Kiến thức: - Thấy được tầm vóc lớn lao trong cốt cách văn hóa HCM qua một văn bản nhật dụng có sử dụng kết hợp các yếu tố nghị luận, tự sự biểu cảm.. - Ý nghĩa của phong cách HCM trong v
Trang 1Tuần: 1 Tiết PPCT: 1-2 Ngày soạn:
Ngày dạy:
VĂN BẢN:
PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH ( Lê Anh Trà )
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Thấy được tầm vóc lớn lao trong cốt cách văn hóa HCM qua một văn bản nhật dụng có sử dụng kết hợp các yếu tố nghị luận, tự sự biểu cảm
- Một số biểu hiện của phong cách HCM trong đời sống và sinh hoạt
- Ý nghĩa của phong cách HCM trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể
2 Kĩ năng:
- Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống
3 Về thái độ:
Học sinh ý thức được lối sống giản dị, phong thái ung dung tự tại, đạo đức và khiêm tốn của
Hồ Chí Minh
- KN: tương tác, giao tiếp, lắng nghe tích cực
- KT: Đông não, thảo luận nhóm
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
- GV: bảng phụ, chân dung nhà sàn, cảnh Bác cuốc
- HS: bài soạn, hình ảnh Bác cuốc đất, trồng rau, Bác cho cá ăn
III PHƯƠNG PHÁP:
Đọc sáng tạo, tái hiện, gợi tìm, vấn đáp diễn giảng
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 KTBC: kiểm tra việc chuẩn bị sách vở của học sinh.
2 Bài mới:
- Hoạt động 1: Giới thiệu bài.
chung về văn bản.
(?) Các em đã chuẩn bị những gì cho bài học
hôm nay?
(?) Các em hãy giới thiệu về tác giả, tác phẩm
trong phong cách HCM và hoàn cảnh ra đời của
tác phẩm
F Học sinh tự trình bày
I/.Tìm hiểu chung:
- Bản sắc văn hóa dân tộc kết tinh những giá trị tinh thần mang tính truyền thống của dân tộc
- Trong thời kì hội nhập hiện nay vấn đề giữ gìn, bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc càng trở nên có ý nghĩa
Trang 2Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu
chi tiết văn bản.
* Gọi học sinh đọc văn bản rõ ràng, mạch lạc
* Dựa vào chú thích giải một số tự khó (1, 2
chú thích)
(?) Nêu bố cục văn bản.
F Gồm 2 phần
→Từ đầu….rất hiện đại: Sự hiểu biết sâu rộng
về các dân tộc văn hóa TG nhào năn nên cốt
cách văn hóa dân tộc HCM
→Phần còn lại : Phong cách HCM là sự giản dị
hằng ngày là cách dinh dưỡng tinh thần, thể
hiện một quan điểm thẩm mĩ cao đẹp
* Học sinh tập trung vào phần 1.
(?) Để có đựợc vốn tri thức văn hóa sâu
rộng Bác đã làm gì?
FBác đã đi qua nhiều nơi, tiếp xúc với nhiều nền
văn hóa từ phương Đông, phương Tây, văn hóa
các nước Châu Á, Châu Âu, Châu Phi và cả
Châu Mỹ Bác đã nắm:
→Nắm vững phương tiện giao tiếp và ngôn ngữ
nói viết theo nhiều thứ tiếng nước ngòai : Pháp,
Anh, Hoa, Nga
→Qua lao động mà học hỏi ( làm nhiều nghề
khác nhau)
→Học hỏi tìm hiểu đến mức quá uyên thâm
(?)Từ đó HCM đã tiếp thu văn hóa nước ngòai
ntn?
FKhông ảnh hưởng một cách thụ động, tiếp thu
mọi cái đẹp cái hay, đồng thời những hạn chế
tiêu cực Trên nền tảng văn hóa dân tộc mà tiếp
thu ảnh hưởng
VD: “Người đi tìm đường cứu nước”, “Thuế
máu” “Nhật kí trong tù”
(?) Phần thứ hai của văn bản nói gì?
FPhong cách HCM là sự giản dị trong lối sống
sinh hoạt hằng ngày là cách dinh dưỡng tinh
thần thể hiện một quan niệm thẩm mĩ cao đẹp
(?) Tác giả giới thiệu lối sống ấy cụ thể
như thế nào?
FChiếc nhà sàn bằng gỗ chỉ vỏn vẹn phòng tiếp
- Văn bản được trích trong HCM và văn hóa Việt Nam của Lê Anh Trà
II/.Đọc – Hiểu văn bản:
1/.Sự hiểu biết sâu rộng về các dân tộc
và văn hóa Thế giới nhào nặn nên cốt cách văn hóa dân tộc HCM.
- Nắm vững phương tiện giao tiếp và ngôn ngữ
- Qua lao động mà học hỏi
- Học hỏi tìm hiểu đến mức uyên thâm
2/.Phong cách HCM là sự giản dị trong lối sống sinh hoạt hằng ngày là cách dinh dưỡng tinh thần, thể hiện một quan niêm thẫm mĩ cao đẹp.
- Nơi ở và làm việc đơn sơ
Trang 3khách, họp chi bộ, chính trị, làm việc và nhà
ngủ
FTrang phục hết sức giản dị: bộ quần áo bà ba
nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lớp thô sơ, tư
trang ít ỏi, một chiếc vali con, vài bộ quần áo,
vài vật kỉ niệm
FĂn uống đạm bạc: cá kho, rau luộc, dưa,
ghém, cà muối, cháo hoa
(?) Vì sao cách sống giản dị, đạm bạc của
chủ tịch HCM lại vô cùng thanh cao và sang
trọng?
FĐây không phải là lối sống khắc của những
con người tự vui trong cảnh nghèo khó, cũng
phải là cách tự thần thánh hóa, tự làm cho khác
đời hơn đời → Đây là lối sống có văn hóa trở
thành một quan niệm thẩm mĩ cái đẹp là sự giản
dị tự nhiên
VD: “Thăm nhà Bác ở”(Tố Hữu)
“Tức cảnh Pắc Bó”
(?) Trong bài viết tác giả đối chiếu lối sống
của Bác với lối sống của ai?
FTác giả đối chiếu lối sống của Bác với lối sống
của một vị tổng thống, một vị vua hiền triết như
: Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm
(?) Qua bài viết hãy tìm những biện pháp
nghệ thuật làm nỗi bật vẽ đẹp phong cách
HCM?
FSử dụng ngôn ngữ trang trọng kết hợp các
phương thức biểu đạt tự sự, biểu cảm lập luận
Hình thức so sánh, nghệ thuật đối lập
(?) Qua văn bản cho thấy vẻ đẹp trong
phong cách HCM Sự kết hợp hài hòa giữa
truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại,
vĩ đại và bình dị, thành cao và khiêm tốn bản
thân em hoc tập được điều gì ở Bác?
FHọc sinh tự trình bày…
(?) Từ việc tìm hiểu trên cho thấy cách viết
văn bản ntn? Đặt ra một vấn đề của thời kì hội
nhập là gì?
FHọc sinh tự nhận thức
- Trang phục hết sức giản dị
- Ăn uống đạm bạc
- Có lối sống văn hóa cái đẹp là sự giản dị
tự nhiên
- Sử dụng ngôn ngữ trang trọng
- Vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt tự sự, biểu cảm, lập luận
- Vận dụng các hình thức so sánh, các biện pháp nghệ thuật đối lập
F Ý nghĩa văn bản
- Bằng lập luận chặt chẽ chứng cứ xác thực, tác giả Lê Anh Trà đã cho thấy cốt cách văn hóa HCM trong nhận thức và trong hành động Từ đó đặt ra một vấn đề của thời kì hội nhập: tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân lọai, đồng thời phải giữ gìn, phát
Trang 4 Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh hệ thống
hóa kiến thức đã tìm hiểu qua bài học
(?) Văn bản “Phong Cách Hồ Chí Minh” cho
thấy vẻ đẹp của người là gì?
FDựa vào ghi nhớ cuối bài
huy bản sắc văn hóa dân tộc
III/.Tổng kết.
Ghi Nhớ SGK/Trang 8
3 Củng cố:
? Vấn đề chủ yếu được nói đến trong văn bản “ Phong Cách Hồ Chí Minh” là gì? Vẻ đẹp được
đề cập trong văn bản “ Phong Cách Hồ Chí Minh” là gì?
Hoạt động 5: Hướng dẫn tự học:
- HTL tổng kết, ý nghĩa văn bản
- Tìm đọc một số mẫu chuyện về cuộc đời hoạt động của Bác Hồ
- Tìm hiểu ý nghĩa của một số từ Hán - Việt trong đoạn trích
Chuẩn bị bài mới: “Các Phương Châm Hội Thoại”
+ Học: HTL tổng kết, ý nghĩa văn bản.
+ Soạn: “Các Phương Châm Hội Thoại”
- Phương châm về lượng
- Phương châm về chất
- Chuẩn bị bài tập 1 và 2