BỘ ĐỀ THI HSG ĐỊA 12 CÓ ĐÁP ÁN

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 12 VÒNG 1 LONG AN Môn thi: ĐỊA LÍ (bảng A) Ngày thi: 3092014 ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian: 180 phút (không kể phát đề) Đề thi có 02 trang gồm 5 câu Câu I: (4 điểm) 1. Dựa vào bảng số liệu sau: Số giờ chiếu sáng trong ngày ở một số vĩ tuyến Vĩ tuyến Số giờ chiếu sáng trong ngày 213 226 239 2212 Vòng cực Bắc 12 24 12 0 Chí tuyến Bắc 12 13 ½ 12 10 ½ Xích đạo 12 12 12 12 Chí tuyến Nam 12 10 ½ 12 13 ½ Vòng cực Nam 12 0 12 24 Hãy nhận xét và giải thích về số giờ chiếu sáng ở xích đạo, các chí tuyến và vòng cực vào các ngày 213, 226, 239, 2212. 2. So sánh sự khác nhau cơ bản của phong hoá lí học và phong hoá hoá học. Câu II: (4 điểm) 1. Trình bày và giải thích về phân bố lượng mưa trên Trái Đất. 2. Con người có tác động như thế nào đến phân bố sinh vật? Câu III: (4 điểm) 1. Hãy phân biệt tỷ lệ giới tính và tỷ số giới tính? Nếu tổng số dân nước ta năm 2010 là 86,9 triệu người trong đó nam là 42,9 triệu người, nữ là 44,0 triệu người.Tính tỷ lệ giới tính và tỷ số giới tính nước ta năm 2010. 2. Dựa vào bảng số liệu: Mức tiêu thụ các nguồn năng lượng trên thế giới (đơn vị M.toe) Năm Năng lượng 1997 2007 Dầu thô 3 433,3 3 952,8 Khí tự nhiên 2 026,4 2 637,7 Than 2 317,7 3 177,5 Năng lượng hạt nhân 541,3 622,0 Thuỷ điện 588,7 709,2 Tổng cộng 8 907,4 11 099,2 a. Tính cơ cấu và tốc độ tăng trưởng mức tiêu thụ các nguồn năng lượng trên thế giới qua hai năm 1997 và 2007. b. Nhận xét về sự thay đổi trong cơ cấu tiêu thụ và tốc độ tăng trưởng mức tiêu thụ các nguồn năng lượng thế giới thời kì nêu trên. Câu IV: (4 điểm) 1. Cho biết vì sao nước ta không có khí hậu nhiệt đới khô hạn như một số nước có cùng vĩ độ địa lí? 2. Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học: a. Trình bày đặc điểm địa hình của vùng núi Tây Bắc. b. Phân tích ảnh hưởng của địa hình đến khí hậu khu vực trên. Câu V: (4 điểm) Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học: 1. Trình bày đặc điểm vùng biển nước ta. Tại sao nói hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của nước ta có ý nghĩa đặc biệt về an ninh quốc phòng đất nước? 2. Cho biết nguyên nhân nào gây mưa vào mùa hạ cho cả hai miền Nam, Bắc và mưa vào tháng 9 cho khu vực Trung Bộ? HẾT Thí sinh được sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam của Nhà xuất bản Giáo dục. Giám thị không giải thích gì thêm. Họ và tên thí sinh Số báo danh Chữ kí: Giám thị 1 Giám thị 2 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 12 VÒNG 1 LONG AN Môn thi: ĐỊA LÍ (bảng A) Ngày thi: 3092014 ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian: 180 phút (không kể phát đề) HƯỚNG DẪN CHẤM THI Nếu thí sinh làm bài theo cách theo cách riêng nhưng đáp ứng trong hướng dẫn chấm thì vẫn cho đủ điểm như hướng dẫn quy định. Hướng dẫn chấm 04 trang gồm có 5 câu. CÂU NỘI DUNG ĐIỂM I 4đ 1 Hãy nhận xét và giải thích về số giờ chiếu sáng ở xích đạo, các chí tuyến và vòng cực vào các ngày 213, 226, 239, 2212. Ở xích đạo, quanh năm đều có giờ chiếu sáng trong ngày là 12 giờ. Do trục Trái Đất và đường phân chia sáng tối luôn gặp nhau nên ngày và đêm bằng nhau. Ngày 213 và 239 ở xích đạo, chí tuyến Bắc, chí tuyến Nam, vòng cực Bắc và vòng cực Nam đều có thời gian chiếu sáng là 12 giờ. Do Mặt Trời chiếu thẳng góc xuống xích đạo lúc 12 giờ trưa nên mọi nơi đều có số giờ chiếu sáng như nhau. Ngày 226 và 2212 số giờ chiếu sáng ở chí tuyến Bắc và chí tuyến Nam, vòng cực Bắc và vòng cực Nam trái ngược nhau. Ngày 226: + Chí tuyến Bắc ngày dài hơn đêm, chí tuyến Nam đêm dài hơn ngày (dẫn chứng). + Vòng cực Bắc có số giờ chiếu sáng là 24 giờ, vòng cực Nam là 0 giờ. Ngày 2212 + Hiện tượng ngày đêm ngược lại so với ngày 226. Giải thích: Do Trái Đất chuyển động tịnh tiến xung quanh Mặt Trời, trục Trái Đất luôn nghiêng so với mặt phẳng quỷ đạo một góc 660 33’ và không đổi phương. 2,5đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 2 So sánh sự khác nhau cơ bản của phong hoá lí học và phong hoá hoá học. Phong hóa lí học Phong hóa hóa học Là quá trình phá hủy đá thành những khối vụn có kích thước to nhỏ khác nhau. Là quá trình phá hủy đá nhưng chủ yếu làm biến đổi thành phần, tính chất hóa học của chúng. Nguyên nhân là do sự thay đổi đột ngột của nhiệt độ, đóng băng của nước. Nguyên nhân do nước có tác động hòa tan nhiều loại khoáng vật. Thể hiện rỏ ở miền địa cực và hoang mạc. Thể hiện rỏ ở các miền khí hậu xích đạo và gió mùa ẩm ướt. Mỗi ý đúng được 0,25đ 1,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ II 4đ 1 Trình bày và giải thích về phân bố lượng mưa trên Trái Đất. Do tác động nhiều nhân tố nên phân bố lượng mưa trên Trái Đất không đều, thể hiện: Phân bố không đều theo vĩ độ: + Mưa nhiều nhất ở vùng xích đạo. Do có khí áp thấp, nhiệt độ cao, có dòng biển nóng, diện tích đại dương và diện tích rừng xích đạo lớn nên khả năng bốc hơi lớn, mưa nhiều. + Mưa tương đối ít ở vùng chí tuyến Bắc và Nam. Do có khí áp cao, diện tích lục địa lớn điều kiện bốc hơi kém nên mưa ít. + Mưa nhiều ở hai vùng ôn đới ở bán cầu Bắc và bán cầu Nam. Do có khí áp thấp, frong ôn đới, chịu ảnh hưởng gió Tây ôn đới. + Mưa càng ít khi càng về hai cực Bắc và Nam Do khí áp cao, nhiệt độ không khí rất thấp, hơi nước khó có thể bốc hơi tạo mây cho mưa. Lượng mưa không đều do ảnh hưởng đại dương. Mưa nhiều hay ít do vị trí gần đại dương hay xa đại dương, dòng biển nóng hay dòng biển lạnh chảy ven bờ. 3,0đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 2 Con người có tác động như thế nào đến phân bố sinh vật? Con người có ảnh hưởng lớn đến phân bố sinh vật, làm thay đổi phạm vi phân bố của nhiều cây trồng và vật nuôi. Tích cực: mở rộng phạm vi phân bố của sinh vật như đưa cây trồng và vật nuôi từ châu lục này sang châu lục khác, lai tạo các giống mới… Đẩy nhanh diện tích rừng trồng làm tăng đáng kể tỷ lệ che phủ của rừng trồng trên thế giới. Tiêu cực: thu hẹp diện tích rừng tự nhiên, làm mất nơi sinh sống và làm tuyệt chủng nhiều loài động, thực vật hoang dã. 1,0đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ III 4đ 1 Hãy phân biệt tỷ lệ giới tính và tỷ số giới tính? Tỷ lệ giới tính cho biết dân số nam hoặc dân số nữ chiếm bao nhiêu phần trăm (%) trong tổng số dân. Tỷ số giới tính cho biết trung bình cứ 100 nữ thì có bao nhiêu nam. Tỷ lệ giới tính (hai phương án đều đúng). Dân số nam = 49,4% tổng số dân, hay dân số nữ = 50,6% tổng số dân. Tỷ số giới tính = 97,5 %. 1,0đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 2 Dựa vào bảng số liệu: Tính số liệu Mức tiêu thụ các nguồn năng lượng trên thế giới (đơn vị %) Năm Năng lượng 1997 2007 1997 2007 Dầu thô 38,5 35,6 100,0 115,1 Khí tự nhiên 22,7 23,8 100,0 130,2 Than 26,0 28,6 100,0 137,1 Năng lượng hạt nhân 6,1 5,6 100,0 115,0 Thuỷ điện 6,6 6,4 100,0 120,5 Tổng cộng 100,0 100,0 100,0 124,6 Tính cơ cấu 0,75đ, tính tăng trưởng 0,75đ Thiếu đơn vị trừ 0,25đ, thiếu kết quả tính một sản phẩm trừ 0,25đ Nhận xét: Cơ cấu: Dầu thô chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu sử dụng năng lượng của thế giới và có xu hướng giảm nhẹ (dẫn chứng). Khí tự nhiên và than chiếm tỷ trọng tương đối lớn chỉ sau dầu thô trong cơ cấu sử dụng năng lượng của thế giới và có xu hướng tăng nhẹ (dẫn chứng). Năng lượng hạt nhân và thủy điện chiếm tỷ trọng nhỏ trong cơ cấu sử dụng năng lượng của thế giới và có xu hướng giảm nhẹ (dẫn chứng). Tốc độ tăng trưởng: Thời kì 1997 2007 tất cả các dạng năng lượng đều có mức tiêu thụ năng lượng tăng lên trong đó: Than và khí tự nhiên có tốc độ tăng mức tiêu thụ cao nhất (dẫn chứng). Các nguồn năng lượng còn lại có tốc độ tăng thấp vì có tỷ trọng giảm trong cơ cấu tiêu thụ các nguồn năng lượng (dẫn chứng). 1,5đ 1,5đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

Trang 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 12 VÒNG 1

Ngày thi: 30/9/2014

ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian: 180 phút (không kể phát đề)

Đề thi có 02 trang gồm 5 câu

-

Câu I: (4 điểm)

1 Dựa vào bảng số liệu sau:

Số giờ chiếu sáng trong ngày ở một số vĩ tuyến

Hãy nhận xét và giải thích về số giờ chiếu sáng ở xích đạo, các chí tuyến và vòng cực vào các ngày 21/3, 22/6, 23/9, 22/12

2 So sánh sự khác nhau cơ bản của phong hoá lí học và phong hoá hoá học

Câu II: (4 điểm)

1 Trình bày và giải thích về phân bố lượng mưa trên Trái Đất

2 Con người có tác động như thế nào đến phân bố sinh vật?

Câu III: (4 điểm)

1 Hãy phân biệt tỷ lệ giới tính và tỷ số giới tính? Nếu tổng số dân nước ta năm 2010 là 86,9 triệu người trong đó nam là 42,9 triệu người, nữ là 44,0 triệu người.Tính tỷ lệ giới tính và tỷ số giới tính nước ta năm 2010

2 Dựa vào bảng số liệu:

Mức tiêu thụ các nguồn năng lượng trên thế giới

Trang 2

Câu IV: (4 điểm)

1 Cho biết vì sao nước ta không có khí hậu nhiệt đới khô hạn như một số nước có cùng vĩ

độ địa lí?

2 Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học:

a Trình bày đặc điểm địa hình của vùng núi Tây Bắc

b Phân tích ảnh hưởng của địa hình đến khí hậu khu vực trên

Câu V: (4 điểm)

Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học:

1 Trình bày đặc điểm vùng biển nước ta Tại sao nói hai quần đảo Hoàng Sa và Trường

Sa của nước ta có ý nghĩa đặc biệt về an ninh quốc phòng đất nước?

2 Cho biết nguyên nhân nào gây mưa vào mùa hạ cho cả hai miền Nam, Bắc và mưa vào tháng 9 cho khu vực Trung Bộ?

HẾT

* Thí sinh được sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam của Nhà xuất bản Giáo dục

* Giám thị không giải thích gì thêm

* Họ và tên thí sinh - Số báo danh -

* Chữ kí: Giám thị 1 - Giám thị 2 -

Ngày thi: 30/9/2014

HƯỚNG DẪN CHẤM THI

Nếu thí sinh làm bài theo cách theo cách riêng nhưng đáp ứng trong hướng dẫn chấm thì vẫn

cho đủ điểm như hướng dẫn quy định

Hướng dẫn chấm 04 trang gồm có 5 câu

I

4đ

1 Hãy nhận xét và giải thích về số giờ chiếu sáng ở xích đạo, các chí

tuyến và vòng cực vào các ngày 21/3, 22/6, 23/9, 22/12

- Ở xích đạo, quanh năm đều có giờ chiếu sáng trong ngày là 12 giờ

Do trục Trái Đất và đường phân chia sáng tối luôn gặp nhau nên ngày

Trang 3

+ Chí tuyến Bắc ngày dài hơn đêm, chí tuyến Nam đêm dài hơn ngày

(dẫn chứng)

+ Vòng cực Bắc có số giờ chiếu sáng là 24 giờ, vòng cực Nam là 0 giờ

Ngày 22/12

+ Hiện tượng ngày đêm ngược lại so với ngày 22/6

Giải thích: Do Trái Đất chuyển động tịnh tiến xung quanh Mặt Trời,

trục Trái Đất luôn nghiêng so với mặt phẳng quỷ đạo một góc 660 33’

và không đổi phương.

0,25đ 0,25đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ

2 So sánh sự khác nhau cơ bản của phong hoá lí học và phong hoá

hoá học

Phong hóa lí học Phong hóa hóa học

- Là quá trình phá hủy đá thành những khối vụn có kích thước to nhỏ khác nhau

- Là quá trình phá hủy đá nhưng chủ yếu làm biến đổi thành phần, tính chất hóa học của chúng

- Nguyên nhân là do sự thay đổi đột ngột của nhiệt độ, đóng băng của nước

- Nguyên nhân do nước có tác động hòa tan nhiều loại khoáng vật

- Thể hiện rỏ ở miền địa cực và hoang mạc

- Thể hiện rỏ ở các miền khí hậu xích đạo và gió mùa ẩm ướt

1 Trình bày và giải thích về phân bố lượng mưa trên Trái Đất

Do tác động nhiều nhân tố nên phân bố lượng mưa trên Trái Đất không

đều, thể hiện:

- Phân bố không đều theo vĩ độ:

+ Mưa nhiều nhất ở vùng xích đạo

Do có khí áp thấp, nhiệt độ cao, có dòng biển nóng, diện tích đại dương

và diện tích rừng xích đạo lớn nên khả năng bốc hơi lớn, mưa nhiều

+ Mưa tương đối ít ở vùng chí tuyến Bắc và Nam

Do có khí áp cao, diện tích lục địa lớn điều kiện bốc hơi kém nên mưa

í

+ Mưa nhiều ở hai vùng ôn đới ở bán cầu Bắc và bán cầu Nam

Do có khí áp thấp, frong ôn đới, chịu ảnh hưởng gió Tây ôn đới

+ Mưa càng ít khi càng về hai cực Bắc và Nam

Do khí áp cao, nhiệt độ không khí rất thấp, hơi nước khó có thể bốc hơi

tạo mây cho mưa

- Lượng mưa không đều do ảnh hưởng đại dương

Mưa nhiều hay ít do vị trí gần đại dương hay xa đại dương, dòng biển

nóng hay dòng biển lạnh chảy ven bờ

3,0đ

0,25đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

0,25đ 0,25đ

2 Con người có tác động như thế nào đến phân bố sinh vật?

Con người có ảnh hưởng lớn đến phân bố sinh vật, làm thay đổi phạm

vi phân bố của nhiều cây trồng và vật nuôi

1,0đ

0,25đ 0,25đ

Trang 4

Tích cực: mở rộng phạm vi phân bố của sinh vật như đưa cây trồng và

vật nuôi từ châu lục này sang châu lục khác, lai tạo các giống mới…

Đẩy nhanh diện tích rừng trồng làm tăng đáng kể tỷ lệ che phủ của rừng

trồng trên thế giới

Tiêu cực: thu hẹp diện tích rừng tự nhiên, làm mất nơi sinh sống và làm

tuyệt chủng nhiều loài động, thực vật hoang dã

0,25đ 0,25đ

III

4đ

1 Hãy phân biệt tỷ lệ giới tính và tỷ số giới tính?

- Tỷ lệ giới tính cho biết dân số nam hoặc dân số nữ chiếm bao nhiêu phần trăm (%) trong tổng số dân

- Tỷ số giới tính cho biết trung bình cứ 100 nữ thì có bao nhiêu nam

Tỷ lệ giới tính (hai phương án đều đúng)

Dân số nam = 49,4% tổng số dân, hay dân số nữ = 50,6% tổng số dân

Tỷ số giới tính = 97,5 %

1,0đ

0,25đ 0,25đ

- Dầu thô chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu sử dụng năng lượng của

thế giới và có xu hướng giảm nhẹ (dẫn chứng)

- Khí tự nhiên và than chiếm tỷ trọng tương đối lớn chỉ sau dầu thô

trong cơ cấu sử dụng năng lượng của thế giới và có xu hướng tăng nhẹ

(dẫn chứng)

- Năng lượng hạt nhân và thủy điện chiếm tỷ trọng nhỏ trong cơ cấu sử

dụng năng lượng của thế giới và có xu hướng giảm nhẹ (dẫn chứng)

*Tốc độ tăng trưởng:

Thời kì 1997 - 2007 tất cả các dạng năng lượng đều có mức tiêu thụ

năng lượng tăng lên trong đó:

1,5đ

0,25đ 0,25đ

0,25đ

0,25đ 0,25đ

Trang 5

- Than và khí tự nhiên có tốc độ tăng mức tiêu thụ cao nhất (dẫn

chứng)

- Các nguồn năng lượng còn lại có tốc độ tăng thấp vì có tỷ trọng giảm

trong cơ cấu tiêu thụ các nguồn năng lượng (dẫn chứng)

- Do vị trí địa lí quy định nước ta mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa

- Do vị trí địa lí nước ta nằm trong khu vực nội chí tuyến bán cầu Bắc

với nền nhiệt cao

- Do vị trí địa lí nước ta nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng của hai chế

độ gió (gió tín phong và gió mùa châu Á) nên có hai mùa rõ rệt

- Do ảnh hưởng biển Đông đã làm tăng cường độ ẩm khối khí khi qua

biển, mang lại cho nước ta lượng mưa và độ ẩm lớn

1,0đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

2 a Trình bày đặc điểm địa hình của vùng núi Tây Bắc

- Nằm giữa sông Hồng và sông Cả

- Là miền núi cao, đồ sộ và hiểm trở nhất nước ta, độ cao phổ biến trên

1000m

- Gồm 3 dải địa hình chạy cùng hướng tây bắc – đông nam

+ Phía Đông là dãy núi cao đồ sộ Hoàng Liên Sơn, có đỉnh Phanxipăng

(3143m) cao nhất nước ta

+ Phí a Tây là địa hình núi trung bình của các dãy núi chạy dọc theo

biên giới Việt Lào (dẫn chứng)

+ Ở giữa địa hình thấp hơn, gồm các dãy núi, sơn nguyên, cao nguyên

đá vôi (dẫn chứng)

+ Xen giữa các dãy núi là các thung lũng sông cùng hướng: sông Đà,

sông Mã, sông Chu

- Địa hình Tây Bắc thấp dần từ tây bắc xuống đông nam

b Phân tích ảnh hưởng của địa hình đến khí hậu của khu vực trên

+ Nhiệt độ của vùng hạ thấp do tác động độ cao

- Mùa đông của Tây Bắc đến trễ và kết thúc sớm do dãy Hoàng

Liên Sơn chắn gió mùa Đông Bắc (nhiệt độ thấp chủ yếu do độ cao)

- Mùa hạ mát mẻ hơn do độ cao lớn

+ Các dãy núi chạy dọc theo biên giới Việt Lào ở phía Nam đã ngăn gió

Tây Nam vào mùa hạ gây hiệu ứng phơn làm nhiều nơi nóng khô

2,0đ

0,25đ 0,25đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

0,25đ

1,0đ

0,25đ 0,25đ

0,25đ

0,25đ

V

4đ

1 * Trình bày đặc điểm vùng biển nước ta

- Biển Đông là một biển rộng, có diện tích 3,447 triệu km2, trong đó vùng biển nước ta có diện tích khoảng 1 triệu km2

- Là vùng biển nhiệt đới: nhiệt độ trên 200 C do nằm trong vùng nội chí tuyến Bắc bán cầu

- Là biển tương đối kín, phía đông và đông nam được bao bọc các vòng cung đảo

- Độ mặn trung bình 320/00 đến 350/00và có sự thay đổi theo mùa

3,0đ

0,25đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

Trang 6

- Trong vùng biển có sự hoạt động của các dòng biển nóng và lạnh hoạt động theo 2 mùa gió

- Sinh vật biển tiêu biểu cho hệ sinh vật vùng biển nhiệt đới giàu thành phần loài và có năng suất sinh học cao nhất là vùng biển ven bờ (dẫn chứng)

- Vùng biển có nhiều tài nguyên khoáng sản (khoáng sản có giá trị

và trữ lượng lớn là dầu khí, các bãi cát ven biển có trữ lượng lớn titan, vùng ven biển còn thuận lợi cho nghề làm muối)

- Đường bờ biển dài, khúc khuỷu, có nhiều vũng vịnh, đầm, phá

… Thuận lợi xây dựng các cảng biển và có thế mạnh phát triển giao thông vận tải biển, khai thác nguồn lợi sinh vật biển, khoáng sản, du lịch biển đảo

- Tuy nhiên vùng biển nước ta ngày càng có nhiều thiên tai nhất là

do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

Dẫn chứng như: bão, sạt lỡ bờ biển, cát bay, cát chảy…gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản nhất là cư dân sống ở vùng ven biển nước

ra biển trong thời đại mới

- Là cơ sở để khẳng định chủ quyền của nước ta đối với vùng biển và thềm lục địa quanh đảo

0,25đ 0,25đ

0,25đ

0,25đ 0,25đ

0,5đ

0,25đ

0,25đ

2 Cho biết nguyên nhân nào gây mưa vào mùa hạ cho cả hai miền

Nam, Bắc và mưa vào tháng 9 cho khu vực Trung Bộ?

- Do hoạt động của gió mùa Tây Nam cùng với hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới, bão…

- Là những nguyên nhân chính gây mưa vào mùa hạ cho cả hai miền Nam, Bắc và mưa vào tháng 9 cho khu vực Trung Bộ

0,5đ

0,25đ

0,25đ

-HẾT -

Trang 7

Vị trí Niu- Đê- li Tô-ki-ô Xí t- ni Oa-

sinh-tơn

Lốt- An- giơ- lét

Kinh độ 750 Đ 1350 Đ 1500 Đ 750 T 1200 T

2 Phân biệt các quá trình: phong hóa, bóc mòn, vận chuyển và bồi tụ

Câu II: (4,0 điểm)

1 Hãy so sánh hoạt động của gió Tây ôn đới và gió mậu dịch

2 Trình bày các nhân tố ảnh hưởng tới chế độ nước sông? Tại sao muốn giảm bớt tác hại do lũ lụt gây

ra, cần phải bảo vệ rừng phòng hộ ở đầu nguồn sông ?

Câu III: (4,0 điểm)

1 So sánh sự khác nhau về đặc điểm của sản xuất nông nghiệp với sản xuất công nghiệp ?

2 Cho bảng số liệu sau:

Khối lượng vận chuyển và khối lượng luân chuyển hàng hóa phân theo loại hình vận tải ở nước

Câu IV: (4,0 điểm)

Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy:

1 Kể tên các huyện đảo của nước ta Nêu vai trò của các huyện đảo trong sự phát triển kinh tế - xã hội

* Giám thị không được giải thích gì thêm

* Họ và tên thí sinh………Số báo danh………

* Chữ kí: Giám thị 1:……… Giám thị 2:………

Ngày thi: 30/9/2014

-

Trang 8

1 * Giờ địa phương (giờ Mặt Trời) và giờ múi:

- Giờ địa phương: các địa điểm thuộc các kinh tuyến khác nhau sẽ có giờ khác

nhau

- Giờ múi: Trái Đất được chia làm 24 múi giờ, các địa phương nằm trong cùng

một múi sẽ thống nhất một giờ

* Mỗi kết quả tính đúng giờ, ngày tháng năm được 0,25đ/ địa điểm

Vị trí Niu- Đê- li Tô-ki-ô Xí t - ni Oa-

sinh-tơn

Lốt- An- giơ- lét Kinh độ 750 Đ 1350 Đ 1500 Đ 750 T 1200 T

Ngày, tháng, năm

1/3/2013 1/3/2013 1/3/2013 1/3/2013 1/3/2013

1,75

0,25 0,25

1,25

2 Phân biệt:

* Quá trì nh phong hóa:

- Phong hóa là quá trình phá hủy và làm biến đổi các loại đá và khoáng vật

- Dưới tác động của sự thay đổi nhiệt độ, nước, sinh vật…

- Có 3 loại phong hóa: phong hóa lí học, hóa học, sinh học

* Quá trì nh bóc mòn:

- Quá trình bóc mòn là quá trình các tác nhân ngoại lực làm chuyển dời các sản

phẩm phong hóa khỏi vị trí ban đầu

- Gồm có các hình thức: xâm thực, thổi mòn, mài mòn

* Quá trình vận chuyển:

- Quá trình vận chuyển là quá trình di chuyển vật liệu từ nơi này qua nơi khác

- Quá trình vận chuyển phụ thuộc vào động năng của quá trình, kích thước, trọng

lượng của vật

* Quá trình bồi tụ:

- Quá trình bồi tụ là quá trình tích tụ các vật liệu phá hủy

- Tạo ra dạng địa hình mới: đồng bằng, cồn cát, bãi bồi

2,25

0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

0,25 0,25

- Thổi từ khu áp cao về khu áp thấp

- Hai loại gió này thổi quanh năm

* Khác nhau:

2,0

0,25 0,25

Trang 9

Xuất phát

Thổi từ áp cao chí tuyến về

áp thấp ôn đới

Thổi từ khu áp cao ở hai chí tuyến

về xích đạo

Hướng Tây là chủ yếu - Bán cầu Bắc: Tây Nam

- Bán cầu Nam: Tây Bắc

Đông là chủ yếu

- Đông Bắc ở bán cầu Bắc

- Đông Nam ở bán cầu Nam

Tí nh chất

Ẩm, mang theo mưa Khô, ít mưa

(HS trình bày đúng được 0,25đ/ mỗi ý)

1,5

2 Một số nhân tố ảnh hưởng tới chế độ nước sông? Tại sao muốn giảm bớt tác

hại do lũ lụt gây ra, cần phải bảo vệ rừng phòng hộ ở đầu nguồn sông ?

* Một số nhân tố ảnh hưởng tới chế độ nước sông:

Chế độ mưa, băng tuyết và nước ngầm:

- Ở miền khí hậu nóng hoặc những nơi địa hình thấp của khí hậu ôn đới, nguồn

cung cấp nước chủ yếu là nước mưa

- Ở những nơi đất, đá thấm nước nhiều, nước ngầm có vai trò đáng kể trong việc

điều hòa chế độ nước của sông

- Ở miền ôn đới lạnh và núi cao, nước sông chủ yếu do băng tuyết tan cung cấp

- Rừng cây có tác dụng rất lớn trong việc điều hòa dòng chảy của sông Khi nước

mưa rơi xuống, một phần nhỏ được giữ lại ở tán cây, phần còn lại rơi xuống mặt

đất

- Xuống tới mặt đất, một phần nước mưa bị lớp thảm thực vật giữ lại, một phần

len lỏi qua các rễ cây thấm dần xuống đất tạo nên những mạch nước ngầm, điều

hòa dòng chảy cho sông ngòi

- Rừng phòng hộ ở đầu nguồn sông sẽ có tác dụng quan trọng trong việc giảm bớt

tốc độ và lưu lượng dòng chảy

2,0

0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

1 Đặc điểm khác nhau của sản xuất nông nghiệp với sản xuất công nghiệp:

- Tư liệu sản xuất:

+ Nông nghiệp: đất trồng là tư liệu sản xuất chủ yếu, không thể thay thế được

+ Công nghiệp: tư liệu sản xuất là máy móc, thiết bị, đất đai chỉ là nơi phân bố

sản xuất

- Đối tượng lao động:

+ Nông nghiệp: cây trồng, vật nuôi (có quá trình phát sinh, phát triển)

+ Công nghiệp: khoáng sản, nguyên, nhiên, vật liệu

- Mức độ phụ thuộc tự nhiên:

+ Nông nghiệp: phụ thuộc chặt chẽ vào điều kiện tự nhiên, có tính mùa vụ

+ Công nghiệp: ít phụ thuộc vào tự nhiên

2,5

0,25 0,25

0,25 0,25 0,25 0,25

Trang 10

- Các giai đoạn sản xuất:

+ Nông nghiệp: các giai đoạn sản xuất kế tiếp nhau vì đối tượng lao động là cây

trồng, vật nuôi

+ Công nghiệp: sản xuất gồm hai giai đoạn, tác động vào đối tượng lao động và

chế biến nguyên liệu

- Mức độ tập trung sản xuất:

+ Nông nghiệp: có tính phân tán trong không gian

+ Công nghiệp: có tính tập trung cao độ (tư liệu sản xuất, nhân công và sản

phẩm)

0,25 0,25

2 * Kết quả tính:

Cơ cấu khối lượng vận chuyển và khối lượng luân chuyển hàng hóa (%)

Phương tiện vận tải Khối lượng vận

chuyển Khối lượng luân chuyển

(HS không ghi đơn vị, nhưng kết quả tính đúng thì vẫn chấm điểm, còn nếu

tính đúng nhưng đơn vị sai thì không chấm)

b Nhận xét và giải thích:

- Về cơ cấu khối lượng vận chuyển hàng hóa, có sự khác nhau trong hoạt động

vận tải giữa các loại hình

+ Đường ô tô có tỉ trọng lớn nhất vì sự tiện lợi, cơ động và phù hợp các loại địa

hình khác nhau Nhỏ nhất đường sắt vì chỉ hoạt động trên những tuyến cố định,

vẫn phải kết hợp với ô tô để chuyển tới nơi nhận

- Về cơ cấu khối lượng luân chuyển có sự khác nhau do đặc điểm của các loại

IV

(4,0

điểm)

1 Các huyện đảo của nước ta, vai trò của các huyện đảo trong sự phát triển

kinh tế - xã hội – quốc phòng:

* Các huyện đảo của nước ta:

- Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải, Bạch Long Vĩ, Cồn Cỏ, Hoàng Sa, Lý Sơn, Trường

Sa, Phú Quý, Côn Đảo, Kiên Hải và Phú Quốc

(HS chỉ cần nêu đúng 8 huyện đảo là trọn 1,0 điểm)

* Vai trò của các huyện đảo trong sự phát triển kinh tế - xã hội - quốc phòng:

Về kinh tế - xã hội:

- Phát triển các nghề truyền thống gắn với việc đánh bắt, nuôi trồng thủy sản,

công nghiệp chế biến, giao thông đường biển, du lịch

- Tạo việc làm, nâng cao đời sống cho nhân dân các huyện đảo

Trang 11

- Cơ sở khẳng định chủ quyền của nước ta đối với vùng biển và thềm lục địa

quanh đảo

0,25

2 Các thế mạnh của thiên nhiên khu vực đồng bằng đối với phát triển kinh tế

- xã hội ở nước ta

- Cơ sở để phát triển nông nghiệp nhiệt đới, đa dạng hóa các loại nông sản

DC: Đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long là hai vựa lúa lớn của nước ta

- Cung cấp các nguồn lợi thiên nhiên khác: khoáng sản, thuỷ sản và lâm sản

DC: Than, đá vôi, khí tự nhiên, rừng tràm, rừng ngập mặn, cá, tôm

- Là điều kiện thuận lợi để tập trung các thành phố, các khu công nghiệp, trung

tâm thương mại

DC: Hà Nội, Hải Phòng, Cần Thơ tập trung ở các đồng bằng lớn

- Phát triển giao thông vận tải đường bộ, đường sông

DC: Đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long, đồng bằng ven biển miền Trung

phát triển giao thông đường bộ, đường sông

2,0

0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

0,25 0,25 0,25

V

(4,0

điểm)

1 Hoạt động của gió mùa mùa đông ? Giải thích

a Cơ chế hoạt động của gió mùa mùa đông:

- Thời gian hoạt động : từ tháng XI đến tháng IV năm sau

- Phạm vi hoạt động ở miền Bắc, hướng gió: Đông Bắc

- Nguồn gốc: xuất phát từ cao áp Xibia

- Hệ quả: miền Bắc có một mùa đông lạnh kéo dài 2-3 tháng

- Tính chất:

+ Nửa đầu mùa đông: thời tiết lạnh khô

+ Nửa sau mùa đông: thời tiết lạnh ẩm, có mưa phùn ở vùng ven biển và các đồng

bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ

- Khi di chuyển xuống phía nam, gió mùa Đông Bắc suy yếu dần

- Gió mùa Đông Bắc bớt lạnh hơn và bị chặn lại ở dãy Bạch Mã

* Giải thích :

- Nửa đầu mùa đông: khối khí cực lục địa từ trung tâm áp cao Xibia di chuyển

qua lục địa châu Á rộng lớn mang lại cho mùa đông ở miền Bắc nước ta thời tiết

lạnh và khô

- Nửa sau mùa đông: do áp thấp Alêút làm cho khối khí lạnh di chuyển về phía

Đông qua biển vào nước ta gây nên thời tiết lạnh ẩm

2,5

0,25 0,25 0,25 0,25

0,25 0,25

0,25 0,25 0,25

0,25

2 Tính chất nhiệt đới ẩm của khí hậu nước ta được biểu hiện:

* Tính chất nhiệt đới:

- Tổng bức xạ lớn, cân bằng bức xạ dương quanh năm

- Nhiệt độ trung bình năm trên toàn quốc lớn hơn 200 C

- Tổng nhiệt hoạt động cao: 8000-10.0000 C

- Nhiều nắng, tổng số giờ nắng tùy nơi từ 1400-3000 giờ/năm

* Lượng mưa, độ ẩm lớn:

- Lượng mưa lớn, trung bình năm từ 1500-2000mm, ở những sườn đón gió biển

và các khối núi cao, lượng mưa trung bình năm có thể lên đến 3500 – 4000mm

- Độ ẩm không khí cao, trên 80 %, cân bằng ẩm luôn luôn dương

1,5

0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

HẾT

Trang 12

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI 12, CẤP TỈNH - VÒNG

Câu II ( 2,0 điểm)

Cho bảng số liệu sau:

Tỉ suất sinh thô thời kì 1950 – 2005 (Đơn vị: %)

2 Tại sao tỉ suất sinh thô của nhóm nước đang phát triển thường cao hơn nhóm nước phát triển?

Câu III ( 3,0 điểm )

1 Nhận xét sự khác nhau về địa hình giữa vùng núi Trường Sơn Bắc và vùng núi Trường Sơn

Nam

2 Tại sao nói quá trình hình thành đất feralit là quá trình hình thành đất chủ yếu ở nước ta?

Câu IV (3,0 điểm)

1 Trình bày đặc điểm địa hình và khí hậu của miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ

2 Chứng minh và giải thích tại sao vùng khí hậu Nam Bộ có chế độ nhiệt ổn định nhất trong năm?

Câu V (3,0 điểm)

1 Chứng minh dân cư nước ta phân bố không đều

2 Nhận xét sự thay đổi cơ cấu lao động theo khu vực kinh tế ở nước ta, giai đoạn 1995 – 2007

Câu VI ( 3,0 điểm )

1 Phân tích những điều kiện thuận lợi để phát triển ngành chăn nuôi ở nước ta?

2 Tại sao ở nước ta phải đưa chăn nuôi lên thành ngành sản xuất chính?

Câu VII ( 3,0 điểm )

1 Phân tích các thế mạnh và hạn chế trong việc phát triển cây công nghiệp ở vùng

Tây Nguyên

2 Nêu biện pháp để khắc phục những hạn chế đó

-Hết -

Trang 13

* Giám thị không được giải thí ch gì thêm

* Họ và tên thí sinh……….Số báo danh………

1 Biên độ nhiệt trung bình năm và biên độ nhiệt trung bình ngày trên Trái Đất

có sự thay đổi như thế nào từ Xích đạo về hai cực? Hãy giải thích nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi đó?

a Biên độ nhiệt trung bình năm

- Biên độ nhiệt trung bình năm của Trái Đất có xu hướng tăng dần từ Xích đạo về hai cực

- Nguyên nhân: do Mặt Trời chuyển động biểu kiến trong vùng nội chí tuyến (230

27’B - 230 27’N), vì vậy ở vùng có vĩ độ thấp, lượng nhiệt nhận được giữa các tháng trong năm tương đối đều; trong khi ở vùng có vĩ độ cao lượng nhiệt nhận được giữa các tháng mùa đông và mùa hè có sự chênh lệch lớn

b Biên độ nhiệt trung bình ngày

- Biên độ nhiệt trung bình ngày trên Trái Đất có xu hướng giảm dần từ Xích đạo về hai cực

2.0 đ

0,5 đ 0,5 đ

0 5 đ 0,25 đ

- Lưu vực sông nằm trong khu vực Xích đạo, mưa rào quanh năm

- Có 500 phụ lưu nằm hai bên đường Xích đạo cung cấp nước

- Nguyên nhân khác: chảy qua vùng đồng bằng rộng lớn và bằng phẳng, trong lưu

vực sông còn nhiều rừng nên khả năng điều tiết nước lớn…

1,0 đ

0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ

Trang 14

- Tỉ suất sinh thô của nhóm nước đang phát triển cao hơn nhóm nước phát triển

2 Nhóm nước đang phát triển thường có tỉ suất sinh thô cao hơn nhóm nước

phát triển vì:

- Kết cấu dân số của các nước đang phát triển đa phần là kết cấu dân số trẻ

- Trình độ phát triển kinh tế - xã hội thấp hơn

- Trình độ dân trí thấp, bị ảnh hưởng bởi các hủ tục tập quán lạc hậu

- Tâm lí, lối sống và các yếu tố xã hội khác

1,0đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

III

(3,0) 1

Khác nhau về địa hình vùng núi Trường Sơn Bắc và vùng núi Trường Sơn Nam

- Giới thiệu khái

quát

0.25

+ Vùng núi Trường Sơn Bắc: từ phía nam sông Cả đến dãy Bạch Mã

+ Vùng núi Trường Sơn Nam : từ Bạch Mã đến khối núi cực Nam Trung Bộ

- Nhận xét sự khác

nhau

1.75

+ Về hướng: Trường Sơn Bắc có hướng tây bắc - đông nam Trường Sơn Nam

có hướng vòng cung, quay lưng về phía đông

+ Về cấu trúc: Trường Sơn Bắc gồm các dãy núi song song và so le Trường

Sơn Nam gồm các khối núi và cao nguyên

+ Về độ cao:

• Trường Sơn Bắc thấp hơn Trường Sơn Nam

• Trường Sơn Nam có những đỉnh núi cao trên 2000m, đặc biệt khối núi Kon

Tum và khối núi cực Nam Trung Bộ được nâng cao, đồ sộ

+ Về hình thái:

• Trường Sơn Bắc : hẹp ngang, được nâng cao ở hai đầu (phía bắc là vùng núi

Tây Nghệ An, phía nam là vùng núi Tây Thừa Thiên Huế), thấp trũng ở giữa

(vùng đá vôi Quảng Bình và vùng đồi núi thấp Quảng Trị)

• Trường Sơn Nam: có sự bất đối xứng rõ rệt giữa hai sườn Đông - Tây: sườn

đông dốc; phía tây là bề mặt các cao nguyên badan Plây Ku, Đăk Lăk, Mơ Nông,

Di Linh tương đối bằng phẳng, có các độ cao 500 - 800 -1000 m và các bán bình

nguyên xen đồi

2,0 đ

0,25đ 0,25đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

0,25đ

2 Quá trình feralit là quá trình hình thành đất chủ yếu ở nước ta, vì:

+ Nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa với nền nhiệt cao, độ ẩm lớn thuận

lợi cho quá trình feralit phát triển

+ Nước ta có ¾ diện tích là đồi núi, chủ yếu là đồi núi thấp trên đá mẹ axit

(85% diện tích có độ cao dưới 1000m)

1,0đ

0,5đ 0,5đ

- Cấu trúc địa chất – địa hình phức tạp, gồm các khối núi cổ, các bề mặt sơn nguyên

bóc mòn và bề mặt cao nguyên badan, đồng bằng châu thổ sông lớn ở Nam Bộ và

đồng bằng nhỏ hẹp ven biển Nam Trung Bộ

1,5 đ

0,75 đ

Trang 15

- Bờ biển khúc khuỷu, có nhiều vịnh biển sâu được che chắn bởi các đảo ven bờ

b Khí hậu: khí hậu cận xích đạo gió mùa, nhiệt độ cao, biên độ nhiệt năm nhỏ và

sự phân chia hai mùa mưa, khô rõ rệt

0,25 đ 0,5 đ

2 Chứng minh và giải thích tại sao vùng khí hậu Nam Bộ có chế độ nhiệt ổn

định nhất trong năm?

a Chứng minh

- Vùng khí hậu Nam Bộ có nền nhiệt độ ổn định nhất trong năm, thể hiện qua nhiệt

độ trung bình năm, nhiệt độ trung bình tháng 1 và tháng 7 đều trên 240C

- Biên độ nhiệt độ trung bình năm nhỏ, nóng quanh năm, không có tháng nào dưới

200C

b Giải thích

- Vùng Nam Bộ gần Xích đạo nên góc nhập xạ và thời gian chiếu sáng trong năm

lớn

- Vùng Nam Bộ không chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc

- Địa hình thấp nên không có sự phân hóa theo độ cao

1,5 đ

0,5 đ 0,25 đ

0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ

V

(3,0)

1 Chứng minh dân cư nước ta phân bố không đều:

- Giữa đồng bằng với miền núi và cao nguyên:

+ Đồng bằng, mật độ dân số cao dao động từ 201 đến > 2000 người/ km2, trong

đó cao nhất là đồng bằng sông Hồng

+ Núi và cao nguyên, mật độ dân số thấp, dao động từ 200 đến <50 người/ km2,

thấp nhất là một số tỉnh thuộc Tây Bắc và Tây Nguyên

- Giữa thành thị và nông thôn:

+ Dân cư nước ta phần lớn tập trung ở các vùng nông thôn, năm 2007 dân cư

nông thôn chiếm khoảng 72,6%

+ Dân cư thành thị nước ta còn ít, năm 2007 chiếm khoảng 27,4%

- Trong nội bộ từng khu vực:

+ Trung tâm các đồng bằng dân cư tâp trung đông

+ Vùng rìa đồng bằng dân cư tập trung ít hơn

1,5đ

0,25đ 0,25đ

2 Nhận xét

- Cơ cấu lao động nước ta có sự chuyển dịch theo hướng tích cực phù hợp với

quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa:

+ Tỉ trọng lao động trong khu vực nông - lâm - thủy sản có xu hướng giảm

+ Tỉ trọng lao động khu vực công nghiệp - xây dựng tăng

+ Tỉ trọng lao động khu vực dịch vụ tăng

- Tuy nhiên sự chuyển biến còn chậm

1,5đ

0,5đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

- Cơ sở thức ăn cho chăn nuôi được đảm bảo tốt hơn ( có nhiều đồng cỏ, cơ sở chế

biến thức ăn cho chăn nuôi, lương thực dư thừa…)

- Cơ sở vật chất - kĩ thuật phục vụ chăn nuôi:

+ Hệ thống chuồng trại, xí nghiệp chăn nuôi được xây dựng

+ Áp dụng nhiều thành tựu khoa học công nghệ trong việc lai tạo các giống cho

năng suất cao; các dịch vụ về giống, thú y đã có nhiều tiến bộ; trạm trại giống được

mở rộng

+ Cơ sở chế biến sản phẩm chăn nuôi được chú trọng phát triển

1,5 đ

0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ

Trang 16

- Thị trường tiêu thụ lớn

- Dân cư, lao động có kinh nghiệm chăn nuôi; chính sách Nhà nước…

0,25 đ 0,25 đ

2 Tại sao phải đưa chăn nuôi lên thành ngành sản xuất chính ở nước ta?

- Chăn nuôi có vai trò rất quan trọng:

+ Góp phần thực hiện cân đối, hợp lí giữa cơ cấu các ngành trong sản xuất nông nghiệp

+ Cung cấp thức ăn giàu dinh dưỡng trong bữa ăn hàng ngày

+ Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến thực phẩm và các ngành công nghiệp nhẹ

+ Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nhiều vùng nước ta

+ Góp phần khai thác hợp lí nguồn tài nguyên thiên nhiên, giải quyết việc làm, tăng thu nhập và chất lượng cuộc sống cho đại bộ phận người dân

+ Cung cấp phân bón, sức kéo cho trồng trọt

+ Tạo ra mặt hàng xuất khẩu

- Nước ta còn nhiều tiềm năng để phát triển ngành chăn nuôi nhưng chưa khai thác hết

- Chất lượng bữa ăn chưa cao, tỉ lệ người suy dinh dưỡng còn nhiều

1,5đ

1,0 đ

0,25 đ 0,25 đ

VII

(3,0)

1 Thế mạnh và hạn chế việc phát triển cây công nghiệp ở Tây Nguyên

* Thế mạnh:

- Địa hình,đất trồng: Cao nguyên xếp tầng, đất đỏ badan rộng lớn

- Khí hâu: Cận xích đạo, có sự phân hoá theo độ cao, phân hoá theo mùa

* Hạn chế:

- Mùa khô kéo dài, mực nước ngầm hạ thấp, thuỷ lợi khó khăn tốn kém

- Mùa mưa lớn đi sau mùa khô kéo dài, địa hình dốc, đất badan vụn bở

dễ bị xói mòn

- Thưa dân, thiếu lao động lành nghề, cán bộ khoa học kỹ thuật

- Cơ sở hạ tầng thiếu, nhất là giao thông, thiếu cơ sở chế biến, các dịch vụ

y tế, giáo dục, dịch vụ kỹ thuật mới hình thành

1.5đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ

0,25đ 0,25đ

- Đẩy mạnh xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển công nghiệp ở Tây Nguyên nhất

là các nhà máy chế biến sản phẩm cây công nghiệp

1,5đ

0,25đ 0,25đ 0,5đ 0,5đ

-Hết -

LONG AN Môn thi: ĐỊA LÍ ( BẢNG A )

Ngày thi: 09/10/2015

Thời gian: 180 phút (không kể phát đề)

- Câu I (4,0 điểm)

1 Hãy vẽ hình chuyển động biểu kiến của Mặt Trời trong năm và giải thích?

ĐỀ CHÍNH THỨC

Trang 17

2 Trong năm, ở vĩ tuyến 150B Mặt Trời lên thiên đỉnh vào ngày, tháng nào? Ngoài những ngày đó

có những ngày nào nữa không? Tại sao?

2.Trình bày vai trò của các nhân tố trong quá trình hình thành đất?

Câu III (4,0 điểm)

1 Phân biệt cơ cấu dân số già và cơ cấu dân số trẻ? Đánh giá thuận lợi, khó khăn, biện pháp khắc phục của cơ cấu dân số già và cơ cấu dân số trẻ

2 Giả sử tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên của Việt Nam là 1,32% và không đổi trong suốt thời gian

từ 2000 đến 2015 Hãy trình bày cách tính và điền kết quả vào bảng số liệu dân số của Việt Nam theo

mẫu dưới đây

Câu IV (4,0 điểm)

Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy:

1 Trình bày hệ tọa độ địa lí nước ta Là công dân Việt Nam, hãy liên hệ trách nhiệm của mình đối với vấn đề bảo vệ vùng biển, hải đảo của nước ta trên Biển Đông

2 Trình bày đặc điểm địa hình vùng núi Đông Bắc của nước ta Vùng núi Đông Bắc có những thế mạnh nào đối với sự phát triển kinh tế - xã hội

Câu V (4,0 điểm)

1 Dựa vào bảng số liệu sau:

Lượng mưa và lượng bốc hơi của một số địa điểm

Trang 18

b So sánh và nhận xét về lượng mưa, lượng bốc hơi và cân bằng ẩm của ba địa điểm trên Giải thích

2 Dựa vào Atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy nhận xét và giải thích sự khác biệt về lượng mưa và nhiệt độ giữa Trường Sơn Đông và Tây Nguyên

-HẾT -

* Giám thị không được giải thích gì thêm

*Họ và tên thí sinh………Số báo danh: ………

1 -Vẽ hình chuyển động biểu kiến hàng năm của Mặt Trời đúng:

(Nếu thí sinh vẽ thiếu hoặc sai 1 chi tiết trừ 0,25)

+ Đến ngày 23/9: Mặt Trời chiếu thẳng góc vào xích đạo lần 2 rồi di chuyển

về phía Nam bán cầu

+ Đến ngày 22/12: Mặt Trời chiếu thẳng góc vào chí tuyến Nam (23027’N) rồi di chuyển về xích đạo

1,0

0,25 0,25 0,25 0,25

2 Trong năm, ở vĩ tuyến 15 0 B Mặt Trời lên thiên đỉnh vào ngày, tháng

nào Ngoài những ngày đó có những ngày nào nữa không? Tại sao?

- Vĩ tuyến 150B thuộc khu vực nội chí tuyến nên trong năm có hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh

- Ngày 21/3 Mặt Trời lên thiên đỉnh ở Xích đạo, ngày 22/6 Mặt Trời lên thiên đỉnh ở chí tuyến Bắc =>Từ ngày 21/3 đến 22/6 Mặt Trời di chuyển từ Xích đạo lên chí tuyến Bắc đoạn đường 23027’’ mất 93 ngày

- Vậy trong một ngày Mặt Trời chuyển động biểu kiến một góc là:

2.0

0,25 0,25

0,25

ĐỀ CHÍNH THỨC

Trang 19

23/9 – 59 = 26/7

- Ngoài hai ngày đó ra không có ngày nào Mặt Trời lên thiên đỉnh nữa

- Vì trong khu vực nội chí tuyến một năm chỉ có hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh

0,25 0,25 0,25

0,25 0,25

II

(4.0

điểm)

1 Nhận xét và giải thích sự thay đổi nhiệt độ trung bình năm và biên độ

nhiệt năm theo vĩ độ địa lí

* Nhận xét:

- Nhiệt độ trung bình năm giảm dần từ vĩ độ thấp đến vĩ độ cao: ở Xích đạo

là 24,50C, ở vĩ độ 70 là -10,40C

 Do càng lên vĩ độ cao góc chiếu sáng của Mặt Trời càng nhỏ

- Nhiệt độ không khí cao nhất ở vùng chí tuyến (25,00C), cao hơn khu vực Xích đạo ( 24,50C)

 Do khu vực xích đạo chủ yếu là đại dương và rừng nên năng lượng bức

xạ Mặt Trời suy giảm vì có nhiều hơi nước, lượng mưa

 Còn ở khu vực chí tuyến chủ yếu là lục địa, khô hạn nên nhiệt độ không khí cao hơn Xích đạo

- Lên vĩ độ càng cao thì biên độ nhiệt năm càng tăng, ở Xích đạo là 1,80C,

ở vĩ độ 70 là 32,20C

 Do càng lên vĩ độ cao chênh lệch góc chiếu sáng và chênh lệch thời

gian chiếu sáng giữa ngày và đêm trong năm càng lớn

2.0

0,25

0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

0,5

2 Vai trò của các nhân tố trong quá trình hình thành đất:

- Đá mẹ: là nguồn cung cấp vật chất vô cơ cho đất, quyết định thành phần khoáng vật, thành phần cơ giới và ảnh hưởng trực tiếp tới các tính chất lí, hóa của đất

- Khí hậu: Nhiệt và ẩm có ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành đất

- Sinh vật: đóng vai trò chủ đạo trong sự hình thành đất

+ Thực vật cung cấp vật chất hữu cơ cho đất, rễ thực vật bám vào các khe nứt làm đá phá hủy

+ Vi sinh vật phân giải xác vật chất hữu cơ và tổng hợp thành mùn Động vật sống trong đất cũng góp phần thay đổi một số tính chất vật lí, hóa học của đất

- Địa hình: ở các địa hình khác nhau, quá trình hình thành đất không giống nhau nên đất có tầng đất và chất dinh dưỡng khác nhau

- Thời gian: đá gốc biến thành đất cần có thời gian Thời gian hình thành đất còn gọi là tuổi đất

- Con người: hoạt động nông, lâm nghiệp của con người có thể làm biến

đổi tính chất đất

2.0

0,5

0,25 0,5

0,25 0,25 0,25

III

(4.0

điểm)

1 *Phân biệt cơ cấu dân số già và cơ cấu dân số trẻ:

Nhóm tuổi Dân số già(%) Dân số trẻ(%)

0.5

Trang 20

15 – 59 60 55

*Đánh giá thuận lợi, khó khăn và biện pháp khắc phục:

- Dân số già: Tập trung ở các nước phát triển

+ Thuận lợi: Hiện tại có nguồn lao động dồi dào

+ Khó khăn: Thiếu nguồn lao động bổ sung trong tương lai, chi phí phúc lợi xã hội lớn

+ Biện pháp: Khuyến khích lập gia đình, sinh con và cần nhập cư hợp pháp

- Dân số trẻ: Tập trung ở các nước đang phát triển

+ Thuận lợi: Có nguồn lao động dồi dào cho tương lai và thị trường tiêu thụ rộng lớn

+ Khó khăn: Sức ép cho kinh tế - xã hội – môi trường và chất lượng cuộc sống

+ Biện pháp: Thực hiện chính sách kế hoạch hóa gia đình, phát triển kinh

tế - xã hội và xuất khẩu lao động

2.0

0.25 0.25 0.25 0.25

2 Công thức tính dân số:

*Gọi: - D 0 là dân số năm liền trước

- D 1 là dân số năm liền sau

- Tg là tỉ lệ gia tăng tự nhiên

77 82,2 83,3 84,4 93,7

0.5

0.25 0.25

1.0

IV

(4.0

điểm)

1 *Hệ tọa độ địa lí nước ta

- Hệ tọa độ trên đất liền:

+ Điểm cực Bắc: ở vĩ độ 23023’B tại xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh

- Hệ tọa độ trên biển: kéo dài tới vĩ độ 6050’B, từ kinh độ 1010Đ đến trên

117020’Đ tại Biển Đông

1.0

0.75

0.25

1.0

Trang 21

* Liên hệ trách nhiệm công dân của mình đối với vấn đề bảo vệ vùng biển, hải đảo của nước ta trên Biển Đông

- Là học sinh:

+ Cần tích cực học tập để tăng thêm hiểu biết về Biển Đông, chủ quyền quốc gia trên Biển Đông, lịch sử dựng nước, giữ nước nói chung và bảo vệ chủ quyền thiêng liêng về biển đảo nói riêng

+ Bằng kiến thức đã học, tích cực tuyên truyền cho nhân dân, gia đình, bạn bè quốc tế về chủ quyền biển, đảo Việt Nam

2 * Đặc điểm địa hình vùng núi Đông Bắc:

- Nằm ở phía đông của thung lũng sông Hồng

- Hướng nghiêng: thấp dần Tây Bắc xuống Đông Nam

- Độ cao :Địa hình núi thấp chiếm phần lớn diện tích

- Hướng núi: vòng cung, với 4 cánh cung lớn, chụm đầu ở Tam Đảo, mở ra

về phía bắc và đông như: Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều xen giữa là các thung lũng sông sông Cầu, sông Thương, sông Lục Nam …

* Các thế mạnh của vùng núi Đông Bắc đối với sự phát triển kinh tế -

- Nguồn thủy năng: các sông có tiềm năng thủy điện

- Tiềm năng du lịch: miền núi có khí hậu mát mẻ, phong cảnh đẹp là điều kiện để phát triển các loại hình du lịch

1.0

0.25 0.25 0.25 0.25

1.0

0.25 0.25

V (4.0

điểm)

1 *Tính cân bằng ẩm của các địa điểm:

- Lượng bốc hơi: tăng dần từ Bắc vào Nam (d/c)

- Cân bằng ẩm: Huế lớn nhất, Hà Nội đứng thứ hai,TP Hồ Chí Minh thấp nhất.(d/c)

( Lưu ý nếu có dẫn chứng số liệu cho 0.25 đ)

*Giải thích:

- Huế có lượng mưa cao nhất do bức chắn các dãy núi, do bão, áp thấp nhiệt đới, hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới Huế có lượng mưa nhiều do lượng bốc hơi nhỏ nên cân bằng ẩm lớn nhất

- TP Hồ Chí Minh có lượng mưa cao hơn Hà Nội do trực tiếp đón nhận gió mùa Tây Nam cùng với hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới, nhưng nhiệt độ

0.25

1.0

0.25 0.25 0.25

0.25

0.75

0.25

Trang 22

cao quanh năm, có mùa khô sâu sắc nên lượng bốc hơi mạnh vì vậy cân bằng ẩm thấp hơn Hà Nội

- Hà Nội có lượng mưa thấp hơn TP.Hồ Chí Minh nhưng do trong năm có mùa nhiệt độ thấp hạn chế sự bốc hơi nên cân bằng ẩm thấp hơn TP.Hồ Chí Minh

0.25

2 Nhận xét và giải thích sự khác biệt về lượng mưa và nhiệt độ giữa

Trường Sơn Đông và Tây Nguyên:

- Lượng mưa:

+ Trường Sơn Đông mưa vào thu – đông do địa hình đón gió Đông Bắc

từ biển thổi vào, do bão và áp thấp nhiệt đới, do hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới Thời kì này Tây Nguyên là mùa khô

+ Tây Nguyên mưa vào mùa hạ do đón gió mùa Tây Nam Lúc này Trường Sơn Đông nhiều nơi chịu tác động của gió Tây khô nóng

- Nhiệt độ: Có sự chênh lệch về nhiệt độ:

+ Trường Sơn Đông có nhiệt độ trung bình năm cao hơn Tây Nguyên do ảnh hưởng của gió Tây khô nóng

+ Tây Nguyên nhiệt độ trung bình năm thấp do ảnh hưởng của độ cao địa

-HẾT -

LONG AN Môn thi: ĐỊA LÍ (BẢNG B )

Ngày thi: 09/10/2015

Thời gian: 180 phút (không kể phát đề)

- Câu I: (4,0 điểm):

1 Vào ngày 22/6 độ dài ngày – đêm diễn ra như thế nào trên Trái Đất ở các vị trí: Xích Đạo, Chí tuyến, Vòng cực và Cực ?

2 Khi ở Hà Nội (múi giờ số 7) là 10 giờ ngày 01 tháng 3 năm 2015 thì các địa điểm sau là mấy

giờ, ngày, tháng, năm nào?

Trang 23

1 Căn cứ vào hình vẽ trên, em hãy:

a/ Xác định độ cao (h) của đỉnh núi?

b/ Tính nhiệt độ tại đỉnh núi (B)?

c/ Giải thích sự khác biệt về thời tiết giữa sườn AB và BC?

2 Trình bày quy luật hoạt động và vai trò của dòng biển?

Câu III: (4,0 điểm)

1 Dân số trung bình toàn thế giới năm 2014 là 7223 triệu người, tỉ suất sinh thô trong năm là

20%0, hãy tính số trẻ em sinh ra trong năm Nếu tỉ suất tử thô là 9%0 thì tỉ suất tăng tự nhiên là bao nhiêu? Trong năm 2014 Trái Đất có thêm bao nhiêu người?

2 Ngành giao thông vận tải có vai trò gì trong phát triển kinh tế -xã hội? Với điều kiện tự nhiên

của Việt Nam, có thuận lợi và khó khăn gì đối với sự phát triển giao thông vận tải?

Câu IV: ( 4,0 điểm)

Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học:

1 Trình bày phạm vi vùng đất nước ta? Vì sao vấn đề bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ luôn luôn phải đề cao?

2 Cho biết sự khác nhau giữa địa hình vùng núi Trường Sơn Bắc và Trường Sơn Nam?

Định dạng
Số trang	46
Dung lượng	1 MB