: Viết bài tập làm văn số 7 Nghị luận văn học
- Học: Học thuộc ghi nhớ
- Soạn: Viết bài tập làm văn số 7 Nghị luận văn học
- Tham khảo 7 đề SGK
- Lập dàn ý chi tiết
